PA

4248

M192

1890

METRODORl EnCUREI FRAGMENTA

COLLEGIT

SCRIPTORIS INCERTl EPICUREI COMMENTARIUM MORALEM

SUBIECIT

ALPREDUS KOERTE.

COMMKNTATIO F.X 8CPPLEMKNTI.S ANNALIITH PHILOLOOICORUM SKOR8UM EXPRE88A.

J3|^7.

LIPSIAE

IN AEDIBUS B. G. TEUBNEKL MDCCCXC.

PAGINARUM NDMERI SUNT SUPPLEMENTI SEPTIMI DECIMI ANNALIUM PHILOLOGICOBUM.

lilPSIAK: TTPIS B O. TEUBNERI.

METEODORI EPICUREI FRAGMENTA

COLLEGIT

SCRIPTOEIS INCERTI EPICUKEI COMMENTARIUM MORALEM

SUBIECIT

ALFREDUS KOERTE.

34*

Praefatio.

Tn hoc conimentano elaborando non eam viam ingressiis sum, ([uain indicare videtur inscriptio, sed a scriptore incerto Epicureo prolectus ad Metrodorum accessi. nam cum papyro 831 (VH'^ X t'. 71 — 80) a Scotto (Fragm. Hercul. p. 26) virorum doctorum stu- diis cornmendatae operam navarem, Usenerus praeceptor carissimus animum moum advertit ad similitudinem, quae inter locum quendam liuius papyri et sententiam quandam Metrodori intercedit. ego vero Lampsaceni reliquias perscrutatus in dies magis mihi persuasi ipsius Metrodori esse hunc libellum. quam opinionem ut firmarem, Metro- dori reliquias a Dueningio (de Metrodori Epicurei vita et scriptis, Lipsiae 1870) non ea arte tractatas, qua digna sunt, iterum col- ligere institui. inpnmis vero volumina Herculanensia excussi, qui- bus ille, nec quibus licuit uti, diligenter usus est, nec potuit omnino uti tomis VII — XI collectionis alterius Scottique Fragmentis Her- culanensibus. in schedis Herculanensibns adhuc editis nullum locum, in quo Metrodori nomen manifeste legitur, a me praetermissum esse spero, licet incerta nominis vestigia passim restent.

Praeter volumina Herculanensia duobus potissimum fontibus operam dedi, gnomologio Vaticano et Plutarchi libris adversus Colotem et contra Epicuri beatitudinem scriptis.

Inter 81 gnomologii sententias quattuor esse Metrodori certum, plures latere veri simile est (cf. Us. stud. Vindobon. X p. 186 sq.). nam cum Usenerus (1. 1. p. 188) luculenter demonstraverit sententias illas ex Epicuri, Metrodori, Polyaeni, Hermarchi epistularum epitome excerptas eisque tredecim Kupiac boSac additas esse, permirum esset, si ex 27 dictis, quae aliunde nota sunt, quattuor essent Metrodori, ex reliquis 54 nuUum. itaque tres sententias (27, 41, 45) Metro- doro ascripsi satis certis indiciis nisus, quae ad singula fragmenta (47, 59, 48) adnotavi. vereor autem ne nimis cautus fuerim in eligendo, exempli gratia s. 52 Metrodori dictionem sapit, sed in re difficillima omnem temeritatem cavendam esse putavi.

Paulo copiosius agendum est de Plutarcho Metrodori fonte. ut Epicuri sic Metrodori quoque sententiis verbisque ei libri scatent, .(uos Plutarchus scripsit adversus Colotem et contra Epicuri beati- tudinem. ox his reliquias plerasque, quas quidem nomine addito

532 Alfredus Koerte:

Plutarchus Metrodori esse testatur, diligeuter exscripsit Dueningius, puto autem nonuullos locos nomine non insignitos Metrodoro cei'te adiudicari posse ratione accuratius perspecta, quam Plutai'chus in referendis Epicureorum sententiis sequitur.

Primum Plutarchus toto in libro, quo non posse suaviter vivi secundum Epicurum contendit, omnino nuUius Epicurei dicta vel scripta commeniorat nisi principis scholae et Metrodori, ut omittam titulum libri Colotei, quem in inscribendo libro imitatur. in altero autem libello, quo impugnat Colotem, adversarii ipsius dicta saepe proferuutur, quae facile dignoscuntur a reliquorum borti sodalium sententiis , illorum enim dictis Plutarchus Colotis opiniones refutare studet, praeter eum respiciuntur Epicurus Metrodorusque non raro, semel Leonteus. vide autem quomodo Plutarchus Leontei testimo- nium inducat adv. Col. 3 p. 1108E Aeovxeuc eic tujv eir' ciKpov '£7TiKOupou |na9riTU)V: ipsis verbis indicat illum vel lectori vel ipsi minus notum esse. cavendum vero est ne putemus permultas sen- tentias, quas Plutarchus auctoris nomine omisso contextui sermonis inserit, communes esse scholae, quaeque certo scriptori ascribi ne- queant. immo eum, etsi generaliter dicit oi XeYOViec, oi poOuVTec, 01 KeXeuoVTec, tamen plerumque vel semper ad certi scriptoris cer- tum dictum spectare multis exemplis demonstrari potest. non raro enim fit, ut sententiam, quam Plutarchus quasi communem Epicureo- rum profert, alii scriptores, vel Chaeronensis ipse alio in libro, aut ab Epicuro ipso pronuntiatam esse testentur v. Plut. contra beat. 6 p. 1090C == Epic. Us. fr. 532 et 582, ibidem 12 p. 1094 D = Ep. Us. fr. 163, ib. 12 p. 1094D = Us. Ep. fr. 117, ib. 15 p. 1097 A = Ep. Us. fr. 544, ib. 27 p. 1104F = Ep. Us. fr. 204, aut a Metrodoro v. Plut. adv. Col. 2 p. 1108C = Plut. contra beat. 16 p. 1098C, adv. Col. 31 p. 1125 C = contra beat. 16 p. 1098 C, adv. Col. 30 p. 1125 A = contra beat. 3 p. 1087 D. licet igitur con- cludere totam fere copiam sententiarum , quae in libris illis legun- tur, ex Epicuri et Metrodori scriptis fluxisse. itaque quae ab ipso Epicuro non esse dicta manifestum est, ea Metrodori esse puta- bimus. qua de causa non dubitavi ei (ad fr. 38, p. 558) nonnuUos locos ascribere. sed fortasse interdum accuratius dignoscere licet, quid utrique debeatur. solet enim Plutarchus res maioris ponderis utriusque testimonio illustrare v. contra beat. 2 p. 1087 A, 3 p. 1088 BC, 7 p. 1091 A, 12 p. 1094DE, adv. Colot. 17, 1117 AB. ubi igitur de una eademque re duo testimonia invenimus, quorum alterum nomine notatum est alterum nomine caret, de huius quoque auctore satis certe iudicare possumus. id quod Usenerus fecit, qui, ni fallor eodem modo ratiocinatus atque ego, fr. 554 Plut. adv. Col. 31 p. 1125C et fr. 560 adv. Col. 33 p. 1127A Epicuro adiudicat, cf. adnotationem ad p. 329, 16 „verba Epicuri referri eo certum est, quod p. 1127 B opponuntur a be MnTpobuupoc . . . TeTpa^pev".

Haec observatio me adduxit, ut Metrodoro cum leviora tum

Metrodori Epicarei fragmenta utc. 533

fr. 1 ascriberom. nain Phitarchus cum Democritum ab impetu Colotis defeudit, primum (cap. 4) generaliter exponit, quid de sensibus iudi- caverint Epicurci, tum (cap. 5) certi scriptoris certa verba respicere videtur, deindo (cap. 6) Epicurum ipsum in symposio cum Polyaeno disserentom iuducit 6pa bx] & ixepX ToO oivou Tf\c GepiiiOTTiTOC iv Tiu Cu|LiTTOciuj TToXuaivov auTuJ biaXeYoinevov 'CiTiKOupoc TrejToiriKe (Ep. Us. fr. 58). colligam igitur ex eis, quae exposui, totum caput quintum ex Metrodori scriptis haustum esse, quamquam conti- neatne communem Epicureorum doctrinam an Metrodori rationes non plane patet.

Quae de altera commentarii parte hic praemittam, pauca sunt. Scottus 1. 1. adnotat sex paginas papyri 831 Oxouii servari stilo plum- beo delineatas. quod apographon Ericus Pernice, sodalis meus stu- diorum, vere proximi auni Londinium profectus summa diligentia cum Neapolitano contulit. gratias ago amico maximas pro hoc beneficio. est autem apographou Oxoniense utilissimum ad priores columnas restituendas , cum non solum singulae litterae mulj^ae rectiiis in eo legantur, sed etiam maiores schedulae, quae Neapoli perierunt, ibi servatae sint. ordinem quidem paginarum apographon Neapolitanum rectius servavit; respondent enim schedae inter se hunc in modum:

0. I = N. m

0. II = N. V

o.m = N. IV o.iv = N. n

0. V = N. VI

O.VI = N. IX non potest autem columna Vm N. Oxonii non servata dirimi a IX — XI N., ex quibus IX Oxonii extat, item col. IV N. et V N., VI N. et VII N. cohaerent, quas divellit apographon Oxonieuse.

Restat ut gratias agam ex imo pectore Hermanno Usener, cuius auxilio et consilio in tota dissertatione elaboranda frui mihi licebat.

Pars prior. Metrodori quae supersunt.

Priusquam reliquias ipsas edam, de Metrodori ingenio et de loco, quem in schola Epicuri obtinuerit, breviter disseram. video enim viros doctos, quamquam Dueningius satis bene egit de hac re (p. 21 sq.), adhuc plus aequo adversariorum opprobriis fidem habere, ita ut piuguem et rusticum Epicuri asseclam fuisse Metrodorum arbitrentur (cf. «nd. schol. Gotting. aest. 1889 p. 14). vel ei, qui de Epicuro ipso aequius iudicare didicerunt, in Metrodorum Ciceronis exemplo (cf. de nat. deor. I, 40, 113) omnia conferre solent, quae in doctrina turpia et rudia esse videntur, vide Hirzeli quaestiones de Ciceronis scriptis philosophis (I p. 165 sqq.).

Si recte iudicare studemus de Metrodori iudole, px'oficiscendum est ab Epicuri iudicio: qui quanti fecerit Metrodorum vel illo dicto, quod Seneca servavit, manifeste ostendit Ep. Us. fr. 192 „Quosdam ait Epicurus ad veritatem sine ullius 'adiutorio exisse, fecisse sibi ipsos viam. hos maxime laudat, quibus ex se impetus fuit, qui se ipsi protulerunt. quosdam indigere ope aliena, non ituros, si nemo praecesserit, sed bene secuturos: ex his Metrodorum ait esse, egre- gium hoc quoque sed secundae sortis ingenium." Hei-marchus tertiae classis exemplar est eorum, qui cogi ad rectum compellique pos- sunt. hic Epicurus Metrodorum principem discipulorum declarat, alibi non tam discipulum quam socium sapientiae eum dicit, ut oraittam locos Ciceronis de fin. II, 3, 7 (infra p. 569) et Senecae ep. mor. 79, 15 (infra p. 568), vide ipsa verba Epicuri de rer. nat. 1. XXVIII VH^ VI f. 45 sq. Gomp. comm. acad. Vindob. t. 83 p. 92 'AXXd Y^p TTUJC ouK euKttipov ecri TaOia TrpocqpepovTa fiTiKuveiv Kai iLiaWov ujc Trpoc ce, MrjTpobujpe ; Trdvu ydp oT|uai ce rroXXd av ixeiv TTpoeveYKacGai ktI., Metrodorum ipsum multa prolaturum esse contra adversariorum opiniones confidit Epicurus. deinde uni Metro- doro eosdem honores in testamento decernit, quos sibi cf. Laert. Diog. X, 18 Us. fr. 217 p. 166: Polyaeni enim suorumque fratrum memoriam semel quotannis celebrari vult, suam et Metrodori oranium mensium vicensimo die lunae; nisi quod ipsius natalem quoque diem agendum mandat, Metrodori non item.

Epicurus, qui ne quid a praeceptoribus didicisse videretur stu- diose cavebat, qui inter asseclas quasi deus inter mortales versabatur,

Metrodori Epicurei fragmeDta etc. 535

iiui vel exsultautcin sectatorum venerationem admittebat (cf. Ep. Uu. tV. 141, stiul. Vindob. X p. 1^5), amico Inmc locum tam proi^inquum sibi non conceesisset, nisi illo ceteris sodalibus longe praestitisset. erat sane discipulus Metrodorus , sed qui magistrum etiam ad- iuvaret. de re familiari administranda item do rhetorica accuratius eum egisse Epicuro ex Philodemi libris cognoscimus cf. fr. 26 et p. 545.

Arctissime cum Epicuro ipso coniungitur non solum a scholae sodalibus sed etiam a Cicerone, Seneca, Luciano, Plutarcho, quera omnes fere sententias maioris momenti utriusque testimonio et Epi- curi et Metrodori illustrare supra (p. 532) ostendi. respice vero Metrodorum septem annis ante Epicurum mortuum esse: si scholae successor ftiisset, hoc ipso munere fieri potuit, ut nomen eius per adversariorum impetns post magistri mortem duplicata vi in hortum irrucntium clarius fieret; is qui magistrum tot annis morte praeivit, non iterum atque iterum impugnaretur, nisi iuxta Epicurum locum obtinuisset. nullius memoria per tot saecla et ab amicis et ab ad- versariis tani diligeuter colitur, qui nou propria ingenii vi excel- lens fuerit.

Ei qui humilis et inculti ingenii eum fuisse arbitrantur, non- nullis dictis nituntur, in quibus iterandis omnes adversarii exsultant. cura vero haec dicta arcte cohaereant cum rixa illa, quae iuter Metrodorum et fratrem Tiraocratem exarsit, iam de hac inihi agen- dum est. et primum quidem ea referam, quae de Timocrate scimus, sunt ea satis pauca: Timocrates miuor natu, ut videtur, quam Metro- dorus aliquamdiu Epicuri scholae interfuit, tum nescio qua de causa ab ea recessit. quo discidio facto librum edidit €uq)pavTd inscri- l)tum, in quo Eiucurum, Metrodorura totamque scholam impudicen- tissirais eisque fictis opprobriis aggressus est. Epicurus et Metro- dorus compluribus libris^) scholam ab illis calumniis defenderunt eumque in Asiam profectum de aula regis Lysimachi (? cf. Ep. Us. ind. p. 419 a) raovere studuerunt. praeterea discimus a Metrodoro (fr. 30) eum iam in pueritia iracundiorem fuisse; extat denique ipsius dictum de Metrodoro, quem et amare se ut nemo et odisse ut nemo profitetur (v. p. 567). quid egerit postea, num aliam scho- lam secutus sit, alios libros scripserit, nesciraus.

Nihil in his, quantura video, inest, quo coraprobetur Hirzeli iudicium. putat ille (1. 1. p. 167) Timocratem defecisse ab horto, quia laudera vel ex rebus pro patria bene gestis, vel ex artiura libe- raliura studiis perceptam inter voluptates numeraret. sed cur non accessit ad rera publicara? cur non percepit laudem ex artibus liberalibus? cur Epicurum calumniis petere quam doctrina et argu- raentis superare maluit? meo quidem iudicio ex eo, quod Tiraocratcs

1) Ex Metrodori scriiitis huc pcrtinent TTepl 'GTTiKOupou dppwcTiac et fortasse Mapxupiai.

05t) Altrcdiis Koerte:

non tam de philosopho quam de. homine Epicuro detrahit neque ulla propriae eins doctrinae vestigia extant, evincitur eum non jjropter doctriuae potissimum dissensum scholam reliquisse. ab hac opinione ne Ciceronis quidem verba me deducunt (de nat. deor. I, 33, 93): „ stomachabatur senex (Phaedrus) si quid asperius dixe- ram, cum Epicurus . , . Metrodori sodalis sui fratrem Timocraten, quia nescio quid in philosophia dissentiret, totis voluminibus con- ciderit." Cicero sine dubio non plus sciebat quam nos de rixae causis, Academici autem, auctoris Tulliani, qui quasi socio uteba- tur Timocrate adversus Epicurum, multum intererat nobile aliquid in eius defectione videri inesse. alter locus Cicerouis, quem affert Hirzelius, de nat. deor. I, 40, 113 „Metrodori vero, qui est Epicuri coUega sapientiae multa impudentiora recitabat. accusat enim Timo- cratem fratrem suum Metrodorus, quod dubitet onmia quae ad beatam vitam pertineant ventre metiri, neque id semel dicit sed saepius" manifeste ex ipsis Metrodori verbis, quae nobis servata sunt fluxit. ergo ab his argumenta petenda sunt, non a Cicerone, id quod fecit Hirzelius (1. 1. p. 167). iam inspiciamus illa dicta, quae Metrodori memoriae magis nocuerunt quam omuia €ucppavTd fratris: (fr. 39) ^irepi facTepa xdp, (b cpucioXoTe TiiuoKpaTec, Trepi yacTepa 6 KaTd qpuciv pabi^iwv Xotoc Tnv aTracav exei CTtoubr|v" et (fr. 40) „7Tepi T«CTepa ydp, tu qjucioXoYe TiinoKpaTec t6 dYa- 06v" et (fr. 41) „oubev bei cwleiv touc "€XXrivac oub' eiri coq)ia CTeqpdvuuv irap' auTuJv TUTxdveiv, dXX' ecGieiv Kai Triveiv oivov, iZi Ti|Li6KpaTec, dpXapOjc t^ YacTpi Kai KexapiC)Lievujc." rectissime, ut mihi quidem videtur, Dueningius ad interpretanda haec dicta titulo libri utitur, quem scripsit Metrodorus TTepi toO lueiZiova eivai Tfjv irap' niLiac amav Tipoc eubaijuoviav Tfic eK tuuv TTpaYindTUJV (cf. p. 540). contendit Metrodorus contra Timocratem, qui ipse se phy- sicum appellasse videtur — id quidem rectius Hirzelius vidit quam Dueningius — non ex externis vitam beatam parari sed penes nos- met ipsos esse beatitudinis condiciones, et, he ulla restet dubitatio de omnium voluptatum fonte, iterum atque iterum ventrem nominat, a quo bene constituto reliquae voluptates pendeant cf. fr. 5 p. 540. Timocrates vana laudis cupiditate abductus externis nimiam operam videtur dedisse. quam laudis sitim cum in horto replere non posset, a schola defecit eamque detestatus est.

Est sane caput totius Epicuri doctrinae moralis tam aspere tam proterve expressum illis Metrodori dictis, ut, si nihil ex eius libris nobis servatum esset nisi haec, merito eum pro homine humi- lis atque rudis ingenii haberemus. sed alia praesto sunt dicta, qui- bus utamur ad haec interpretanda. idem vir, qui circa ventrem omne bonum esse dicit, profitetur (fr. 62) OTi TToXXdKic TTpoceTrTuca)iiev TaTc ToO cuu)LiaTOC f)bovaTc, irridet adulescentem opulentius edentem et bibentem (fr. 55), pascitur ipse certis diebus uno asse (v. p. 569). qui coronas sapientiae donatas a nobili illa Graecia spernit, idem

Metrodori Epicurei fragmcnta etc. 537

phyblcaruiu (luaestiouum altitudine nil illiu» scientiae iaudea puicher- rimas eflfertur (fr. 37). coniungenda siint haec omuia et poasunt coniungi, ut mihi quidem videtur. Metrodorus cum totum se de- disset novao doctriuae, in (]ua oumem salutem inclusam videbat, capita disciplinae usque ad ultimos fines porsequi non dubitavit. ita fit ut impudentia et humilia videantur, quao ille ex auimo elato uinusquo studii pleno emisit ot summa vi elocutionis pronuntiavit. Sed iam fiuem faciam prooemii. quae praeterea mihi dicenda suut de ingenio et sententiis Metrodori, ad singula scripta et frag- menta aduotare malo. his quae praemisi id potissimum egi, ut Hirzeli opiniones refutarem. saepius mihi ad eum recurrendum erit, puto euim libri ceteroquin egregii totum caput, quod de discrepan- tiis Epicureorum agit, iufirmissimis fundamentis uiti.

Index librorum apud Laertium servatus.

Laertius Diogenes X, 23 (Ep. Us. p. 368 sq.) pipXia be ecTi toO

MriTpobiOpou Tdb€" (24)

TTpoc Touc laTpouc Tpia.

TTepi aic9r|C€UJV.

TTpoc Ti)LioKpdTTiv.

TTepi ineYaXovjJuxiac.

TTepi Tfic 'ETTiKOupou dppuucTiac.

TTpoc Toijc biaXcKTiKOuc.

TTpoc Touc coq)iCTdc evvea.

TTepi Tfic em cocpiav rcopeiac.

TTepi lueTapoXfic. ^)

TTepi ttXoutou.

TTpoc AriMOKpiTov.

TTepi euYeveiac.

Certorum librorum reliquiae.

I. TTepi aic9riceujv. Laertius Diogenes X, 24 supra.

Huic libro non recte fragmenta incerti auctoris (VH^ VI, b) ab editore Neapolitano ascripta esse nunc nemo fere negat, quid quod ne de sensibus quidem illic agitur, sed de natura deorum (cf. Scott Fragm. Herc. p. 248).')

1) rnc iueTapoXf^c libri, cf. fr. 9 et 12 2) ex illius libri columna XV secus intellecta a Dueningio (p. 32 sq.) discendum est Theophrasti esse iudicium illud lepidissimum de Bione Borysthenita, ab illo Eratosthenem (Strab. I p. 15 Laert. Diog. IV, 52) esse mutuatum. ergo ex hoc quidem loco non recte coUegit Dueningius librum Metrodori non esse.

538 Alfredus Koerte:

1. Plutarchus adversus Coloten 5 p. 1109C (Ep. Us. fr. 250 p. 184, llsqq.) ai bk TToXu9puXr|TOi cu)iJ)Li€Tpiai xai dp)uoviai tuuv Trepi Toi aicBriTripia TTOpiuv ai tc TroXuiuiHiai tujv CTiepiadTUJV, d bf\ TTdci xuMoTc Kai ocjuaic Kai xpoiaTc evbiecTrapjueva Xetouciv eTepav eTepiu TToiOTriToc KiveTv aicGriciv, ouk dvTiKpuc eic t6 ■xt] )udXXov Td TTpdYiuaTa cuveXauvouciv auToTc; touc Ydp oio)aevouc vjjeubecGai Triv aicGnciv, oti Td evavTia TTd6r| toTc xpiJ^MCvoic dTTo tujv auTuiv opujci, rrapajuuBoujLievoi bibdcKouciv ujc dvaTTe(pup|ie'vuJV Kai cu|Li)Lie)uiYMe'vujv^) ojuoO ti^) TrdvTwv dXXou be dXXuj TT€(pu- KOTOC evapjuoTTeiv ouk ^cti Tfic auTfic ttoiottitoc eTTaqpf) Kai dvTiXrmJic oube TTdci toTc |ue'peci KiveT TrdvTac uicau- Tujc t6 uTroKei|uevov, dXXd eKeivoic eKacTOi luovoic evTuy- xdvovTec TTpoc d cu]U)ueTpov exouci Triv aicOriciv ouk 6p6ujc biajudxovTai Trepi tou xp^ctov r\ TT0vrip6v f| Xeu- k6v fi )ufi XeuK6v eivai t6 TTpdY)ua, Tdc auTUJV oi6)uevoi Pepaiouv aic6ficeic tuj Tdc dXXuJV dvaipeiv. beTv^) be aic6f|cei juev juribe )uid*) ]udxec9ar Trdcai ydp dTTTOVTai Tivoc, oiov eK TTriYfic Tfjc TToXu)uiHiac eKdcTri Xajupdvouca t6 TTpoccpopov Kai oiKeTov oXou be )ufi KaTriTopeTv dTTTo- )uevouc luepujv }xr\be t6 auT6 oiec6ai beTv Trdcxeiv drrav- Tac, dXXouc k^t' dXXriv TTOiOTTiTa Kai buvafjiv auToO TrdcxovTac. dpa beT CKorreTv, Tivec )udXXov dv6pujTT0i t6 |ufi )udXXov eTrdYouci toTc TrpdYiuaciv, f\ dl^) Trdv )uev t6 aic9r|T6v Kpd|ua TTavTobaTTuJv TTOioTf|TUJV dTTOcpaivouci

„cu|U)uiKT0V uJCTe Y^evjKOC uXiCTfipiov^)" eppeiv be ojuoXoyoOci touc Kavovac auToTc Kai TravTdTraciv oixe- c9ai t6 KpiTfipiov, dv rrep eiXiKpivec aic9riT6v otioOv Kai )ufi TToXXd

CKaCTOV dTTOXiTTUJClV ; ^)

Hoc fragmentum cur ascripserim Metrodoro supra (p. 532 sq.) exposui, cur liuic potissimum libro adiudicarim, ex re ipsa patet.

2. Scriptor incertus de sensibus col. IV (Scott. Fr. Herc. p. 260) alc9[f|]ce[ic TTpoc]a[Y]opeuoju€V . . tt . . . )u6piov Kai aic[9ri]Tfi- [piov] q) . )uevacTiKC . . eiv . . . eivec9ai tlu Yevei . . aTrjV ou Tfiv buva)u[iv] oube t6 TTd9oc, t[o]uc be . KaiKec9evTac toutuj )udXXov be TLU i[b]iijj**) TTpoceXeucec9ai vo)uiZ;ovTac dvofiTUJc^): Ka9' [6]cov Trdca TTOiaca ... tiv eic eibr). Ka[i 6 Mri^Tpobujpoc e9nK€ toO[to.

In singulis restituendis frustra enisus sum. scriptor incer- tus, qui subtilissime distinguit singulorum vocabulorum notiones, in hac columna docere videtur se neque Triv buva)uiv neque t6 TTd9oc dicere aic9f|ceic sed utiiusque coniunctionem , v. aic9ficeic

1) cvj|U|uiYvu|i^vujv B. 2) xoi B. 3) 6eT libri, beiv Us. 4) iir]bi bmfxdxeceai libri, em. Reiskius 5) oi B. E. 6) au\riTfipiov libri, corr. Us. 7) dTtdXmov libri, coir. Duebnerus 8) ko . . N. 9) dve- YTiujc 0., dveirxujc N., dvofiTUJC Ub.

Metrodori Epiourei fragmcnta etc. 539

TTpocatop€uoM€V .... )i6piov KOi alc0r|Tr|piov et infra ou Tf|V buvajJiv oub^ t6 TxdOoc, sequitur alius definitionis refutatio, tum Metrodoruni secum consentire testatur scriptor. cf. Ep, Us. fr. 249 '€TTiKOupoc' t6 <t€> ^opiov ^Tiv fi aic0ricic, Ti Tic €CTiv f) buva- Mic, Kai t6 €rraic0rma, dTrep*) €cti t6 €V^pYriM«- uJCT€ bixOuc Trap* auTiij X^T€c0ai aic0riciv |li^v ttiv buvaimv, aic0riciv*) bk. t6 ivipf r]^a. Metrodorum in alio libro quam in hoc tam accurate de vocabuli alc0r|ceujc notione disseruisse veri simile non est.

II. TTp6c ArmoKpiTov. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 637.

III. TTp6c Touc biaXcKTiKOuc. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 637.

Dueningius putat Metrodorum nomine dialecticorum omnes pbi- losophos comprehendisse ocoi Ttepi ir\\f TiiJv X6yu)V T€p0peiav KaTa- fivovTai (p. 35), sed rectius Menagius contendisse videtur hunc librum adversus Megaricos scriptum esse. nam in sequente frag- mento verbis touc dtKpipecTepov fiYOU)Lievouc t6v k^t' epuiTriciv tp6ttov biaYeXacac Megaricos notari certum est, v. Laert. Diog. II, 10, 106 Oi dTr' auToO MefapiKoi TipocriTopeuovTo, eiT' IpicTi- Koi, ucTepov bk biaXeKTiKOi, oijc outujc ujv6)aace TTpuJTOC Aiovucioc 6 XaXKrib6vioc bid t6 7Tp6c epeuTriciv Kai dTT^Kpiciv touc X6youc biaTi0ec0ai. hanc ob causam fr. 3 huic libro subiunxi, quamquam Metrodorus fortasse in aliis quoque libris irrisit dialecticos.

3. Philodemus de rhet. VH^ VII f. 60 col. 31 (Gomperzius Ztschr. f. d. oesterr. Gymn. 1872 p. 32) TTa]pa 06ic 6 Mri[T]p6bujpoc [K]ai TTepi ToO Tfic auTfic €iva[i] bia0€ceu)c ^KaTepov TT[o]eiv em- XoT[i]cd)uevoc [K]a[i]^) touc dKpi[p]ecTepov fiToujuevouc [t]6v k^t' d[p]iUTriciv tp6ttov biaTeXdcac ini be tujv ttoXitikwv, qpriciv, Kai Tiijv q)uciKUJV ouKe0' fi biacpopd T0ia[uT]r| tic cctiv, dXX' OU0' 6 TToXiTiKOC t[i t]oO q)u[ciK]oO*). . . .

IV. TTepi TTic '€TTiKoupou dppujCTiac. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537. vide p. 535 adn. 1.

V, TTcpl eOTeveiac. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

4. Laertius Diogeues X, 1 'GrTiKOupoc NeoKXe^ouc Kai Xaipe- CTpdTr|C, 'A0rivaToc, tuuv br^ujv fapTriTTioc, t€Vouc toO tujv 0iXaT- bujv, ujc q)rici MqTpobujpoc ev tuj TTepi euTeveiac.

1) «Bev libri, corr. Us. 2) alcGnxdv 1., corr. Us. 3) 6id Gomp. 4) q)u . . cou ap.

540 Alfredus Koerte:

VI. TTepi ToO jueiZova elvai xfiv TTap' fi|uac airiav Trpoc eubaijuoviav xfic eK tujv TrpaYludTuuv.

6. Clemens Alexandrinus strom. 11, 131 p. 498 P. "0 re MriTp^- bujpoc Iv Tiu TTepi toO jueiZiova eivai Triv Trap' vmac aiTiav Trpoc eubai)Lioviav ttic eK tujv TrpaYMaTiuv dYa66v, (pr]ci) V^X^c Ti dXXo f| t6 capK6c eucTaG^c KaTdcTr|)Lia Kai t6 Trepi TauTr|c TncT^v eXTTicjua.

Cicero de finibus II, 28, 92 ipse enim Metrodorus, paene alter Epicurus, beatum esse describit his fere verbis cum corpus bene constitutum sit, et sit exploratum ita futurum.

Cicero Tusc. disp. II, 6, 17 Metrodorus quidem perfecte eum putat beatum, cui corpus bene constitutum sit et exploratum ita semper fore.

Cicero Tusc. disp. V, 9, 27 tu vero Metrodore, qui. . . definieris summum bonum firma corporis afi^ectione explorataque eius spe con- tineri, fortunae aditus interclusisti ?

Cicero de officiis III, 33, 117 nam si non modo utilitas sed vita omnis beata corporis firma constitutione eiusque constitutionis spe explorata, ut a Metrodoro scriptum est, continetur, certe haec utilitas et quidem summa — sic enim censent — cum honestate pugnabit.

Hoc fragmentum paene ad verbum congruit cum Epicuri frag- mento 68 Us. t6 ydp eucTa6ec capK6c KaTdcTrnua Kai t6 rrepi Tau- Tr|c 7tict6v eXmciua Tiqv dKpOTaTriv xapdv Kai pePaioTdTriv ^xei toTc eTTiXoYi2ec6ai buva)uevoic (Plut. contra Epic. beat. 4 p. 1089D). Cum apud Plutarchum haec verba omisso auctovis nomine referan- tur (vide tamen 6 p. 1090D Ep. Us. p. 122, 20sqq.) putet quispiam ea soli Metrodoro adiudicanda esse nisus Clementis Ciceronisque testi- moniis. sed quamquam summa sententiae eadem est, tamen initium et finis illius dicti diverae referuntur a Clemente et Plutarcho neque est causa cur suspicemur ab altero verba mutata esse, accedit quod non solum Origenes contra Celsum III 80 p. 165 et Gellius noct. Att. IX, 5, 2 ea Epicuri verba esse testantur, sed etiam Cleo- medes II, 1 p.*112 Bak. his ipsis utitur exemplo, quo inelegantem Epicuri sermonem illustret. est igitur veri simile Epicurum haec verba pepigisse^ Metrodorum ea recepisse, quia placebant propter vim et acrimoniam. ut Epicurus ipse non dubitabat dicta, quae summa diligentia acuerat, iterum atque iterum proferre (v. Us. stud. Vindob. X p. 181), sic Metrodorum magistri dictis, quae penitus in mente haerebant, pro suis usum esse non est mirum.

6. Plutarchus contra Colot. 30 p. 1125B Ka0d7Tep oieTai beiv 6 co(p6c MrjTpobuupoc XeTWV Td KaXd TTdvTa Kai co(pd Kai TTepiTTd TTic ipuxfic eSeupr|)uaTa ttic KaTd cdp^a fibovfic eveKa Kai Tfic dXTTiboc Tfjc UTrep TauTrjc cuvecTdvai Kai TTclv eivai Kev6v epYov, o |ufi eic toOto KaTaTeivei.

Metrodori Epicnrei fragmenta etc. 541

7. Plntarchus coDtra Epic. beat. 3 p. 1087 D otovrai bk. jrepl •facT^pa TdTaBov eTvai Kai touc aXXouc rrdpouc Tfic cap- k6c dTTavTac, bi* u)v fibovfi Kai }ir] aL\fr[b\hv ^TreicepxeTai' Kai ndvTa KaX& Kai coqpd ^g€upr|)LiaTa t^c Trepi YacT^pa flbovfic ^veKa YCTOV^vai Kai Tfjc uTi^p TauTr|C ^XTtiboc dYa9fic, ujc 6 co(p6c eTpr|Ke MriTpdbujpoc.

Plutarchns adversns Col. 30 p, 1125A oi Tdp toutujv KaTO- qppovoOvTec ibc |au0ujv Kai Ttepi YftCTe'pa TdxaBov fiYOu^evoi Kai Touc dXXouc TTopouc bi' (Lv fibovfi TrapaYweTai, v6|iou b^ovTai Kai cpopou KTe.

Hos Plutarchi locoa inter se arctissime cohaerentes propter sen- tentiae similitudinem huic libro ascripsi, alterum et tertium eodem iure epistulae ad Timocratem adiudicari posse non nego. ad totius libri finem cf. Philodem. de rhet. VH^ VII f. 177, 5 t6 hk Mneev elvai TTapd )ue'Ta tujv ^EujGev emep 6p0u)c X^xeTai Kai t6 )uupiu) }ieilo\a Td v|JuxiKd tujv dXXujv UTtdpxeiv, iuovnv ^cti^) TfjV qpiXo- coqjiav euepT€Tiv XcTeiv tujv^) TTpocTTeXaZ;6vTU»v Td TTpdTiuaT' dTa0d TTapacKeud^oucav, et Philod. de ira col. XXXXVIII 1 G sqq. p. 156 Gomp.

VII. TTepi eeOjv.

cf. Cicero de nat. deor. I, 30, 85 sq. et Plut. adv. Epic. beat 21 p. 1102C.

8. Philodemus de sanctitate VH^ II f. 12G p. 140 G. K]ai^) MnTpd^bujpoc"*) 6]veibiZ;ei [toTc]. . . MJUx[fiv?]^) TfjV e. . [Kai cprjci] . .[0eouc?] (1. 7) dXXouc eivai, oube ouc uTToXaiupdvouciv toutoic be Kai TToXuaivoc iv toic TTpoc t6v 'ApicTUJv[a]*^) judxeTai.

Ex antecedentibus et sequentibus cognoscitur verba dXXouc — UTToXajipdvouciv spectare ad deos, quam ob rem fragmentum satis tenue hic inserui, cf. Ep. ep. III 123 0€Oi juev ^dp eiciv evapTfjC Tdp auTUJV dcTiv f] tvujcic. oiouc b' airrouc <(oi>') ttoXXoi vo)ii- Couciv, ouK eiciv.

9. Philodemus de sanctitate VH^ II f. 122 p. 137 G. Kai Mn- Tp6[bujpoc] TUTXdvei [Tfjc Zr|]Tf|ceujc (?) tuj [qpdvai?^) ev] tuj TTepi 0e[u)v €Ti^)] b' dv TU)(v) TTe[pi |a€Ta]PoXfic to fif) [|aeT€'xov] toO KevoO [d90apTo]v dTTacav [hk cu]vKpiciv (p0ap[Tf|V. '€tti]koupuj b' i\ [tlu TTepi 0]€U)V kt^. v. Ep. Us. fr. 32.

Gomperzius, ut Metrodori verba conciliet cum eis, quae in pro- xima columna ex eiusdem scriptoris eodem libro referuntur, negationes ouk et oub' supplevit, quod ego probare non possum. nam primum summa fere est totius doctrinae physicae Epicureae omnes concre- tiones perire, atomos solum manere (t6 ^f| ^ct^xov toO k€VoO) cf.

1) icto ap. 2) t6v ap. 3) N ap. 4) MriTp65ujpov 6v€ib(Z€iv Gomperzius 6) M»uxf| G. 6) 'Ap(cTOv[a ap. 7) ol inser. Gassendus 8) oi)K 4v Gomp. 9) o66' iv Gomp.

542 Alfredaa Koerte:

Ep. ep. I, 40 sq., 73, Ep. Us. fr. 282, Lucr. V, 351—379, quam sen- tentiam a Metrodoro in libro TTepi |LieTaPoXfic praetermissam vel reiectam esse vix credam. accedit quod in utroque loco, ubi negativa particula a Gomperzio suppletur, litterarum vestigia obstant: neque OUK ante ev tuj TTepi GeuJv habet speciem veri, quia articulus Tiu ante ouk non intellegitur, neque oub ' ev bene suppletur, quia lacuna maior est quam quattuor litterarum. denique omuino non video, unde verba t6 }ir\ )LieTexov — q)6apTriv pendeant, si Gomperzi lec- tionem accipimus, litterae -Triceuic manifeste indicant genitivum pendens a TUYX«vei, verbum dicendi nusquam inseri potest nisi ubi ego supplevi tlu q)dvai. generaliter igitur, ni fallor, statuit Metro- dorus omnes concretiones perire, nonnullas vero ab eo exemptas esse discimus ex proxima libri Philodemei pagina de qua infra (ad fr. 12) agam. cum inter illa duo fragmenta Metrodori Epicurus commemo- retur (Ep. Us. fr. 32) et altera Metrodori sententia inducatur verbis. Kai 6 MriTpobuupoc be Triv ToiauTriv iTOieTTai biacToXriv conicere licet in eis, quae interciderunt, eandem sententiam ex Epicuri scri- ptis referri,

10. Philodemus de deorum victu VH^ "VI p. 45 col. 6, Scott. Fr. H. p. 153 Txa[v](?) cu|LiTTTUJ)ia Ka[Ta') t6]v MriTpobujpov [e)a]- ^aviteiv^) 6v tocoOto^) [Kai? |ur|]beTT0T' eYKupfjcov aiTioic 960- p[ac Tfic v|j]uxfic.

Quod mihi non contigit, ut hunc locum restituerem, valde doleo. cave ne fidem habeas supplementis Neapolitauorum, qui levissimis indiciis nisi de deorum sanguine et corpore hic agi con- tenduut. haud scio an de beatitudine potius agatur, quam (t6 )LiaKdpiov) res exitiabiles animae humanae non peremturae sunt, id quod Metrodorus nescio qua re doceri putat. vide finem anteceden- tis columnae Fr. H. p. 150 oub' oi )Liev eX[Xei]TTOu[civ oi b' u]TTepe- Xou[civ] dXXct TTdvTe[c] Kai TTd[c]ai Tfjv dvuTTepe[K]Tov dKpoTriT' exouciv ou Ydp ev |Liev coq)[oic] ouk ecTi KaTd t6 KpeiTTOv ev toTc Tfic Mjuxnc dfaGoTc bi[aq)]opd toTc oXoic, ev be TaTc dq)9d[pTo]ic Kai |aa[Kapiaic q)uceciv ecTi.

Vm. TTp6c Touc IttTpouc Tpia. Laertius Diogenes supra p. 537.

IX. MapTupiai.

Philodemus adversus? VH^ I f. 152 col. VI UTToq;[ia]v Tiv[d e])ipd[X]X[ei]v*) ujc Trepi tivujv eTTicToX[u)v] Kal Tf^c [ttp6c TTue]o- KXea TT[e]pi [|ue]TeujpuJV eTTiT0)ufic Kai toO Trepi d[peTUJv] Ka[i] twv eic MriTpobujpov dvaq)ep0|aevujv TTToeriKuuv Kai tujv MapTupiujv

1) KOT 0. KOi N. 2) . . . avilEiv N. . . oovlZieiv 0. 3) toioOto N., sed tocoOto se in ipsa papyro legisse testatur Scottus 4) e^ipaiveiv Dueningius, \a)apdiveiv Us. sed vereor ut spatium sufficiat, . ^(Jav . . v ap.

Metrodori Epicarei fragmonta etc. 543

Ktti ladXXov r^T»]^) ToO TTp6c t6v TTXdTiJuvo[c] *) fopYiav beuT^pou Ktti £i[c] TToXuai[v]ov to[0] TTpoc touc ^rjTopac Kai toO TTepi ceXrj-

vnc Koi Tiuv eic "6pMapxov dHAeSev be

Conicore licet hunc librum, nonnullis suspectum, testimonia con- tinuisse ex ,principum scholae epistulis fortasse etiam ex nonnullo- rum adversariorum scriptis collecta, quibus vita et mores principura defenderentur a calumniis adversariorum. haud scio an Metrodoro ascriptus sit, quia ille librum composuerat TTepi '67TiKOUpou dppcu- CTiac ad eadem nimirum opprobria reicienda (v. p. 535). similem libri inscriptionem frustra quaesivi. ceterum noli putare Philodemum consentire cum arguto illo critico, cuius de epistula ad Pythoclem iudicium post duo milia annorum ab Usenero comprobatum est. l*hilodemus illum irridet, ut videtur, in sequente colurana.

X. TTepi )LieYaXoq;uxiac. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

11. Philodemus de vitiis 1. X VH^ Illb p. 13 col. 7 = Ox. I 8 (Sauppe p. 15) V. 2 u]TTepri(pavei[v] 6 coqpoc Ka[i] uTre[p]r|qpavoc [e^Tvai,

Ka9' 5 boHdZiouciv oi u7repri(pavo[iV v. 11 oiou]c 6 MriTp6bujpo]c

auTo[uc eTv]ai qp[Ti]civ.

In V. 5 — 11 pauca verba certa sunt 5 sqq. tujv t6[v] bniLiov, 6 sq. TUJv bk dXXr|V, 9 euKaTa[qpp]o[vr|TOuc e]iv[ai?. recte coniecit Dueningius verba Metrodori, quae refert Philodemus hausta esse ex libro TTepi laeYaXovpuxiac. Metrodorum exposuisse puto, quomodo fieret, ut sapiens interdum superbi speciem praeberet, vide finem paginae antecedentis 7TXeicTri[v] b' 6 coqpoc [urrepriqpaviac ^jLiqpaciv irapexei] (ut ludam aliquid). uam sapientem re vera superbum esse vix concesserit Metrodorus: confunduntur a multis jLieYaXoipuxia et UTrepriqpavia, magnanimus est sapiens, non superbus, cf. col. XV VH^ IHb p. 29, S. p. 22 Kai biaip[eiv] jaeTaXovpuxiav UTTepr|qpa[v]iac dXXd lari cu|Liq)upeiv, ibc 'ev Kai TaiiTov. bia9[€]pei fdp ocov Kai [^]tti toO cub|aaToc oibr|ceujc eueHia" Kai ecTi toO jLiev )ueYaXov|j[u- Xou t6 KaTaqjpoveTv tujv tuxti[p]ujv, UTTe[p]exovTa tuj ttic MJUxnc OYKUJ, ToO b' uTTepriqjdvou t6 bid KOuqjOTrjTa TauTrjC ^KTTveu|aaTou- jLievov U7r[6] KTrjceujc uTrepopdv iTdpouc.

XI. TTepi iiieTapoXfic. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

12. Philodemus de sanctitate VH^ II f. 123 p. 138 G. v. 7 Kai 6 MriTpobujpoc hk TrjV TOiauTTiv TTOieT[Tai] biacToXfjV [^v tiu] TTepi |LieTa[poXfic] Kai q)r|civ [Geujv^) cuv]Kpiciv tujv [tc*) mi' d]pi0|Li6v

1) Kol €lc KiuXuOTriv Us. Ep. p. 412 b 2) TTXdTUJva ap. corr. Us. 3) eTvai Gomp. 4) tOjv kot' dpi9n6v Gomp.

Jahrb. f. class. Philol. Suppl. Bd. XVII. 36

544 Alfredus Koerte:

ou )Li6v[ov dqpjGapTOV dXXd [dibi]av(?)^). 6p6ujc [}ik}v [Xexiwv]^) Kai (piXaXr|9uj[c

Gomperzi restitutio probabilis non est, vir doctissimiis, cjua est moderatione , ipse verba eivai et Geiav dubitanter proposuit. nuUo modo fiei'i potuit, ut Metrodorus affirmaret omnes concretiones rerum Kai' dpi9)u6v indelebiles esse. nam si Epicurus hunc terminum ab Aristotele accepit, id quod certum videtur, omnes fere res singulae Kai' dpi9)Li6v subsistunt (cf. Hirzeli quaest. I p. 54 sq.), quas omnes perire Epicurei mordicus contendunt. Hirzelius, qui in prima parte quaestionum de Ciceronis scriptis •philosophis p. 46 — 84 locum ob- scurum Ciceronis de nat. deor. I, 19, 49 sq. sagacissime explanavit, recte, ut puto, (p. 73 adn. l) suspicatus est ad interpretandum nostrum locum scholion ad Epicuri primam Kupiav boEav usui esse. quod scholion Usenerum secutus (Ep. p. 71, 8 sqq.) sic lego: ev dX- Xoic be 9r|ci touc 9eouc X6yuj 9eujpTiTouc, ouc )aev k^t' dpi9)ii6v uqpecTUJTac, ouc be KaTd 6|Lioeibeiav ck Tfic cuvexouc eiTippuceujc TiiJv ojuoiujv eibuuXujv eTTi t6 auT6 dTTOTeTeXecjuevouc ^), dv9pujTT0€i- beic^). recte, ut mihi quidem videtur, contendit Hirzelius Epicurum duo genera a Cicerone quidem 1. 1. confusa statuisse, quoruni alte- rum ex Democriti de simulacris doctrina fluxit (v. Hirz. 1. 1. p. 73 sqq. ef. Ep. Us. fr. 352 p. 237, 28 — 238, 11). cuius partitionis deorum apud Aetium quoque vestigium extat Aet. I, 7, 34 p. 306 D. (Ep. Us. fr. 355 p. 239, 11) 'GTriKOupoc dv9pujTToeibeTc |uev touc 9eouc X6yuj be TrdvTac 9eujpriT0uc bid Tffv XeTTTOjLiepeiav ttic tuuv eibuOXuJV cpv- ceujc, nam cur additum sit verbum TrdvTac, nisi Epicurus complura deorum genera distinxit, non video. in nostro Philodemi loco non generaliter de concretionibus agi certum est (v. supra p. 541 sq.), de deorum concretione agi ex ipso Philodemei libri titulo conicere licet. puto igitur recte me restituisse Kai cpriciv 9e;ujv cuvKpiciv tuiv y^ | KaT* dpi9)Li6v ou |li6v;ov dcp9apTov dXXd 1 dibiav. totum locum sic vertam: „Metrodorus quoque in libro, qui inscribitur de mutatione, talem statuit distinctionem et dicit deorum concretionem, qui quideni ad numerum subsistunt, non solum indelebilem sed sempiternam." verbum 9euJV bene quadrat ad lacunam, primae litterae 9 lunula extat in apographo, item fe et dibiav lacunas explent. lineolis in- dicavi, quas litteras singulis versibus tribuam, quia Gomperzius ver- suum fines non recte terminasse videtur. quanto latius pateat vox dibioc quam dq)9apT0C docet ^criptor Platon. defin. 1 p. 411 A 'Aibiov t6 KaTtt TrdvTa xpovov Kai TtpdTepov ov Kai vuv luri l99ap|Lievov.

Conicere licet vocabuli cuYKpiceujc notionem apud Metrodorum fluctuasse, vide Philod. de sanct. VH^ II f. 118 p. 134 G. 1. 8 kov eH uTreppd[ceujc] tujv f.ieTaHu [T]ri[v] kot' dpi9|u6v [cuvJKpiciv 6t^

1) dXXd KOi Oeiav Gomp. 2) ja^v oOv sive ladvTOi Gomp. .3) diro- T€Te\€C|Lidvujv Hirzelius cum codicibus 4) dvepujitoeibaic Hirzelius, dv- 6pu)uo€i6 . . c cod. Par.

Meirodori Epicurei fragmenta etc. 545

Hkv \rt\v Ik tujv] auTwv KaX€<i>v [6t^ b]k TfjV dKTa»v[6no(ujv(V)'), unde cognoscitur Epicnreis ab adversariis inconstantiam in usu ter- niiui cuYKpicic kot' dpiG^^v obiectara esse. haud scio an recte vitu- perati sint Epicurei, nam cum et contenderent deos ex atomis con- stare (vide Ep. Us. fr. 352 p. 238, 3sqq., fr. 354 p. 238, 18 cum eis locis, qui in adnotatione ad p. 238, 21 referuntur) et omnes con- cretiones dissolvi censerent (v. Ep, ep. I, 40, fr. 282 p. 202, 8, Lucr. I, 518 sq.), facei*e non potuerunt quin ad tuendam deorum aeternitatem alteramutram sententiam arteficiose interpretarentur. de deorum aeternitate enim Epicurum vel discipulos clam adversariis quidquam detraxisse vix credam (cf. Ep. ep. III, 123, sent. sel. I cum eis locis, quos Usenerus in subsidio intei^pretationis ad 1. 1. adnotat).

Philodemus de sanctitate VH^ II f. 122 p. 137 G vide supra fr. 9 p. 541.

XII. TTepi 0iK0V0|uiac.

PhilodemuB de vitiis et oppositis virtutibus VH* III a p, 53 == Ox. I p. 104 Goettl. p. 64 ei bx] KaTa)Li^)uvj;eTai ^) tic f])Liujv irepi oiKOVo)uiac dvafp[a](p[6v]TUJV, fiiuiv jaev iKavoc iueT' 'Gttikoupou MriTpobujpoc eiTicTeXXujv Kai irapaivujv Kai bioiKUJV diri)ueXecTepov Kai )Liexpi MiKpOTepujv Ka[i tt]oujuv auTOc, ei Kai ^r] Tct^) TTpdT[)Li]a[T'j nTTeitev*), ujc [q)a]iveTai.

Dueningius ex hoc loco collegit proprium librum TTepi oikovo- fiiac a Metrodoro scriptum esse, recte ut puto (p. 31). enuntiati finis adhuc male habitus est ab editoribus, apographi Oxoniensis auxilio facile sanatur. discimus igitur ex hoc loco Metrodorum rei farailiari ipsum bene consuluisse, quamquam res eum non cogebant ad parsimoniam, ut videtur Philodemo. constat sane ex Epicuri epistulis (fr. 122, 138, 177 U.) et testamento, Metrodori liberos summa inopia pressos esse, sed cur Philodemi hominis peritissimi rerum scholasticarum testimonium reiciamus, causa non est. licet conicere liberos civis Lampsaceni ex muliere Attica natos nec iure Lampsaceno, nec Attico heredes legitimos fuisse, ita ut Metrodori res fratri Timocrati obtingerent, quem inimici liberis nimime con- suluisse non est mirum.^)

13. Philodemus de vitiis et oppositis virtutibus VH^ Illa p. 39 sqq. = Ox. I, 97 sq., Goettl. p. 57 sq. oi be q)iXoco(pe[iv] qpd- c[Ko]vTec eHov XeYeiv fi)iTv, iTap' ac aiTiac 6 coqjoc ^tt' uj[q)eXei]a liidXiCTa K[a]i KTr|ceTai Kai Kupi€[ucei xpn]M«TUJV Kai oXujc ejuqjai- veiv, f] TToia peXTicTri bioiKricic, toOto \ikv ou rroioOciv, juovov be dqjapjidcai CriToOciv ^tti tov coqjov ttiv ToiauTriv KaTtiYopiav Kai

1) fiXXuJvGomp. 2) KaTan^^qpexai N. 3) TOirpai ap. 4)tiiT N.,

Td TrpaYiaa briTroTe fiXXuic edit. Neap., t6 itpaT^a brjTtou XuciTeX^c feiveTai Goettl. 5) Neapolitani, quos sequitur Dnenitjgius (p. 10), ex loco male restituto Philod. de morte VH' IX p. 1 sq. non recte coUegerunt inopes fuisse Polyaennm et Metrodorum. in illo loco, de quo mfra (p. 560) agam, omnino neqne res familiaris neqne Polyaenus respicitnr.

36*

546 Alfredus Koerte:

toOt' ouk drri irpoXrmJiA/ dvdYOviec, f^v ^'xo)aev inr^p dcfaGoO XPI" luaTiCToO dXXd Kai KaTd Tdc tujv XeHeuJV 6|uiXiac dTTopiaZ;6)uevoi. t6 TTapdTTav fap out' ev toTc dXXoic eoiKaciv eGeXeiv [KajTd t6 TrpoeipriiLievov dei touc Xoyouc UTtep tuj[v] dYVooujuevujv TroieTcGai, out' ctt' auToO toO v[Ov] evecTU)[T]oc, dXXd beivo[i] eiciv utto tujv KaTd Tdc X^Heic cu[vr|]9e[i]ujv [dJXKucGfivai TTp6c [Tdc] Trepi tujv TTpaYMaTUJV dTToqpdceic KaTTeiTa b' [fibov]dc('?) e'xeiv uic touc Te ttoX- Xouc eHeXeYXo[vTe]c ^) ^v6' dv ^vavTiujc [ti auToTc] ^) KaTrjYopujciv uTTep TuJv auTuiv Kai tujv dYVooufuevujv ti 5ibd[c]K0VTec, 6[TT]ep 'ApiCTOTeXri[c] ^TTaOev [KaT]d t6v ev tuj TTe[p]i tt[Xoutou]^) Xoyov uTrep ToO t6v [|u]^v [dYa]G6v dvbpa Kai xP1M[aTi]c[Tfiv] dYa66v eivai t6v b[e] (p[aOX]ov Kai xPTHnaTicTriv [(paO]Xov, ujc 6 MriTpo- bujpoc [d]TTe[b]eiHev/)

Totum locum exscripsi, quia inde a t6 TrapdTrav Metrodori verba respici suspicor. ut hoc quoque fragmentum libro TTepi oiKOVOjuiac ascribam, Pbilodemi oiKOVO|Liiac defiuitio me commovet VH^ Illa p. 23 Goettl. p. 49: biaXeH6|ue9a T[oi]vuv oux UJC Iv oikuj KaX[u)c] ecTiv pioOv dXX' ujc icTacGai beT TTepi xphM^^t^v KTrjceujc Te koi (puXaKfjc, rrepi [a] Tfjv oiKOVOjuiav ibiujc voeTcGai cu)upePr|Kev,

XIII. np6c t6v TTXdTUJVOc fopYiav buo.

B.

Pbilodemus adversus? VH^I p. 152 vide supra p. 542 ad MapTupiac.

Erat bic liber nonnuUis valde suspectus. sed ex eo ipso quod solum alter liber inter scripta dubiae fidei refertur, cognoscitur priorem librum vel ab illo critico genuinum iudicatum esse. non Colotem solum adversus Platonem scripsisse sed etiam Hermarcbum testatur Laertius Diogenes X, 25. cf. Cic. de nat. deor. I 33, 93 „istisne fidentes somniis non modo Epicurus et Metrodorus et Hermarcbus contra Pytbagoram, Platonem Empedoclemque dixerunt, sed meretri- cula etiam Leontium contra Theopbrastum scribere ausa est?"

XIV. TTp6c t6v euGuqjpova TTXdTUJVoc.

14. Scriptor incertus Epicureus VH^ X f. 201 (Ep. Us. fr. 41 usque ad nomen TijuoKpdTOuc) Kai dX]Xr) Kdv [tuj TTepi 6]ci6Tr|iT[oc Kdv TU)] bujbeKdT[uj Kai tuj]-'') TpeiCKa[ibeKdTUj] TTepi (puce[ujc*') Kdv TU)] TTpujTUJ [tujv TTepi] Ti|uoKp[dTouc] . .Tujv^), Mr|T[p6bujpo]c b'^) ev [tlu TTip6c t6v] euGuqjpo^va Kdv tu»] TTp6c 'Ap[icTUJva(?) Kai] fidXiCTa ....

In bac columna, ex qua Usenerus 1. 1. complures Epicuri libro-

1) ^XeYXon^vouc ed. Neap., corr. Goettl. 2) toOtoic ed. Neap., Ti oOtoTc Goettl. .3) iv tOJ irepnrdTLu bidXoYov ed. Neap., k.v tijJ TTepl TToXiTeiac Goettl., TTepi ttXoOtcJu Spengelius Comm. acad. Mon. III p. 449 adn. 4) Trepv6ei2ev ed. N., corr. Goettl. 5) tiu ego adieci ut lacuna explere- tur 6) irepl cuv.. ap. 7) fortasse X6yujv 8) ovev ap.

Metrodori Epicurei fraf^menta etc. 547

rum titulos enucleavit, Metrodori quoque scripta commemorari mani- festum ost, primo loco nominatur liber adversus Euthyphronem Pla- tonis (v. fr. 15), alterius libri iuscriptio incerta est, potuit esse TTpoc 'ApiCTiTTTTOV vel TTpoc 'ApiCTUJva, cum hoc Polyaenus quoque de deorum uatura controversias habuit (cf. fr. 8).

15. Philodemus de sanctitate VH* II, 77 p. 107 G. ouTUi be jittKpdv dq)ecTr|Kaci toO \p\r] t6v d[Yveu]ovTa \6yov ^v toic TTepi 6euJv XeYeiv ujcTe Kai CuuKpdTriv MriTpobuupoc ^v tlu') TTp6c €u6u- q)pova t6v TTXdTUJVoc, eiTrep dTrdefiJ toOto, KaTa|Li^|>iq)e]Tai.

Verba a Gomperzio edita intellegi nequeunt. quae Dueningius ad ea interpretanda profert (p. 28), ab omui arte grammatica aliena sunt. sanatur locus mutata voce auTuJ in iv tlu, ex verbis eiTrep ^TToei toOto apparet hunc qnoque Metrodori librum nonnullis suspec- tum fuisse, ut librum alterum adversus Gorgiam Platonis (supra p. 546).

XV. nepi ttXoutou. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

10. Philodemus de vitiis et oppositis virtutibus VH^ Illa p, 23 = Ox, I p. 89, Goettl. p, 49 q)i[Xoc6]q)UJ b' Icti ttXoutou )i[e- Tpjov'^), o TrapebujKajuev [dKoXou6]ujc^) toTc Ka6r|Te[)u6civ] ev toTc TTepi tt[Xou]tou [X6yo]ic, ujCTe Tfjv oiKo[vo)aia]v Tfic Te toutou K[Tr|]ce[uJC K]ai ttic toutou q)uX[aK]fic [dTTi|ue]XeTc6ai(?),^) KeiTOi Toivfuv e]v TUJ TTe[pi tt]Xo[utou] M[r|Tp]obujpou T0iau[T]a TTpoc t[6v Tp6]TT0V dv Tuj X6xuJ Tuj TT[p6c t]ouc ^poOvTac icujc, 6[ti ttoX]u KOuqjOTdTTiv Kai pac[Triv] oi Kuvikoi biaYUJffiv [TTOoOv]Tai^) ttSv •auTUuv TTepi[aipoOv]Tec®) eic t6 buvaT6v 6 fx[k.v euT]eXii(?)^) TTape- Xei piov eipriv[aT6v T]e^) Kai fidXiCT' d66pu[pov qjpovTiba b' uj]c ^XaxicTri[v |Li6vo]v") . , [K]ai 7TpaYMaTe[iav.

Neapolitani et Goettlingius legunt )UiKp6v, sed neque gram- maticam structuram q)iXoc6q)i!J dcTi ttXoutou )LiiKp6v intellego, neque sententia congruit cum sequentibus, quod ego proposui )ae- Tpov, optime illustratur alio loco eiusdem libri VH^ Illa p. 37 Goettl, p, 56 1, 10 sqq., nimiae divitiae perturbant philosophum, mo- dicae iuvant, primum enuntiatum sic vertam: „philosopho modus est divitiarum (quem transire eum non decet) — id quod tradidimus secun- dum principes scholae in libris de divitiis. oeconomia igitur et ad parandum et ad servandum hunc divitiarum modum spectat." touc TTepi ttXoutou X6youc non principum scholae sed Philodemi ipsius libros esse docet tempus praeteritum, nam cum in hoc de vitiis et oppositis

1) aOT6v Gomperzius ex apographo inedito, ^v tJj ego conieci. 2) |aiKp6v ed. Neap., Goettl. .3) euKaipmc Neap., TrdvTa KoGdjc toTc

KaGriTen^civ boKei Goettl., cuMq)iuvu)c Us. 4) ibc . coai ap., |ueTa6i6oc9ai ed, Neap, , irapabibocGai Goettl, 5) PioOvTai ed, Neap., corr. Goettl. 6) ircpiqp^povTec Goettl. 7) dni€\f\ Goettl, 8) €ipnviK6v ed. Neap. et Goettl,, bi Neap, 9) lieX^Tiiv ed. Neap.

548 AlfreduB Koerte:

virtutibus libro nondum eum de hac re egisse certum sit, terapore praeterito ad alia Philodemi scripta reicimur.

17. Philodemus de divitiis VH^ III f. 88 col. 6, 10 KaU) TOt trapd MriT[p]obu)puj be KeijLtev[a^) ev tlu [TTjepi ttXoutou Kai Trdv t6 opoeibec dK[o\o]u[6]ujc beH6|ue0a t6 7Tpocbie[iXTi)ui]|a[evov

18. Philodemus de divitiis VH^ III f. 92 col. 10, 7 auTrjv TTp6c riv emajLiev ireviav. Kai TTav[9' 6]ca^) KaTri[Yo]peTTai TTeviac ujc eXXeiTTo[u]cr|c ttXoijtou, TaTc dXrjOeiaic^), dic 6 MriTpobuupoc eqprj, KaTaijjeuc)LiaT' ecTi, K[ai )u]d tov Aia'') ou laovov eTr[i Tfi]v qpuciv dvaqp[ep6jLteva (v- 18) dXXd Kai

Initio paginae (v. 5) MriTpob]u}pou nomen extare videtur. a verbis Kai TTav6' oca novum enuntiatum incipere spatium ante Kai docet. Dueningius p. 30 locum mirum in modum corrumpit.

19. Philodemus de divitiis VH^ III f. 98 col. 16 TTevi]av ovo- |adZ;o[v]Tec [o]uk eKUjXuovTo XeTciv KaKov 6[v]o[|u]d[c]ai*^)' oub[e TT]apa]Liu9eTc6ai toTc ctti TauTri^) XuTTouiuevoic ebu[v]aTO MriTp6- bujpoc, [oc?] bf) Touc CTTi KaKO) |u6[v]ov^) XuTTOU|uevouc dXXa Te(?) Kai Tou6' ibc CTTi Kai tuj

Praeter hos locos Metrodori nomen in Philodemi libro de divi- tiis VH^ III occurrit f. 75 fr. 3 Mri[Tp]6buj[poc et fortasse f. 78 fr. 7 MriTp6b]ujpoc.

XVI. rTepi TTOiriiudTUJV. A.

20. Philodemus de rhetor. VH^ IV, 99 sq. = Ox. II, 107 sq. = VH^ V, 38 (restituit Gomperzius Ztschr. 1865 p. 824) Kai MriTp6- bujpoc ev TUJ TTpuuTUj TTepi iroiriiudTUJv iKavuic eoiKe Trapejucpaiveiv t6 Triv coqpicTiKfiv priTopiKriv Texvr^v UTTdpxeiv, biaXeT^juevoc fdp Trp6c Tiva tuuv rrepi Troir^juaTOC cuyt£TP«9[ot]ujv^). . . .

Verba Metrodori quae attulit Philodemus magna ex parte per- ierunt, sed cum orationis obliquae nonnulla vestigia in media co- lumna proxima (VH^ IV, 100) extent et v. 28 verbum qpr^civ indicet alius scriptoris verba a Philodemo laudari, tota columna Metrodori sententiam referri veri simillimum est. itaque ea, quae tribus apo- graphis collatis enucleare potui, exscripsi. exemplar libri Philodemei, quod VH^ V editum est, interdum longius recedere videtur a VH^ IV = Ox. II. num continuetur Metrodori sententia in sequente pagina dubito, post verba KaXXicTri priTopiKr] (VH^ V, 39) nota in margine enuntiati finem indicat.

1) hasta in margine novi enuntiati initium indicat 2) 6oKeiv . ev . ap. 3) uapoucric Treviac KaxriTopeiTai ttXoOtoc Tfic dXriGeiac Dueningius dubitanter 4) Tfjc dXri9eiac Duen. 5) )Lid tov Aia restituit Gomperzius Ztschr. 1866 p. 693 6) e . o . a . 6i ap. , bi' oO Duen. 7) TauTai ap. 8) i^ie . ov auToujuevouc ap., Xuttou)li^vouc restituit Gomperzius 1. 1. 9) cut- KaTtt N. V, €Tpa 0.

Mctrodori Epicurei fragmenta etc. 549

21. VH« IV f. 100 =» Ox. II 108 (VH* V 38 sq.) v. 12 eineiv laev |ouv Td]Xr|ek Trepli tJujv TTXr|0[eiJ xpnciMHv| iKavov, tx]V be 0pacu)ndxou [Tjexvnv. ... (v. 22) t6v 0pacu^axov Kai dXXouc ouK 6XiY0uc TiiJv boKOuvTUJV Tdc TOiouTac ^xeiv XoYiwv TToXiTiKUJV fi |!iriTOpiKU)V T^x^ac, il)v, (pnciv, ouGeic*) ^xei Tdc Ttxvac oube . . . Tdc toutuuv .... (v. 32) dXX' ou ^ev- t[oi XJotov ixex Kai 6[i]d [Tivjuuv dv Kai ^k Tivuuv [f]i- VOITO KaXXicTTi priTopiKTi.

22. Philodemus coramentarii de rhetorica 1. 1 col. VII VH^ V, 35 Toic b* fi)Lie[T]epoic |iie)inTTeov [ajv eiri Kai TTepiTT6Te[pov aujToic Te Toic toiou[toJic, ocoi Kai ttjv coqpic[TjiKfiv prjTopiKriv ou[kJ eivai Texvnv bieiXr|[9]aci Kai toutou cucTaTiKouc Xoyouc TT€TT0ir|Kaci. ei Ydp '€TT[ijKOupoc Kai Mr|Tp6bujpoc eTi b' "€p|aapxoc dTToqpaivovTai Texvr|V uTrdpxeiv Tfjv T[oi]auTri[vJ, ibc ev toTc eEfic uTTO^vricoiLiev, 01 TouToic dvTiYpdqpovTec ou TTdvu ti jnaKpdv Tf^c tujv TTaTp[aJ- Xoiuiv KttTabiKric dqpecTrjKaciv.

23. Philodemus de rhetor. VH^ III f. 57 col. 44 (restituit Gomperzius Ztschr. 1865 p. 824 nisus apographo inedito Oxouiensi) '€TTijK0up6c cpriciv ev [tluJ TTepi pri^TjopiKfjc Kai M[riTp6b]ujpoc [ejv [T]u)[rj TTpuuTUJ [TTepJi Troi[ri)LidjTUJV Kal "€[p^ajpxac [erTiJ MeveKXeouc [djv T[ri Trpojc [0ejoq)eibriv e[TTji[cToXri.

Quamquam certe dici non potest, quid Epicurus, Metrodorus, Hermarchus contenderint, cum in Neapolitano apographo magnae lacunae hient, tamen coUigere licet ex verbis ouxi T^ TToXi[TiKfi]v ev- TTeipiav exei [ri(?) b]vva\xi\ et paulo infra . . . TTo[XijTi[KrjJ Ka9' [oj pr|TopiKfi ec[TiJv, ou[be tuj f]e{?) priTopi tu) [ttoXitiku) Kja6' 6 pfi- TUJp eCT[i]v toOt[o TTpocrjjKei^) principes scholae negasse rhetori politico ex ipsa arte rhetorica scientiam rei publicae administran- dae affluere.

Incertorum librorum TTepi Troiri|idTUJV.

24. Plutarchus contra beat. 12 p. 1094 D Trepi be Tfjc iCTopiac, iva Tfiv dXXrjV dvriKotav edcuj, TTapaefico|Liai |Li6va Td MriTpobiupou •fpdqpovToc ev toic TTepi TTOiri)LidTUJV^)' 66ev lUTibe eibevai qpd- CKUJV )LieTd TTOTepuJV f)V 6 "€ktujp, f\ touc TrpuuTouc ctixouc Tfic '0)nfipou TTOif|ceuuc, fi TTdXiv Td iv M^cuj juf) Tappficric.

Cf. Plutarchus contra beat. 2 p. 1086 F UTToXapdjv oijv 6 'Api- CTOTeXric, 'HpaKXeibric*) oijv, l'qpTi, YpaMMCiTiKoc uuv dvTi Tfic ttoititi- Kfic TupPnc^), ujc dKeivoi XeTOuci Kai tujv '0)Ltf|pou fiuupoXoYnMdTuuv dTTOTivei TauTac '€ttikoupuj xdpiTac, f| oti MriTpdbujpoc ^v Tpd|u- ILiaci TOCOUTOic TTOiriTf) XeXoibdpriKev. et Cic. de fiu. I, 7, 25.

1) ou99 . civ qpriciv ^x^iv N IV, 0. 2) kuj ap. 3) ttgititO&v libri, corr. Gomp. 4) ^^v inserit Duebnerus 5) lacunae signum ante ibc testatur Dueb.

550 Alfredus Koerte:

XVII. TTpoc Touc otTTo cpucioXoTiac XeYOvrac (XYaGouc eivai pr|Topac.

25. Philodemus de rhetor. VH^ IV, 77 = Ox. 11, 85 (restituit Usenerus Ep. fr. 10) [ttujc ouv — ] Texvr|V ecTiv ei[7Tei]v Tfjv ttoXi- TiKfjV pTiTopiKrjV; OTi )Liev Tap ouk exe[i] Tf]V iueGobiKfiv TTapdbociv Kai Tfjv t6 kTTiKoc TTpoc(pepo|uevr|V, ojuoXoyoOciv * oti [be] oube Tfiv TTttpaTfipriciv Tfi[v ToO] ujc CTTi To TTo[X]u Ka[iJ KaTct t6 eu- XoYOV CTOxaZ;o|aevnv '€TTiKOu[poc] ev [t]uj ttpuutuu^i TTepi pjiuuv [Ka]i ev TU) TTepi [ttX]outo[u] pri[TUJc]^) YeYpa[q)ev] Kai [MrijTpo- bujpo[c ev t]uji TTp6c touc dTTO cpuc[ioXoYi]ac XeYo[vTac] dYa[eouc eivai] pfiTOpac.

26. Philodemus de rhetor. VH^ IX f. 114 fr. 3, 4 6 [be oijv] MriTpobujpoc [TToXXd] jaev eHepYdZie^Tai] TTepi Tfic priTop[iKfic, t]ujv dXXuJv Ku[piujTe]pujc^) bibdcKUj[v oti ou]k dTT6 q)ucioXoY[iac^) fi pr|]TopiKfi TTepi[YeiveTai] buvamc, uj[c qjeubujc] ibolalov T[ivec, Ypa]- qpujv be Kai

27. Philodemus de rhetor. VH^ V, 58 [Tf^v TToXiTiKfiv] e|iTTei- piav dTT[6] Tivoc Tpipfic Kai tujv ev TaTc rroXeciv iCTopiac^) TrepiYi- vecGai ttoXXujv ev Tfi TTpaYMaTeia b[i]aca(pouv[T]ujv dpKecei Td TTapd MriTpobujpuj cacpuuc bibdcKOVTa. TTOTepov ouv Tfiv [pri]Topi- Kfiv buva|Liiv XeYei [ejuJpXeTTuuv eTTi Tfiv bidYvuuciv toO^) o TTpaKTeov ecTiv tu» )ueXXovTi eubaijuovi eivai to[0 Te 6]^) o[uK ^CTiv TTpaKTeov auTUj(?)] Ktti TauTTiv'^) qpriclv d[Tr]6 (p[uci]oXoYiac TrapaYeiveceai; [f| K]ai Tfiv ttoXciti- Kfiv e)UTTeip[i]av, Kae' riv eK Tpipfjc Kai iCTopiac tuuv tto- Xeuuc TTpaYludTuuv cuvopiijri^) dv tic ou KaKuuc Td TTXf|9ei cu|Li{pepovTa;

Huius libri titulum restituit Usenerus (Ep. fr. 10 p. 95), idem coniecit librum contra sodales sectae scriptum esse (Ep. p. 41 2 b). utraque coniectura confirmatur fr. 26, qui locus virorum doctorum oculos adhuc fugisse videtur. nam paene ad verbum Philodemus libri inscriptionem transcribit, et verbis tujv dXXuuv (emendatio dX- Xouv in dXXuuv articulo t]ujv commendatur) principes sectae respici pro certo habeo. videntur nova doctrina, quae physiologiae sum- mam curam egit, iuvenes nonnulli ardentioris ingenii eo producti esse, ut a physiologia artes quoque pendere putarent, quorum im- petum refrenavit Metrodorus. fortasse Epicuri ipsius dictum ali- quod ambiguum talibus discipulorum opinionibus favit, id qnod duo- bus ex locis coUigam: in fr. 27 Philodemus ad Epicuri sententiam interpretandam Metrodori testimonio utitur, quem eisdem Epicuri verbis explanandis operam dedisse hinc cognoscitur. quam recte

1) pri . . . Toieirpa 0., roi. .q) N. , ^r|TU)c y^fpatpey/ dubitanter

Us. 2) aWouvKU tujc ap. 3) ^ucicXoy. . . ap. 4) icTop(aic ap.

5) 6iaYVUJCivo°^ ap. 6) tc.i..oc ap. 7) touttiv ap. 8) cuvopoiv ap.

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 551

enitn Useuerus (Ep. p. 110 adn. ad 2) subiectum verbi Xetei Epi- curuni esse contenderit, discimus ex alio Philodemi loco de rhetor. VH^ V f. 96 q)ajv€p6v, [6ti ifjv |5n]T0piK[fi Jv buva[)uiv eipr|]K€V pXe'TruJV

^m T[fivj COCpiCTlK[flV i^ 1 drri TfjV TTOXlTl[K]flV »^ ^TTl TflV bld[YVU)ClV ')

t]u)V, [TrJpaKTf^Jov 6 [^cJtiv koi ou TTpaK^T^Jov t[iuJ laeXXovTi [^ia- Kapiui Yev[ec0ai, eandem Epicuri sententiam eisdem fere verbis, quibus Metrodorus usus est, Philodemus hic oxplicare studet. Metrodorus et Philodemus Epicuri verbis interpretandis non eam operam impenderent, nisi alii sodales sectae ea secus intellexissent. accedit quod in fr. 26 Metrodorum KUpioiTepuJC quam ceteros de hac re egisse Pbilodemus testatur.

Puto his perspectis fr. 27 intelligi posse, quem locum Dueniu- gius propter obscuritatem non inter fragmenta recepit (p. 36). haec est sententia: Metrodorus ostendit, utrum Epicurus, cum artem rhetoricam buva|uiv dicat, respiciat facultatem dignoscendi, quid sit faciendum quidque fugiendum ei qui beatus esse velit, et hanc facultatem per physiologiam percipi dicat, an contendat a physio- logia i*erum quoque publicarum peritiam affiuere, secundum quam ex usu et scientia urbis rerum haud male quis intelligat, quid plebi prosit.

Ad Metrodori sententiam cf. Philod. de rhetor. VH^ V f. 132 col. 39 bfiXov To[i]vuv fibTi Kai biOTi )Liiu[pia] TToXXri tic ecTiv t6 (pdcKeiv [eJuGuc 'iliv [tiJv' d[TTe]ivec6ai ttoXitik[ujv] Xoyujv dTTO (pucioX[oYiac.

Duo frustula his adiciam item hausta ex rhetoricis Philodemi, in quibus nihil fere intelligitur nisi nomen Metrodori: VH^ III f. 45 ^qpT] Kai t6 [toOJ '€ttikoupou t6v Mr|Tp6ba)pov t . . . . [pJrjTO- [pa(?) eiva[i

Et VH^ V f. 56 TTepiKXfiv, Kai TauTd Trpoc[TdTjT€[Tai KaTd t6[vJ TTapd MTiTpob(jupu)i [X6yov(?)J. ....

XVIII. TTepi Tfic eTTi cocpiav TTopeiac. Laertius Diogenes X, 24 v. p. 537.

XIX. TTp6c Touc coqpicTdc evv^a. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

Galenus de libris suis 17 (t. XIX p. 48 K.) TTepi tujv TTp6c Touc co^iCTdc dvvea MriTpobiupou. ^)

28. Plutarcbus adversus Ep. beat. 7 p. 1091 A ou )a6vov Toivuv OTTiCTOv Kai dpepaiov dpxfiv Xai^pdvouci toO fibe'u)c lf\w dXXd Kai TravTdTcaciv euKaTaqppovTiTOV Kai iuiKpdv' emep auToTc KaKiuv dTTO- (puffi t6 xapTOv ecTi Kai t6 dYaGov, dXXo be oubev biavoeicGai

1) 6iava ap. 2) TTp6c touc coqpicTdc ^v. MnTpo6c(ipou im-

CToM] Trp6c K^Xcov 'EtriKoOpeiov libri, corr. Jonsius.

552 Alfredus Koerte:

(paciv, oube oXujc rfiv (pvciv ^x^iv ottoi Te9r|ceTai t6 dYa06v, ei )Lifi |Li6vov 69ev eHeXauvcTai t6 KaK6v auTf^c^), ujc cprici MriTpobuipoc ev Toic TTp6c touc co(picTdc ujCTe toOto auT6 TdYaBov^) ecTi t6 (puYeiv t6 KaKOV ^v9a Ydp Te9f|ceTai TdYa96v ouk ^CTiv, OTav |ur|9ev cti uTreHiri ixr^ie dX^eiv^v lafiTe Xu- TTripov.

Cf. Plutarclius contra beat. 8 p. 1091 E ujCTrep 'GTTiKOupoc fiTeiTai Kai MriTpobujpoc, ouciav TdYa0ou Kai dKpoTriTa Tf^v toO KaKoO cpuYfiv Ti9ejuevoi Kai xaipovTec dvbpaTTobuuv Tivd x«pdv.

Cf. Ep. Us. fr. 423 et sent. sel. 3.

Facere non possum quin occasione oblata opinionem redar- guam, quam Dueningius in adnotatione ad liunc librum protulit, sunt enim ex illa Dueningi opinione alii errores nati. dicit ille (p. 36 et p. 20) philosophum Gadarensem dissensisse a scholae principibus de arte rhetorica sophistica, id quod colligit ex his ver- bis Philod. de rhetor. VH^ IV f. 93 = Ox. II f. 101 (Gomp. Ztschr. 1865 p. 825) vOv in [ejKeivo pabiCuJiuev, oti Texvr|V oux fiiueTc^) XeYO|Liev [thjv cocpicTiKfiv oi be Tfiv ai'[p]eciv KTicavrec fmujv dvTicpuJVoOciv KT^. at Dueningius hunc locum non recte inter- pretatus est. saepius enim Philodemus affirmat se de hac quoque re cum principibus consentire (cf fr. 20 et Ep. Us. fr. 11 ottou (pa)uev Ka[i bi'] u)V cpajuev br|Xo0c9ai t6 Tfjv cocpicTiKfjV priTopiKfiv Texvr|V UTTdpxeiv TrapaTe9eiKa)Liev), quid quod non longe a parricidii crimine eos Epicureos abesse dicit (supra fr. 22), qui de hae re ab Epicuro Metrodoro Hermarcho discrepent. in loco a Dueningio re- lato manifeste hoc dicitur: iam id tractabo (sc. refellam), quod ad- versarii nonnulli contenderunt a nobis (sc. Philodemi amicis) rheto- ricam sophisticam non artem dici, principes scholae contra dicere.

Sed non tam id egi in hoc errore notando ut Dueningium re- fellerem, quam ut Hirzeli sententiae cuidam adminiculum subtra- herem. contendit ille (quaest. Ip. 171 — 185) Apollodorum, Zenonem, Demetrium, Philodemum omnes fere, quos novimus recentiores Epi- cureos aliquantum recessisse a mera Epicuri doctrina et a genuinis horti sodalibus sophistas appellatos esse. ut recte iudicarit vir doc- tissimus veretur Usenerus (Ep. p. 417), liceat mihi paulo copiosius de hac re disputare.

Philodemum inter illos sophistas numerandum esse Hirzelius duobus argumentis demonstrare studet, primum Philodemus a Laertio non nominatur inter illustres Epicureos, commemoratur autem bis in vita Epicuri (Laert. X, 3 et 24), ergo, si credimue Hirzelio, toic dXXoic adnumeratur, „ouc oi Yvf|Cioi 'GTTiKOupeioi coqpiCTdc dTTO- KaXoOciv" (Laert. Diog. X, 26). at omnino nemo Epicureus Philo- demo recentior a Laertio commemoratur, ita ut veri simillimum sit, ipsius Philodemi cuvTaHiv ^iXocoqpuJV (cf. Laert. X, 3) fontem esse.

1) aCiTOic Us. 2) dYaedv 1., corr. Us. 3) |a^v inseruit Us.

Metrodori Epicurei fragroonta etc. 553

iiuilo hic Epicureorum illustriuni index fluxerit, hoc saue argumento niliil evincit Hirzelius, inspiciamu8 alterum.

Dicit Philodemum de compluribus rebus aliter «ensisse ac prin- cipes scholae (1. 1. p. 171). unde hoc collegit Hirzelius?

Primum Philodemo humaniorem illam do amicitia sentontiam ascribit (p. 171) quam refert Cicoro do fin. I, 20, 69 „8unt autem • luidam Epicurei timidiores paullo contra veatra convicia, sed tamen atis acuti; qui verentur, ne, si amicitiam propter nostram volupta- tom expetendam putemus, tota amicitia quasi claudicare videatur. itaquo i^rimos congressus copulationesque et consuetudinum insti- tuendarum voluntates fieri propter voluptatem: cum autem usus pro- grediens familiaritatem efl:ecerit, tum amorem efttorescere tantum, ut etiam si nulla sit utilitas ex amicitia, tamen ipsi amici propter se ipsos amentur." sed erravit Hirzelius, nam ex gnomologio Vaticano discimus illam sententiam iam ab Epicuro ipso vel ab uno ex illis (juattuorviris pronuntiatam esse gnom. Vat. Ep. 21 (stud. Vindob. X p. 193): TTdca q)i\ia bi dauifiv aipeTrj* dpxfiv b' eT\riq)ev dTro Tfic ujq)e\iac. hanc discrepantiam Hirzelius ipse investigavit , haud feliciter, plures si quaerimus, ad Dueningium nos reicit (p. 99), (juem priraum docuisse putat, quantae diff"erentiae inter Philodemi opiniones et Epicuri doctrinam intercedant. Dueningius p. 20 ne longior evaderet expositio eos dumtaxat locos, quibus distincte notatur di/ferentia, attulit, alias e re ipsa consequentes praetermittens. duos omnino locos Dueningius refert, quibus demonstrare studet, et de rhetorica sophistica et de arte poetica Philodemum ab Epicuro dis- sentire. in priore loco interpretando eum manifeste errasse supra ostendi, turpii^s erra^it in altero: in adnotatione ad fr. 31 p. 64 sq. ex verbis Laerti X 121 (Ep. Us. p. XXX et fr. 568) TTOir|juaTa be dvepT€i(ji^) ouK av TTOificai (tov coq)6v) male lectis secus intellectis multa enucleat Dueningius, quae de arte poetica sensisse Epicurum contendit. ipsius verba afferam: Cantemnit igitur Epicurus 7T0iriTf|V in meris fictionibus , ut ipse putat, inanihus vanisque versantem, ctiamsi ingenio praeclarissimo et imaginatione splendidissima prae- ditus sit. haecine insunt in verbis Laerti? — sed plus invenit egregius interpres : Epicurus postponit artem poeticam, anteponit poesim iticundae utilitatis effectriccm, nam — ipse juupidbac ver- suum in laudem Metrodori composuit, id quod testatur Plutar- chus de occ, viv. 3 p. 1129 A (v. p. 569). egregius sane est poeta Epicurus, qui ad amicos celebrandos carmina pepigit Iliadi cum Odyssea prope paria amplitudine (TOcauTac juupidbac ctixuuv)! quis credat virum Graecae linguae non imperitum nescire ctixouc non Bolum carminis sed cuiuslibet libri versus dici. ut brevis sim, pro Epicuri sententiis Dueningius meras fictiones protulit, a quibus Philodemum discrepare non est mirura.

1) fvepTdv libri, corr. Us.

554 Alfredus Koerte:

NuUas differentias Dueningius indagavit, ergo nulla est causa cur Philodemum inter sophistas numeremus. nam ex eo quod Philo- demus doctior et eruditior erat, quam Epicurei esse debebant, non licet concludere eum a doctrina recessisse (1. 1. p. 172). oblitus esse videtur Hirzelius inter primos dilectissimosque Epicuri discipulos Idomeneum fuisse, rerum scriptorem satis eruditum (cf. Muell. PHG. II p. 489 sqq.).

Ultra progredi licet: Philodemi temporibus in horto dissensio- nes fuisse ex ipsius scriptis cognoscitur cf. fr. 22, sed Philodemus cum eis stabat, qui severius tenebant Epicuri doctrinam. quales enim fingat Hirzelius 6p6ob6Houc Epicureos, si is est exepoboHoc, qui pai-- ricidii fere criminis obnoxios esse eos Epicureos dicit, qui de re non ita gravi a magistro discrepant, equidem non video. immo Philo- demus, si non Athenis at Romae, princeps scholae fuisse videtur hor- toque conciliavit viros praeclarissimos (v.Mus. Rhen. t.XLV p. 172 sqq.).

lam tota sophistarum series, quam Hirzelius conexit, dissoluta est. nam si Philodemus genuinus Epicureus est, id quod certe de- monstrasse mihi videor, ne Zeno quidem magister eius dilectissimus est sophistes, hoc vero remoto ex sophistarum numero apparet locum Laerti Diogenis eos recte interpretatos esse, qui verba xai dWoi, oDc 01 Yvr|Cioi '€ttiko6p6ioi cocpicrdc dTTOKaXoOciv non ad philo- sophos nominatos sed ad alios ignotos referunt.

Qui fuerint, quid docuerint, illi sophistae Laerti equidem ne- scio, fortasse hanc quoque rem aliquando carbones Herculanenses illustrabunt.

XX. TljUOKpdTTlC. .

29. Laertius Diogenes X 136 '0|LioiUiC be Kai Aiotevric ev Trj iZ Tiijv eTTiXeKTUJV Kai MTiTp6bujpoc ev tuj Ti|LiOKpdTei XeTOuciv ouTUJ* Noou)Lievr|c be^) fibovfjc tt^c tc KaTd Kivriciv Kai ttjc KaTacTTi)LiaTiKfic.

Dueningius dubitat, utri verba vooujuevric — KaTacTTi)LiaTiKf|c tribuat (p. 37), id quod mihi quidem sic explanandum videtur: Laer- tius, vel eius auctor, apud Diogenem Metrodori verba relata reperit et, ut mos est compilatorum , cum scriptore testem tamquam duo auctores commemoravit.

XXI. TTpoc Ti|LiOKpdTriv. Laertius Diogenes X, 24 supra p. 537.

Plutarchi fr. 7 (ed. Dueb.) apud Proclum ad Hesiodi opera 284 TijaoKpdTriv be Kai MriTp6bu}pov touc '€TriKOupeiouc dbeXqpouc ovTac Kai TipocKpoucavTac dXXrjXoic eKbouvai kut' dXXrjXujv cuYTpdju)uaTa.

Plutarchus contra beat. 16 p. 1098 B Triv )Liev fap MrjTpobujpou

1) hi libri, fortasse bixuJc Us.

Metrodori Epicarei fragmenta etc. 555

juriTepa Kal Tf)v dbeXqpriv, iIjc uirepcxaipov itrX toTc f^MOic auToO Kai TaTc TTpoc t6v dbeXqpov dvTiYpaqpaTc, ^k tu»v PipXiouv brjTTOu bfiXov ^CTIV.

Plutarchus adversus Colotem 32 p. 112GC 'emKOupoc m^v fdp €ic 'Aciav lElixe^Txe touc Ti|aoKpdT6i Xoiboprico)aevouc Kai') Tfjc paciXiKfic ^EcXuJVTac'-*) auXfjc tov dvGpujTrov, oti Mr|TpobuOpuj TTpoc€Kpoucev dbcXqpoc uiv Kai TauTa i\ toxq^) pipXioic -fifpamax ToTc ^Keivujv.

30. Philodemus de ira col. XII p. 48 Gorap. ou |ifiv fdX]X* ^[viojTe Kai Ttapd ttoX[u] cu)a[pd]XXouciv icxup[ojT€[poi]c, ou tdp ^qi biaK[pi]v€iv 6 Oujiioc" ujc Kai T[i])LiOKpdTriv qpriciv 6 M[r|]Tp6[buj]- poc TU) TTpecPuTaTUj Tujv dbeXqpuJv 'A[K]Topibr) • KaTreiTa Tf^c TTpo- TTeTeiac TTiKpd K[o]|niZ;ovTai TdTrixeipa.

Metrodorum harura puerilium rixarum mentionem fecisse in libro npoc Ti)aOKpdTriv veri simillimura est.

XXII. 'YTToGfiKai.

Philodemus adversus? I VH* f. 152 vide supra p. 542 ad MapTupiac. Liber suspectus, qui fortasse sententias Metrodori con- tinebat collectas ex epistulis, quales ad Menestratum et Timarchum scripsit Metrodorus.

XXIII. TTepi qpiXocoqpiac.

31. Plutarchus adv. Col. 33 p. 1127 B a be MriTpobujpoc ev TUJ TTepi qpiXocoqpiac dHopxou|Lievoc TToXiTeiav yi^pacpev ouk CuMriv beTv TTapeTvar Xeyei be oti tujv coqpujv Tivec utto banJiXeiac Tuqpou, ouTUJC KaXujc ^veTbov t6 ^pTOV auTfic uiCTe oi- XovTai qpep6)Lievoi TTp6c Tdc auTdc AuKOupYUJ Kai CoXujvi eTTi9u)uiac KaTd touc TTepi piujv Xoyouc Kai dpeTfjc.

32. Plutarchus adv. Col. 33 p. 1127 C Kai Xoibopujv 6 Mr|Tp6- buipoc eTTiXeTei ToTc eipTi)iievoic bi6 Kai KaXuuc exei t6v eXeu- Gepovujc dXri6u)C ^eXujTa TeXdcai^^^dTTi Te bfi TTaciv dvGpou-

TTOIC Kai eTTl TOTC AUKOUPYOIC TOUTOIC Kttl CoXujciv.

Dueningi opinionem hoc fragmentum apud Metrodorum nullis verbis interiectis antecedens excepisse probare non possum. nara particula bi6 docet rationes, quibus Metrodorus sententiam confir- mavit, a Plutarcho praetermissas esse.

Cf. Plutarchus adv, Col. 34 p. 1127D eiTrep ouv oi v6)liouc koi TToXiTeiac dvaipoOvTec t6v piov dvaipoOci t6v dvGpujTTivov, 'Ctti- Koupoc be Kai MriTp^bujpoc toOto ttoioOci touc )aev cuvnGeic otto- TpeTTOVTec ToO Td KOivd TTpdTTeiv, ToTc be TTpdTTOuciv dTrexQavo- jaevoi, Touc hk TrpujTOuc Kai coqpujTdTOuc tuiv voMO0eTu»v KaKuJc

1) Ka( eicit Us. 2) ^EeXwv libri, Us.; igeXuivrac Madvigius

3) Tf^c E. 4) TcXacai B.

556 Alfredus Koerte:

XcYOVTec, Tujv be v6)liujv irapaKeXeuoiuevoi TrepiqppoveTv edv jufi TTpocr) (p6poc TrXriYTic Kai KoXdceuuc kt^.

33. Plutarchus adv. Col. 3 p. 1108E 6 be MriTp6bujpoc dvTi- xpuc <dv Tiu>^) TTepi qpiXoco^iac eipriKev ibc ei }xy] irpOKaGTi- Yr|caTO Ati)u6kpitoc, ouk av TtpofiXBev 'Gttikoupoc.

XXIV. 'GTriCToXai.2)

Philodemus de lib. dic. secund. Zen. VH^ Vb, 15 Ti b' eHei [koi]vou[v], Ti b' eiTreiv e[i |af]] TTappricia coq)6c dvfip Ttpoc touc q)iXouc d)c '€TTiK[o]upoc Kai MriTp[6]bu)[poc] ^) [Tr]p6c . . .

Epitoma epistularum.

Scriptor incertus vohiminum Herculanensium ined. 1044 f. 4 (ed. Gomperzius Hermae t. V p. 386) Kai Tdc eTTiTO)udc [tuiv] eTti- CToXujv TuJv '€TriKOu[pou] MriTpobuupou TToXuaivou '€p[)ad]pxou Kai

TUJV [YVUJpi]|LlUJV.

Tacitus dial. 31 ne Epicuri quidem et Metrodori honestas quas- dam exclamationes adsumere eisque prout res poscit uti alienum erit oratori. cf. Ep. Us. praef. p. LVI.

Epistulae ad certos datae. 1. TTpoc BaTiba.

34. Seneca epist. mor. 99, 25 illud nuUo modo probo, quod ait Metrodorus: esse aliquam cognatam tristitiae voluptatem, hanc esse captandam in eius modi tempore. ipsa Metrodori verba subscripsi Mr)- Tpobujpou '€ttictoXujv Trpoc Tf^v dbeXcprjV. "^ctiv ■^ap tic fibovf) XuTTr) cuYT^vric, riv XPH Qripeueiv KaTd toutov tov Kaipdv.

Quae Rossbachius (comment. philol. Wratislaw II p. 157) ex codice Bambergensi edidit, paullo differunt ab eis, quae Buechelerus in Argoratensi se legisse testatur MHTPOAOPOY ^TTICTOAAOJN *) TPOCTH NAA€A0HN €CTIN FAPTIOC HAONHAI (sive N) KYTTHCOiJYT (sive C Bue.) TCINK (rasura unius litterae Bue.j ATATOYTONTONKATPON.

Wilamowitzi restitutionem (ind. lect. Gott. aest. 1889) ^CTiv ydp Tr<(p)>6c fjbovfiv Xurrric cuYTeveia KaTd toutov tov Kaip6v, quae proxime abest a codicum litteris, ob eam causam probare non pos- sum, quia longissime recedit a verbis Senecae. verbum Gripeueiv vel simile aliquid meo quidem iudicio inerat in Metrodori dicto, nam

1) kv Tip inseruit Menagius 2) Useneri iudicium secutus (Epic. p. LXIV, stud. Vindob. X p. 188) epistulis omnes sententias ascripsi, quae apud Senecam, lohannera Stobaeum, Maximum Confessorem, in gnomologio Vaticano servatae sunt 3) etujGecav dub. Usenerua

4) 6TTICTOAC0N Rossb. , sed Buechelerus in Bamb. qnoque legit GTTI- CTOAACON , fortasse scribendum ^ttictoXOuv a'

Metrodori Rpicarei fragmenta etc. 557

in eo verbo potissitnuin Seneca offendit v. § 28 „admittitur dico? captatur et quidem ex ipso." nonne est veri similius Graecas lit- teras in codice Latino corruptas ac mutilatas esse quam a Seneca consulto Metrodori verbis sententiam inculcatam esse, quae ab eis aliena estV in Useneri restitutione ') desidero vocem cuYT€vr|C, in quam item recurrit Seneca § 28 „e8t aliqoa, inquit, voluptas cognata tristitiae". quae ego scripsi, Buechelerus quondara pro- posuit in exercitatiouibus seminarii Bonnensis.

35. Seneca epist. mor. 98, 9 egregie itaque videtur mihi Metro- dorus dixisse in ea epistula, qua sororem amisso optimae indolis filio adloquitur: „mortaIe est omne mortalium bonum."

36. Plutarchus praec. coniug. 28 p. 142 A of|aai bY\ Kai Tfj cujqppovi ladXicta beiv npdc t6v fivbpa xttpiTUJV, iv', lijc ^Xefe Mr|Tp6bujpoc, fjb^ujc cuvoiKr| Kai ^fj 6pTi2o)u^vii 6ti cujqjpoveT.

Plutarchus amator. 753 C al be cujq)povec oub^ aucTr|p6v Kai KaT€YpuTTUJ)aevov enaxO^c ♦♦^) Kai bucKapTeprjTov ^xo^ci Kai ttoi- vdc ^) KaXoOciv auTdc Kai toTc dvbpdciv 6pYi2!o|Lievac oti cuj- qjpovoOciv.

Hoc dictum ex epistula Metrodori ad sororem sumptum esse veri simillimura est. nara cui Metrodorus praecepta coniugalia de- derit nisi sorori, quara Idomeneus in raatrimoniura duxit (Laert. X, 23), non video. ceterum Idomeneo Nicidii raeretricis gratiara magis pla- cuisse quam Batidis uxoris temperantiam discimus ex Philod. ad- versus? VH^ I f. 149 Ep. Us. p. 402 a.

2. TTpoc Meve'cTpaTov.

37. Gnomologium Epicur. Vatic. 10 Me|avrico oti GvriToc ujv Trj qjucei Kai Xapujv xpovov ujpicjuevov dvepTjc toTc TTepi qjuceujc biaXoYicjaoTc i-ni TfjV dTreipiav Kai t6v aiujva Kai KaTeTbec^) „Td t' dovTa Td t' dccojueva^) Ttpo t' eovTa". (Hom. A, 70.)

Cleraens Alexandrinus strora. V, 138 p. 732 P. dq)iK6)ievoc oijv em Triv dXr|6fi )ad9riciv 6 pouXojuevoc dKOueTUj )iiev TTap)aevibou toO

'€XedTOu MrjTpobujpou Te KaiToi 'GTTiKOupeiou Tevo)aevou

dv9eujc TaOTd ye eipriK^TOc Me^iivrico, MevdcTpaTe, biOTi 9vriT6c qjuc Kai XapJjv piov ujpicjaevov'') dvapdc') Tr) qjuxrj ^ujc dTTi t6v aiujva Kai TfjV dTTeipiav tujv TTpaT)idTUJV kot- eTbec Kai „Td t' ecc6)uieva TTp6 t' ^ovTa".

Librum scripsisse Metrodorura TTpoc MevecTpaTOV nou recte collegit Dueningius ex hoc fragmento, sententia ex epistula hausta est.

1) Ep. ad p. 164, 6 fcriv f&p tic ^bovi] bia \uTTr|c Gripeur^a Kaxa

toOtov Kaip6v 2) lacuna E 13 mm, B 17 mm 3) ireivac libri 4) kot'

elftec V. 5) ^c6|Lieva V. 6) Metrodorum scripsiBse oti qpuc SvriTdc

Kol xp<ivov XaxilJv iOpic|Li^vov placet Gomperzio 7) f. corrigendum dv^pric

558 Alfredas Koerte:

3. TTpoc Ti)aapxov.

38. Plutarchus adversus Col. 17 p. 1117A ei TOivuv 6 Trepi CuJKpdTouc dvbpoc eic dpeTf]V 6eoXr|TTTOu fevoiLievou xpiic)ii6c dve- vex6eic luc co(poO qpopTiKOC fiv Kai coq)icTiK6c, tivi TTpoceiTTUJ|Liev dHiujc 6v6)uaTi Toijc ii|LieTepouc Pp6)aouc koi 6XoXut|liouc Kai KpoTO- Gopu^ouc Kai cepdceic^) Kai eTTi6eidceic, aic TTpoTpeTrec6e Kai Ka6u-

juveiTe Tov dTTi fibovdc TrapaKaXouvTa cuvexeTc Kai TTUKvdc;

dXX' 6|uujc 6 jaev MriTpdbuupoc tov Ti^iapxov TTapaKaXuJv qpnci' noir|Cuj)Liev ti KaXov CTri KaXoTc, n6vov ou KarabuvTcc TaTc 6|uoiOTTa6eiaic Kai dTraXXaYevTec ck toO x«Mtt'i piou eic Td 'GTTiKOupou ujc dXr|6u)C 6e6q)avTa opYia.

Adiciam ad hanc epistulam nonnullos locos Plutarchi, non quo eos ex ipsa epistula fluxisse putem, sed quod ad Metrodori dicta huic (fr. 38) similia referendos esse censeo v. p. 532.

Plutarchus contra beat. 23, 1103E Tfjc be toutujv qpiXococpiac „e'Kpacic ou Trri qpaive6' dXoc TroXioio 6upaZ;e" Trj vjjuxri, dXX' eu6uc iiqpdvicTai Kai biecTrapTai Kai TTpoaTT6XujXe toO cuj|uaToc ujctc uTrep- Xaipeiv t6 Trdvcoqpov ToOto b6Y)ua Kai 6eTov TTapaXa^oOcav, oti ToO KaKUJC TrpdTTeiv Trepac Ictiv auTrj to dTToXec6ai Kai qp6apTivai Ktti juribev eivai.

Plutarchus contra beat. 29 p. 1106 D ou )ufiv dXXd Kai Xexou- civ auToTc KaKUJV drraucTUJV Kai dopicTUJV Xu6eTcav uTrovjjiav dya- 66v pepai6TaTov Kai fibicTOV dTToXiTreTv Tfjv bidvoiav toO XeXuce- cBai''^)" Kai toOto ttoicTv t6v 'Gttikoupou Xoyov icTdvTa toij 6avd- Tou t6 beoc ev Trj biaXucei Tfic ipuxiic.

Plutarchus contra beat. 7 p. 1091 B dpa ouk dEi6v ecTiv eTTi TOUTOic jueYa^) qppoveTv Kai Xe^xeiv, d Xcyouciv dqpedpTouc Kai ico- 6eouc dTTOKaXoOvTec auToijc Kai bi uTrepPoXdc Kai dKpdTriTac d^a- 6ujv eic Pp6|uouc Kai 6XoXuy|uouc eKpaKxeuovTec uqp' fibovfjc; oti Tujv dXXujv TTepiqppovoOvTCC eHriupr|Kaci )u6voi 6eTov dYa66v Kai )ueYa TO jurjbev ^xei\ KaK6v. ad verba dq)6dpT0uc Kai icoeeouc cf. Ep. ep. III, 135, fr. 141, fr. 602.

Vide quae de Timarcho narrat Alciphro ep. II, 2, 4 (Ae6vTiov Aajuia) Ti)uapxov t6v KaX6v oTc6a t6v Kriq)icid6ev. ouk dpvoOjuai TTpoc t6v veavicKOV oiKeiuJC ^'xeiv ck ttoXXoO et infra 7 dXXd Kai bi' e)ue TrdvTa iivdYKacTai 6 veavicKOC KaTaXmujv t6 AuKeTov Kai ttiv eauToO ve^TrjTa Kai touc cuveq)riPouc Kai Tfjv dTaipeiav )ueT' auToO ('GTTiKOupou) lr[V Kai KoXaKeueiv auTov Kai Ka6u)uveTv Tdc uTTrivefiouc auToO b6Hac.

4. TTpoc Ti)iOKpdTriv.

39. Athenaeus deipn. VII, 280 auTOC be ttou 6 MriTp6bujpoc ouK dTroKpuTTT6|U€Voc Toc KaXdc TauTac 6eceic q)r|ci Trepi fa-

1) copdceic B. E. 2) XeXiicGai libri, XeXOcecSai Us. 3) Kallibri, jn^YaUs.

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 559

CT^pa TotPj ^ qpucioXoYC TifiOKpaiec, Trepi YCiCT^pa 6 KttTd qpuciv pabiZuJV X^yoc Tf|V uTracav ^xc» cnoubriv.

Idetn XII 546 F Kai Mr|Tp6bujpoc ^v Taic ^TTiCToXaTc 911^1" iTcpi YttCT€pa, (h q)ucioX6Y£ Ti^6KpaTec, Trepi TacT^pa 6 KaTci q)uciv pabiZuJV X6toc TfjV ctTracav ^x^i CTTOubrjv.

40. riiitarchus contra beat. 16 p. 1098D Trepi tacT^pa xdp, dj q)ucioX6Y€ Ti^6KpaT€c, t6 otYaGov Kai t6 KaX6v.')

Plutarchus adversus Col. 2 p. 1108C iLv ouG^v dTToXeiTrouciv 01 Tiepi YctCTepa TaYaGov elvai pouiVTec ouk av be Tctc dpeTdc 6)no0 Trdcac TeTprmevou xwXkoO Trpidinevoi, bixa ttic fibovfic Trdcac TravTaxdGev eHeXaGeicac.*)'

Cicero de uat. deor. 1, 40, 113 accusat enim Timocraten fratrem suum Metrodorus, quod dubitet omnia, quae ad beatam vitam per- tineant, ventre metiri, neque id semel dicit, bed saepius.

41. Plutarchus contra beat. 16 p. 1098 C 'H ydp ou toutoic ?oiK€ Td MriTpoboupou TTp6c Tov dbeXq)6v Ypdq)ovToc; oubev bei cuOCeiv Touc "GXXrjvac oub' eTTi coq)ia CTcq^dvujv rrap' au- Tuiv TUYXdveiv, dXX' ecGieiv Kai TTiveiv oTvov, TijuoKpa- Tec, dpXapjJc Trj YacTpi Kai Kexapicjuevuic.

Plutarchus contra beat. 19, IIOOD dvdYKTi touc XetovTac ujc ou bei cuOZieiv touc "GXXTivac, dXX' ^cGieiv Kai TTiveiv dpXapjJc Trj YacTpi Kai K€xapiC)Lievujc dboHeiv koi kokouc vo^iZiecGai.

Plutarchus adv. Col. 31 p. 1125 C Kai ^Ti TaOTa Trp6c eKei- voic (Ypdq)ovTec) • oub^v oi5v ^ti bei touc "€XXrivac ciuZieiv oub^ dTTi co^ia CTeq)dvou Trap' auTuiv TUTXdveiv, dXX' eceieiv Kai TTiveiv, uj Ti)u6KpaTec, dpXapOuc Trj capKi Kai K€xapic)uevujc.

Quae apud Plutarchum Metrodori verba antecedunt, Dueningius (fr. 20 p. 54) Metrodoro, Usenerus Bpicuro ascripserunt, huic ego adstipuler (cf. supra p. 532 et Ep. Us. fr. 554 cum adnotatione).

42. Plutarchus contra beat. 16 p. 1098 C Kai TrdXiv ttou qjriciv ev ToTc auToTc Ypd|U)Liaciv ' ujc Kai dxdpnv Kai e0pacuvd|Lir|V OTi ^juaeov TTapd '€ttikoupou 6peu)C "facTpi xapiZleceai.

Inoertaruna epistularum fragmenta.

Metrodori de se et Epicuro dicta.

43. Seneca ep. mor. 79, 16 hoc Metrodorus quoque in quadam epistula coufitetur se et Epicurum non satis enituisse: sed post se et Epicurum magnum paratumque nomen habitu- ros^), qui voluissent per eadem ire vestigia.

1) t6 (iYa66v. xal ?u)Xov kt€. libri, Koi t6 KaX6v Ds. 2) irdcric

— dE€Xa8€(cnc libri, corr. Us. 3) sic optimi libri, Madvigius Adv. 11 p. 489 aq., ex deterioribus Fickertus addidit ,,apud eoa"

Jahrb. f. class. l'hilol. Suppl. Bd. XVU 36

560 Alfredns Koerte:

44. Philodemus de morte VH' IX col. I p. 1 , 'Scott. Fr. H. app. XX (Mek. XIX, 11 sqq. p. 326) Kai MriT[p6]bujp[oc} 'Gttikou^piu ^bujK]e(?) TocaOG', 6[ca •n-]poeTxe[v], CTri [Kai rroXu Tr]\eiov' a[iiTLu e]TTipid)cai.

Quae antecedunt hunc locum restituit Meklerus, a verbis Kai MriTpobujpoc novum enuntiatum incipere spatium ante Kai (in 0.) docet. errant igitur Neapolitani, qui ex boc loco prave intellecto colligunt Metrodori et Polyaeni rem familiarem valde tenuera fuisse (v. p. 545), eorum nugas copiosius tractare taedet.

de Polyaeno. *

45. Pbilodemus de lib. dic. VH^ Va p. 11 col. 6 xai ve[avi- ck]ujv^) YcpovTec d[ei bioi]couciv^) (sc. KaTci ttjv TTappr|ciav)' xav ^ b' 6 |u[ev d]Trocp9eY[|u]aTiac )aa[XXov], ibc TToXu[ai]v6v cpr|[ci] Mrj- [T]p6bujpoc, rroXXdKi be Kai TrapuTrobuvuJv 6[)Li]iXia juaXXov Kai TTOTi|LiuJTepoc Iti b' dHlOTTlCTOTepO^C.

de morbo suo.

46. Plutarcbus contra beat. 16 p. 1097 E Ti be Trepi tou^) Trpoc euTTa6eiac eTraipecOai vauTuuv biKriv 'Acppobicia dy^vTUJv Kai laeYa (ppoveTv, 6ti v6cuj vociuv dcKiTr] Tivdc ecTidceic qjiXuJv cuvfJYe Kai ouk eq)96vei Tfic TrapaYuuYfic toO UYpoO tuj ubpujTTi; Kai TuJv ecxdTUJv NeoKXeouc X6yujv )uejuvri)Lie'voc eTf|KeTo Tfi |ueTd baKpuujv ibioTp6Truj fibovfi' TaOTa oubeic dv uYiaivuJV eu- (ppocuvac dXr|9eTc fi x«pdc ovojudceiev.

Cf. Celsus de med. 111, 21 Metrodorum tamen Epicuri discipu- lum ferunt, cum boc morbo tentaretur (sc. ubpuJTTi, cuius speciem esse dcKiTriv Celsus initio capitis dicit), nec aequo animo necessa- riam sitim sustineret, ubi diu abstinuerat, bibere solitum deinde evomere. ,

Hoc Celsi loco nisus priorem partem Plutarchei enuntiati Metro- doro ascripsi. permirum esset, si et Epicurus et Metrodorus eodem moi'bo laborantes eodem modo valetudinem in periculum duxissent. alteram enuntiati partem spectare ad dictum Epicuri nomine Neoclis confirmatur. ut solet Plutarchus (v. supra p. 532) ab utroque ex- emplum petivit.

de philosophia.

47. Gnomologium Epicureum Vaticanum 27 'Gtti )uev tuuv dXXujv eTTiTribeuiudTUJV |u6Xic TeXeiuj9eTciv 6 KapTroc epxe- Tai, eTri hk. q)iXocoq)iac cuvTpexei Tf) YVtucei t6 TepTTv6v. ou Yoip MCTd )ud9r|civ*) d7T6Xaucic dXXd d)ua |ud9ricic Kai drr^Xaucic.

1) veav(6ujv Neap. 2) dKoOcouciv Neap. 3) t6 bk Ttepl toO

libri, Td 5' '6TnKoupou Wyttenb., t6 6' 'eiriKoupov Us. 4) jLidGricic V., correxit Wotkeiua

Metrodori Epicuroi frugmenta etc. 50 1

Adiudicavi Metrodoro hoc fragnientum, quia a nullo horti so- ilali voluptas illa, quae iu ipsa cognitione inest, celebratur, nisi a Metrodoro (fr. 37). vide quae supra in praefatione exposui p. 631.

de physiologiae utilitate.

48. Gnomologium Epicureum Vaticanum 45 0uK6|aTTOUOiib^ q)UJvnc') ^pTCiCTiKOuc oub^ rfiv Trepi|adxnTov Trapd toTc TToXXoTc TTttibeiav ^vbeiKVU)ii^vouc q)ucioXoT ia TrapacKCu- dCei, dXX' dGopupouc-) Kai auTdpKeic Kai ^tti toTc ibioic dTaOoTc, ouk ^tti toTc tOuv TTpaYMdTUJV nifa q)povoOvTac.

Ut Metrodoro hanc sententiam ascriberem, duabus causis ad- ductus sum: primum constat Metrodorum eis sodalibus obstitisse, qui non recte de utilitate ex physiologia affluente iudicarent (vide fr. 25 sqq. p. 550 sqq.) et ad eam ipsam rem, quam libro TTp6c Touc dTTO q)ucioXoTiac XeTOVTac dtaGouc elvai pr|Topac tractavit, hoc dictum spectare videtur. nam verba ou K6|iTT0u oub^ q)U)vnc epTa- CTiKOuc optime intelleguntur, si rhetores conicimus yanae grandi- loquentiae artifices dici. Epicurum ipsum non tam distincte utilitatis ex physiologia perceptae fines circumscripsisse ex eo concludere licet, quod Metrodorus et Philodemus in eius sententia explicanda eni- tuntur, vide p. 550 sq. accedit quod sententiae finis inscriptioni Metrodorei libri TTepi Tou lieiZiova eivai Triv rrap' fi|uac aiTiav TTp6c eubai|aoviav ttic ^k toiv TTpaxiidTUJV (v. p. 540) similis est.

de fortuna.

49. Gnomologium Epicureum Vat. 47 TTpoKaTeiXri)Li|uai ce oj Tuxn Kai TTacav <Triv>^) cfiv Trapeicbuciv eveq)paHa. Kai ouTe coi ouTe dXXr) oubeiaia TTepiCTdcei biuco|aev dauTOuc ^KbdTouc- dXX' OTav fmac t6 xpeujv ^HdTi;), |ieTa TTpoc- TTTucavTec TUJ Z;fiv Kai toTc auTu» Kevujc TTepiTrXaTTOjue- voic*) dTTi|Liev ^K ToO lr\v ineTd koXoO TTaiOuvoc'*) ^TTiq)UJ- voOvTec ibc eu fi)LiTv pepiujTai.

Plutarchus de tranquill. an. 18 p. 476C 6 toOv elTTUiV TT po- KaTeiXr||i|Liai ce iJu Tuxn Kai TTdcav Tfiv cfjv dq)ripri)iai TTapeicbuciv ou luioxXoTc oube KXeiciv oube Teixeciv e6dppuvev dauT6v dXXd b6T|iaci Kai X6toic kt^.

Cicero Tuscul. V, 9, 27 quod idera melioribus etiam verbis Me- trodorus: Occupavi te, inquit, fortuna atque cepi; omnes- que aditus tuos interclusi, ut ad me aspirare non posses.

Ad finem sententiae cf. Plut. contra beat. 16 p. 1098 B dXX' fibeujc Te pepiujKevai Kai ppudZeiv Kai Ka9u|LiveTv t6v auTuJv piov dKKpauTdZiovTec XeTOuci.

1) <Kevf^c> (pujvnc Us. 2) dXX6 coPapoOc V., dXX' d^^pouc Us.,

dXX' deopupouc Gomp. 3) Tii^v inser. Us. 4) TrepiirXeKoji^voic Us.

5) TiXelovoc V., corr. Us.

36*

562 Alfredus Koerte:

60. Maximus Confessor p. 638 ed. Combef. = Antonius Mona- chusll,89p. 153 MriTpobujpou • MfiZ;r|Tei-fivec0aiTaYiv6)ueva ujc GeXeic, dXXd 9eXe ibc dv Td Yiv6|ueva f ivoiTO.')

de morte.

51. Gnomologium Epicureum Vat. 31 TTpoc |Lie*v TaXXa bv- vaTov dcqpdXeiav iTopicacGai, xdpiv be GavdTou ndvTec dvGpujTTOi 7t6Xiv dTeixicTov oiKoOiuev.

Stobaeus flor. CXVIII, 33 MriTpobujpou* TTpoc — oiKoOjuev.

Codex gnomolog. Palatinus 129 (ex quo nuper Maximilianus Treu sex sententias Epicureas cum Hermanno Usener communicavit, quarum duas Metrodori hic mihi exscribendas benigne perraisit) fol. 23 1. 10 sq. 'GTTiKOiipou • TTpoc |uev TdXXa buvaTov dcq)dXeiav TTopicacGai xdpiv be GavdTou ttoXiv dTeixiCTov oiKoOjuev.

Maximus Confessor II p. 627 Comb. 'GTTiKOupou Gnomologium cod. Par. gr. 1168 f. 115' fvuJiuai 'GTTiKOupou.

Philodemus de morte XXXVII, p. 350Mek. [TTdJvTec Td[p] dTix[ic]Tov l^TTdXi^v TTpoc GdvaTOV oiKoOjuev.

52. lohannes Stobaeus flor. CXVI, 42 MriTpobuupou* Ou juaKa- pieTc Tov YcpovTa, Ka6' ocov YTIpdcKWV TeXeuTd, dXX' ei ToTc dYCtGoTc cu|U7TeTrXr|pujTar eveKa yap xpovou TTdvTec ec|uev dujpoi.^)

53. lohannes Stobaeus flor. XVI, 20 Mr|Tp6bujpoc" '€TOi)ud- ZiovTal Tivec bid piou Td TTpoc tov piov ujc piujc6|uevoi

jueTd t6 Xeydiuevov lf\v ou cuvopdiVTec ujc TTdciv fi)uTv 0avdci|uov eyKexuTai t6 Tfic Ycveceujc qpdpiuaKov.

Gnomologium Epic. Vat. 30 '^TOijudZiovTai Tivec bid piou Td TTpoc Tov piov ou cuvopujVTec lijc Trdciv fijuTv 0avdci|uov efKex^Tai To Tfic Yeveceujc qpdpjuaKOV.

Codex gnomol. Palat. 129 fol. 23 1. 10 ('€TTiKOupou) • TTaci 0avdci)uov eYKexuTai to Tfic Yeve'ceujc qpdpiuaKOV.

Apud Stobaeum XVI, 19 legitur sub lemmate Antiphontis £ici Tivec, o'i Tov TTapdvTa |uev piov ou Ziujciv, dXXd TrapacKeud^ovTai TToXXfj CTroubfi ujc eTep6v Tiva piov piujc6)uevoi ou tov Trap6vTa Kai ev TOUTU) TTapaXeiTT6)uevoc 6 xp6voc oixeTai. hac sententia, quam Demonacti tribuit Maximus Confessor (p. 572 Combef.), usum esse Metrodorum manifestum est. ex verbis ujc eTep6v Tiva piov PiuJc6)uevoi ou tov 7Tap6vTa apparet rectius Usenerum Gomperzio dc eis verbis dicti Metrodorei iudicasse, quae in gnomologio Vati- cano desunt (stud. Vindob. X p. 186 et 205).

Metrodorum non tam rudem fuisse liberarum artium quam ad- versarii fingunt, vel ex eo cognoscitur, quod Antiphontis dictum novit et variavit, ita ut vim eius et altitudinem valde augeret. non esli» mirum quod sci'iptor gnomologii Palatini ea verba solum recepit.

1) Y^vrjxai libri, yivoito Us. 2) fibuipoi libri, corr. Wyttenbachius

Metrodori Epicnrei fragmenta etc. 563

quae Metrodorus Antiphontis sententiae adieoit. Metrodorum in epi- stnlis interdum aliorum scriptoinim dictis usum esse hoc exemplo de- monstratur, id quod multi interest ad iudicandum de duobus versibus Metrodoro a Stobaeo ascriptis (fr. 56 et 57). inter tot Metrodoros, quos veteres referunt, poeta non occurrit, dubito vero duorum versi- culorum gratia novum Metrodorum eumque poetam statuere. acce- dit quod prioris potissimum versus senteutia optime quadrat ad Metrodori nostri mores cf. fr. 55. puto igitur Meti-odorum poetae alicuius versus metro servato verbis fortasse leniter mutatis epistu- lao in.seruisso, unde excerpti sunt pro Metrodori dictis. qua de caosa nou dubitavi eos inter Lampsaceni fragmenta recipere.

de sapiente.

54. Seneca epist. mor. 81, 11 ne nobis fiat invidia, scito idem dicere Epicurum: Metrodorus certe ait solum sapientem referre gratiam scire,

de adolescente.

55. lohannes Stobaeus ecl. eth. 31, 67 p. 213 Wachsm. Mn- TpobuOpou^)* Neoc^) ev TToXuTeXeci Ppuu)Liaci Kai ttotoic eTi be dq)pobicioic dvacTpeq)6|uevoc^) XeXriOev'') eauTov ev Tiij Gepei Tfjv x^ctivav KaTaTpipujv.

Appendix ex cod. Laur. I, 6 (Mein. IV p. 160) MnTpobuupou^)" Neoc — KaTaTpipuiv.

Sententiae altera pars fluxit ex proverbio Zenob. III, 72, Diogen. IV, 51 ev Gepei Tfiv x^aivav KaTaTpipeic* em tujv |ifi KaO' ujpav ToTc dvaYKaioic xpiJ^iaevujv. nam in proverbium abiisse Metrodori dictum veri simile uon est.

50. lohannes Stobaeus flor. LII, 7 MriTpobiupou " Neoc 91X0- boHuJv TTpijui)aoc TTOvripia.

Arsenius XI 98 e Neoc — TTOvripia* x] Mr|Tpobuupou YVUL))iri.

Arsenius ex Stobaeo hausit sententiam, vide Arsen. XI, 98c et d = Stob. LII, 4 et 6.

57. lohannes Stobaeus flor. LII, 8 ToO auToO' T6 veov dnav uijjiiX6v ecTi Kai epacu.

de servis.

58. lohannes Stobaeus flox*. LXII, 44 Mr|Tpobuupou * AoOXoc dvaTKaiov jii^v KTfi)na oux fibu be.

de re familiari.

59. Gnomologium Epic. Vat. 41 "A)Lia^) beiv Kal q)iXoco-

1) - (M)po6ij()pou L., nomen MriTpobtjbpou latere Cobetua animadvertit 2) v^oc u)v Gaisfordius 3) dvuTpeqp^iaevoc libri append. 4) X^AiiTai libri append., X^Xticai Nauckina 5) 'lpo6u)pou libri 6) Gomperzius ultimum verbum antecedentis sententiae T^Xav ab Usenero in y^Xu)v mu- tatum ad nostram trabit, non recte ut puto

564 Alfredus Koerte:

(peTv Kai oiKOVO|ueTv Kai toTc XoittoTc oiKeiiJUiaaci xpncGai Kai )Liriba|uri \r]ye\v^) xac eK Tfic 6p6fic ^iXocoqpiac cpujvdc dq)ievTac.

Metrodoro ascripsi sententiam, quia illum studiosissime sodales admonuisse constat, ut rei familiari administrandae operam darent. vide p. 544. quamquam hoc quidem dictum certe ei adiudicari nequit.

de securitate in re publica.

60. Stobaeus flor. XLV, 26 MnTpobuupou' '€v TcoXei piY\Te ibc \euuv dvacTpeqpou |Lir|Te ibc Kuuvujip. t6 jaev tdp eKTca- TeTTai, t6 be KaipocpuXaKeTTai.

Incertae sedis fragmenta.

61. Sextus Empiricus adv. gramm, 60 '^YKaXeT be auTUJ (Aio- vuciuj GpaKi) TTToXeiLiaToc 6 TrepiTTaTriTiKOC, oti ouk expfiv ejuTTei- piav elpriKevai ttjv YPajUMaTiKf|V — auTri )aev Tdp f\ ejUTreipia Tpipf| Tic ecTi Kai epYdTic dTexvoc Te Kai dXoYoc, ev vpiXfi 7TapaTripf|cei Kai cuYYUMvacia Keiiuevri, r\ be YpaMMaTiKfi Texvn KaGecTriKev — ou cuvopuJv OTi TaTTeTai juev Kai erri Texvnc Touvojua, Ka9djc ev toTc ejurreipiKoTc u7T0)uvf||uaciv ebibdHajuev, dbiacpopuuc tou piou touc au- Touc ejUTTeipouc Te Kai TexviTac KaXouvToc, dqp' fjcTTep evvoiac Kal 6 MriTpobuupoc eqpri |uribe)Liiav dXXriv TTpaYMOtTuuv ejUTTeipiav t6 eauTfjc TeXoc cuvopdv f| ^iXoco^iav, toOt' ecTi juribe- )uiav Texvriv.

Totum locum exscripsi, ut refellerem Dueningi errorem, qui verba dqp' ficTTep evvoiac — Texvr|V coniunxit cum parenthesi auTri )uev Ydp — Ka6eCTr]Kev, ita ut sententiarum conexum plane inver- teret: illa parenthesis Ptolemaei sententiam continet, Sextus contra affirmat vocabula Texvriv et e)UTTeipiav in sermone cotidiano non distingui, quod Metrodori loco illustrat. miror Dueningium, qui Bekkeri argutam observationem de scholiastae Dionysi errore laudat, non rectius illo scholiasta iudicasse. nam nemo, qui fragmentum nostrum apud Daeningium (fr. 2 p. 42 sq.) legit, non putabit verba toOt' ecTi |uribe|uiav Texvriv Metrodori esse. nihil dicit Metrodorus de artis et experientiae diflferentia , id quod Dueningius putat.

Anecdota Graeca Bekkeri (schol. ad Dionys. Thr.) II p. 731 eTepoi be outuu qpaciv, oti t6 Tfjc e)UTreipiac 6vo)ua TCTaKTai Kai eTTi Tfjc Texvric dbiaqpopuuc <utt6)> tou piou, tujv auTuuv ejUTreipuuv Te Kal TexviKuuv 6vo)uaZ;o)uevuuv, ujc qpiici ttou Kai MriTpobuupoc )uribe- )uiav dXXriv TrpaYjudTUUv e|UTreipiav t6 lauTfic Te'Xoc cuv- opdv f| qpiXocoqpiav, toOt' ecTi juribejuiav Texvr|V.

62. Plutarchus contra beat. 3 p. 1088 B t6 be fibeuuc ^fjv *** dv dTTTUuvTai TrXeiova irepi toutou Xe'Yeiv ouk duuciv fi)udc, ojuoXo-

1) X^Y^iv V., corr. Us.

Metrodori Epicorei fragmenta etc. 565

YoOvrec auroi |LiiKp6v eivai t6 ti^c capKOC fibu |iaXXov bk dKap^c, et te bi] \if\ KevoXofoOci ^ribk dXaCoveuovTai, MriTp6&a>poc ^kv X^Tiuv 6ti TToXXdKic 7rpoce7TTuca)iev TaTc toO cuu^aTOC f)bovaic.

63. Pbilodemus de morte XII, 30 Mek. (v. de Arnim Rh. Mus. 1888 p. .369) TToO tdp eXencai veov fcTiv [6ctic Sv e'Xoi]To(?) dva- XoYiZioMevov [6p]u)v nu9oKX[^a Ka9'] S KeXeuei MriTp6buj[poc, fi] TTepiTTe[7T0i]riTai, yc[to]vujc ou TT[Xeo]v 6[K]TUJKa[ibe]Ka*) [^tujv], dXX' ouxi T6fv 9avdci|iov] piov Ziricac dvuTT0v6r|T0c.

De Aruim, qui hunc locum 1. 1, tractavit, dicit se verba Ka9' S KeXeuei MriTp6bujpoc non de epistula ad Pythoclem data intelligere (id enim praesenti tempore KeXeuei refutari), sed de praecepto Me- trodori, a quo Epicurum secuto Pythoclem exemplar adulescentiae perfectae propositum esse. sed licet minus artificiose tempus prae- sens intei"pretari: non modo Pythoclem sed omnes homines Metro- dorus in libris vel epistulis, studiosius fortasse quam Epicurus, ut vitae calculos ponerent, admonuit. Arnimio, amicissimo meo, iam hanc interpretationem placere, id quod per epistulam mecum com- municavit, gaudeo.

64. Philodemus de ira col. 45 p. 149 G. d]pe[c]Kei be Kai toTc Ka^riTe^ociv ou to^) [K]aT[d] Triv TTp6XrmJiv [Ta]uTriv 9u)Liuj9r|cec9ai t6v co[(p]6v, dXXd t6^) KaTd Tfiv Koi[vo]Te'pav, Kai ^dp 6 '€ttikou- [poc] ev TaTc 'Avaqpujvriceciv [bi]acaqpeT [t6]*) Te 9u)iiuj9ricec9ai Ka[i t6] |neTpiuj[c] Ka[i] 6 MriTp6b[ujp]oc, ei Kup[i]ujc XeTei, Z;[ecei^) co]cpoO 9u)ii6c, cuve)Licpa[ivei]^) t6 Xiav ppaxeujc.

. Adiciam locum desperatum fortasse Metrodori dictum continen- tem scriptoris incerti pap. Herc. 862 col. 3 (Scott. Pr. H. p. 314)

aqpnv TTpo[c]aTopeueiv i . t . tov MriTp6bujpov, sequitur spa-

tium in enuntiati fine solitum.

Metrodori nomen non recte restitutum esse puto his locis: 1) VH^ Va p. 9 col. 5, 16. 2) Philod. de sanct. pap. 1428 D, b p. 69 G.

Appendix.

Testimonia de Metrodori vita et ingenio.

1) Laertius Diogenes X, 22sqq.^) Ma9riTdc be ^cxe ttoXXouc )Liev, C(p6bpa be eXXofi^aouc MriTp6bujpov 'A9r|vaiou f| Ti)LioKpdTouc Kai Cdvbric Aa^LupaKtiv^v • 6c dqp' ou t6v dvbpa etvuj, ouk dTTe'cTri dTT' auToO irXfiv eH )arivu»v eic Tfiv oiKeiav, eTreiTa eTTavfiX9e. YCYOve be dYa96c TTdvTa, Ka9d Kai 'Gttikoupoc ^v 7TpoTiTOU)Lievaic YPaqpciTc

1) incipit col. XIII 2) oiJtuj Gomp. 3) dXXct oO Gomp. 4) t6 tc resiit. Spengelius 5)t. . .,. ap., TrveOjLia coniecit Dueningius 6) cuve|uqpai- veTai Gomp., cuvenqpaivei t6 Buech. 7) Cum omnino non ab Useneri textu (Ep. 367, 18 — 69, 3) recesseiim, apparatum criticum non tran- scripsi, in matria nomine enucleando frustra enisus sum.

566 . Alfredus Koerte:

ILiapTupeT Kai ev tuj TpiTiu Ti)aoKpdTouc. toioOtoc b' uov Kai Tf]V dbeXqpTiv BaTiba eHeboTO 'lbo)aeveT Kai AeovTiov Triv 'Attikviv eTai- pav dvaXapibv elxe TtaXXaKriv. fjv be Kai dKaTdTrXriKTOc Trpoc t€ Tdc 6xXr|ceic Kai tov GdvaTOV, u>c '€ttikoupoc ev to) ttpuutuj Mt]tpo- buupou qprici. qpaci be Kai Trpo eTTTd eTuuv auTou TcXeuTficai TrevTri- KOCTOV TpiTov ^TOC ciYOVTa, Kai auToc 'GTTiKOupoc dv TaTc TTpoeipri- juevaic bia9r|Kaic, ibc TrpoaTreXriXuBoToc auToO briXovoTi, eTTicKrjTTTei Trepi TTic eTri|ueXeiac auToO tujv Traibujv. ecxe be Kai tov Trpoeipri- luevov ekaTov Tiva dbeXqpov toO MriTpobuOpou Ti|U0KpdTriv. ^ipXia be ecTi ToO MriTpobiupou Tdbe' — TTepi euYeveiac. vide supra p. 537.

de patria.

2) Strabo XIII p, 589 'Gk Aa|uvydKOu be . . . . MrjTpobujpoc 6 ToO 'GTTiKOupou eTaTpoc" Kai auToc b' 'GTtiKOupoc TpoTrov Tivd Aaju- vpaKrivoc uTrfipEe biaTpiijjac ev AajuvjjdKiu.

3) Cicero Tuscul. V, 37, 109 qui enim beatior Epicurus, quod in patria vivebat, quana quod Atheuis Metrodorus?

de aetate.

4) Plutarchus de defect. or. 20 p. 420 D outuu ^dp 'Gttikou- poc Te xeipijuv ropTiou qpaveTTai toO coq)iCToO Kai MriTpobuupoc 'AXeSiboc ToO Kuu)uiuboTTOioO • bmXdciov ydp oijtoc i.lr\ce toO Mr]- Tpobuupou.

5) Scriptor incertus vol. Herc. 1044 col. 23 (edidit Gomperzius Hermae tom. V p. 387) MriTpob[uupou] eTr[i] ATi[)u]oKXeouc [TeXeu]- T[r|cav]TOC. ') i. e. a. 277 a. Chr. n.]

V. fr. 44.

de concubinatu cum Leontio inito.

6) Seneca (fr. 45 Haasi) ap. Hieronymum adv. lovin. I, 48 p. 317 Vall. Epicurus voluptatis assertor, quamquam Metrodorus discipulus eius Leontium habuerit uxorem, raro dicit sapienti in- eunda coniugia.

lure Attico Metrodorus Lampsacenus Leontium Atheniensem legitimo matrimonio sibi coniungere non potuit, sed videtur illa non tam meretricis quam uxoris locum obtinuisse.

7) Plutarchus contra beat. 16 p. 1098B tt^v )uev Tdp MriTpo- buupou lUTiTepa Kai ttiv dbeXqpfiv ujc uTrepexaipov eTTi toTc Ydjuoic auToO . . . eK Tujv pipXiuuv br|Trou bi^Xov ecTiv.

8) Laertius Diogenes X, 6 Kai dXXaic be TToXXaTc eTaipaic Ypdqpeiv, Kai judXiCTa AeovTiuj, f|C Kai MriTpobujpov epacGfivai.

de aliarum meretricum usu.

9) Laertius Diog. X, 7 cuveTvai Te auTUJ Kai MriTpobuuptu eTai-

1) . . . ujTei . . Toc in apogr. legi testatur Gomperzius

Motrodori Epicurei firagmenta etc. 567

pac Koi dXXac, Ma|i)idpiov *) Ka\ 'Hbeiav Ka\ '6pu)Tiov Kai Niki- biov (Ti|iOKpdTric q)r|civ).

de liberis.

10) Ep. ep. ad Idom. (Us. fr. 138) apiid Laert. X, 22 cu be d£iu)C Tiic ^K ^eipoKiou TrapacTdceuiC irpdc i}Jik Kai qpiXocoqpiav im- lueXoO TUJV Tiaibujv MnTpobiupou. vertit Cic. de fin. II, 30, 96 Us. fr. 122 ex Epicuri epistiila ad Hermarchum cf. adn. Us. ad p. 139, 5.

11) Ep. ep. apud Philodemum TTpaTMaT. VH^ 1, 128 (Us. fr. 177) cu ouv, dv Ti Y^vrjTai, Td Traibia Td MrjTpbujpou bioiKricov tct- Topa f| tt^vt' ^TTi inrie^v TrXeTov baTravuuv f\ Trep vOv e[ic i]iik. baTravac KaT* ^viauTOV.

12) Epicuri testamentum apud Laertiura Diog.X, 19 (Us. fr.217) dTri|neXeic0ujcav bk Kai 'A)Liuv6|aaxoc Kai Ti|UOKpdTr|C toO uioO toO MriTpobuupou 'CTTiKOupou Kai ToO uioO ToO TToXuaivou qpiXocoqpouv- TUiV auTUJV Kai cuZIujvtujv laeG' '€p|adpxou. uicauTUic be Tfjc GuTa- Tpoc Tfjc MriTpobujpou Tf|v eTTi)aeXeiav TtoieicGujcav Kai eic fiXiKiav eX6o0cav eKboTUJcav, i3j dv "€p)aapxoc eXrjTai tujv cpiXocoqpouvTUJV ^eT' auToO oucr|C auTfjc euTdKTOu Kai Trei9apxoucr|c '€p|LidpxuJ.

Et infra X, 21 edv be Ti tujv dvGpujTTivujv Tiepi "€p|Liapxov xevriTai Trpo toO Td MrjTpobujpou Traibia eic fjXiKiav eXGeiv, boOvai 'A^uv6)Liaxov Kai TijuoKpdTn, ottujc av euTaKTOuvTUJV auTUJV eKacTa YivriTai TuJv dvaxKaiujv.

de fratre Actorida v. fr. 30.

de fratre Timocrate v. p. 554 sq., fr. 30, fi*. 39 sqq.

Timocratis iudicium de Metrodoro.

13) Philodemus de lib. dic. sec. Zen. VH^ Va p. 39 col. 20 ujc Ti)iOKpdTTic Kai qpiXeiv ^qpri t[6v dbJeX^ov ujc oubeic Kai )LiiceTv uj[c] oubeic.

Metrodorus Mithrae auxilium fert.

14) Plutarchus adv. Col. 33 p. 1126 E KaiTOi oti Mr|Tp6bujpoc eic TTeipaid KaTepri CTabiouc TeccapdKOVTa Mi0prj tivi Cupuj tujv paciXiKuuv cuveiXri|Li|uevuj poTi0ficujv, Trpoc TrdvTac ^fpdqieTO^) Kai <^TTdcac)> ^) , Ttdcaic eTTicToXaTc )Lie"f aXriTopoOvToc '€TTiKOupou Kai ce|LivuvovToc ^Keivriv Tf)v 6b6v.

15) Plutarchus contra beat. 15, 1097 B oTac qjuivdc dqpfJKev '€TriKOupoc, oia be YpdjUjLiaTa toTc qjiXoic eTTeiiipev u)livujv Kai )i€- YaXuvujv Mr^Tpdbujpov, ujc eu Te Kai veaviKUJC eE dcTe\uc dXabe*) KaTePn^) Mi0pfi*') Tu» Cupuj porjOncujv, Kai TaOTa TipdSavToc ou0ev TOTe ToO MriTpobujpou.

1) Map^dpiov libri, emendavit Spengelius ex Philod. VH* I f. 149 2) l-jpacpi. xe libri, corr. Reiskius 3) rrdcac inser. Us. 4) 6XXa libri, em. Wyttenbachius 5) cuv^Pn libri, em. Xylander 6) MiBpiu libri

568 Alfredus Koerte:

de re familiari v. p. 545. de morbo v. fr. 46.

de morte.

16) Aelianus de providentia apud Suidam v. '€TTiKOupoc' MriTpobujpoc be Kai TToXuaivoc ajLKpuj tuj eTaipuj auToO KCtKicTa dv9pu)7TUJV dTreeavov Kai juevToi ttic d9eiac eveTKavTO )uice6v ou- bajud ouba)afi laejuTTTOv.

de cultu post mortem.

17) Epicuri testamentum (Laert. Diog. X, 18 Us. fr. 217) eK be TU)v Yivojuevujv Trpocobujv tujv bebo|uevujv dqp' fipuiv 'A^uvo- ludxuJ Kai TijuoKpdTei KaTd t6 buvaT6v pepiZ:ec9ujcav pe9' '6p)udp-

Xou CKOTTOujuevoi eic Tf]V Yivojuevriv cuvobov eKdcTou )ur|v6c

TaTc eiKdci tuuv cujucpiXocoqpouvTUJV fijuTv eic Tf]v fijuujv Te Kai Mri- Tpobujpou )uvr||uriv^) KaTd Td TeTayiueva. ^)

18) Cic. de fin. II, 31, 101 quaero autem quid sit quod . . . tam accurate tamqne diligenter caveat et sanciat, ut Amynomachus et Timocrates heredes sui de Hermarchi sententia dent quod satis sit ad diem agendum natalem suum quotannis mense Gamelione itemque omnibus mensibus vicensimo die lunae dent ad eorum epu- las qui una secum philosophati sint, ut et sui et Metrodori memo- ria colatur.

19) Aelianus apud Suidam v. 'Gttikoupoc* outuj be dpa fjv f|bo- vfic fiTTUJV 6 'GTTiKOupoc ujCTe bid TU)v ecxdTUJV ev TaTc bia9f|Kaic auTOu eYpaqje tuj )uev TTaTpi Kai tt] |ur|TP'i Kai toTc dbeXqpoTc eva- Yi2!eiv dTTaH tou ctouc Kai MT]Tpobu)puj be Kai TToXuaivuj toTc TTpo- eiprijuevoic, eauTUJ be biccujc.

20) Philodemus de morte XXIII p. 331 Mek. xic eTUxev [Kr]]- bejuovujv oTujv TToXu[a]ivoc Kai Mri[Tp6]bujpoc Ka[i] AeovTe[u]c Kai '€ttikoup[oc au]T6c dTT6 Tf^c TeXeuTfic dxpi Kai vOv.

de amicitia Epicuri.

21) Seneca epist. mor. 6, 6 Metrodorum et Hermarchum et Polyaenum magnos viros non schola Epicuri sed contubernium fecit.

22) Seneca epist. mor. 33, 4 apud istos quicquid dicit Her- marchus, qiiicquid Metrodorus ad unum refertur.

23) Seneca epist. mor. 79, 15 (Epicurus) multis itaque iam annis Metrodoro suo superstes in quadam epistula cum amicitiam suam et Metrodori grata commemoratione cecinisset hoc novissime adiecit: nihil sibi et Metrodoro inter bona tanta nocuisse, quod ipsos illa nobilis Graecia non ignotos solum habuisset, sed paene inauditos.

24) Athen. deipn. VII, 279 f. Trepi be toO 'Gttikoupou Tipujv

1) juvfiiLiriv Aldobrandinus supplevit ex Cicerone 2) KaTareTaT- ILi^vriv libri, corr. Us.

Meiarodori Epicurei fh^nnenta etc. 560

iv Tpiirj ciXKiuv qprici' „TacTpi xap»26M€VOC rf^c ou XanupiwTepov

OUb^V ". TttUTnC Yttp 6VeK€V 6 dvflp Kttl TfiC fiXXr|C TfiC KttTd cdpKtt

fi6ovf)c dKoXdK€ue Kai 'Ibo^evea Kai MnTpoboupov.

25) Philcdemus de morte XXVII p. 336 Mek. bidn bk Xa^TTpd- T€po[v] eic b6£av eixev ibc Ka[i] toutoic Kai AeovTeT Kai MtiTpo- biupiu ee[pJaTTeuoMevoic utt' dXXr|Xu)v Kai 0epaTT€uouci iTdciv '€tti- Koupov . . . TTdc dv Tic eu qppovwv 6)LioXoTr|cei€V.

26) Plutarchus contia beat. 22 p. 1103 A TUJ pLtv 'GrriKOupuj Kai MriTpdbujpoc koi TToXuaivoc Kai 'ApiCT6pouXoc eK6dpcri)na Kai YnGoc ncav, u)v touc TrXeiCTOuc GepaTreuujv vocoOvTac y\ KaTaBpr]- vujv dTT06vf|CK0VTac bieTeXece.

cf. fr. 43 sq.

de libris Epicuri ei sacratis.

27) Plutarchus de occ. viv. 3 p. 1129 A. ti be ai TOcaOTai |au- pidbec CTixujv dTTi MriTpobuipov, dTTi 'ApiCT6pouXov, eTri Xaipebrinov Ypa96|Lievai Kai cuvTaTT6|aevai qpiXoTr6vujc ;

28) Laertius Diogenes X, 28 (in indice scriptorum Epicuri) €upuXoxoc TTpoc Mr|Tp6bujpov et MriTp6bujpoc a p t b e.

29) Epicurus TTepi qpuceujc Kr| VH- VI f. 54 (in ultima libri pagina) iKa]vu)[c] ouv f[}xiv [)i]boXecxf|ceuj eTTi toO Trap6vToc Kai u^eTc * j (desunt fere duae lineae) . . MdY]vriT[i] (?) Kai MriTp[obuj]puj TLU^) [e|uu) €ipr|]|Lieva.

Alloquitur Metrodorum in illo libro VBP VI f. 40 Xe'Y€[i] Mr)- Tp6b[uj]pe et f. 45 — 46 (Gomperzius rel. ac. Vindob. tom. 83 p. 92) d]XXd -fdp TTUJc ouK euKaipdv ecTi [Tau]T[aJ TtpocqpepovTa |i[ri]Ku- ve[iv Kjai )idX<(X)>ov ibc^) [TTpoc cej MriTp^bujpe; Trdvu ydp oi)iai c€ TToXXd dv exei)Li TTp[oev]eTKac6ai kt^.

Epicari de Metrodoro iudicia.

30) Seneca epist. mor. 52, 3 Quosdam ait Epicurus ad veri- tatem sine ullius adiutorio exisse, fecisse sibi ipsos viam. hos maxinae laudat, quibus ex se impetus fuit, qui se ipsi protulerunt. quosdam indigere ope aliena, non ituros, si nemo praecesserit sed bene secu- turos, ex his Metrodorum ait esse egregium hoc quoque sed secun- dae sortis ingenium.

31) Seneca epist. mor. 18, 9 certos habebat dies ille magister voluptatis Epicurus, quibus maligne faraem exstingueret, visurus an aliquid deesset ex plena et consummata voluptate, vel quantum de- esset, et an dignum quod quis magno labore pensaret. hoc certe in his epistulis ait, quas scripsit Charino magistratu ad Polyaenum. et quidem gloriatur non toto asse pasci, Metrodorum, qui nondum tantum profecerit, toto.

1) 0|aelc [bi. fx^ K]aK[(Z:riTe ra iv to]u[tiu tCjJ X6Ti(i i^ioi] t[€] koI MiiTp[o6cjO]piu T(!p [ijiCt) GomperziuB Ztschr. 1867 p. 210 2) tiJj [Aami/a- Ktivqj Tpaq)6]|aeva (?) Us. 3) icuic Gomp., lOc Us.

570 Alfredus Koerte: Metrodori Epicurei fragmenta etc.

32) Cicero de finibus II, 3, 7 nec est quod te ptideat sapienti assentiri, qui se unus, quod sciam, sapientem profiteri sit ausus. nam Metrodorum non puto ipsum professum sed cum appellaretur ab Epicuro repudiare tantum beneficium noluisse,

aliorum iudicia de raoribus et ingenio.

33) Philodemus de morte XXIX p. 339 Mek. eaujuacTOV b' ei K[ai t]ouc ev rrapaTdHei |u6vov dTTO0vr|CKOVTac uTToXajupdvouciv oi

laeTaxevecTepoi XajuTrpov ti TreTrpaxevai 0e|uiCTOKXea be

ou vo)LiiZ;ouciv Kai cpuciKUJTepujc e^riKOTac '€TriKOu[p]ov Kai Mr|- Tpobiupov.

34) Lucianus Alex. 17 ujctc Ttdvu t6 )Lirixdvri|Lia ebeiTO Ati)lio- KpiTOu Tivoc fj Kai auToO 'ETTiKOupou f| Mr|Tpobu)pou fi Tivoc dXXou dba)uavTivr|v TTp6c Td ToiaOTa TfjV yvuuiu»1V exovToc, u)c dTncTf]cai Kai OTTep fjv ekdcai, Kai ei jjlx] eupeiv tov TpOTTOv ebuvaTO CKeivo •foOv TTpoTTeTTeicjuevou, OTi XeXriGe )uev auT6v 6 tpottoc ttic |uaY- Yaveiac, t6 h' ouv TTdv vpeOboc ecTi Kai feveceai dbuvaTov.

de sermone.

35) Cicero Tusc. II, 3, 8 Platonem reliquosque Socraticos, et deinceps eoSj qui ab his profecti sunt, legunt oranes, etiam qui illa aut non approbant aut non studiosissime consectantur; Epicurum autem et Metrodorum non fere praeter suos quisquam in manus sumit.

36) Plutarchus contra beat. 2 p. 1086 E dTTiaci b' f])aTv eYKa- XoOvTec 01 TTepi ^HpaKXeibriv toO '6ttikoupou Kai MTTpobuupou (f]|uujv)*) juribev aiTiujv ovtujv GpacuTepov Ka6avpa)uevoic. Kai 6 0eujv £iTa ouk eXeTCC, eiTTev, oti toTc eKeivujv 6 KujXuuTr|c TTapa- paXX6)Lievoc eu(pri|u6TaToc dvbpujv qpaiveTai; Td fdp ev dv6pu)TT0ic aicxiCTa prijuaTa puj)uoXoxiac Xr|Ku6icjuouc dXaZioveiac eTaipr|ceic dvbpocpoviac papucTdvouc TToXu(p66pouc papueTKeqpdXouc cuvaxa- Y^VTec 'ApicTOTeXouc Kai CujKpdTouc Kai TTu0aY6pou koi TTpujTa- T^pou Ktti OeoqppdcTou koi 'HpaKXeibou Kai 'iTTTrdpxou Kai tivoc Tdp ouxi TUJV eTTiqpavuJv KaTecKebacav;

Tacitus dial. 31 v. p. 556.

In exemplo logico eius nomen adhibet Philodemus de signis p. 18 sq. G. ujCTTcp ou buv[aT]ai [v]oeTc6' 'GTTiKoupoc juev dv0puj[TTOc, M]riTp6bujpoc b' ouk dv0pujTT[oc.

1) i^jLiuJv unci^ inclusit Duebneras

Pars altera. Scriptoris incerti Epicnrei tractatus moralis VH^ X, 71 — 80.

Priusquam exponarn, cur Metrodori esse hunc libellum suspicer, Gomperzi opinio mihi refellenda est, quam vir optime de volumini- bus meritus protulit in studiis Vindobonensibus (II p. 139): hanc chartam 831 et p. 1012 (VH^ VII, 1 — 29) unius eiusdemque operis partes esse coniecit, esse enim non modo litterarum ductus columua- rumque formas plane pares sed etiam argumenti similitudinem quan- dam occurrere.

De litterarum ductu nihil audeo affirmare, quia papyros ipsas non inspexi, in apographis Neapolitanis certe utraque manus simil- lima est, nisi quod scriba papyri 831 saepius k- pro Kai scribit, cuius notae in 1012 exemplum non extat. sed haec una, ut mihi quidem videtur, similitudo inter illas papyros intercedit, cetera dis- crepant. primum singulorum versuum arabitus in p. 831 85 — 90 mm. est, in p. 1012 65 — 75 mm., deinde singuli versus papyri 831 20 — 25, p. 1012 18 — 22 litteras continent, deinde denorum ver- suum spatium in 831 60 — 62 mm. est, 53 — 55 in 1012. vel his differentiis, quarum primam Scottus quoque (Fr. H. p. 26 adn.) te- statur, prohibeor, quominus eidem operi utramque papyrum adiudi- cem, graviora argumenta ab indole libellorum petuntur. ,

Scriptor papyri 1012 grammatici munere fungitur, ut ipse ad- notat Goraperzius I. I., Kupiac boHac aliaque dicta Epicuri recenset (col. 16sqq., 19) et interpretatur (col. 22 sq.), sermonem Epicuri defendit," complures versus Empedoclis tractat, recentiores Epicureos, Zenonem dico et Irenaeum, commemorat. nulla, quantum video, toto in libro sententia tritas Epicureorum vias excedit, doctrina non in- genio excellit scriptor.

Is vero, qui papyrum 831 composuit, philosophus est, non grammaticus, non recenset aliorum dicta, docet ipse. toto libro uon id agere videtur, ut Epicuri doctrinam ab adversariorum impetu defendat, sed ut iuvenem quendam horto conciliet vel potius con- ciliatum confirmet. certum hominem respici ex his locis cognoscitur: col. XI, 4 ou jafiv dXXd pXeTreic f e , ttujc dv Ttepi xd TocaOia Kai ToiaOta eeoipriiLiaTa TUjivaZ:o|ievn bidvoia ouk dv ^Huj YeivoiTO Tiav- Toc dbiaXriTTTou Xoyou Kai cuYXaip^ic ceauTip kt^. coI. XV, 2 nxQnc Te KaXuJc UTTO yoveujv TipoceenKdc re Trj dTUJYri TauTr) Kai t6 il

572 Altredus Jvoerte:

dauToO cujqppoviKov dvaXoYUJC' eppuucai re tlu coijuaTi, eqp' 6cov evbexeTtti tov GvriTOV, )ae8e)aev6c Te tujv Trepi Ta TuxovTa crroubac- ludTUJV XoYUJV eTTijLieXfic ei kt^. cf. col. V, 8, VIII, 7. sunt sane in locis allatis nonnulla a me restituta, sed si quis de ceteris dubitet, verba ^ppujcai Te tuj cu)|uaTi e(p' 8cov evbexetai tov 9vriT6v, in quibus nihil fere suppletum est, ad sententiam meam coraproban- dam sufficiunt. haec non cuilibet lectori dici possunt, sed ad cer- tum quendam deriguntur. adolescentem aliquem admoneri, colligo cum ex totius libri sermone, tum ex verbis iraibeu- (col. XII, 12) et fjxOric Te KaXujc utto tovcujv rrpoceGriKdc Te Tr) dYUJYri TauTr) Kai t6 eH ^auToO cujqppoviK6v , qui loci Scottum commovisse videntur, ut de educatione libellum agere coniceret 1. 1.

lam demonstrasse mihi videor nullam cognatiouem esse inter hanc papyrum et n. 1012, videamus quid de fine, aetate, scriptore statuendum sit.

Primum adnotatione dignum est, quod in nostro libello omnino nullus adversarius impugnatur, nisi ei, qui sensuum normam tollunt, i. e. ei, quos iam Epicurus ipse refutare studuit. at omnes fere, quos novimus, Hbri recentiorum Epicureorum, Philodemum dico, Demetrium, scriptorem de deis VH^ VI, b, scriptorem papyri 1012, (quam Philodemo ascribere dubito), Ciceronis primi de deorum na- tura libri fontem, in eo potissimum versantur, ut hortum ab Aca- demicorum, Peripateticorum, Stoicorum incursu tueantur.

Sed ne sodalis quidem scholae commemoratur, nisi semel Epi- curus; vide autem quomodo huius dictum inducatur, col. VI tujv dv- 9pu)TTUJV 9vriCK6vTUJV oubeic ecTiv, oc buvaTai qpuYeiv 9dvaTov, Kai jaf)V CKdcTou, Ka9d irep qpriciv '67riKOupoc, dTio tj^c TrpujTric feve- ceujc TTp6c Tiva xpovov cucTdvToc, ujctc TiXriova )aev }iy\ buvac9ai piujcai, eXdTTOva be buvac9ai KTe. non tam ut scriptoris sententia tEpicuri testimonio confirmetur, sed ut oratio flosculo adornetur dic- tum insertum videtur.

Deinde miramur in undeviginti paginis de tot tamque diversis rebus agi: ut ea solum enumerem, quae maioris ponderis sunt, sen- suum auctoritas defenditur col. IV sq., cupiditatum liceutia refreua- tur col. VIII, physiologiae studium commendatur col. VIII eiusque altitudo celebratur col. VIII — XI, tamen ne rerum cognitioni nimiam operam impendat ille iuvenis admonetur col. XI, ad ratiocinaudum, quanta bona perceperit, quanta mala vitaverit, impellitur col. XIV, utilitates ex philosophia affluentes enumerantur col. XVI, tota deni- que summa Epicureae doctrinae tractatur.

Si quaerimus, qua aetate talia doctrinae breviaria composita sint, ad primordia scholae reicimur. postquam Epicuri disciplina per totara Graeciam vel per orbem terrarum propagata est, sodales horti non in brevius contrahere magistri doctrinam studuerunt, sed unamquamque partem quam subtilissime et copiosissime explanare, amplificare, confirmare; vide Philodemum de arte rhetorica, quae

Metrodorj Kpicurci fragmenta etc. 673

ab Epicuro certe non intcr capita doctrinae babebatur, tot tantaque volumina couscribcntem. at cum primi sodales in bortum convonie- bant, tum erat operae pretium singulis iuvenibus summara novae doctrinae nuntiare eosque studiose admonere, ne relaberentur in volgi errores. ideo Epicurus ipse disciplinae capita summatim tracta- vit ut in epistulis ad Herodotum et Menoeceum datis, quas Laertii in Epicurum studium nobis servavit; inter Herculanensia volumina nullum video, quod his Epicuri epistulis tam simile sit, qoam no- ster libellus.

His arguraentis evincitur, si quid video, libellum multo pro- pius ab Epicuri quam a Philodemi aetate abesse, sed ultra pro- gredi licet.

Primum sunt nonnulla in hac papyro, quae recedunt a volgari Epicureorum usu verborum: persaepe legimus vocabula )i6Teujpi- cm6c col. IV, 4 et 11, XII, 5, XIII, 6, XVIII, 10, MeteuupiCMa V, 6, MexeujpiZeceai XIV, 1, XVIII, 5, XVIII, 8, djueTeuupicToc (? j VII, 8 inusitata quadam notione, nam plerumque haec vocabula aut de homine ab humili loco ad excelsum evecto usurpantur cf. Philod. de vitiis X VH^ IHb col. 10 p. 19, Sauppii p. 18 edv TtOTe cuvai- c6dvr|Tai laeTeujpii^oiuievoc iueTappiTTTeiv Triv bidvoiav im Tdc ^ja- TipocGev TaTreivuiceic utto ttic Tuxric, ei rroTe Ye-fovaciv, aut de animo vel gaudio vel superbia elato ita ut, si quid insit vitupera- tionis, id ad nimiam elationem pertineat, at scriptor huius libelli voce MeTeujpiCjUOU significat perturbationes animi quales ex vanis opinionibus nascuntur, et )acTeujpiZ;6|Lievov eum dicit, cuius animus vanis opinionibus abripitur. ^) idem fere dicendum est de vocibus dvaTTXacMOC col. IV, 4, V, 5 et dvaTiXdcceiv col. XIV, 1, XVII, 5: dvairXdcceiv ab hoc auctore absolute dicitur pro ipeuboboHeiv vel KevoboHeiv, vide XIV, 1 iueTeujpiZieTai Kai dvarrXdccei, quod, quan- tum video, nemo scriptor ausus est. usurpatur sane interdum de fictionibus sed non uisi addito obiecto vide Sext. Emp. adversus mathem. IX, 42 t6 bk eibujXa eivai ev tlu TTepie'xovTi uTrepqpufi Kai dvGpujTToeibeic ^xovTa Mopcpdc Kai Ka06Xou ToiaOTa OTTOia PouXeTai auTLu dvaTrXdTTeiv AriM^KpiTOC TTavTeXuJc ecTi bucTrapd- beKTOV. dvaTTXac)u6c autem eadem uotione nusquam occurrit, nisi in Plutarchi consolatione ad Apollonium, quae scatet verbis et sententiis Epicureis 23 p. 113D ei fe \ir\v 6 dujpoc GdvaTOC kok^v ^CTiv dujp6TaT0C av eTr| 6 tujv vhttiujv Kai ^ti luaXXov 6 tujv dpTi YeT0v6TUJV. dXXd touc toutujv OavdTouc pabiujc qjepojuev Kai eu6u)uujc, Touc be toiv r[br] TTpoPePnK^TUJV bucxepujc Kai Trev6iKiuc bid Tov iK TU)v luaTaiujv eXTribuiv dvaTTXac)u6v fjbr) vo|ui2;6vtujv fiMUJV, pepaiav exeiv ty\\ tujv TrjXiKOUTUiv bia)uovr|V (totum locum

1) cnm haec iam sub prelo essent, Usenems animum meum ad- vertit haec verba eadem natione usurpari a Basilio or. ascet. I p. 319 E, 320 B, II, p. 325 E (ed. Maur.), quibus ia orationibus Epicureae doctriuae vestigfia occurrimt.

574 Alfredus Koerte:

exscripsi ut appareret, quam similis esset Metrodori fragmento 62). accedit tertium verbum aiiupa, quo satis audacter utitur scriptor noster VIII, 6. non saepe hoc vocabulum ad animi affectiones transfertur, Philo ludaeus autem qui hanc vocem amat, aiuupav dicit animi elationem, non perturbationem, spectans, ni fallor, ad propriam notionem gestaminis, vide de somniis 7 p. 665 M. et 9 p. 667 M., 'Quod deus immutabilis sit' .36 p. 298 M. propius a nostri scriptoris usu abest locus Diodori Siculi II, 29, ubi aiiupa fluctuatiouem significat (cf. Plat. Phaed. 111 E). licentius tamen dictum est a uostro scriptore TOUTiu rraca aiuupa MJUXH^ eKTrecpeu- KTai quam a Diodoro vpuxr) irXavaTai Yivo)iievr| ev aiuOpa. verbum aiujpeTcGai (col. VIII, 2) interdum occurrit in Epicureorum libris, iam Epieurus eo utitur in incerti libri TTepi qpuceuuc fragmentis (Gomp. Stud. Vind. I 1. 23) t6 \xr\ aiuupoujuevov ttic qjuceuuc. simil- lime Epicureos secutus qui Cratetis epistulam 35 scripsitp.216Herch. ou |ur| TTOTe rraucriTai aiuupoujuevoc Kevaic eXTTici Kai eTTi6u)iiiaic cuvex6|uevoc. accedit vox biaTpoTTr] propria quadam notione usur- pata VII, 2, XIX, 3. significat biaTpOTrf) apud Polybium alios per- turbationem, iu hoc libello pudorem. simillime utitur verbo biaTpe- TTecOai Epicurus (fr.591U.) Kai biaTpaTTrjcecGai (t6v coq)6v 'Gttikoupuj boKei). denique in col. XII occiirrit vocabulum dvbpeiuu|ua abUsenero certe restitutum, quod nusquam legitur nisi hic. significat autem dvbpeiuu|Lta laborem virilem, ut veavieu)Lia (cf. Plat. Rep. III 390 A) lusum iuvenilem. vocabula in -jua exeuntia huic scriptori non minus in deliciis sunt quam Epicuro et Metrodoro: in huius reliquiis legi- mus eXTriC)ua, eHeupr||ua, eTriTribeu)ua, KaTdcTri)ua, Kardvpeuc^ua, oi- Keiuufia(?), in nostra papyro evepYnMCi) eTTi)ueXri|ua (?), 2;riTri)aa, 6euu- priiua, Kivrijua, )ueTeuupic|ua, TTapdXXayiua, TrXripuujua, CTTOubacjua.

Non habeo quomodo has proprietates in usu verborum intelligam, nisi libellus j)rimis scholae temporibu« scriptus est: cura in sermone scholastico singulorum vocabulorum notiones nondum longinquo usu stabilitae essent, fieri potuit, ut sodalis aliquis rei tritissimae, ut sunt vpeubeTc boHai, novum nomen imponeret, postea vix potuit fieri. licet hanc opinionem exemplo confirmare. habemus librum Polystrati de vana contemptione, uon minus bene servatum fortunae benigni- tate quam editum a Gomperzio Hermae tom. XI. Polystratus Her- marchi successor fortasse ipsura Epicurum audivit. hic liber si cum nostro comparatur, iutercedere inter eos similitudinem aliquam facile cognoscitur: in utroque physiologia magis celebratur quam in recentiorum scriptis, vide Polystr. col. Vlb, IX b, XX a, etsi Poly- stratus physiologiae utilitatera, noster scriptor altitudinem potius respicere videtur, in utroque fere desunt testimonia ex principum libris deprompta, iu utroque iuvenilis aliquid inest ardoi-is et alacri- tatis, id quod de Polysirati quidem libro i'ectissime praedicat Gom- perzius (Ztschr. 1865 p. 724 adn. 5). sed desuut apud Polystratum verba )ueTeujpiZ:eceai et )ueTeuupic)u6c, dvaTrXdcceiv et dvaTTXac)a6c,

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 575

ea vocabula accurate observat, quae in usum scholae recepta sunt. quamquam sententias profert, quas in nullo Epicureorum libro tam distincte expusitas babemus, tamen ne unum quidem vocabu- lum usurpat, ni fallor, quod non eadem notione alibi occurrat. Polystrati igitur temporibus sermo Epicureus iam certis terminiB circunifccriptus esse videtur. ergo hac quoque observatione veri simile fit libellum nostrum ante Polystratum i. e. Epicuri aetate compositum esse.

Sed non verbis solum scriptor a grege Epicureorura recentio- rum diflFert, sententias quoque profert paullo remotiores a volgari studio. primum physiologiam multo ardentius amplectitur quam solent recentiores Epicurei, physiologia opus esse ad beate viven- dum omnes Epicurei magistrum secuti saepissime clamant, in sin- gulis tractandis rarissime versantur, colunt physiologiam propter utilitatem, non propter scientiam ipsam.

At scriptor huius libelli re vera scientiam ipsam adamare vide- tur. non solum altitudinem physiologiae admirabundus praedicat eiusque studium commendat col. VIII, sed etiam in astrologiae par- tibus enumerandis et celebrandis per tres fere columnas IX — XI quasi exsultat. Epicureum se esse confitetur sane, cum post hanc physio- logiae laudem adnotat mentem, quae nimis versetur in tot tantisque qnaestionibus, facile in vanas opiniones rursus incidere.

Deinde miramur quod homo Epicureus concedit nos cuiuslibet rei studio ab indiscretis vanisque opinionibus liberari c. XIII, 4 r\ Yoip 7T€pi OTi bri uoTe CTTOubf) diTOCTricei tujv dbiaXriTTTUJv fmac ^eTeu)pic|iujv.

Noli autem ex his coUigere scriptorem nostnim non genuinum esse Epicureum, capita doctrinae mordicus tenet, quid quod prae- ceptum quoddam Epicuri a nullo horti sodali tam distincte editur quam ab eo. sed de hac quidem re infra.

Ut iam summam faciam eorum, quae de scriptore enucleavi- mus: scribit primis scholae temporibus ad certum aliquem adole- scentem , utitur proprio sermone , profert nonnulla minns usitata Epicureis.

Quodsi quaerimus ad quemnam haec omnia quadrent, unus oc- currit Metrodorus. primum scimus eum similes libellos vel epistulas ad propagandam doctrinam singulis iuvenibus dedisse. Timarchum, cuius memoriam praeter Metrodori epistulam Alciphronis nugae ser- varunt (v. p. 558), et Menestratum ceteroquin ignotum hoc modo ab eo admonitos et confirmatos esse constat (v. fr. 37, 38). etiam forma adhortationis simillima est in fr. 38 7T0ir|CUJ|a^v Ti KaXdv em KaXoTc KT^. et col. VIII, 7 cuvexi2!uj|uev Te ^v Tiij KaTd qpiXoco- (piav dvepfrmaTi kt^.

Deinde sermonis quoque cognatio quaedam cum Metrodoro ex- tare videtur. si de dictione Metrodori agimus id maxime cavendum est, ne sententiis nonnullis excerptis totam eius orationem parem

^ Jahrb. f. olass. Pliilol. Suppl. IJd. XVII. 37

576 Alfredu^ Koerte:

fuisse putemus. flosculos solum splendidissimos ex eius scriptis posteri expiscati sunt, quibus demonstratur potuisse eum summo vigore scribere, sed quam saepe ad tantam dictionis altitudinem evectus sit, nescimus. vide quantum intersit inter dicta Epicuri, quibus Wotkei gnomologium Vaticanum perlustrantes delectamur, et primam ad Herodotum epistulam. ne singulae quidem Epicuri epistulae inter se aequales sunt, quanto elegantius et lepidius scribit ad Menoe- ceum quam ad Herodotum. si totos libros Metrodori eadem dictione florida et elata qua illa fragmenta, conscriptos esse facimus, quo- modo Ciceronis iudicium intelligemus, ne dicam excusabimus," Tusc. disp. II, 3, 8 (vide supra p. 570 test. 35)? quod non plane eodem colore nitet haec epistula, quo multae Lampsaceni sententiae, idonea causa non est, cur eam Metrodori esse negemus. sunt vero non- nulla in hoc quoque libello tam concinne et vivide dicta, ut meo quidem iudicio non indigna sint, quae sententiarum amicus excerpat, vide c. Vni, 3 (Ij b' ev to» KaTCt qpuciv TrepaTi KaTaKeKXeiTai TaYa- Gov Kai t6 KaKOV, toutuj Traca aiuOpa vjjuxfjc eKTiecpeuKTai, et XIX, 1 TToXu Yotp t6 ev toTc Trdcxouciv eXeuOepov cuvaYwviZeTai Trj bia- TpoTTfj Trp6c t6 KaTttYUJVicacGai tci aicxpd tujv TraOujv et mutilato initio XII eTidYei eTTi Triv 6eav tuuv KupiwTdTUJv oub' dba^avTivoic becjuoic KaTexec6ai buva)LievTiv pa6ujuiav. deinde Metrodorum auda- ciorem fuisse in usu verborum ex unoquoque fere fragmento cogno- scitur, idem statuimus de nostro scriptore, quamquam ut singularia verba apud utrumque eadem indagarem, mihi non contigit (vide tamen quae p. 573 sq. de voce dvaTTXac|u6c et de vocabulis in -)Lia dixi). si Metrodorus tam rudis litterarum fuisset quam volgo putatur, dubita- remus ei libellum nostrum adiudicare, in quo sane modicae eru- ditionis documenta extant, sed qui Antiphontis dicto utitur (fr. 53), Homeri versum affert (fi-. 37), ut omittam fr. 56 sq. quae ex comoe- dia hausta esse veri simile est, eum Euripidis locum notissimum (col. III) duosque poetae incerti versiculos (col. XVIII) commemorare non mirabimur.

lam sententiarum similitudines inspiciamus.

Ipsam cognitionem rerum hic celebrari supra exposui, unus Metrodorus eandem sententiam pronuntiat in praeclaro fragmento 37 Me|uvrico oti 6vriT6c u)v Trj cpucei Kai XapJjv xpovov ibpic)uevov dvepnc ToTc TTepi cpuceujc biaXoYic)LioTc eTTi ttjv dTteipiav Kai t6v aiujva Kai KaTeTbec „Td t' eovTa Td t' eccojueva Trpo t' eovTa". iam oblitus est altitudine harum quaestionum elatus (cf. col VIII t6 . . ui|JOC TOUTUJV TUJv XoYUJV eTiaTpov TfjV bidvoiav) propter uti- litatem colendam esse phjsiologiam, iam bacchatur cognoscendi vo- luptate. aspice tot Epicureorum testimonia, quae in egregio Useneri opere collecta habemus, hae sententiae in eis non occurrunt, ut omit- tam Lucretium poetam I, 72. vel haec consensio sententiarum, quae a recentiorum Epicureorum studiis prorsus alienae sunt, commendat, ut nostrum scriptorem cum Metrodoro conectamus. accedunt alia:

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 577

Epicurum queri constat, quod adTersus praeterita simuii ingrati quod quaecunque percepiraus bona non reducamus nec inter volupta- tes numeremus cum certior nuUa sit voluptas quam quae iam eripi non possit (Seneca de ben. UI, 4, 1 Ep. Us. fr. 435 cf. 436—38). sed Pbilodemus Pythoclem efferens (fr. 63), quod octodecim annos natus vitae summam fecerit (d.ya\ofil6ixe\OQ S TTepmeTTOirjTai), se- cundum Metrodori praescripta hoc factum esse dicit. cur non Epi- curum auctorem inducit? eadem de causa ni fallor qua commolius iu libris de divitiis et de re familiari administranda saepius Metro- dorum commemorat quam Epicurum: quae Epicurus de his rebus summatim posuevat, Metrodorus singillatim pertractavit. et vero in verbis dvaXoYi26|ievoc S TTepiTTeTroir|Tai imago a calculis petita multo magis premitur quam in ipsis Epicuri fragmentis. Metrodorus igitur studiose commendabat, ut bona in vita percepta ad calculos voca- rentur, id quod omnino nusquam tam distincte praescribitur quam in nostri libelli col, XIV fj b' av t6 TTXr|puj)aa TUJv dTaewv tic ev 6|a|naci TiGfiTai Kai eTriXofiZiTiTai Tiva xe ^x^i m\ txocol Kai TTriXiKa, Tiva |a^v 8ti dxaGd, TT6ca be oti ttoXXo, TTriXiKO bk oti iueTdXa"

Kai KaTd dvTiCTpoqpfiv Tiva tc TTe'q)euY€ Kai TT6ca Kai TTriXiKa

tamquam in tabula argentarii siugula bona computantur, quae coacta vitae summam efficiunt. iterum videmus nostrum scriptorem idem studiosissime agentem, quod Metrodorum ceteris studiosius egisse constat. —

Non est mirum quod Metrodorus divitias mente perceptas ac- curate computari voluit quippe qui rei familiari quoque accuratissime consuluit (cf. p. 545 sq.), studiosius quam Epicurus oeconomiam com- mendabat et ipse curabat, quamquam satis locuples erat. iam in- spice fr. 59 d|aa beiv Kai q)iXocoq)eTv Kai oiKOVOneiv Kai toic XoittoTc oiKeiuuiaaci xp^c0ai Kai |uriba)ari Xriteiv Tdc Ik Tiic opGfic q)iXoco- q)iac q)ujvdc dq)ie'vTac. cum hoc loco mirum in modum consentit col. XII, 4 Kai ^Y\w ^KToc TTOir|cei |neTeujpic)Liujv Kai to fiecoXapeTv t6 cuvexec tujv KOTd q)iXocoq)iav Xoyujv dvbpeiu})ua .... eTTi)LieXr|- paci. arctissime haec omnia inter se cohaerent: Metrodoms cfecono- miam studiosius commendat, sententiae auctor oeconomiam aliasque occupationes cum philosophia coniungendas esse censet, noster scriptor monet, ut continui sermones philosophi agendo aliquid interrum- pantur. tres auctores, quos unum esse puto, consentiunt in revocando a mera couteraplatione ad vitae cotidianae rationes. iam intelligimus quomedo in horto sententia, quam supra notavi, nasci potuerit r\ ydp TTepi 6ti br| ttotc CTTOubf) dTTOCTricei tujv dbiaXr|TTTUJv Y\}iac liCTeuj- pic)au)V.

Haec sunt quae me adduxerunt, ut Metrodoro hunc libellum adiudicarem, quam coniecturam certam non esse haud ignoro, pro- babilem esse confido. duas quidem res certe demonstrasse mihi videor: primum fuisse scriptorem inter primos horti sodales, deinde ea, quae ei propria sunt, a Metrodori sententiis proxime abesse.

37*

578 Alfredus Koerte:

Fragm. I VH^ X, 71. Xpojvoc b . . . . dvox[ri]v . . v Tr)[v

ipuxn[v] TTpoc [t]6 dv[a\ap]eiv? r\ba . . c . . . 0) . TTOjae ......

TiCTUJV. . .uci Yapx. . . .

5 xttT . . : : : Xeua

ToG' [fi bi]dvoia . .

TtXi TTO

Pragm. II f. 71.

5u[c]9epdTr[euT]a it. . .abTt ^Ka

Tepd Te euu . . . . ujv . uj

Xri Yapavepuj . Tav axTec

K\ TTeia

Col. I f. 71. . . ri)Li . ovTai |n[e]T Tap fd Ttav . VTT . . . . TrapeKqpepo- [|ue]va(?) . ov . . . X . KUjXu[Gr|- c]eTa[i] . ov . . . [u]TroXa|iiPa 5 .... <eTa .... vaiTac

eiK. . . .poce. . .e

TaiCT

cvai . 5e . .

10 Ka

Col. II N. f. 72 = Ox. IV.

Kal b[id T]a[uTTiv T]e Tfiv aiTiav Kai 6 laTpoc 'IrrTroKpdTric touc 6(p[9a]X|Liouc qpriciv dTroKaTi- beiv beiv erri tivujv, fjv, 5 cpriciv, ai [6]i|jeic TiuKvd Keiveujv-

Tai, |a[avfi]vai toutouc eXTric. KaTd [be Td Tra]pdKOTra Keiv[f|-

)uaTa [Tfjc bia]voiac(?) [T]d urrop |Liev[a] .... (pevTOTex. • • 10 apX .... "oucuv ....

|Lie JLIOI

Fr. I in duobus fragmentis et in col. I fere nihil certum est.

Col. I, 2) 06P€ 3) . . TA Col. II, 1) KAIAi 0., A THN 0.

3)0(t)^.A0. 4) A.CK.A€IN N., A....A6IN 0., riNCON ap. 5) 0AN . VEIC N., O cum lineola aliqua pro qpriciv scriptum esse coniecit Us., ^€IC 0.

U)

6) TAIA. . . N., TU. . . . 0., TOYOTOYC ap. 8) NCIAC.AYnOP 0., N€IAC . AY... N., biavoiac coni. Us. 9) TCACON 0. 10) APN€ 0., OYCYN 0. 11) MC 0., €ION 0.

Metrodori Epicurei fragmenia etc. 579

Locus Hippocratis, qui v. 2 sqq. refertur, legitur in prognosticis (II, 126 ed. Littreus) ei bk. m\ cqpufMOC dvein ^v tiu iiTTOXOVbpitu 96puPov crmaivei y\ TTapaq)pocuvnv • dXXd touc 6960X^01;^ ^TTiKaTi- b€Tv <beTv> (deest in libris, add. Us.) tuov toiout^ujv' f\y/ -1«? ct^ dq/iec TTUKvd KivtujvTOi iLiavnvai toutouc eXTTic. scriptor vel scriba Hippocratis dialectum non accurate observat, scribit fjv, KeiveuJVTOi sed Svpeic. cetenun quam, male aut ipsa papyruB aut apographa scripta sint, ex hac columua plane perspicitui'.

7) verba Td TTapaKOTra KeivrmaTa certa sunt, sententiam non intellexi.

CoL ni N. f. 72 = Ox. L

TO OV OU . . . . ppOV .

Tl . . l . . UTT . . Kai fi TT[apd

ToTc TpayiubiOTTOioTc, ii K[ai

GvrjCKOuca 6)iiujc Trpovoiav 6 eixe [xr\ TTOTe dcxrmujv

TTec]eTv. i}io\ |Lie[T] Td[p Kai

t6] Te[i]Tv[i]ujv Tivi KaKUJ [(pai

ve]Tai (pe[u]KT6v, [koi] to0t[6v

Te Tov] Tp6Tr[ov] TTdvTec d[v- 10 0puj]TTOi q)euT0)aev [t6] KaK[6v

.... v.Teuc[ToTc.(?) 2) spectat scriptor ad praeclaros Euripidis versus Hec. 568 sqq.

'H be Kai evrjcKOuc' 6|LiUJC TToXXf)V TTp6voiav eixev eucxrmujv TreceTv KpuTTTOuc' a KpuTTTeiv 6)a|LiaT' dpcevujv xpeuuv. sed memoria eum defecit, ita ut omisso verbe TToXXfjV pro eucxrmujv scriberet ^rjTTOT' dcxr||iUJV. mutandam esse apud Euripidem lectionem codicum eucxr|MWC in eucxriMUJV non nostri solum scriptoris auctoritate confirmatur. ubicunque versus laudatur, optimi libri testantur eucxn- )iujv vel eucxri)ui6vujc vide Luciani Demosth. enc. 47, Plin. ep. IV, 11, Hermog. de invent. IV, 12 p. 506 P. (rhet. att. ed. Waitz. III p. 181), Clem. Alex. strom. II, 143 toTc TpaTiuboTTOioTc be fi TToXuHevri Kai- Toi dTTOcq)aTTO)Lievri dvaTeTparrTai, dXXd Kai 0vr|CKOuca ojhujc TToXXfiv TTp6voiav TT€TTOific0ai ToO eucxnMOVUJC TTeceTv. accedit quod eucxr)- )aoc infimae Graecitatis vox est.

6) verba t6 t€itviu)V — q)€UKT6v pro certis habeo, ad TeiTVitJUV cf. Philod. de morte XVIII Mek. (de Arnim Rh. Mus. 1888 p. 373) TToX[u )a]ev ouv KpeTTTo[v] fjv TrpopdvTa (TTpo[K6]qjavTa Ar.) coq)[u)C vejov dE[i]ujc Tfic q)u[c]eujc cuvauETi0fiv[ai Kai dTT]oXaOcai Tfjc buva-

HI, 1) TO deest in 0., PPON deest in N. 2) T. YZ 0., koI

i^ird. inN. 3) -iroiotc n k d. iu N. 4)CM N N. 6)/ v N.,

^CXHMWA 0. 6) Mei. . . . N., MeiTA 0. 7) KAK. . . 0. 8) <D. .XT N.,

(DC.KT 0. 9) ...POn N., nANTC... N. 10) <D6N€XHC N.,

T>-I4)e'^ 0. 11) re.. O., ^v Teutxoic coniecit Us.

580 Alfredus Koerte:

TiJUTdTiJu[c] .... eiieTr|p[ia]c" dXXd koi t6 t€i[tviujv xapiTOC d]Hiov

TTOXXflC.

Col. IV N. f. 73 = III Ox. wc]nep [hr] xai ai] tujv |ue|ur|- . voTuuv Kai dppuucTUJv(?). t6 Td[p] IXeTHov ou[k] Ictiv 6 be |ueTeujpic)u6c dva'iTXac)u6c 5 t[ic ec]Ti biav[o]iac, fiTOi Tpa-

vfi[c oucr|c )u]Tibev6c TT[e-

piC7TUJVT[0C aUTriv] dTT6 TUJV

.... ocuv |Lxe . . . .

Xuixov akeri-

10 c[ejujc |Liev [t]iu KaTd

cpuciv e |ueTeuj[pic-

beicaiK. . .

a . Trai ....

Summain columnae misere laceratae certe enucleasse mibi vi- deor: initio docet scriptor Epicurum secutus visa somniantium quo- que (hoc quidem verbum incertum) vera esse sicut etiam insanorum ac aegrotorum, non enim esse quod ea redarguat. cf. Ep. Us. fr. 36 iraca Ydp, cpriciv, aicGncic dXoYOC ecTi Kai |uvrijUTic oube|uiac bcKTi-

Kr| , oube ecTi t6 buvdjuevov auTdc bieXcTHai et iufra Td tc

Tujv juaivojuevujv (pavTdcjuaTa Kai Td kot' ovap dXr|9fi* KiveT Tdp, t6 be |uri ov ou KiveT, et fr. 247 p. 349, 19 Tdc be bii tOuv )uejur|v6- TUJV TTavTdjTaciv dv eir| dTorrov XeTeiv dXr|9eTc eivai Kai Tdc tujv TTapopuOvTUJV Kai TTapaK0u6vTUJV (alc9r|ceic) (adversarii verba sunt). sequitur illius vocabuli definitio, de quo in huius partis praefatione egi (p. 573): )ueTeujpiC|u6c est mentis fictio, quae (sc. mens) quidem acuta est in cognoscendo si nihil eam distrahit a contemplandis rebus. animadvertendum est a nostro quoque scriptore bidvoiav inter iudicii normas numerari sicut ab Epicuro seniore et a recentioribus scholae sodalibus cf. Ep. ep. I, 51 sent. sel. 24, aliter in canone Ep. Us. fr. 35. 7) scriba cum corrigeret TTepi in d7T6, superscriptis litteris a et 0 litteras pi expungere oblitus est.

Col. V N. f. 73 = II Ox.

7T[icTeu]co)uev ti. tujv tc eXeT- ' xo^cuuv aic9riceuuv t6v voOv

IV, 2) N6 ? POCTWN N., NOTOaNnAPA.POCT. .1^0., koI dp-

puucTUJV con. Us. 3) TA IA6CTIN0A. N., TA. -A€KT(kt deletae

lineola transver8a)0N0YA 6C 0. 4) M6TC. . . . N., ANAUAOKA.. N., A. xAAfMOC 0. 5) TIAIAN deest in N., /A.TO: 0., fi toi Tpavri ego,

fJTOi TpavY\c oOcric rest. Us. 7) PICTQNT N., XPITQN N., inlpiTCON 0. 8) M€ deest in 0. 9) A..XON N, AI.0H N. 10) KAIA N, KAN 0. 11) ..CYN N., 0YCYN 0. 12) ACICAIh 0. 13) A^IAI 0.

V, 1) TT deest in 0., T«N.6 N. 2) AICGH.CCO 0., TONN. . . N.

Metrodori Epicorei fragmcnta etc. 581

TTapaiT€7TobiC)a^vuJv elc le-

paT[uO]beic xe m\ lapaxuObeic 6 6Xic9dvou[c]iv dvaTTXac)aovjc.

T[d] |Li^v bf) KaKd Td ^eTeuupic-

)i[dT]ujv TocaOTd tc Kai T[oi]a[OTa

Ka[Ti]b[uJv] icpxlcQVi) liribevoc

fiTOTTOv] bi XoibopeTv t6 7Tp[o- 10 eipn|ii^]vov TTapdXXaYlLia

dXX[a bk. eep]a7Teueiv, elc Tdp

t6 [toutoic] ^vboOvai tt . . Xov

q)iXo]co(piav

aT

6) ad laeTedjpiciaa cf. Hesych. v. qppuaTMa' iTTapcic, iiieTeiupic^a, uTTeprjcpdveia.

9) monet scriptor, ni fallor, ne iuvenis alia ratione pertur- bationibus animi liberari conetur atque ea quae supra exposita est. quomodo homines doctrina non imbuti interdum |aeTeujpiC|iiouc su- perent, scriptor iafra col. VII ostendit, sed illi mox iu perturbationes relabuntur. .

Col. VI N. f. 74 = V Ox.

TiiJv dvepu)]TTUJV evr|CK6vTUJV oubeic

ecTiv, 6c [b]uvaTa[i] (puTeTv edva-

Tov Kai |nfiv eKdcTou Kaed TTep

qpriciv 'GTTiKOupoc ott^ Tfic 5 TTpuJTTic Y€veceujc TTp6<(c)> Tl-

va xpdvov cucTdvTOC ujct€

TTXr|<o>va |u[ev luf) buv]aceai piuj-

cai eXdTTOv[a bk bu]vaceai,

Tfjv <(dv)dYKr|V Tfi[vJ KOTd tov xpd- 10 vov toOtov ouk ^[cTiv] ^TTOxri

|uecoXap[eT]v, [dXX]d

. . TOUTOU TOU . . T

..... vaT KaTri

Tuxn(?)

3) T . CT€ N. 4) . AT . A€IC 0., PAX . . GIC N. B) . AIC0 0., . INAAA 0.,*

OY AnAA..OYCN. 6) K. . . .AMCr N., KATA 0. 7)A..00Nap.,

T6CAYTA ap., KAIT. . . . N. 8) KA. .N. . . .1 N., KA. . . . ICOICC 0., e in fine ap. 9) AC.OI N., . . :KA \0I 0., TOH. . N. 10) . .NnAP N.

11) AnCY ap. 12)Ar..YA6 0. 14) TYXN ap.

VI, 1) nCO . . . HC N., TTOlNeA 0., dTToevncK6vTiuv Ub. 2) GC Y

N., eCCIN O. 3)eKAT0Y 0. 4) OHCCIN N., O.CIN 0. 5)nP0TH N. 6) . .NITANTOC. . .€ N., CYNITANTOC 0., dvicTdvToc Us. 7) nAHNAI. . N., nAHNAM 0., . . .ACOAUIOO N., ACOA.OIOO 0. 8) OAI 0., NAC0AP . . N. 9) THN.TKH... N, THNAFKHNTH 0. 10) OYX€ N., 0Y<€ 0. 11) M€CONA€..N N., MCCOAAC . . . \ 0. 12) TOYTOY deest in N.. TOY.TdeestinO. 13) NAf d. inN., KATH 0., KAT N., TYX . N., TYXN 0.

582 Alfredus Koerte:

1 — 7) Epicuri dictum Usenerus restituere conatus est Ep. fr. 492 Neapolitano solum nisus apographo, Oxoniensi adbibito certa, ut mihi quidem videtur, restitutio evadit. seutentia alibi non occui-rit in Epicuri reliquiis, bene autem ad doctrinam quadrat: unusquisque a primo ortu ad certum tempus nascitur, ita ut longius tempus vivere non possit, brevius possit, sc. si ipse manum sibi afferat (cf. Ep. fr. 499).

Emendationes cucTdvToc et TrXrjOva certas esse puto, forma TrXriUJV legitur bis apud scriptorem incertum de dis VH^ VI b col. XVII fi TrXriuuv Te Kai eXdtTTUJV |uexpi toutou iTapaXXdTTei laexpi ToO t6 iLiev eK ttXtiovujv cuvecTdvai t6 h' il eXaTTOvujv. infinitivus pidicai minus usitatus est, vide tamen Metrod. fr. 44 et Carneisc. Philist. VH^ V f. 192, Ep. Us. p. 93 adn. t6 piiucai juaKaplujc et Arist. Eth. Nic. IX, 8 p. 1169 a 23.

Sententia similis est dicto Epicuri fr. 204 Us. YtTOvajuev ctTTaH bic be ouK lcTi YCvecGai, bei be t6v aiaiva jarjKeT' eivai.

Col. Vn N. f. 74.

Kai bia<(c>Tpo(p^, qpoPqj )Liev in\\ • ■

5ouX[uj]v biaTpoTTTj be eTt' e- XeuBepujv, TTp6c be touto[ic e]TTi- 6u|uia TTOTe Kai TTepiCTTa[c|u]Lij. 5 6 iueY Ydp ouv Yev6|uevoc TTepi

ttXoutou [cuXXJoYnv Kai Trdc eic tou[to TTpa]Y|uaTeu6|Lievoc d|Lie[Teujpic]Toc(?) YeiveTai oXpi- w Ti[vi KaTa]Xriqp9eic TTepicrrac-

10 lULU. [Kai TOUTOV] )UeV TOUTO t6 TTapdX-

XaY|ua [tot'] eTTecxev r| e[KpdTr|-

cev(?), [ecTi b]e q)avep6v e[K touv au-

TuJv [XoYuiv] bioTi [toc] K€[vdc eTTi9u)Liiac (?).

1 — 4) Usenerus restituit Ep. 335 adn. ad l. 8.

Explicat scriptor, ni fallor, quomodo ab hominibus philosophiae imperitis vanae illae iraaginationes, quae mortis timorem procreant, interdum repriraantur: servi raetu poenarum in pugnam compellun- tur, liberi pudore civium, nonnuUi mortem contemnunt cupiditate elati, alii negotiis intenti, et hoc quidem, cum per se minus diluci- dum sit, paucis a scriptore illustratur.

8) oXpiuJ Tivi KaTaXTiq)9eic TrepiCTTac|uui audacter dictum est, sed certum videtur. ad sententiam cf. Hor. carm. I, 1, 15 sqq.

10) sic fere sententiam continuatam esse statuerim: ea, quae

Vir, 1) biacTpoqpn Us. 2) AOYA.N ap. 3) toutiu Us. 4) 0Y-

n

MIANOTe ap. 5) TAPCYN ap. 9) OTII ap. 10) MOY ap., pro

Kol K- scriptum esse puto.

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 583

enumeravit ucriptor, non omnes imaginationes neque in perpetuum expellunt, aliue alias opiniones vanae tjiibsequuutur, e. g. mercator navigans mortem non timet, pecuniae damnum timet, omnibus vanis opinionibus nemo liberatur, quin veram philosophiam amplexus sit, V. col VIII.

Col. Vin N f. 76. dfaeujv [Ktti] eic (pufYOic] dvaXoTUJV KaKUJV [eKTTi]TrTei(V) toO KttTd gpuciv ajiujpoujLievoc dbiaXeiTTTUJC'

Ip b' dv TUJ KOTd (pUClV TTCpaTl

6 KaTaKCKXeiTai Tdxaeov Kai t6 Ka-

k]6v, toutuj 7Td[c]a aiuupa qjuxnc

e]KTTecpeuKTai. cuvexiZiuJiaev

Te ev TUJ KaTd cpiXocoqpiav evepYn-

l^aTi Kai )itdXiCTa toTc KaTd cpu- 10 , cioXoTiav 0eujpr|)aaciv. t6

ILiet Tdp uipoc tou[tujv] tujv

XoTUJV eTTaipo[v ttiv bidvoi]av

edcei Td T[aTTeivd TTapopa]c6ai,

6]be ttX pe

1) priorem enuntiati partem sic fere suppleas: 6 )uev ydp TpeTTOjuevoc eic biouHeic Kevujv dYa9u)V Kai eic q^uxdc dvaXoYuuv

KOKUJV KT^.

4 — 7) Usenerus restituit ad Ep. fr. 434, cf. Ep. sent. sel. 21. de vocabulis aioupa et aiujpeTv p. 573 sq. egi.

7) verbum cuvexi2eiv plerumque cuve^ec rroieTcGai est, non cuvex^c eivai, nostro loco licentius usurpatur, quia scriptor Epicuri verba manifeste respicit Ep. ep. I 37 TTapeTT^uJV t6 cuvexec ivepfr\\ia ^v cpucioXoTia. eadem notione, qua hic, verbum apud Philodemum legitur de mus. III fr. 8 p. 23 Kem. Kai toTc XeTOiaevoic 6 pioc )Liap- TupeT TTapiCTdc ttoXXouc ev oic eTKUj|LiidZ;ouci jaeXeci Kai puGjuoTc cuvexiJovTac uTTepdGXouc 6vTac.

CoL IX N. f. 75 = VI Ox. TTic TTpo]Kei)Lievr]c TTpaTiuaTeiac t6 laev ecTiv TTepi auTuuv dcTpuJv,

t6 be TTepi TU)v dTT6 toutujv t[6] be TTepi Tujv bid TaOTa f| TTe- 6 pi TaOTa, t6 be Trepi tujv dv dc-

VIII, 2) ...INei 3) AHTTTOOC ap. 6) K- pap. 6) AI03PA

eN ap., corr. Us. 7) .€^€0 ap., GXrCOMEN ap. 8) ~€€N ap., ePfH ap. 11) r^VOCOr ap.

IX, 1) Ifci N., K''' 0., TrpaT^aTnac ap. 2) . .V N., MGV 0.

3) ....GPi N., TOAere 0. 4) epi n., j.Aenepi 0. 's)" a

TO N., PITAYTA 0.

584 Alfredus Koerte:

Tpoic. Ttepi iikv auTuJv Ka- 66X0U t[€] eiTreTv, y^o- )ae9a Trepi )LieYe0oc dcTpuuv cxfiiad Te" t6 be Trepi tujv <dTT'> au- 10 TUJV, oT6v lcTi t6 TTepi auYUJv

Te K[ai] cKiujv, a'i br\ dTT6 a[uTUj]v,

t6 b[e Trep]l tujv bid TaOT[a, u)v e]c-

Tiv t6] Trepi ib[pujv

CTlX

Ut altitudinem physiologiae luculenter demonstret, scriptor per- multas quaestiones enumerat, quas astronomia continet. sed noli oblivisci physiologiam et astrologiam hic celebrari non tractari. pri- mum oratio legitime procedit, tum cum ad partium partes scriptor descendit col. X, argumenti abundantia eius animus effertur, ita ut iam ordine soluto singulae partes pronuntientur, una (Keivr|Cic) etiam bis commemoretur , id quod consulto factum esse vix credam. .num certi libri de siderum uatura dispositionem respiciat scriptor, dubito, ex eis scriptis, quae hac de re nobis servata sunt, nullum, quantum video, cum eo congi-uit. vide quomodo Aristoteles disciplinam dispo- nat de coel. II 7, p. 289 a 11 Trepi be tOuv KaXou)nevujv dcTpujv eTTO- jievov dv eiri \e'Teiv, ck tivujv Te cuvecTdci Kai ev ttoioic cxrifiaci Kai Tivec ai Kivr|ceic auTUJV.

7 sqq.) cura verbum YivojueGa ex collatis apographis satis certe restituatur et YiTvecGai rrepi tivoc sermone Graeco alienum sit, puto scribam permultis huius columnae genitivis deductum esse, ut jieTe- 9ouc pro |ueTe0oc, cxniuaToc (si recte in 0 littera C servata est) pro cxfiiud Te scriberet; particula Te deesse non potuit. tota co- lumna satis neglegenter scripta est.

9) in sinistro margine apographi Neapolitani littera t, qua tres deinceps versus incipiunt, suo loco mota est, in hac quoque re ac- curatius est ap. 0., nam hasta marginalis, enuntiati finis nota, in Nea- politano apographo falso v. 10, in Oxoniensi recte v. 11 ascripta est.

14) ujpuuv pro certo habeo cf. Plat. de re publ. VII, 516 B Kal )LieTd TauT' dv fjbri cuXXotiCoito Trepi auToO (sc. toO fiXiou) oti auT6c 6 Tdc Te ujpac TTapexuJV Kai eviauTOuc kt^.

Col. X N. f. 76.

[^KaCTOV be TOUTUJV]

TUJV )Liepujv [TT]oiKiX[riv] exei KaTa|u[epiciv] • auT6 [T]dp t6

7)....oN.€l N., 0OAAO..6I 0., quattuor litterae in utroque apo- grapho lineola transversa deletae: GIKA 0., OIKA N., TT.u N., IIA 0. 8) iueea deeSt in N., neT^eouc ap. 9) T..^ATO. TO N., CXHMArOCTO

0. 10) T...ION N, TCONOION 0. 11) T6K. .CKCON 0., T IWN

N, AHAnOA 0. 12) IDA 0., )l N, TAY C N

X, 1) .OIKIA..(€X€l ap. 2) AYTO.niTO ap.

Metrodori Epiourei fragmenta etc. 585

TTep\ ficTpiwv aOTuiv ni-

poc elc TToXXa v^|ieTai, Trepi 6 je fOLp f ev^ceiuc [tu)]v [fic]Tpu)v

KOi Trepi d7T[iToXf|jc Kai Kpuijie-

u)c i)TTOCTd[ce]ujc Keivr|ceujc

Te Kai q)uceuj[c KJal ttoi^ttitoc

It]i b^ 0e[c]e[ujc], Keivriceuuc Te 10 Kai jLiovfi[c Kai )Li]eTapoXfic Kai

dTTOCT[dceujc K]ai biacTdc[e]ujc

TTXriJi€ Ka~c . ujv

eiTiv w. . .ai.aiLi.

2) KaTa)Lie'piciv si scribimus, quod littera |i commendatur, aute auTO parvum spatium existit, quale enuntiati finem significare solet. vocabulum KaTa)uiepicic quantnm video nusquam legitur, nam unum exemplum, quod lexica praebent, Ep. ep. II 106 ab Usenero in KdTa liiepiciv correctum est, sed verbum KaTaiiiepi^eiv saepius occurrit. si quis malet KaTabiaipeciv supplere (cf. Sext. Emp. adv. astr. 27, Philod. de mus. IV col. 30 p. 100 Kem.), ego non refragabor,

fdp satis procul abest a litteris traditis, sed partieula causalis deesse non potest.

11) biacTdceuJC minus certum, recte si restitui, dTTOCTacic di- stantiam siderum a nobis (cf. Xen. mem. IV, 7, 5) bidcTacic distan- tiam eorum inter se significat, similiter aTTOCTrma et bidcTima usur- pantur a Sexto Empirico adv. log. I, 183.

Col. XI N. f. 76. kukXo[v] f\ KaTtt t[6 K]evTpov CTTeiTa TTOcac [Kei]veiTai Keivr|- ceic Td dcTpa" |Lie0' o tic aiTia j\ KeivoOca airrd. ou infiv dXXd 5 pX^TTeic Ye ttujc av [7T]epi Td

TocauTa Kai ToiauTa 0eujpri' laaTa YU|LivaZ;o)a[ev]r| bidvoia ouK av ^Huj YeivoiT[o] TravTOC dbiaXriTTTOu X[6you] Kai cuv- 10 Xcipe[ic] ceauTip [6t]i bfi TT[a]p-

e[T]Kd c'(?) [ou]beTT(ju[TTO0'], u[c]ttXti- [Ya]c uTToqpf|vac tuj[v K]aTd 91X0-

3) ante ficTpwv litterae lineola deletae T€KA 6) €P KATAPY<|)€

ap., Kol Kpuijjeujc rest. Ds. 7) YTTOCT/ . . ap. 9) . . \€INH ap.

11) AnOCr MAIACrAP. .OC ap.

XI, 1) KYKAOI.HKATAC. .€NIT ap. 2) CACI. . .NOI ap. 4) AYPA

ap. 5) n€ICrAP(ap del.) H«C ap., .CPIfA ap. 7) ZOA..H ap.

fO 8) €ZOI ap 9) AAIAAYTTYCYA.. ap. 10) CCAYTO... ap.

11) C.K€A€. .A€ ap. 12) YnOOHNAYTO. .ATA ap.

586 Alfredus Koerte:

co](piav Xofujv, [oube c]e dTTccTpe- i};e]v diTO q)[povr|ceiJuc (?)] Tct Trp6[c

1) KeVTpov certum est, quid oppositum sit verbis KttTd t6 kcv- Tpov dubitaii potest. videtur scriptor ad terram spectare, quam nonnulli in centro mundi circum ipsius axem verti docebant v. Aet. plac. III, 13, D. p. 378 a 10 'HpaKXeiBr|C 6 TTovtik6c Kai "GKqpavToc 6 TTu0aT6peioc kivoOci |uev Tfiv ff\v ou iurjv ye iueTapaTiKUJc dXXd TpeiTTiKuJc, Tpoxou biKiiv evriEovicjLievriv dTr6 buc)iiujv ctt' dvaToXdc Trepi t6 ibiov auTfjc KevTpov. sic fere enuntiatum suppleam: ejTeiTa TroO(?) KiveiTai Td dcTpa, TTOTepov KaTd Tiva kukXov, f| KOTd t6 KeVTpov (sc. ToO KOCjuou) cf. Aetii verba quae locum laudatum ante- cedunt III, 13 D. p. 378, a 6 sqq. OiXoXaoc be 6 TTuGaYOpeioc kukXuj Trepi(pepec9ai (ttiv Yfiv) rrepi t6 TrOp KaTd kukXov XoH6v 6)LioioTp6- TTUJC fiXiiu Kai ceXf|vr].

2) TTOcac KeiveiTai Keivf|ceic, sc. jucTapaTiKUJc et TpeTTTiKUJC.

4 sqq.) scriptor, ne ad nimium rerum caelestium studium adolescens stimuletur, cavet cf. Ep. ep. I, 80, II, 85 sq., in ultimis versibus nonnuUa incerta sunt.

Col. XII N. f. 77. |u6]vov ouxi eTTdY[ei(?)] eTTi Tfjv Ge-

aV TUJV KUpiUJTd[T]ujV oub' d-

ba]uavTivo[i]c becfioTc KOTexec- Gai buvajuevriv paGu|uiav. Kai |ufiv

5 eKT6c TToif|cei )ueT[e]ujpic)uujv

Kai t6 |uec[o]Xapeiv t6 [cu]vexec

TuJv KaTd q)iXoco(pia[v X]6yujv

dv[b]peiuj|ua . .e.CTOi[c] TTpoc Tau-

Tr|V c. . .)uev. . . eTTi)ue-

10 Xfi[|uaci] TU)[v |u]e[Y ydp] TTpaYjua-

Teiujv] ai T . . . e v . . .

TTaibeu

KpOT

Tobriju

Quamnam rem dicat scriptor ad summam rerum contemplan- dam cogere socordiam, quae ne adamantinis quidam vinculis cogrceri potest, non liquet, fortasse rursus physiologiam respicit.

l) errdYei neque litterarum vestigiis neque sententiae plane sufficit, fortius aliquid desideratur, quod non tetigi.

5 sq.) de his egi in huius partis praefatione p. 577.

13) . . )IAN ap., AOrCOA. . . . \CAn ap. 14) ATAnPO. ap.

XII, 1) NOIIOY^I.CTAI. .€ni ap. 2) TCON^ ap. 3) TINO.CAC- A CA OIC ap. 4) M6NHPA ap., K- ap. 5) M6T. JP ap. 7) TQI- NATA ap. 8) AA.PCICOMA ap., dv6peiuj|Lia Us., TOI.nPOCTAI ap. 9} THA ap., eriMC ap. 10) ATT. . ap., TG)..0 ap.

Metrodori Rpicurei fragmenta etc. 587

Col. Xni N. f. 77. 7Tpopai]voucTic r^br) Tlnlc dvaxuceujc

elc TTOITITIKOJV lr\Tr[^6iT{U\

Xu[cei]c Tf|v TTOibeiav laepiZou- civ. f] T^p TTepi 6ti br\ ttot€ G CTTOubf) dTTo[c]Tr|cei TiiJv dbia-

Xr|TTTUJV fmac ^eTeujpic- ^ujv. Koe' 5 bfi pX^TTO)nev Kai

TOUC ^TTl TUJV CUVTTOCiuj[vJ dXu-

o]vTa[c] Ktti dpxo|ae[vouc Me]v(?) 10 e]TTi Tdc cuvbiaiTr|ce[ic]. . . .pa ^]TTeibn ..p i-

TTl](p^pOu[ci] l

. . .eXuj

1 — 6) Useneras Ep. ad 331, 3 restituit. de sententia egi p. 575 et 577.

Col. XIV N. f. 78.

lieTeujpiZeTai Kai dvaTTXdc-

cei biujKOUca KaG' 5v br| tto-

Te tp6ttov t6 xaip^iv. ri b* [a]v

t6 TrXrjpuJiia tujv dfaGujv 5 Tic dv 6)LX)aaciv TiGfiTai Kai

eTTiXoTi2ri[Ta]i Tiva Te ^x^i

Kai TTOca Kai TTriXiKa, Tiva [|n^]v

OTi dYaGd, TT6ca be 6ti TToXXd,

TTriXiKa hk OTi |LieT[dX]a, Kai KaTd 10 dvT[ic]Tpo(pfiv Tiva Te rre-

(p]eu[T€v] Kai TT6ca Kai TrriXiKa

. oie . . ev VTTi

De hac columna optime servata egi p. 576 sq. 1 ) subiectum verborum )LieTeujpi2eTai Kai dvaTrXdccei est bidvoia vel MJUXn. ad senteutiam cf. Ep. ep. III, 129 et sent. sel. VIII.

Col. XV f. 78. [Kai dqpop)Lifiv elc] t6 TTp[dHJai TTp[o]TOViKfi[v ^xJeic Ktti fixeric Te KttXujc [utt]6 to- v^ujv TTp[o]ceeriKdc [rej Tri dTUJ-

e

Xlir, 1) 6mxuc€U)C olim coni. Us. 3) AY . . 0~HNnAIAIAN ap.,

iraibidv Us. 5) An.YHCei ap., dTToXOcei Us. 6) AHTTTWN ap.

B CYN

7) AHTT (tt exp.) A ap., K- ap. 8) CYNmclO.AAC ap. 10) TACAIAI ap. 11) c in fine ap.

XIV, 3) HA.N ap., i^ h' fiv rest. Us. 6) TINArC ap. 9) K- 11) .O ...K ap.

XV, 1) nA.rOAIKH ap. 2) 0\^H ap. 3) KAC.lHArO) ap.

588 Alfredus Koerte:

Yri TauTr) Kai t6 ii ^auToO ca»- 6' q)poviK6v dvaXoYouc- ^ppuj-

cai Te TO) cajjnaTi, dqp' 6[c]ov ev[be-

XeT[a]i t6v Gvtitov, |ae9e'|ue-

voc Te Toiv TTepi Ta tuxov-

Ta CTTOubacjudTUJV Xoyuuv 10 eTTi[)Li]eXfic ei Kai |u[d\icT]a [be

t6 TrdcTic eTTiGuiaiac [TapaxuJ-

bec [toO] (puc[i]Ko[0 xiA^picac

u)c(?). . . .o.cov

Huius quo*que columnae initiuin in praefatione tractavip. 571sq. iam enumerantur illa bona quae adhuc adolescens ille in vita per- cepit, vide col. XIV.

1) adolescens nobili genere fuisse videtur; Lampsaci potissimum viros nobilissimos Epicurus sibi conciliavit v. Strab. XIII, 589.

2) discimus ex hoc loco parentes quoque adolescentis , pro- pitios fuisse Epicuri doctrinae, idem de Pythoclis parentibus con- stat, qui Polyaenum custodem ei praeponebant VH^ I f. 149 Ep. Us. p. 402 b.

Ex verbis eqp' ocov evbexeTai t6v GvriTOV colligam non optima valetudine usum esse illum adolescentem.

Col. XVI N. fol. 79.

0ai X . . 0 pujv [Ka

Td fe d(paipe[c]iv Kevujv [ope'-

Heujv Kal t6 dccpaXujc l\]V,

oiov TTa[pa]cKeudZ;ouca biK[ai- 5 6v Te Kai TTavT6c dTrex6)uev[ov

aicxpou epYOu Kai toO cpucei Kai

ToO v6|uuj, Kai t6 |ufi be[boi-

Kevai hk t6v GdvaTov [ttoi-

ei ouK [d]9avaciac TrapacKe[ufi, 10 dXXd [t]oO qp[6]pou [toO] Trepi 9a-

vdTou dp[c]ei, ou XeYuu vOv

YO • • TT

t[ou]c Ydp Tr[XeicT0uc]

aTT

lam bona, quae ex philosophia percipiuntur, generaliter euume-

rantur, cum in antecedente columna unum iuvenem respexerit scriptor.

11) verbis ou XeYiw vOv scriptor aut ad dolores cum morte

coniunctos, quos minimos esse Epicurei contenderunt Ep. Us. fr. 503,

aut ad fabulas de vita et poenis inferorum spectat.

6) TOCC:: VIA ap. &) T/\ (A del.) TYXOYN ap. 10) €ICI.fcAH0 ap., K- ap. 12) A6O...0Y ap.

XVI, 1) ICO/> ap. 3) 6p^5eujv rest. Us. 6) K- in fine

7) TO(Y delr) MHA'' ^ . . ap. 8) TONi ... ap.

Metrodori Epicurei fragmenta etc. 589

Col. XVn N. f. 79. clplri[M^]vaic Ka[\ T]aTc bpiOfey/ic\[y/] to[u- Toic elc t6 qpuciKOV KaTataY^v- Tec [lij^YeGoc Kai Ta[p] tuj toO q)6ov£iv Tive[c] . yujit . Xa . b[e- 6 HdMevoi(?) dvairXdccouciv [Kjai

KaTd TouTuu[v] \'va xapwciv. . . TUJ, Kai KaTd Xunnv [TTJev-

6oOVTe'c Tl[ve]c 7TpdT[T0UCl]v(?) €

.V au idXeiaov qpUYLrj?] t[ujv

10 XUTTTIV TTOIOUVTUJV I . . C.

Ka6[ai]po0vTai |id[X]ic[T]a t[iu

." . V . . . T op . . 6)ite-

v]a i X

Omnem operam, quam liuic columnae restituendae impendi, frustratus sum; quamquam non ita multa desunt, sententiam non perspexi.

Priores sane versus facile restituuntur , uisi quod de primo verbo dubitare licet: a litteris traditis proxime abest F| XuTTaic quod ai-teficiosa eget interpretatione e. g. t6 rrepiTT^v iv TaTc dXYTlbociv f| XuTTaic KT^., magis placet rr mutare in v ita ut haec fere evadat sententia touc cpopouc vel Tdc e7Ti6u|uiac TaTc drTiXoYiceci TaTc TTpoeipnn^vaic Kai toTc 6|LiOYeveciv toutoic ktI. desideramus Tau- Taic, sed in loco obscuro manifesta apographi vestigia mutare uolui,

3) enuntiatum a verbis Kai Ydp incipere, usque ad ttoiouvtujv pertinere (v. 10) duo spatia ostendunt. multa verba certa sunt, de sententia enucleanda despero.

Col. XVmN. f. 80.

„eij toTc eeoTc in^Xei ti tujv [^Jmuv KaKUj[v aJuToi Te'(?) jaoi [c]u)Co[u- ci TT^v dpuj)ae'vr|v." TTpobnXov b* ujc Kai ^pYUJV Tivujv OTTe'- 5 Xec6ai beT t6v mt) lueTeujpic-

6ric6[)nJevo[v], il»v ecTi Kai jue- 6ri' [bi' dJXXr|Xujv ydp br) TaO- Ta auHeTtti /ieTeujpiZid- )a[evoJi Te ^dp Tive[cJ Kai t6v

XVII, 1) H..nAIC ap., a."C. ap. 4) Tll . G . . rWI ap. 6) TOY- TW.INA ap. 7) .€N. .GOYNTCC ap. 8) TPAT. . . .N ap., TrpdTTOuciv Us. 9) AYTAACMON ap., tdXejnov Us., OYfC. ap., (puTr| Us.

XVIII, 1) TOICOCjlCA v € ap. 2) KAK03I.. ap., '.G)CO^ ap.

4) A(0€ ap. 6) OHCCO.CN ap. 8) TAAY=€ ap. 9) l'...l ap.,

riN€. ap.

590 Alfredua Koerte:

10 )a[e]T6UJpic)a6v ^xr\ [ai]pov-

t[€c e]K biavoiac eic [|Li]e'6[riv TriTrTou]civ, [Kai] TCt bid Tfi[c MeGric]

1 — 3) duo eenarii poetae incerti referuntur, quorum alterur: restituit de Arnim, scriptor hos versus inseruit ut exemplo illu straret, ni fallor, quam humiles essent volgi de deorum numint opiniones. ut illi puellam aegrotam sanent, flagitat nescio quis, quos omnino nihil curai-e homo Epicureus scit.

12) a particula Kai alteram enuntiati partem incipere verisimil- limum est, qua responsio illa inter ebrietatem et imaginationcs effi ciatur. et ei, qui vanis opinionibus perturbantur, saepe ad ebrieta- tem se convertunt, et imaginationes ex ebrietate ortae animum magii magisque perturbant. sic fere enuntiatum suppleam Kai toi bid if\i jLieGnc dva7TXdc|aaTa eTi )iidXXov ttiv bidvoiav jiieTeujpiZiei.

Col. XK N. f. 80.

ic]xuc evjiievei [v]ori|u[dT]ujv 7to[Xu ydp t6 iv toTc Trdcxouciv dXe[u]9e- pov cuvaTUJViZieTai Tf) biaTpoTrfi TT]p6c t6 KaTaYUJVicacSai Td aic- 6 XP« Tujv TTaBuJv OTTep dv ycvoi-

To, [ei(?)] eTTi Tujv TrpoKei)ae'vujv TT[i9]avuJC [eijTT0i)Liev ujc 6 |ue[v

. .T bu)p[ov] ^X€i

. . .a. .b. . .bia. . .Trri

10 lu . . . . uX . . vb

a Ta

p. . .jLi. . . .a TToXXd

1 — 5) a verbo ttoXu usque ad TTa9u)V Usenerus restituit Ep ad p. 335, 8, ad seutentiam cf. Ep. fr. 591 cum illis locis, quoi Usenerus 1. 1. aduotat.

6) ei incertum est. sed si verba eTTi tujv TTpOKei)iievuJV parti cula Te cum OTrep dv fevono coniungimus, non habeo quod sequen tibus faciam: nam lacuna initio v. 7 non sufficit verbis ei TTi6avu)i et ei iKavOuc non placet, si vero sublata particula condicionali scri bimus K- TTi6avuJC eiTT0i)aev offendo in omissa particula dv. quo( ego proposui sic vertam: id quod (sc. t6 KaTayuJVicac^ai Td aicxp( TUJV TTa9uJv) evenerit, si ob ea quae protulimus probabiliter dixe rimus eum summum donum accepisse e. c.

Quamquam libelli finis deest, tamen suspicor hanc columnaa

11) T...I.AIA ap., cp^povrec Tfjc biavoiac coni. Us., €TT.e0 ap. XIX, 1) A€Nt.ii 10 ap., voriMdTUJV rest. Us. 2) TTACXeY ap. 4) KATATCa ap. 6) TCT.Cni ap. 7) CI..A ap.

Metrodori Epicurci fragmenta etc. 591

ultimam fuisse. nam primum verba finep &v y^VOITO kt^. libelli con- clusionem indicare videntur, deinde intimae quaeque voluminum co- lumnae plerumque optime servatae sunt, ita ut unam vel plures columnas intercidisse veri simile non sit. dimidiam columnae par- tem deesse eo gravius fero, quod nomen iuvenis, ad quem liber datur, commemoratum esso in fine conicere licet.

Jahrb. f. class. Pliilol. Snppl. Bd. XVTI. 38

Indices.

I. Index fontium partis prioris.

Aelianus de prov. apud Suidam v.

'GiTiKOupoc p. 568 Alciphro epist. 11, 2, 4 et 7: p. 558 Anecdota Graeca Bekkeri

p. 731: fr. 61 p. 564 Antonius Monachus II, 89 : fr. 50 p.562 Arsenius XI, 98e: fir. 56 p. 563 Athenaeus deipnosoph.

VII, 279 f: p. 568 VII, 280: fr. 39 p. 558 XII, 546 f: fr. 39 p. 559 Celsus de medicina

III, 21: ad fr. 46 p. 560 Cicero de finibus I, 7, 25: p. 549 II, 3, 7: p. 569 II,28,92:fr.6p.540 II, 31, 101: p. 568 de natura deor.

I, 30, 85 sq.: p. 541 I, 33, 93: p. 546

I, 40, 113: fr. 40 p. 559 deofficiis 111,33,117 :fr.5p.540 Tusculan. disp.

II, 3, 8: p. 570

II, 6, 17 : fr. 5 p. 540 V, 9, 27: fr. 49 p. 561 V, 9, 27: fr. 5 p. 540 Clemens Alexandrinus stromat. II, 131 : fr. 5 p. 540 V, 138: fr. 37_p. 557 Epicurus TTepl qpucemc )<?]

VH^ VI f. 40: p. 569

f. 45 sq.: p. 569 f. 54 : p. 569 Galenus de libris suis 17: p. 551 Gnomologium Palatinum 129

f. 23 : fr. 51 p. 562 f. 23 : fr. 62 p. 562 Parisinum 1168

f. 115: fr. 51 p. 562 Vaticanum Wotkei 10: fr. 37 p. 557 27: fr. 47 p. 560 30: fr. .53 p. 562 31: fr. 51 p. 562 41.- fr. 59 p. 563

Gnomologium Vaticanum Wotkei 45: fi-. 48 p. 561 47: fr. 49 p. 561 Hieronymus adv. lovin v. Seneca Laertius Diogenes X, 1 Laertius Diogenes X, 6 7 18 19 21 22 22—24 23 sq. 136 Lucianus Alex. 17: p. 570 Maximus Confessor

p. 627Comb.: fr. 61 p. 562 p. 638: fr. 50 p. 562 Philodenius dedeorumvictuVH' VI a col. 6: fr. 10 p. 542 de divitiis

VH^ in f. 88: fr. 17 p. f. 92 : fr. 18 p.

fr. 4 p. 5.89 p. 566 p. 566

568

567

567

567

565 p, 537 fr.29p.554

fr. 19 p.

548 548 548

fr. 30 p. 655 fr. 64 p. 566

f. 98 de ira col. 12 p. 48 G coL45p.l49G. de libertate dicendi VH^ Va p. 11: fr. 46 p. 660 p. 39: p. 667 Vb p. 15: p. 568 de morte

XII, 30Mek: fr. 63 p. 565

XIX, 11: fr. 44 p

XXIII: p. 668

XXVII: p. 569

XXIX: p. 570

XXXVII: fr. 51 p

de rhetorica

VH^ m f. 45: p. 551

f. 57: fr. 23 p. 649

VH2IV,77 = Ox. II, 86: fr. 25

p.550

93 = Ox.II,]01:p.652

99 = Ox.II,107: fr. 20

p.548

60

662

AlfreJtis Koerte: Metrodori Epicurei fragmenta etc.

593

l'hilo(l(>mu8 do rhotorica

VHMV,lOO=-Ox.II,108:fr.21 p. 549 V,36: fr. 22 p. 649 38: fr. 20 p. 649 39: fr. 21 p. 549 56: p. 551 58: fr. 27p. 550 96: adfr. 27p. 551 132: p. 551 VII f. 60: fr. 3 p. 639

f. 177: p.541 IXf.ll4: fr. 26 p. 560 de sanctitate VHMI f.77 p.l07G:fr.l5p.547 f.l22p.l37G:fr.9p 541 f.l2:Jp.l.38G:fr.l2p.643 f.l26p.l40G:fr.8p.541 de signis p. ISsq.G: p. 570 de vitiis et virtutibus

VH» III a p. 23: fr. 16 p. 547 p. 39: fr. 13 p. 645 p. 63: p. 645 de vitiis 1. X

VH' IHb p. 13: fr. 11 p. 643 p. 29: p. 543 npaTMOTCiai VH* I f. 128: p. 567 np6cTo0c...VH*I f. 152: p. 542 Plutarchus adversus Colotem

2p.ll08C:fr.40p.559 3p.ll08E:fr.33p.556 5p.ll09C:fr.lp.638 17p.lll7A:fr.38p.658 30p. 1125A:fr.7p.541 30p.ll25B:fr.6p.640 31p.ll25C:fr.41p.559 32p.ll26C:p.555 33p.ll26E:p.667 33p.ll27B:fr.31p.555 .33p.ll27C:fr.32p.555 34p. 1127D:adfr.31p.555 amator. 753 C : p. 557 contra Epicureambeatitudinem 2p.l086E:p.570 2p.l086F:p.549 3p.l087D:fr.7p.641 3p. 1088B:fr.62p.564 7p.l091A:fr.28p.551 7p.l09lB:p.568 8p.l09lE:adfr.28p.652 12p.l094D:fr.24p.649 16p.l097E:fr.46p.560 16p.l098B:p.554

riQtarchus contra Epicuream beati- tudinem

16p.l098B:adfr.49p.661 16p.l098B:p.566 16p.l098C:fr.41p.559 16p.l098D:fr.42p.569 16p.l098D:fr.40p.569 lyp. 1100D:fr.41p.559 22p.ll03 A:p.569 23p.ll03E:p.558 29n.ll06D:p.668 de occnlte vivendo

3 p. 1129 A: p. 669 de defectu oracul.

20 p. 420 D: p. 566 praecept. coniug.

28 p. 142 A: fr. .36 p. 5.57 de trnnquil. an.

18 p. 476C: fr. 49 p. 661 fr. 7 ed. Dueb.: p. 554 Proclus ad Hes. op. 284 v. Plnt.

fr. 7 Scriptor incertus Epicureus de senai- bus (Scott Fr. H. p. 260)

col. 4: fr. 2 p. 538 VH* X f. 201: fr. 14 p. 546 vol. Hercul. 1044 col, 4: p. 566 col.23: p. 566 862 col. 3: p. 566 Seneca epist. moral. 6, 6; p.568 18, 9: p. 569 33, 4: p. 563 52, 3: p. 669 79, 15: p. 568 79, 16: fr. 43 p. 569 81,11: fr.54p.563 98,9: fr. 35 p. 567 99,25: fr. 34 p. 566 (fr. 45Haa8i): p. 566 Sextus Empiricus adversus gram-

maticos 61: fr. 60 p. 564 lohannes Stobaeus

ecl. eth. 31, 67: fr. 55 p. 563 flor. 16, 20: fr. 53 p. 562 45, 26: fr. 60 p. 564 52, 7: fr. r)6 p. 563 52, 8: fr. 57 p. 563 62, 44: fr. 58 p. 563 116, 42: fr. 52 p. 562 118, 33: fr. 51 p. 562 Strabo XIII p. 589: p. 566 Suidas V. 'GTriKoupoc vide Aelianua Tacitus dial. 31: p. 666

38*

594

Alfredus Koerte;

n. Index verborum, quae in p. 831 leguntur.

(* notavi qaae minus certa sunt.)

dTae6c : Td.faQdv ¥111,6, dTaed XIV, 8,

dToeOuv VIII, 1, XIV, 4 fiTeiv: fjxencXV, 2 dTUiTri: dTUUTri XV, 3 d6a|LidvTivoc: dbajLiavTivoic XII, 2 d6iaXG(TrTU)C VIII, 3 dbidXiTirTOC : d6iaXr)TrT0U XI, 9, d6ia-

XiqiTTUJv XIII, 5 deavac(a: deavaciac XVI, 9 aipetv: aipovTCC XVIII, 10 aicericic: -C6UJC IV, 9, -ceujv V, 2 aicxp6c: -xpoO XVI, 6, -xpd XIX, 4 alT(a XI, 3, -T(av II, 1 aliLpa VIII, 6 v. p. 573 aiujpeiceai: -pou)Lievoc VIII, 3 dXXd XVI, 10, oi) jufiv dXXd XI, 4 dXXnXujv XVIII, 7 fiXXoc: fiXXa V, 11 dXOeiv: -Oovtoc XIII, 8 d)neTeuOpiCToc VII, 8* dv XIV, 3, XIX, 5, iteratur irujc av —

oiLiK dv XI, 5 et 8 dvdTKTi: -Kr|v VI, 9 dvaXajLipdveiv : XapeTv fr. I, 2* dvdXoTOC: -yn)v VIII, 1 dvaX^TUJC XV, 5 dva-rrXaciadc IV, 4, -|uoOc V, 5 dvairXdcceiv : -ccei XIV, 1, -ccouciv

XVII, 5 dvdxucic: -ceujc XIII, 1 dv?)pe(uj|ua XII, 8 fivepuj-rroc: -Troi III, 9, -Trujv VI, 1 dvoxn fr. I, 1* dvTiCTpoqprj : -(pr\v XIV, 10 du^Xtceai XVIII, 4, dTrex6|Lievov XVI, 5 dTr6 IV, 7, VI, 4, IX, 3, 9, 11, XI, 14 dtroKaTibeiv II, 4 ex Hippocr. dir^CTacic: -ceujc X, 11 dirocTpdqpeiv : dirdcTpeHJev XI, 13 dpcic: -cei XVI, 11 dppuJCTOC: -TUJv IV, 2* ScTpov: -Tpa XI, 3, -Tpujv IX, 2, 8,

X, 3, 5, -Tpoic IX, 5 dccpaXilJC XVI, 3 dcxnnujv III, 5 dTOtroc: -irov V, 9* aiiTri: -T*v IX, 10 auEeiv: -eTai XVIII, 8

aOT6c: -t6 X, 2, -to( XVIII, 2, -Td

XI, 4, XVn, 9*, -T&v VII, 12, IX, 2, 6, 9, X, 3

d9a(pecic: -civ XVI, 2 dqpiCTdveiv: dirocTi^cei XIII, 6

PioOv: piuJcaiVI, 7 ex Epicuri dicto pXdireiv: -neic XI, 6, -iroiLiev XIII, 8

Tdp fr.11,1, in,6, IV, 3, V, 11, VII, 5,

VIII, 11, X, 2*, 6, XUI, 4, XVI, 13, XVII, 3, XVIII, 7, 9, XIX, 2

Te: II, 1, 111,9, IX, 7, XI, 5, XVI, 2

TeiTviav: -viu)v III, 7

T^vecic: -ceujc VI, 5 ex Epic, X, 5

TeycT6c: -toTc III, 11*

TiTveceai: T^iveTai Vll, 8, f\v6neQa

IX, 7, TcivoiTO XI, 8, T^voiTO XIX, 6, T€v6|uevoc VII, 6

TOveOc: -v^ujv XV, 2 TuiavdZecOai: -Z:o|Li^vr| XI, 7

6e&oiK^vai XVI, 7

6eTv II, 4, 6eT XVIII, 5

6ec|a6c: -)lioTc XII, 3

bixecQai: 6eEd^evoi XVII, 5*

bi] IV, 1* IX, 11, XI, 10, XIII, 8,

|H^v 6ri V, 6, Tap br\ XVIII, 7 6id c. gen. XVIII, 7*, 12, c. acc.

II, 1, IX, 4, 12 bidvoiafr. 1,6, XI, 7, -voiavVIlI, 12*,

-vo(ac II, 8, IV, 5, XVIII, 11 ftidcTacic: -ceujc X, 11* biacTpoqpri: -qprj VII, 1 6iaTpoTrn: -irfi VII, 2, XIX, 3 6(Kaioc: -ov XVI, 4 6i6ti VII, 13 6iu)K€iv: -Kouca XIV, 2 boOXoc: -Xujv VII, 2 buvacOai VI, 7, 8 ex Epic. , 66vaTai

VI, 2, 6uva|i^vriv XII, 4 ' buceepdireoTOC : -Ta fr. II, 1* bOupov XIX, 8*

eav: Mcei VIII, 13

ifvj: t[xoi III, 6, |lio( XVIII, 2 ex

poet. inc, i^ifiac XIII, 6 el XVIII, 1, XIX, 7 elvai: el XV, 10, kT(v IV, 3, 5, VI,

2, 10, VII, 12, IX, 2, 10, XVIII, 6,

oOcr|C IV, 6 ei-ireiv: KaO' 6Xou t^ elireiv IX, 7,

eiTroi)uev XIX, 7, €ipri)a^vaic XVII, 1 elc V, 3, 11, VII, 7, VIII, 1, X, 4,

XIII, 2, XVII, 2, XVIII, 11 ^K VII, 12, XVIII, 11 ^KacToc: -Tou VI, 3 ex Epic. ^KdTepoc: -pa fr. II, 1 ^kt6c XII, 5

Metrodori Epicuroi fragmenta etc.

595

lK(pi\)fHv: iKni(p€VKrai VIII, 7 iXdTTUiv: -TTOva VI, 7 ox Kpic. i\ifX€\v: ikiflov IV, 3, iAtTxoucujv

V,2 iXeuecpoc: -pov XIX, 2, -piuv VII, 8 iXixic II, 6 ex Hippocr. dMiu^veiv: -vci XIX, 1 iix6c: i^xwv XVIII, 1 ex poet. inc. iv VIII, 4, 8, IX, 6, XIV, 6, XIX, 2 ivb^X^ceai: -xeTui XV, 6 iv6i66vai: ^vSoOvai V, 12 ivipf r\na: -YtmaTi VIII, 8 il XV, 4 iliu XI, 8

^TidTeiv: -rei XII, 1* inafpeiv: inaTpov VIII, 12 i-neibi] XIII, 11 fireiTa XI, 2 inixtw: dirkxe VII. 11 ini: c. gen. 11, 4, VII, 1, 2, Xlll, 8,

XIX, 6, c.acc.XII,l,XIlI,10, XV, 6 ^trieuMia: -p((jt VII, 4, -p(ac XV, 11 '€Tr(Koupoc VI, 4 ^TTiXofiJeceai: -filr(Ta\ XIV, 6 dTri|u^XTma: -jiaci XII, 10 dmpeXi^c XV, 10 diriToXri: -fjc X, 6 ^woxn: -Xrl VI, 10 ^pSv: ^pu)p^vrivXVin,3 ex poet. inc. fpYov: -Tou XVI, 6, -yujv XVllI, 4 ^pxecOai: ^pxop^vouc XIII, 9 ^Ti: iTi bi X, 9 ^9(eceai: -i^cOuj V, 9 Ixeiv: ^xeic XV, 1, Ixei X, 1, XIV, 6,

XIX, 8, elxe III, 5 ex Eurip.

rnv XVI, 3

ZnTnMCi: -pdTUiv XIII, 2

n VII, 11, IX, 4, XI, 1

f] XIV, 3

j6n XIII, 1

nv = iav II, 4 ex Hippocr. TJTOl IV, 5

edvaToc : -vdTOu X V 1 , 1 1 , -voto v V 1 , 2,

XVI, 9 e^a: e^av XII, 1

Qcdc: eeoic XVIII, 1 ex poet. inc. eepaTreueiv V, 11 e^ic: -cemc X, 9

eeiLpnMo: -paTo XI, 6, -paciv VIII, 10 OvrjCKeiv: evncKouca III, 4 ex Eur.

Hec. 568, OvncKdvTUJV VI, 1 evnT6c: -t6v XV, 7

IdXejuoc: -pov XVII, 9* laTp6c II, 2

ifva XIII, 6 'iTnroKpdTnc II, 2 (cxuc XIX, 1

Kaeaipdv: -poOvTai XVII, 11

KaOd rrep VI, 8

KoOd XIII, 7

KaO' 6Xou IX, 7

K- pro Ka( scribitur VIII, 6, XII, 4,

XIII, 7, XIV, 9, XV, 10, XVI, 6 Kal pnv VI, 3, XII, 6, Kul iudXicTa

VIII, 9, XV, 10* KaK6v III, 10*, VIII, 6, KaKip III, 7,

KaKd V, 6, KaKUJv VIII, 2, XVIII, 2

ex poet. inc. KoXuic XV, 2 KaTd c. gen. XVII, 6*, c. acc. II, 7,

IV, 10, VI, 9, VIII, 2, 4, 8,9, XI, 1, 12,

XII, 7, XIV, 2, 9, XVI, 1, XVII, 7 KaTdxeiv: KaTOTaY^vTec XVII, 2 KaTaYUJv^ZecOai : -v(caceai XIX, 4 KaTUKXeieiv: -KdKXeiTOi VIII, 5 KaToXaiupdvuj : -XnqpOeic VII, 9 KaToiu^picic : -civ X, 2* KaT^X^c^ai XII, 3 KOTibetv: -i6ujv V, 8* Keiveiv: -voOca XI, 4, -velTai XI, 2,

-v^uJVTai II, 6 ex Hippocr. KeivnM«: -M«Ta II, 7 Keivncic: -ceujc X, 7, 9, -ceic XI, 2 Kev6c: Kevujv XVI, 2 KlvTpov XI, 1 KpOviJic: -eujc X, 6 kukXoc: -kXov XI, 1

KUpiOC: KUpiUJTdTUJV XII, 2

KUjXueiv: KuiXuOnceTai I, 3

Uyeiv: \if\u XVI, 11

X6toc: -tou XI, 9, -yujv VII, 13,

VIII, 12, XI, 13, XII, 7, XV, 9 Xoifeopeiv V, 9

XuTTn: xoTTnv XVII, 7, 10

Xucic: -ceic XIII, 3

MalvecOai : Movnvai II, 6 ex Hiijpocr.

MCMnv^TUJv IV, 1 MdXiCTO VIII, 9, XV, 10, XVII, 11 M^TOC: M€T<i^a XIV, 9 M^Tceoc IX, 8, XVII, 3

M^en xvni, e, M^enc xviii, 13, m^ env XVIII, 11

MeeiecOai: McQ^pevoc XV, 7

MeO' 6 XI, 3

M^Xeiv: ^i\€i XVIII, 1 ex poet. inc.

M^v: M^v Tdp fr. II, 1, III, 6, VIII, 11,

Xn, 10, M^v Tdp oijv VII, 5, p^v

6n V, 6

596

AlfreduB Koerte:

|Liep(Z:eiv: -piZiouciv XIII, 3 jLidpoc X, 3, iuepODv X, 1 jnecoXapeiv VI, 11, XII, 6 |Lt6T(i c. acc. XI, 3 jneTapoXri: -Xfic X, 10 |ueTeiiupi2;ec9ai : -ZeTai XIV, 1, -Z:6|ae-

voi XVIII, 8, |aeT6iwpic6r|c6|aevov

XVIII, 5 V. p. 573 |H6TeuOpic|aa : -jLidTUJV V, 6* |LieTeu)pic)u6cI V, 4, 11*, -^ov XVIII, 10,

-laoiv XII, 5, XIII, 6 |Lir]6eic: |uri56v6c IV, 6, V, 8 luirjv: Kai |uriv VI, 8, XII, 4, oO lui^v

dXXd XI, 4 |uri7roT6 III, 5 luovri: |uovf]C X, 10 |u6vov XII, 1

v^jueiv: v^juCTai X, 4 v6ri|ua: -|udTUJv XIX, 1 vofuoc: v6|UUJ XVI, 7 voOc: voOv V, 2 vOv XVI, 11

oTov IX, 10, XVI, 4

oXpioc: 6Xpiuj VII, 8

oXicOdveiv: -vouciv V, 5

6|U|ua: ojujuaci XIV, 5

6|aoTevric: 6|uoYevtov XVII, 1

6|uujc III, 4 ex Eur. Hec. 668

opeSic: -Seujv XVI, 2

oc VI, 2, OJ VIII, 4, fi III, 3, 6 XI, 3,

XIII, 7, ai IX, 11, ujv XVIII, 6, 6v

6ri TTOTe XIV, 2 6 itep XIX, 5 ococ: ^qp' ocov XV, 6 OCTIC VI, 2 OTi XI, 10, XIV, 8, 9 OTi bf\ iTOTe XIII, 4 ou |Ui?iv dXXd XI, 4 oOb^ XI, 13*, XII, 2 . oObeic VI, 1 oObeTHJUTTOTe XI, 11 oOv: |uev y^P ovv VII, 5

OUTOC: TOOtOU VI, 12, TOUTUJ VIII, 6,

toOtov III, 8, VI, 10, TaOTTi XV, 4, TOUTriv II, 1, XII, 8, toOto VII, 7, 10 ToOTa IX, 4, 5, 12, XVIII, 7, toO- TUJV VIII, 11, IX, 3, XVII,. 6, ToO- Toic VII, 3, XVII, 1, toOtouc II, 6 ex Hippocr.

oOxi XII, 1

oqpOaXiuOc: -juoOc II, 3 ex Hippocr.

6v|Jic: ovjjeic II, 5 ex Hippocr.

TrdOoc: Traeujv XIX, 5 Ttai6eia: -eiav XIII, 3

TraifteOeiv XII, 12* Tiapd c. dat. III, 2 napdKOTTOc: -Tra II, 7 TTOpdXXaTiaa V, 10, VII, 10 TrapaTTobiteiv; -TreiTobiciu^vujv V, 3 TcapacKeudZeiv : -tovca XVI, 4 rrapacKeuri: -CKeui;! XVI, 9 TrapeKqj^pecOai : -o|ueva I, 2* Ttapidvai: TTapelKa XI, 11 Tiapopav: -dcGai VIII, 13* Ttac VII, 6, TtacaVIIl, 6, Ttdcric XV, 11,

TtavTOc XI, 8, XVI, 5, TtdvTCC III, 9 Ttdcxeiv: Toic Trdcxouciv XIX, 2 TtevGeiv: -OoOvTec XVII, 8 TT^pac: Tt^paTi VIII, 4 Ttepi c. gen. IX, 2, 3, 4, 5, 6, 9,

10, 12, X, 3, 4, 6, XVI, 10, c. acc.

VII, 5, IX, 5, 8*, XI, 5, XIII, 4, XV, 8 TtepiCTtdv: -cttuivtoc IV, 7 TtepiCTtac|u6c: -|ulu VII, 4, 9 TtriXiKoc: -XiKa XIV, 7, 9, 11 TTieavuJC XIX, 7 TtiTtTeiv: -ouciv XVIII, 12, TTtceiv

III, 6 ex Eur. Hec. 569 TtiCTcOeiv: -cojuev V, 1* TtXeiujv: TtXriova VI, 7 ex Epic. TTXripujjua XIV, 4 TtXoOTOc: -Tou VII, G Ttoieiv: Ttoiei XVI, 8, ttoioOvtujv

XVII, 10, Ttoiricei XII, 5 TtoiriTiKOc: -KUJv XIII, 2 TtomiXoc: -KiXr]v X, 1 Ttoi6Tric: -ttitoc X, 8 TToXOc: TtoXO XIX, 1, TtoXXd X, 4,

XIV, 8

ttOcoc: Tt6ca XIV, 7, 8, 11, Tt6cac

XI 2 TtOT^ VII, 4, XIII, 4, XIV, 2 TtpdYlua XII, 10* TTpaT|u«T6ia : -Triac IX, 1, -Teidiv

Xn, 10*

TtpaYjuaTeOeceai: -6|uevoc VII, 7 TtpdTTeiv: -ouciv XVII, 8*, TtpdEai

XV, 1

Ttpopaiveiv: -voOcric XIII, 1 TtpoYOviKOc: -Kriv XV, 1 Ttp6&riXoc: -Xov XVIII, 3 Ttpoeipfjceai: -pri|u^vov V, 9, -prm^-

vaic XVII, 1* TTpoKeTcOai: -K6i|i^vric IX, 1, -fuevujv

IX, 6 Ttp6voia : -voiav III, 4 ex Eur. Hec. 569 TTp6c c. dat. VII, 3, c. acc. fr. I, 2,

VI, 5, ex Epic.XI, 14, XJI,8, XIX, 4 TtpocTiOdvai : Ttpoc^OriKac XV, 3 TtpujToc: -Tnc VI, 5 ex Epic. TtUKvd II, 5 ex Hippocr. Ttuic XI, 5

Metrodori Epicurei frugiiienta etc.

597

|K,i6u^(a: -|i(av XII, 1 iKovviivai: fppuucai XV, 5

ccauToO XV, 4, c€auTi{i XI, 10 CKid: CKiwv IX, 11 (TTOubacfia: -ladxujv XV, 9 iTTOubri XIII, 6 cu: ci XI, 11*, 13 cuTX"'pt'v: -peic XI, 10 cuXXoYi^: -Yr|v VII, 6 cuiHTTdctov: -c(iuv XIII, 8 cuvaTUJv(Z[ec9ai : -Zexai XIX, 3 cuv6ia(Tricic: -ceic XIII, 10 cuvexnc: -x^c XII, 6 cuv€x(2eiv: cuv€x(Jiu|ii€v VIII, 7 cuvicTdvai: cucTdvTOC VI, 6 ex Epic. cxf\Ma IX, 9

ciLZeiv: ciucouci XVIII, 2 ex poet. inc. ciufia: -laaTi XV, 6 ca)(ppoviK6c : -k6v XV, 6

TapaxiJt)6r|C : - td&^ic V , 4 , - ijubec XV, 11

T^ — Ka( nullo verbo intermisso V, 4, 7, IX, 11, X, 8, XVI, 5

TepaTiu6ric: -iX)6eic V, 4

Tie^vai: TiGf^Tai XIV, 5

t(c indef. IV, 5, XIV, 5, t( V, i, XVIII, 1, ex com. inc, tiv( III, 7, VII, 9, Tivd VI, 5 ex Epic, tiv^c XYll, 4, 8, XVIII, 9, Tivujv II, 4, XVUI, 4

t(c interr. XI, 3, T(va XIV, 6, 7, 10

toioOtoc: TOiauTO V, 7, XI, 6

TOCOUTOc: TOcaOTa V, 7, XI, 6

t6t€ fr. I, 6*.

TpaTUj6ioiToi6c: -iTOiolc III, 3

Tpav6c: -vf)c IV, 6 Tp6Troc: -ttov III, 9, XIV, 2 TUTX<iveiv: Td TUx6vTa XV, 8

xOxn VJ, u»

6ir6 c. gen. XV, 2 OTroXoMpdveiv I, 4* 0TT6cTacic: -ceujc X, 7 OTToq)a(veiv : -q)/)vac XI, 12 OcttXtiE: -Tttc XI, 11 (Jhioc VIII, 11

9 = 9ric(v II, 5*

qpa(veceai: q)a(veTai 111, 7

q)dvai: cpY]dv II, 3, 6, VI, 4

q)av€p6c: -p6v VII, 12

q)€UT€iv: q)euYO|aev III, 10, qjutetv

VI, 2, TT^q)euTe XIV, 10 q)euKT6c: -t6v III, 8 q^Ooveiv XVII, 4 q)iXocoq)(a: -cpiav V, 13*, VIII, 8,

XI, 12, XII, 7 q)6poc: q)6pou XVI, 10, q)6piu VII, 1 q)p6vricic: qjpovriceujc XI, 14* q^UTn: -T<ic VIII, 1 q)UCioXoT(a: -T(av VIII, 9 q)UCiK6c: -k6v XVII, 2, -koO XV, 12 q)ucic: -ceujc X, 8, -cei XVI, 6, -civ

IV, 10, vm, 2, 4

Xaipeiv XIV, 3, xap^civ XVII, 6 Xp6voc: -vov VI, 6 ex Epic, 9

Hiuxn fr. I, 2, -xflc VIII, 6

dipa: uUpiuv IX, 13

OjC XVIII, 4, XIX, 7, UJC TT€p IV, 1*

(ficTC VI, 6 ex Epic

PA Metrodorus, of Lampsacus

l^2h^ Metrodori Epicurei Fragmenta

M192 collegit scriptoris incerti 1890 Epicurei Commentarium moralem, subiecit Alfredus Koerte

PLEASE DO NOT REMOVE CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET

UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY