.'•^
■a*--
'•'«^
^i?
.w^»
'"'ilvin'.
THE UNIVERSITY OF ILLINOIS LIBRARY
'^.
- I
>(^
^M
^
/,'
^
M
\
DEIMPVTATIONE
PaiMI P£CCATI
lOSVE II.ACM1
IN ACADEMIA SALMVRIENSI
S. S. THEOLOGliE PROFESSORIS
D I S P V T A T I O.
JN ^A STNODl ECCLESIARVM IN GALLIA Reformatirnm?{jtionalii yCarentom ^rope Lutetiam ann^ 164.5. habit^, de tllo Argumemo Dccretum explicatur&dc' fenditur. /^cPlac^i cum tllo Decreto fummta fer ownid eoy/finftii demonjiraur*
S A L M V R I I,
Apad loANNEM Lesnerivm»
M. DC LXL
X :v!Xl..*w/ .gjL.vA .{L.
a '.i r
^t^^-^^.lA'.' :«s"^*-
il»f 7 I ,^ ? j^ C j ^-.
INDEX CAPITVM
HVIVS SCRlPTi.
P^RTis prioris c\\.\q continerexplicationcna &dcfen(i6nem Uecrcridcimpuiatiorepiimi peccati, funt Xil. Capica.
Cap II. Eo Decreto non effe daninatnm TUcteifefjhntiAmfeftem
argr^mentis j»obabiltbiii ollenditHr, /"^/- 4«
Cap. III, Jdemprobattirargumentis nccejjarijs. fag \^,
Cap . IV. DecretHm Sjnodh atcjne adee Plaaeifententia exf»-
nitHr. . ^ ' '.> • . '- t<^g- ?•
C a p . V . DifirihHtio diCtmUrum . ' jiag. 5 1 .
Cap. VI. NoMaltamimfHtatiofiemfrimiAJapeceati^^Hkm
confecjtientemfeHmedtatam ArgHmenta Clariff.
D. Marefjprobare. pag. 33.
Ca^. y|I^ . Si^HamimpHtatifinempri/ni u4d^,pecc0tiprobant ■o'' -•'J "' X"^ - '^ -^/^ftf^f"^^ D. Garijfol^ , ea^ nonnif mediA- " f>'> ^'^^•'^tamJeftcoMfe^Hent.emefe.' . ^ f^g-^3» Cap. VIIl.- ' j4rgHmenta D. Gar, ex^om. Cap. F. v6rfibiM ^ ' i^.i^.i^.ij.i^.y^^.expendHntHr^ pag.^i.
Cap. IX^ Declaratio doUrin£ de /mpHtatione primi pecCatt,Ex
' feHimmidiatamnhUii rationibHs afirHtpoffe. paer i®^.
^ Cap. XI. u4 PelagianorHm.SectHianorHm.^Kemonflrantmmin
%. hocnegottofententtaiPlaceumeffealiinum. pa^.uo.
«^Cap. XII. ImpHtattonemantecedentemJeHtmmedtatamnoneffe
^ probatamArgumentii Dom. UaHhHz,, P^f.iJ?.
Partis pofterioris qua: cotinetManufcriptu pofterius fiue exa- me tradtatus fingularis de peccato origini ,:kc.Cap.funt XIV.
^ Cap. I. Capita doStrinjt de Peecato originaii de qHihm inter ms
,^ conuemt. ^ag. 155,
j^ap. II. StatHi ^^Jiionis, pag.\^^,
I 0200 10,
Cap. .III. OyjeVfiata^tiiedamiftprim^c^/eeMftdoC^itcTraSta'
tHS-, (^akalaffdau,attarefHfafa, pag. S6,
Cap. IV. ^tirJtMe^ttadam ebferHata &refrehe»fain eodem
Ciip. II. pa(r. 190.
C?i.p^ TjY. . ^xamen Cap. III. InciHo difcjmritMr, Quidftt imputa-
•O ^ ■' .''^'^^^"ontmpHtartpeccatHm, pag.iii,
Cap! Vl. " ■ ExamenCap IF. i\6.
Cap^ VII. ExametffrfHmfimilttHdt>iumyCfuibti4imputatioprimi
,.^^^-, ■,,., .^^M^atiAdamiillHflratureodemCap. IV.pajf. z^^o.
Cap^. : V ni. Refponfo adargumema qudt pro ImpMtatio??e peccdti
' ^ ' , "*. , ./i^Halis Adami dHcnnturex Feteri Teftamento
^Spy^nC. 'Rejponfio ad ArgHmentay ejU£ pro primi peccati aBHalu
'] '^£'^ ' immediatAomnibttshomimbmimpHtation^dHCHH-
■ »*^ . : tfi^^^oHoTefiametfto. /"*^*?^5«
'iuip* li. Kefponjio ad ArgHmen^att^uaproimmediataimpHtatione
peccati aUHaliiAdami dHCftnfHr ex Rom. 5 ,'uerf.i 5 .
0ap. 'Xl. %.ejpondetMr ad Patrum local'(^u»pro imputationeprimi
' peccatiAEiHalif addHcuMttrCap VI. pag. 40J.
Cfiap. Xn. Nonpoffeex Confeffionibus EccleftarHmKeformaturum
imputationemillamprimipeccati AEiualis elici.p,^!^.
.C^P* XIII. ImpHtationem Immediatamfen Antecfdentem alienam
fmffe ah eornm doBrina, qtiorum opera Detupotiffi^
" , . ^ mum vftu ej^ad Ecclefam Keformandam,pag.^^i.
j6iP\iilX<^ ^ffp^^^^f^^^l^^d^Cap.VIII.&ofienditHrEscle^am
^ "'" -xT - . \i^oma»afif nonconfenjifrcinmammpftt^tionim.
' t' i*'^ .y^s .\« n\i« ^'
icu'<;i^Wv ■..•hV^v^^V** v\s.'.M^i^i'\<j o\k'i-^^o''l J^ .v' .1;
2 (JiOc '
•sOioosor
D^^GRETt SYNODI NATIONA-
LIS CaREntonii /,d Matronam fub finem Anni 1(^44. &c initium An. ic^s-
\(fj .\k.^K... NEC-NON
SENTENTI^ lOSVF PLAC^I,
\iU^\^Z V, iUiDccrcco confentanea^ ,
UeTmpvtationeprimi Ad^peccati, f:XPLlCATIO ET DEFENSIO. CAPVT PRIMVM. , J) EC RETV M srNODI.
DEcretumSynodi{Ic fe habet, vcrtentee Gallico in Latiniflm S^rmonemD. Garirtblto, in Eccle- fia & Acadefnia Montalbanenfi Verbi Dei Miniftro & 55. Theo^logige Pt6fe{rorc.
^jf^VM reUtumfuiJfetad Synodumyfcrifta qu^^ X^ dam^ ah^ tyfis evulgatay alia m^tm exarata^ro- dfjjfe ^ qua totam rationempeccati originxlis fold cor- rttptione hareditariain omnibus homimbus inharente definimt,^ primipeccati Ad<eimputarionm mgant: ^amfutuit' Sjnodus dio^rinam ejufmodij q%atcn'4S pcQcati Origtnalis naturam ad corrup.tionem hxreli-
tarUmpofterorHm Ada ita reftringit/ittmputationem | exclfidatprimi tUiftsfeccatiy quo lafJkseftAdamx -^* deoqpie cenfurts omnihmjiihijciendos cenfuit Paftores^ Trofefforesy (^ quofumque alios ^ qutin hujusquaf- tioms dfceptatione a communi fententia recefferint Ecclefarum Protcftantium , qu^ omnes ha^fenus f^ Corruptionem ilUm, O* Imputationem hancin omnes Adami pofteros dejcendentcm agnouerunt. Sed g^ illud eadem Synodus omnihus CoUoquijs z^ Synodis Prouincialihusmiungn.njtquos Theologne candidatvs adjacrum minifterium euehendos curauerint , ij jU" teantur huic Decreto Chirographum fuum fuhfcri^ here,
HO C Decretum , etiam ab ipfis Synodis Prouin- cialibiis, varie acceptum eit. Quibufdam mim placuit illud executiani mandari : Alijs vero virapieil judicium fuum fullinere , illiufque:Decreti ^xec^it^- nem vf^^ue ad alteram Synodum^NatiQnalcm iufp^ dere. Fuere ex paftoribus & priuatis hominibus , qui ijlud vt necefTirium j^t «quilEmumV yr^Cfiififnuin exofculucntur : Non d^faere contra , <jui.iU\i4 > jF nouum, vtnan necelTarium, vt niniis feftf nantejf ;. re h.ibd fatis penfuata , Synodisque Prouincialibirsv itfe confu-ltis fidum, immo vtminusDei verbo conffeflta* n<um rejjcere auderent. ,, : •-: /\^ ?Vi .\:
iDterinvdiiremipaius eflrumQrpertotatp Oalliam^ ifque etiam ad cxteras nationes permanauit , eo De- crcto damnatam fuiffe Phcci de imputaiioVie primi
3
Adae pcccati rententiam, quem illi, qui animo erant A- cademiae Salmurienii minus beneuolo , auidc arripue- runt , famamque Placei ranquam i-no-^V^i^ ^ Synodo Nationaliconuidi 6c damnati, varijscum rermonibus tum fcriptis, imo Hbris typis excuiisjexpreflbque etiam inquibufdamejusnomine , dilacerarunt. Vnie natum eft apiid multos infirmos graue fcandalum , & itudio- forumSS. Theologix ingens perturbatio, magnum vulnus. Academix Salmurienli iliatura,nifi Syr.odi quaedam Prouinciales medicinam adhibuiflent intem- potc. Pkceus cnim libi inhac caufa fere defuit, nihil- quae praeter manufcriptum iliud compofuit , quod D. GarilToiius ManuferJftum fojierms appellauit. Nimi- rumbonaconfcicntia & veritate, cujusDeus opportu- no tempore vindcx eft , fretus , rem totam ejus proui* dentiac, & Synodo Nationali proximx committendam .putauit jhortantibufque amicis iti^ potius ad confu- tandos Socinianos , & diuinam Domini noftri lefu Chrifti cffentiam demonftrandam conuertit. Sed po- tuit mea quidemfentcntia vtrumquefacere, &proci- uina Domini noftri natura propugnare , Scfamaefux Academiaequc Salmurienfi, pr«fertim apud exteras gentes , Jibello aliquo cdito confulerci Ac, nifi fallor, dcbuit;potuit enim explicatione fententiae fuae om- nem ab ea reprehcnfionismaculamabftergcre, confer- uata Dccreti Synodici autoritateillibata: reuera enim Cupi eo npn pugnat,imm6 congruit magis quam corum bpinio,qui cam oppugnant-, ac propterea vt videri poffet Sc aSynododamnata, &abipfisconfutata,eam quiavelnonintelicxeruntvelintelligerc noluerunt ,a- dc6 immutarunt , vt inoppofitam transformauerint. 14 qupd nifi f»ciam iucc ineridiana clarius , non recu-
4
{o qai;i pro mendace &: calumoiatore habear. ' q ^A Cumigiturvideara & Synodum Nationalemdeau- no in annuin difterri, cupicntefque quafi fugcre,.duiit bello quomiiius^conuocari poffit jam ab aliquot annis obftante j & interim quibufdam in locis feuerius cum SS. Theologiae lludiofis agi , & cxterasgentes ^libris Placeijtanquara ab hseretico autoritate Synodinatro* naiis damnato confcripiis , abhorrere, & permultos cognofcerequaefit Placeifententiavchementercupere: putaui me confulturum veritati & gloriae Dci, «difica- tioni & paci Ecclefije , honoriSynodi Nationaiis, fa- tnx Academiae Salmurienfis & Placaei , confoiationi ftudioforum Theologiae, necnon operis quod pro di* uinitate Domini noltri Placeus inchoauit , continua* tionijfi oftendero^necdamnataroeire aSynodoPiactl dc imputatione primi Adae peccati fententiam>i3CG«am talcm elTe, qualera hadenus plerique omnes futtt opi- nati. Ita, nifi vehementer fallor omnis ifla de impu* tatione peccati Adamici controucr{ia,etiam antequam conueniat Synodus Nationalis, extinguctur,id 'q6<^ a Domino noflro lefu Chrrfto , cujus ope frctute -h^ opusaggredior, vchcmcnteropto&.fpero, .jijr.A ^ ^; _L__________ - c ?ving->
CAPVT II. t.Tf'jc'Brr:'
, -, :■;.;•;. ! : :--:v:a r,i.
So Decreto non effe damatAm Tla^tti fmftifUHH Jiptcm ar^umentisfrobMibus oficnditur.
EO Decrctadatnnatamnon elTe PlaccileiitOBtiwti multisargamentis panrim valde probabiUtaw, p^f- tiraplanc pcceifari)^ prplwe poffui». .^ . r p i
Primum
Primiim enlm de primi peccati, quo Adam lapfus eft imputatiorenullumanteSynodumilbmNationalcm iciiprum a Placeo prodierat>pra:tcr Thefes de ftatu ho- niinis lapfi ante gratiam difputatas publice menfe febr. An. 1 d 40. quinquennio ante quam illud Decretum fie- ret, eodcmque anno ad cosomnesPalloresmifTaSjqux infiniiimis Prouincijs librorum edendorum examini prxfecli erant : Atque etiam ipfi Synodo Pidtonum, quae eodem anno Caftro eraldi habita eft, oblatas Pla» cci nomine a Clarilf. ejus Collega D. Amyraldo ?d cam Synodumab Andum Prouincia delegato.De illis autemThefibus totoilio quinquennionemolitemPla- ceo moueratjnemoeumaccafauerat , nequecaufa ifla vllo modo velinSenatu Acaderoisejvelinprelbyterio Eccleiiae, vel in Andum Synodo , cui ipfe fubeit , vel (quantumanteSynodumillamNationalemrefcirepo- tuit) invllaaliaSynodoagitatafuerat. ItaquefubCly- peo Art. XXXI. C^p. V. DifciplinsEEccledailicsequam viginti feptem Synodi nationales comprobauerant, necnon Decrcti Synodi Nationalis Alcn^onij conuo- catae An. i^^y.prohibentis ejufmodide dodrina ac- cufationes ad Nationalem immediate deferrijac juben- tis antc & admoneri eum qui accufandus viderctur, & caufam in ea Synodo Prouinciali cui fubi jcitur cognof- ci &difceptari , fccurus dormiebat. Accufari enim fe in Synodo Nationalinon poffcintelligebat, nifi viola- tisillisDecretisjquaeapud omnes Paitores & Synodos Prouinciales putabat facro-fanc^a &inuiolata elTede- bere. Cum igiturveriifimile nonfit tanta qucmquam, pra^fertira PaftoremjCupiditatejnedicam pruritUjPla- ceum , a quonullo modolxfusfucrat, accufandi , vt naalucrit lciens prudens , tam vcneranda Decrcta vio-
B
6 ^ '
bre , quam ab accufando fibi temperafe, yeriffimilc etiam nonell, Placeum fuifle a quoquam accufatum, qui fi non eft accufatus, profedo damnatus non eft.
Fruftra quis reponat , Aliquando contingere , vt necef- far^s de caujls ab ordine fmel conftituto dtjeedere deheant, qui ordtnem pofierunt* Quinara enim ordinera illum pofuerant? quinam Decretaillacondidprant? Synodi Nationales. Fuitne ergo Synodus Naiionalis Placei accufatrix ? Annonfiaccufatuseft, aut ab aliqua Sy- nodo Prouinciali , aut ab aiiquo Synodi Prouincialis delegato accufatus eft , neutro ordinis illius autore , v- troque Synodi Nationalis autoritati & Decretis fub- jedo ?Deindequiordinem pofueruntab ordine femcl prudenter conftituto non difccdunt nifi neceftfarijs de caufis» Quaenamigiturcaufx necefiariae difcedendi ab ordine tam fapienter inftituto , & violandi Decreta tam aequa tamquenecefiariafuerunt.?fruftraeas rcqui- ro. Nullae apparent. Fortc Succrefcenti mah ita cccur- rendum fuit. Cui malo ? Placei fententiae? In ca duo: id quod credit , & id quod non credit. Quicquid cre- ditj idipfum quicunque non funt Pelagiani aut Semi- pelagiani crcdiderunt fempcr. Quod non crcdit , id ncquc vliapublica autoritate firmatumcft vnquam, ne* que ab eo reijcitur, nifi quia nouum cft, & i Dei verbo^ i DodrinaEcclefiarumprotcftantium, a redarationc alienum. Itaque ab ea rejedionc nihil fuic metuen- dum mali.
Scdfac malum fuiffecui cCfet occurrendum. Num ei fuitita occurrcndum , vt violarcntur illae ieges, illa decrcta, quibus Synodi Nationales fapientifiime praef- cripferant,quomodotaU malo,fi quandooriretur,efiet gccucrendum.'* Quid) quod prsepoftera illa occurrendi
7 ratio magis admalum illud augcndum, quam ad tol-
lendum, accommodata fuiflet ? Cum enim Deus fit
Dcus ordinis, & velit omnia fieri in Ecclcfia fecundum
ordincm & decenter, accufatiofratris a fratrc ordincna
in Ecclefia Dei rcCtc conftitutum violans probabilius
perturbationialicui humanaeqoamDei fpirituiafcribi
potuiflet, & quantas Piaceo opportunitatcsqucrcndi,
ac fententiam fuam defcndendi & propagandi attu-
lifTet ii vti occafione voluifl^et ?
Qn^snamigiturtandemneccffaria caufa fuiflet vlo-
landi ordinem tanta autoritatc & fapientia pofitum?
Refpondebit fortealiquis , txclufosfwfftferangmftiat
temports qui rem ad Synodum natlonaUm detuUrunt , i^uo-
mmus fofitJi confhituttoni ohtimpcrare pojjent» Scilicct
per anguftias quatuor aut quinque annorum non li-
cuit accufatoribus expoltulationes fuas ad Synodum
Andum deferrc. Sed enim Septembri demum menje
habita eft in Occitania fttperiori ea Synodus ^ inqua^rimum
expofttum efthoc negottum &'vero ^roximo Decembricon*
uoeandus eratCarentonij nationalis conuentus\ Eflo. At
primo curexpe<Stata eftilla SynodusProuincialisNa-
tionali proxima ? Cur in prxcedente aliqua expofi-
tum non eft hoc negotium ? Excufari non poteft
thcfium Placei in ea prouincia ignoratio. Nam &
quinquennio ante , vt dixi, vulgatas fuerant , &miflx
abipfoPlaceoad D. DelonumEcclefiac Montalbancn-
fis Paftorem. Cur igitur tandiu dilata eft Thefium
illarum accufatio, fiquidem funt accufatae? Deindc
cur fahem toto iJlotrimcftri, quodinter Prouincia-
lem illara Synodum & Nationalcm interfluxit , fcri-
ptumnoneftadPlaceum, vt faltemaliquaex parte or-
dini fatisfieret. Curnon eft admonitus de errore ? Cur
8
tbeo pctitanoncftclarior opinionlscxpUcatfo? Cur faltem defuturailla accufationcnon eft aliquidvelad ipfum, vcl ad Senatum AcademicumjVelad Ecclefiam Salmurienfem perfcriptum aut aliqua alia ratione fig- nificatum? Poteft cnim fande iurare fe i)ihil quicquam defutura illa accufatione inaudiuille, niiincfdoqiiid ex incerto rumore 5 & quidemcum ferebatur Synodus nationalis aut jam foluta , aut mox foluenda, Nam neque antequamcoiretj.neque iiladurjinte verburavl- lum de futurailla accufatione a Synodi luperioris Oc- dtaniae delegatis aut ad ipfum Placeum , aut ad cjus Collegas qui tum Salmurijerant , fcriptum eft. Qu,od quopertincrcpotuiftet 5 ni(i vt Placeusabfcns, incau- tusj infcius accufaretur & opprimeretur ? Id autem dc SynodoillaProuinciali, dequeejus legatis fufpicari, nedum crederc, nonnc tibi, pie ledor, religio eft ?
Huic argumento aliud non minus probabile fub- nedara. Si Placeus apud Synodum nationalem ac- cufatus fuilTet , nonne Synodus eum ad fe vocari & citari curauiffet ? Qys enim eam voluifle credat, paftorem, profeiforem Theologiae, integrge coufque famae 5 viuentem, abfcntem, inauditum, ncc prius cita- tum , aut faltem de accufatione admonitum H^KoJa^las damnare , cum magno multorum infirmorum fcan- dalo, ac miftcrij ipfius , necnon Acadcmiac cui infcr- uitdarnno ? Atqui eum Synodus illanullo modo , ne- que direde , neque indirei^e citauit aut citari curauit, cum tamen id pcr ordinariuth tabellarium qaalibet fcjptimanabis teruefieri facillime poffct.
Reponctforte aliquis, nihil opus eitatione fuifTc, quoniam w iHojudich mn perfenx in diferimen ^fed doHri* minnUMt^d examen vocdantuu Quid audio^ Noo
9
rocabatur in difcrimen paftoris Sc profcfToris Thcolo- giae fama, qux ipli debet e0e ipfa vita carior? Non vo- cabatur in difcrimen ejus minillerium , cuj.is efficaci- tatiobeflenihilmagis poteft 5 quamfierroris momen- tofi in caufa religionis damnatus aSynodo Nationali cxiftimetur .^ Non fubijcicbatur ejus pcrfona cenfuris omnibus, (iquidem co decrcto ejus du(5trina ciAnina- batur ? Non judicabaturpaftoris & profeflTorisTheo- logixmunere priuandus, fi quidem eo decreto ftudio- fi Theologix obeiuserroreiii a facro vcrbi Dei mini- fterio excludebantur ?
Dicet forte etiam aliquis, ad fui(fe inter omnesexi- mium , dodrina percelebrem &: eloqucntia , Placei Collcgam, quieius,quam ipfe, fentcntiara mulio me- lius & eloquentius apud Synodum defenderct. Ade- rat is quidem , ciufquedotes Placcus &:admiratur & colit 5 &inparte foelicitatis fuse ponit talem haberc CoUegam. Sed nequecum co dc quxftione illa con- tulerat vnquam , neque aliam ab co in Synodo defen- fioncm fperabat , nifivt, (i accufaretur , intereederet, quominus abfens & inauditus condemnaretur. Qja- re fi Placei caufam fufcepitapud Synodum orandam, id praeter Placei mentemcucnit, eiufque in coUegam beneuolentix afcribendum eft,nequc Synodum impe- dire debuic, quominus ipfum Placeum , fi quidem no- mtnatim accufabatur,citaret. Isenim , cum ejufmodi accufationem ordini in Ecclefia conftituto repugnan- temdiuinare, ancmincadmoflitus, nonpoflet^nequc fibi in Synodum veniendum putauerat , nequc alium rogandum , vt pro ferefpondere , caufamque fuam a- pud Synodum tueri vellet. Porro fi eius caufamCla-
riffimusColicga fufccpit, cur coa(^us cft defenfor ac-
lO
cunuoris loco , hoceftjprimo verbafacerc^Curdein- ^e poftquam accufator dixit, refpondere objei^aque argumema & teftiraonia diluere defcnfori permifTum Doneft /'Q^is vnquam audiuit rei accufati addocatuna (fi tamen aduocatus dicendus eft qui , rco infcio 6c accufationis prorfus ignaro , caufam eius fufcipit) priorem orare dcbere^poftquam autem accufator ora- uit, refpondere non debcre?
A 1 1 a m e n i 1 \^foUitafubtilitate , folitoque fermem fjtUn^ dore eoram 'verierando Confffk fuam ^ 0/^9-4*»?»»' caufamfU' hl.ce j^er hihormm egit. Suamne egerit nccne, ipfe vide- rit. Piacei cene caufa tantiilo fpatio agi non potuit. Poteft enim pro fua caufa totargumenta, tot teftimo- nia afterrc, vteis leuiterattingendis,nedumexplican- dis & abexceptionibus vindicandis bihorium vixpof. fit fufficere. Immo nefcit an vel unum argumcntum poflfit tam breui temporc, vtipareft, expendi acdiju- dicari. Solct enim ipfe in vno argumento cxami- nando non raro plures horas , immo dics ponere, fua ipfius expericntia edodus quodprimo afpedu, autlc* vi adhibito cxaminc vcrum apparet ^ nonnunquam tandem accuratius infpedum falfum cffc cognofci» Scd pergamuSj teriiumque addamus argumcntum.
Nonne Thefes Placei , fi accufatae apudSynodum Nationalem fuiftent ^ci Synodo exhibcri , caque au» dientelegi, & rationes onq^^es quibusopinionem fuam Pbceus breuillime quiderft, fed tamen , utipfe putat, jnui(5le probauit , figillatim & diligcnter cxpendi dc- buiftent > Atqui idin ea Synodo fadum non cfle ccr- tifTimum eft. Non fit igitur verifimile, fuilfe, autac- cufatas illas thefes , aut faltem ita accufatas vt fmt damnatss. Enimucro cuc damnatse fLUfTcnt Thefes
II
qux fortitcr communcs aduerfarlos oppugnabant , vcl cxpugnabant potius , Socinum, Pv.4ngiuni , Pighium, cum leparatim thefibus primis quindccim , tum con- iundim fcquentibus ?
Succurrit etiam argumentum quarrum. Nam (i Synodus damnarc Placei opinionem fuo illo Decrcto voluiflct , num illa , qua erat prudentia , locis Stri- pturae & argumentis, feu numerum , feu robur fpcdtes haud quaquam contcmnendis , quibus ille fuam opi- nioncm confirmauerat , contenta fuilTet nudum Pro- teftantium confenfum, quafi oblita Ari. V. Coi fef- iionisfidci, quam fuo calculo ipfa recens compruba- uerat, opponcre, & tanquam regulamfideiacfanda- xncntum fuo illi Dccreto fubftcrnerc f Hoc mihi qui- dcm certe non fit verifimile.
Scd neque mihietiam verifimile vidctur,Synodum prudcntifliroam , inconfuhis Synodis Prouincialibus una felfione dcfinire voluifle controuerfiam momen- tofam 5 innulla vnquamalia Synodo antea agitatam, aucdecifam. Id enim cum expericntia periculofum efTe docuit , tum abhorrct ^ confuetudinc Synodo- rum nationolium, quae de rebus longe minoris mo- xncnti pronunciare tutum faepe non cenfuerunt , nifi Confultis prius omnibus prouinci js: adeo vercri folent, ne veipoteftatefua abutantur, velea cum cuiufquam infirmi fcandalo minus circumfpede vtantur Atta- men idfecit,fiPlaceifcntentiamfuo illodecretodam- nauit. Nam neque prouincias confuluit , & vna Sef- fione res confeda eft, &ea peccati Adamici imputa- tio , quam Piaccus thcfibus fuis rcjecerat ( non enim omnem rcjccerat ) nulla vnquam Synodo , nuUa vn- quaim publica autoritatc fucrat confirmata. Quis igi-
B 4
li
tur credat fapiefitiflimamSynodum talem imputatio^ * ncm tanta cum fcftinatione deiinire voluifTe , atque ad esm credendam& docendamomnesSynodos Pro^ uinciales, omniacolloquia ^ omnes Pallorcs & Profef- fores, omnes facri Minifterij candidatos, omnium cen- furarum metu incuiTo obligare }
An etiam ille ipfe quiPiaceum accufalfet , accufa- torispartesftrenueegiflet oratione praemeditata , ma- gno apparatu , multa cloquentia , magna vehementia, calens adhuc abillaaccufatione, acfanguinecommo- to, nulia refponfione, nulla mora interpofita, ludex in- iliacaufa fediffetjpraefefquefententiasrogalfet? Num idpalTura fuilTetasquilfima Synodus, fiineo judicio de dodrina , defama Paftoris & profeftbrisTheologiac adum fuiffet, prseiertim abfentis, nec citati, nec vUa vnquam cenfura notati > id ccrte non eft verifimile.
Multum abeft Piaccus vt probet , vel imitari velit moroiitatem Remonftrantium coram Synodo Natio- nali refpondere detrc6iantium,magnamqueex eapar- ttm delegatorum fubmoueri poftulantium. Nam^ & ctiamapud infcnfifilimosiudices ratiofidei noftrxrcd- di poteft & dcbet , & ab ipfo Chrifto, eiusque Apofto* lis & martyribusreddiraeft, quanro magisapudSyno- dum ex fratribus conftantem ac legitima magiftratus aiitoritate conuocatam reddi poteft &: debexc' Si qui Rtmonftrantes ante accufauerant , caiut fentcntiam fuam declarauerant , illi cenfendi erant fumpta dele^ gnorum ad Synodum Nationalem perfona , atquff religiof^e iuriiiuratidi interpolita, altedus & prsiudi* cia pufiiife. lllud vnum vrget Placeus, quod eft: ab jlla ipfa S)nodo Dv)rdrachtena fande aifirmatum,' Uminm^ojfi 'mjHdkio sodm , €Jf*fdmijHe caujji. defenfo'*
rm
fm ejjt fdYiter'& ludicem. %^^. 2^. pag. 144. Edit.
Niijm ctiam SyrtodusiHaprudentifrimaPlaccumjfi
quidem cum erroris momentofi damnatum voluiflrer,
fiuiffet 5 vt antea , A^ SS. Miniflerio in Ecclefia, &
S. Theologia: profeflionc in Academia Salmurienfi
fu4^gi ,.nulla-adhibita vel ob prxtcritum cenfura , vel
in futurum cautionef Non carauiffet eum ab aiiquo
Paftore de errore priuatim aut publicc admoneri, vt ab
eo , fi fieri poffct , reuocaretur ? Non iuffiffet faltem
Andum Synodum cum eo agere , nc pergeret turbare
EcclefiamDei ? Anetiamputaffet Synodus fuavnius
'autoritate metienda effeReligionis dogmata , & addu-
<5ta aPlaceo Scripturae loca& argumenta prxponde-
Tarii* Abfit vt de ea id credamus , quod in Ecdefia
'Roinanaj vc tyramfiaim , abomnibus Proteflantibus
4anxoperc damnaiur. . Ipfe fibi •Piaceus indi^nus vide-
tetiir qui pro reformato haberettir i fi pluris facercc
VniusSynodinudamautoritatcm quam Scripturam&
^'dcprompca exScripturaargumcnta, quamdiueiappa-
^fent J^folubiiiijlD^diifetj^ittir certc operam Syrio-
^ldu^, <]V^\> aliqub., ictife^argirtiietita Pladcr foltietcnttir,
*tum ea, quibiisitiotaLSytiodu^ Placei fcntentiam dam-
" naUiffet, expancrentdrjvt & iudicii fuiacquitas paterec
*'& c6nfeientias-*patefa6Horie ^erifatis potius pcrfua-
'dfcre ijd^m fidef dtiJTT?t1aTi' Vidcrcttjr. 'Qjandoquidem
''Jgff Ut hcYtib tbr^m N(^!'Synodo^ i^li- ihtetfticn«« , ' rle-
' nio eorum iuffu vel hoirtatu vlluth tuhVPlaCeo v^rblmi
fiue viua voce , fiue ferrpto habuit ,• quo eum a fcii^en-
"kia/dTmoueret, aut crus argtttttetitadi-kftret^jl afm^con-
*^teia"fepbnWeit ,-innaii fi^fkitto
*"cft j noh^effe bfettetoillo. Syti6clii?Ii Pi&c^iim^^itoti^-
tum? C
14
Huc accedit quod Placei nomen abeft a Decreto, cur, fiplacei nomitiatimaccufatidoiSlrina damnat>a- tur? Aut enim damnafTe Placei fententiam Syriodus videri voluit, aut noluit. Si voluit : cur eiusnomcn non exprefifit ? Si noluit , a Synodi mente illi abeunt, quibus eam damnafTe videtur.
CAP VT III.
•^T^ciai ^^^^ prohatftr argumentis necejjarijs»
O Vperiora argumenta , vtego arbitror , valdc pro-
Jl3 babJlia fuerunt fequuntur neccffaria. Primutn
enim qui damnari fententia Placei in ea Synodo po-
tuit, in qua non clt propofxta vel expofita ? Atqui
,non eft in illa Synodo nationali expofita quae fecit
. illud decretum. A quo enim fuiftet expo/ita , nifi ab
eo, a quo fuiftet accufata ? Si quis autem eamaccufa-
uit apud Synodum , is fuit D. Gariftbiius Synodi il-
. liuspraefes. Is autem quomodo eam vti eft exponere
tunc potuiiTetjqui, ne.quidem quadrienniopoft , eam
qualis cft proponere potuit > Certe in fua Decreti Sy-
nodici explicatione & defenfione is Placco fenten-
. tiam tribuit , quam Placeus non agnofcit, quaeque
,-Xum illis verbis aperte pugn^ quibus mentem fuam
. Plaqeuscxpofuerat cum datisad eum literis, tum in
co manufcripto quod ei pofterius appellare placuit,
vtfuo ioco faciam foie meridiano clarius.
,- -.Ad hoc argumentum aliud accedat ex eo dudupa
quod ad fc relatum fuiffe Synodus ipfa teftatur. Cum
fcUtHm > inquit , fmjfaad SjmdHmfirifU qtsndam , 4^4
^5
typis euutgata , Alia mam exarata frodiijje ^ qua totam rattonem feccati originalis /oU corruptione hareditaria in mnihus hominihus inhdrente de/ntunt ^ & frimi feccati Add iwputattonem negant. Ulis cnim verbis aut expo- fita non cft Placei fententia , aut male expofua eft. Is enim primi peccati Adaeimputationemnunquam fuTi. plii iter negauit , nunquam negatam voluit. Negauit tantum certam quandam peccati illiusimputationem. Cum igitur imputationem primi illius peccati quan- damaffirmet, quandam neget non exponitur eiusfcn- tentia , fi diciturfmiplicitcr&nulla diftindioneadhi- bita primi pcccati Adx imputationem ncgare.
Tei tium argumentum nobis fuppeditat Synodi fen- tentia damnatoria , Vamnat Synodus doSirinam eiujmo- di , quatems' feccati originalis naturafn ad corruptionem hareditariampoflerorttm Add ita rejiringit^^vt imputationem excludat primi illius feccati quolapfus eji Adam, Illisenim verbisnondamnatSynodusftmpUcitereosjquipeccati originalis naturamad corruptionem hsereditariam re- ftringuntjfed qui ita reftringunt vt excludat imput.i tio- TicmprimiiiliuspeccatiquolapfuseftAdam.AtquiPla- "^eus ntinquam peccati originalis naturamad illam cor- ruptionem itareftrinxit, vtimputationem exduderet 'primi illiuspeccati quo lapfuseft Adatti.Placeusigitur ■non eft Synodi fenteritia damnatus. ■
Hoc confirmantv^rba quibus Cla^.'D. Gariflolius in Epiftola fua dedicatoria ad Ecclefiarum & Acade- miarum Tigurins , Bernenfis , Baffteenfis , Scaphu- fian« pr«lide(s fententiam Synodi ^xpreffit pag* V34 ait enim Syincydi Cotif\i\t^nvh^\imk^Q l^quoeoruTfiJen'^ 'Untia condemrMiur , qairattmeWor\giHaUsfeccati irtfola Tiktiu^ mruftiUie iUcmJiUuufit ^ wtn(i^Udr^:fti¥nd'Adnffii
Ca -'-r''^-
i6
inohcdkmutmpMUtionem agmfcant., Atqai. PlaciSsiis, ra.» tionera opig^nalis peccati in foU ^natiua corruptiQn^ nonita conilitjui^, vt nullam prim^c Adami inobedienr tiae imputationem agnofcat : agDo(c:it enim aliquam. Cum igkur nuliam agnofcerc 5 &aliquam agnofcere, contradi6l:orie opponanturjperfpicuum tfteo Synpdi confulco Placci fententiam non ^'S.q damnatam.
Idem etiam fonant verba Exfcripti ex a6tis Synodi Montalbani liabitae Odcbri mcnfe Ann. le-^ 5. quod D. Gariflolius libro fuo praemiilt;. perlec^umeft Demti^m Sj/mdiNattomlh Carcntomnffs ^ qu{):eorum do^^rina d^tm- natur, qui primum \^d^ f^ccatum docent po/leris ncqm^f qmm imputari. Atqui Piaceus non docet priraum A- dae pcccatum pofteris nequaquam imputari. Imm© contri dpcet imputari, irr^putatione i>,imirun>.mcdiat* leu cor\fequcnte , quam ipf(^ Dominijs GariilpUus fe tetur fc agnofcere. Doc^riqa igjtur Piacei ncwi^^ft; 69 Decretodamnata.
Hck: ipfum ex Synodi Nationalis teftimonio coUl- gi poteft. Teftatur ti^lm omnts Ecclefas FroteMantejif^ corruptionemiUam 5 & imfutationem hancin omntSK^d^ mipofieros defeendentemagnoutffe. Id quod de illa, imp5%- tationeprimae Adami inobedientias quam Placeus crcf dit & docet , vere dicitur : de illa vero quam negat, non item. Vnde pnim fciri po|:eft Ecclefiaruqji Prpr tcftantium fententia , nifi aut cx fideicpnfeflionjilpus, aut esc decrctis Synoidicis, autex eorun^ libirls q^pijuni opcra Deus vfus eftadrcformandamgpclcfiam iuani? Atquiexejufmodi Confeflionibus , Decrftis , &:]ibri^ nuUa io^putatio vnluietfaliter ^gnita c<^ligi pot^ft^ praetcreaa^ ynanij q\ji|iRj Placcus^g]nQfcit,H*neigitw? vnam qui.ncganti eos , naa wemPUewia^j Syoodtt? damnat. ' ^
17 ^•it)Pfff>t»jffA Synodus omnies iP&ftofes &- ProfcfTores Imputauonem hancde qua loquitur negantes omni- buscenfuris fubijcien<los cenfet, quo figniticat fe talem imputationem intelligcrc, quae fit dogma religionis momentofumj, & credijtu necelfarium. _Id quod. rfe imputatione quaro placeu^ negat iVere -did non poteft f^ deeatapitiun quamilleprobatj &confitetur.
DenlqueSynodusnonobfcureinnuitjillam impura- tioncprimiAdxpeceatijquamvultagnafcijtamaper- tc veram clfe., vt probatioEio non vegeait. Eq< enigi pertinere arbitiroc, qood eamiiulloScripturxieftirno- nmi^G]4\^icmon^Anr\md3.m fibi cenfuit. Id autem i» iUaminDputationem, quamPlaceusagnofcit, coiin- .petit^ in eam vero quam negat , nuUo modo. Q^am «nim ina^neceffaria &.cuiLdenter vcra yidietur, ,tam iiia All\§^tet Mpiorenti nc'p:i)babilifi quidcroapp^rei.-^^
. r.bn3i-'^;afflib ( if' rASpo^tlVWi^^aq cul -7;; iieup
ST&Di vt resfiat darior , . nuUufquc, inianimo ledo- Dtfifcrupalus hccrcatjDecretuin pauuis expotiendttai -eft i,i<qukiqae reuqrdPiaceusufcritiait apcrieh^ttmiPcn- i^iadjtcmid totumex duabus diftin^flioriifauvvnapri- mi^^Adaipeccati, alteraimputationislilMas. i :>
Etpr^mum quideni Ad« pcocatuoixdiftLngui po- teft in primum peccatum aiStuale, & primiim pec- 'Cifuafft :l]ra3>itaalc. llliid fok ai^ioi inobeclientix lA^^aMijjquac.trainfijt , hoc fuit ab lUa adione pro-
C3
iS
dudum ritiunT,quod inftar habitus in Adamo pcr-
manfit , &abco vna cuni natura humanapropagatumi cft in omnes eius poftcros , vno Chrifto excepto. HoC vitium vere peccatum cfte omncs , quicunque Pclagia- ni non funt, agnofcunt. Impurari etiam Ad» poftc- ris, & damnandi vimhaberCjnifi condonetur , omncs EcclefiaE Proteftantes ha^tenus fummo confenfu crc^ diderunt, vtexcorum patetConfelfionibus. Itaqucfi de huius primi Adx peccati imputationc Dccrctum Synodi accipitur , id pro veriifimo arquiflimoque habct Placeus , meritoque damnatameorum dodrinamcen- fet 3 qui hoc quidem peccatum fe agnofcerc profiten- tur, nuUi tamen imputari , quantuRnuisinfidclij con- tendunt. Efte enim hocfcculoqui id doceant, &qut- dem editis iibris, teftis eft DoaifT.rVValaEus Theolo- gij^ Lugduni Batauorum dumviuct-et ProfefrDrfgpilk antep. ad Henricum FlokeniumBremam fcripta. Sin verb per primunni Adae pecHtum , primum eius
iputatio m Imputationem immediatam leu antece-
dentem, &:imputationcm mediktam fcu corifc^ucJB-
j,tem;5 I iiaj £x immediate ,. hdc eft jjnonf tn^cdiatm id-
-ruptianicl^cbaic fit mediate , hoCeft, mcdiante crour^p-
•tione hiEricditaria. Illa ordiric:naturae cbrroptioncm
antecedit; .haec- fequitur. llla corruptionis caufaxen-
fetur cfle , '■ haec effedum. Illam -Placcus leijcit ^hanc
SLAmimt. ,<^ -■ .;! .^,... ; ■ y.:. i L.Lijiiy. r.i ]i':J
•.; • '; Quaehieitr nofrc anfocrit eius TentcntrrSyinodi Dd-
cretu damnara $ Si damnata eft,, idca damnatacftiyifijl
19 quia vtramque illam imputationem confundim noa admittit , vei quia imputationem immediatam feu an- tecedentem rexjclt. Primum dici non poteft. Coniun- jdim enim adtnitti non pofTunr abfque contradidio- faisimpKcationc. Nam quidicit primum peccatum ac-
ti^ale Adamieiuspofteris imputari immediate , isne !ga^ ijnH)ptaH mediat^ : idep.i enim immediate fignifi- cat ac nbn^me^iateVlmputari igitur imniediAte, & imputari non mediante corruptione idem plane funt. Qurigituraffirmaretfimul impiitari primum iliud pec- Catum immediate & mediaie , is fimul & negaret me- "diante corruptione imputari &:affirmaret5 lefequea- dco^Conttadiclione implicaret. Id quod fme dubio a 'nobisexigere Synodus noluic. Taceo noneireaecuira- ti confentaneum 5 vt idem numero peccatum eidem bisimputetur, femelantecorruptionenihaEreditariam, &Iterunlpolt illam corruptionem.Vha certeimpu-
<2iiandoqurdcra1gituramb2e i\\x imputationcs (imul 'Jetineri nequeunt ," alteraquc cligcnda eft repudiata al- terd , vel Synodus in dubro reliquit quam intellexcrit, tnediiat^m anTititricdiatam ♦, velid nonreliquit in du- 'bio. Si prius , etram in dubio reliquit y vtrum Placei fententiamDecretofuocondemnaucrit ,necne. Q^iare decetillius Ledoresfuum dePlaceo iudiciumfufpen- dere, neqjaeeum magis damnatum, quam indemnatum ^^^lftimare.
^ Sifx eft aliquid in Decreto quod imputationem de-
'tCtmfnct. Si damnatur corum dodrina qui negant
'iniputationemmediatam,non damnaturPlacci dodri-
iiaf^^is enim imputationecn mediatam agnofcit. Si
^iimhstaif^prum dodritxa qui negatit impurationera
2P
* ™^^^ ^^ f 3 ni , clam^jlur .qufdecn P^ j^^erfent entla. •' 'fiSl abfit vt, darnnetur, Damnfireturenrni cu^ 'ea'j|ill|s ^P^^.oM PauU do<5trina5-teftibus magms Viris. " ' '' Videbiturnc tibi ledor teftis idoneus uEgiclius Hunnius AuguftanaEConfefrionisfheoIogus cciebrTsi En eiusteftimonitim Art. de peccat. ofle»dttergo {^^{^-^ poftolus Pauius) Upfim AAnmt NOl^ IMMEDlAfi ckperfi y fid M EDIATE d^ptopte^ altud mbts eiui "pojle^ ris IMPVTARI , (^uia vldelictt perlapfum tllum poUuta efi natura primorumparentum , vt non ntjtpeccato corruptorXT 'vltiatos iiberos procreare pojfentyfif^utjfcrtptum eft^ Cenuit -^- damflium ad im^ginem faam Geri,:<^. Alias Jijieri poiuijjet vt tn^ojferos nonnjitium prppritm deriuaretur a j>rirnis pa- rentibus , tum lapfis ille , tanquam peccatum alienum ., etf plane nonimptitaretur» Palam igiturojiendit Pauiti^. njntim . ilitid delt6tum-mb'ts -ad. condemnatio^ern[ ceherefT^ANXVM MEDIATE , quatenus per deli6itih^tliud aUudlemro,dfi0d eji m naturam iforribilis corruptio ^- quamper carnalem^e' nerationempropagauit inipfos pofieros* Ita vt,a lapfiiorrti' ftto naturd^a -corrupttone naJt^r£'infosderfjf4tamors&* . damnatiopef^eniat i quat:;Omnespeccauim.HS-^;inqtfityid eft^ quatiipfi, in; pjfij^ivnem iiiiH4, frareditariam. deHenirnus* Potuitne clarius vei^irertius tcftimonli|m,d^{idei:an.<* liabes in eo diftindionem imputatibnrrfniEyipi^^^^^ a^lualis Adse in medjatam & imrnjediatam'^ illaTO al- fertam, hancreieciam, eamquedb^rinatn AppftpJup -Paulunipalamdqcuiftc. r; .^ r ii;-i^^io . ^g "
- Sed fortafTe aliter fentiebapt relifljii Protcfup.te?.
Audi igitur etiam Galuinutn Cqnin^ent. in RotoV^P.
5.verf. i/.^j^^/vnl4s deli(ioperij(fe i^^^^^^/ni^/^jT^^f^^^-
€ipe\ qutaexiipfo in.nos corrupfto-transftif^/it^T^
JIc perimm titti eulpa , quafi extra culpam ipfijmm : fid
quta
2t
i^uU ettis feccatumpeccAtt noftri caufa efi , cxitmm nojlrum illi Paulti^ ndfcnbtt. Peccatum noflrtim vocOy qtiodnohii ingenittim efl & ctim t^uonafitmtir, AliaCaluini loca hic non profcram •, Q^id enim ille fenferit teftem habeo JocupletemD. Gariifolium, De Imp. primi pecc. cap. ix.§. XI. pag. 295>. ^jiantttmuis ^ inquit, lapfi^sprimi rcatt^ ad ms N ON perttcniat NJSIMEDIANTE CORRVPTIONE.,^ OD CF MCALVINO A G- N OSCIMVS: &fiij>erim cxpofltttm efl^ illud tamen ob- flare non potefl , quominus reattis illeflt non tantum corru- ptionis noflrx , Jed& primi a£iualis Ad.e peccati reaiM, nempe ilJius , eil: imcnediate , huius mediatc. Haec eft ipnffm-ia Placei fententia •, quacfi damnata eft , etiam Apoftoli Pauli 5 etiam iEgidijHunnij &Caluinijim- mo ipfius D. Gari(roh'j ( fi fuam ipfe fententiam ver- bis iUis fideliterexprcftit) dodtrina damnataeft.
Idem D.GaridoHus eodemlib. cap. v iii. §. iii, p.ig. 2o^.tciUturimputationemde quaagiturRom.5. Ncfeffirio cum corntptione natiua coniungi , tmo EAM SE^ £IVI. Si eamfequitur , imputatio eit confcquens feu mediata , quam cum Apoltolo Placeusdocet. Si eam fequitur, igitur eam non praecedit: Si corruptione na- tiua pollcrior eft , igltur cadem corruptione prior non eft. Idem etiam eodcm Hbro cap. 27. §, 30. ait ^^«/i^ It imptttatwnlpeccati i^d.e prxcurrt rcjeminis corruptionem, ddeoque vitiojitatem inh^rcntem y taaquam-condtttQnem df caujam flne cjua non. Potuitne clariiis imputationcm confequcntcm feu mediatamdocere?
Addam hic quoque tcilinaoinum Petri Mart^ris, Loc Com.Depec.orig* §. 34. Vtres^\t^\\\x^dHhcidi^l eKpedUtur-y dicoin^vnoqHDqm noflrnm ^ qtmtes ytmimuf; caujam-ejfe- cur^pumrt debtamus : itnqttt in onmtbits ^ non
D
22
aliCndm^ fcdf.ydi.rum cutufque culpam danmuYt. ,^iJod fi leglmHs , Bcum in nohis 'vlciJcipecCiitnm \^dami , id ita in- telligendum efi , quod uitium nofirum ab illo hahuit ori* ginem. Vtfiquis fefte lahorans , altos inficiat & illi morian' tur^ dicetur iilorum quifque^non aliena^fedpropria , ^fita pefte ejfemortum* '^tji qws eos dicat ex eiuj pcfte , 'vnde contagium contraxetunt ^pcrijjfe'. id ita intelligeudum eft^ ^uod is primuspefemimiexitt d^^tllis ^ijfricuit,
Sufficiunt, opinor,hoc loco hi teltes; libenter tamen ijs adiungam dodiflimum VValaeum , Refp. ad Cenf, CorusCap. viii. pag. 238. Reatm, inquit, primi pecca^ tiadcondemnationem^C^^^vti^pofto/usioquitur, Rom. 5.1^. x/)/W iis xit^T^Kfif^ NON POTEST poftcris I M PVTA R I N I S I M ED I ANTE illa peccati inktrentis 'vitioftta' te j qtium Dei juftttia nonpermittat ^ vtpofteris nullum infc ptccatum habentihm primum pcccatum imputettir in con- demnationem.
Si igitur damnafTet Synodus Placeidodkinam , ha- beret ille quidem folatium miferorum , confortes hu- iafcc condomnationis viros maximos,fed profedo eam vti iam multis argumentis probaui, non condemnauif. Id quod etiamhocargumento poteftconfirmari.Si fuo illo Decreto eorum dodrinam Synodus damnaffet, qui negantimputationem immediatam feu anteceden- tem 5 eadem vtiquedamnaffet abfolute corum dodri- nam^qui peccati Originalis naturam ad corruptio- nem haercditariam polterorum Ad« reftringunt. Qu/ enimillam imputationem immcdiatam doccnt, ilii nuUo modo peccati originalis naturam ad illam cor- ruptionemreftringunt, i^di vcl duo pcccata origina- liafaciuntjVnum imputatum 5 alterum inhxrens-, vel duas pcccati originalis partes, quarum praecipuani ac
primariam ip. illn iiijpQtadone , minus vero prxci- puamin illa corriiptione collocant. Atqui Synodus non {implicittr damnauit do£trinam , qu3c peccati originalis naturwim ad corrupiionem hxreditariam rcftringi: , Sed qux ita re^rtringit, vt imputationem excluda: primi illius peccati quo lapfus eil: Adam. Non enim fruilra liniitationem illam adhibuit, </»/r- tenm itarcftn/gh vt ,&c. Ergo Synodus eorum dodri- nam non damnauit , qui negant impatationem im- mediatam feu antecedentem primi iljius peccati quo Japfus eft Adam» Qiorlumenim illam limitationem adhibere voluit , Liii vt innueret, fe imputationem primi peccati, quo iapfus eft Adam, inteHigere, qux cum reilridione natu'ae peccati originalis ad corru- ptionem hxreditariam poteft confiikre :' Atqui fola imputatio Mediata feu confequens ell ejufmodi: cam igitur folam Sy nodus intellexir.
Itaque eaprudentia Decretum fuumcontexuit, vt cum ter cjrruptionis ac imputationis meminerir, perpetuo prius corruptionem quam imputationem nominauerit. QjJorfum ^nifi vt intinuaret , intcUigcn- dam elTe iL-nputationem, non quseantecederet , fed qux fequeretur corruptiohem illam hxreditariam ? Hoc certe poftremum argumentum ab ordine verborum dedudum, refelli aD. Garilfolio non potuit , vtitur enim argumento fimili libri fui dc Imp. primi peccati cap, i7-pag. 617. fed muitodcbiliore, planequeinfir- mo,- ac propterearefponfionis Placei,quamin Manu- fcripto pofteriore legerat jcum rcfutari non poflct,nc mcminitquidem.
Omitto verba illa Decreti \ dr corrupionem illam^ & m^utatkmm ham^m emmi Adami poftcros dtjcendentcm^
D2
melius imputationi confcquenti feu medtatae conue- nire, quam antecedenti feu immeuiatac. Intelligitur cnim dcicen/us ab Adamo, per propagationem natu- ralem: fic enim dercetidit corruptio. Poteitautemim- putatio coniequens , dici i^h Adamo in tius pofteros defcendilTe mediante corruptione , qua; illius eilcaufa proxima5<: fundamentum, ik in nosvere defjcndit.At minus propric id dici potell: de imputaiione antece- dente: nam & hxcpropagationem naturalem diu an- tecefTiireputatur, & pendere non ab aliqua re quse no- bisinfit, feda Dei voluntate, cuific placuiiTe dicitur, primum illud Adami peccatum toti gcneri humano imputare. Vno verbo nuUus imputationis in homi- nes defcenfus, qui corruptlonem anteceilerit , anirao concipi poteil.
Denique Decretum Synodi, aut congruit cum S.Scri- ptura,aut non congruir.Si non congruitjquominus reci- pi debeat obftat Art. V. Conf. Fid. quem ilia ipfa Sy- nodus com.probauit. Sicongruit, vtique non damnat eorumdodrinamjquiretentaimputatione primi Adx peccati mediata,'folamillius imputationemimmedia- tam feu antecedentem negant. Haec enim imputatio immediata exfacris Literis exfculpi nequit. Quxcun- que pro imputatione primi peccati quo Adam iapfus efl afferuntur , ea , aut nullam vim probandi habenr, aut mediatam duntaxat imputationem probant. Sup- peditat autem Scriptura aduerfus imputationem im- mediatam argumcnta multa, eaque inuida,cumnihil habeat imputationi mediatae repugnans. Ex negata imputatione imm^diata, nihil prorfus abfurdi fequi- turjCum ta poiita multa confequanturabfurda-Dccet aucem aos Decretum Synodi potius iii meiiorempar-
25
tenij^uainjn fequiorem accipere.
Vt fit finis^ipfe D. Garifrolius , quo nemo mi. us sequus Placeo faif, hanc imputationis diriindiojiem probauit, eaque bene intellettd controuerdam iihm nniri poircputauif. cnp. 2. §. 16. pag. ^i^De attribftto^ inquit, Delride ciim dgUur, d^JtirguitHr mp-.tat 0 pccccui in Priorem^Jiue K^ntccedcntcm , ant immcdtatam \ & To- ^erionm ^ftuc conjecjnentcm^ atit Mcdiatam : Hand ircorn- mocttfane , necduhno ,ftmodo reffaexplicatio adhihentur wfenfum hic facileftabiliri fcffe : (Incnipe ztraque imp- ta- tio eodem rcferrctur ^ idcj}, fitnt. il/gcrcturde peccato Ada- mi eadem fignijicatione accepto ^ fine de aclione illa , quapri' mum i^damus reumfe fecit i.efe Buiinji Maleftatis. At- qui diftin(5tioneil]a licintelleda confenfus nuilo mc- do flabiliri pofTet , li quidem Decreto illo Synodico damnata effet dodrina, qux admilTa imputatione me- diata adionis iilius , negat immediatam. Maneret enim perfeda inter Dccretum illud & Placci fenten- tiam difTenfio. Non eft igitur exiftimandum eo De- creto dodrinam ilhm effe damnatam. Carterum Pla- ceus ytramque imputationemeodemretulit, ideft, de adione illa qua primum Adamus reum fe fecit intel- lexit.
PraecefferanteniminManufcriptoillojquodD.Ga- rifiroHus Pofertus appellat , hsec verba. Bfi igttur ^ux' fiio inter nos infiituta dt^ntasat de primo peccato Adami ftmpto primo modo^hoce/l de a^uali ejus inobedientia, de adione ilU interna & externay qua Dei legem tranjgrcf fits efi afftt , pr^cifa ab habitualt corruptione , quje a^io- ncm illamftquuta efi , mm ea mbis mfcentibHs imptttetttr'? m qH£fiioni nondum negatione ftmpltci , fed dtfimctione rttrfits fatisfaciendum videtur, FJienim iitis difiingtiendunt
Dj
i6 ^:ty]huiur;2. I ^i.fl emm ammo comi^i d.iplcx im^HtatiOy J'nm:d}.fita & mediata j •veL ( njt idem altjs verbls dcam) A/itccdcns & Confiijiicns. Potuitne Placeus apcrdus figni!icare , fe diilidionem iliam imputationis de ac- tione iila , qua primum Adamus reum fe fecit, intel- ligcre ? Deinde fubijciebaturj Imputationem im- me diarara effe eam^ quaputatnr aUio illa Adami , hoccfi^ njctiti fru^tus manducatio , eius ^ofierls omnihus ( ChriHo exiC^to ) proxime, immcdiate , hoc ipfo quodfilij frntAdd- mi , imputan ad duas poenas proprie di^as , ^nuationem iufiitiji. origtnaUs^ &mortcm .aternam. lam autem de quo vnum diltincftioLiis racmbrum intelliojtur, de eodem intelligi debet alterum-, alioqui non effet diftindio; non enim vnum quid diilingueretur. Denique fub- jungcbat Placeus , Imputatior^em mediatam efreeam, qu£ fit mcd.ante corruptionc hdreditaria. Cujus autem, , quxfo j peccati imputatio fieri poteft mediante iUa corruptione, nift peccati adualis Adami , quod cor- ruptionem iilam peperit? Addebat ctiam hanc ratio- nem, Hujus enim corruptioms participatione communicA* muspeccatoAdamiy eique ^ -vt italoquar , habitualiter con» fcntimus. Qiiibus verbis aperte diftinguebat pecCatuitt Adami ab illa corruptione. Itaque non ipfam corrup- tionem intelligebar per peccatum Adami, fed a(^ua- lem inobedientiam, vndeilla fluxit.
Hmc autemPlacei rationem D. Gariffolius appro- bauit & Gommendauitj ac etiam retorftt. Sedin quemj nefciu ^ in Placeum enim non potuit , vt jam patct. Si quis autem alius Placeo notus imputationem adualis peccati AJae negauit &: refutauit , id de imputatione immcdiata (eu antecedente fola accipidebet, nonde inediata feu cuafequente , quam neque vuh negatam.
^7 r cque etiam ejos argumcnta oppvTgnant?. '
■ Idem D. Gariffolius fentcntiam Placei tacit^ pfbw
bat, cum aliquoties affirmat & inculcat reatusex peeca'
to Adji , & ex viuo nobis inhdYente , mn ejfe duos rcatus
diftincios , fed vnumemdcmqHereatumexvtroque confir-
^f;;/fwCap. IX. §.vii.pag. 15)0. & § xv. P.306.& cap.
xxvii. § XXX. p. 8o5>. &c. Pofita eaim imputaiione
peccati Adaeimmediata,ponuntnrnece(rari6 duo rea*
tus diflin<5ti , quorum vnus ex peccato Adae , alter ex
vitio nobis inhaerente confurgit : llle antecedit cor-
ruptioncm haereditariam , hic fequitur: lUe prior eft
vitio inhaerente , hic poilerior: lile eaufa eft corrup-
tionis, hicpotiuseffed:um: lllius poenaeft vitium in-
haerens, huius non item: Uie eft peccati alicni ac ex-
tra nos fiti , hic eft peccati noftri , nobis inhaerentis:
Uleeft omniumhominumcommunisidentitatename-
rica peccati, hiceft multorumnumero peccatorum, &
fuus cuique homini proprius : llle pendec a fola Dei
voluntate , hic ab ipfa corruptionis nobis innatae na-
tura& naturalidemerito. lUe priusfuit quamij eftent
quibus imputatut, hic contra non fuit nifi pofterius.
QuipoflTunt igitur nonduo eife diftin(5i:i reatus , inter
quos tot tantaque poffunt notari difcrimina >
- Hinc patet fententiam Placei cum Decreto, quatuor
apud Heluetios ciuitatum Euangelicarum , quod Ca-
rentonienfi D. GarilTolius fubiungit, minime pugnarc.
Nam vel Dccretum Synodi Carentonianae laudant,
cum quo Placei fententia, vtiam probaui, concordaf,
velcur laadent rationem reddunt his pauciiTimis veirbis,
InAdamo enim dr cum Adamo qui peccarunt ^ AddmiilHs
feccatum merito imputatur , quam propofitionem Placeus
verilfimam effe agnofcit. ^quum enim profc(^6 eft
D4
ftqui in Sc cum Adamo peccauefuht , his peccatum imputetur quod in co & cum eo commiferunt. Cpm- munis peccati communem effe imputationcm iuftum cft. Sed quid eft nos w c^cum Adamo feccajfe /^Peccaf tuni Adami nobis imputari? ira accipitp. Gariffoliu^ ca p. V i n . § . X X i I . ^cmodo emm , i nquit, qut muluspofi fjicul sext tcruy4 ^dcifjfunt iam anteain alio feccajje ^mfi q la illeeum a^um extrcuit ^ qui^oHerorum tta rej/utatur^ ac Ji t^fi tllm commfiffent /'Et lubijcit Theologos^ cum docentnoi iu Chrijlo Jatisfecfie ^ non aliudfibivelle^ qu^m Chnfhjatisfa^fionem nobis imputari. Congruit haec.eius interpretatio cum eo quod faepe inculcat, peccatum A dami non nifiper iwputationem nofirum cjfe. Hinc enim fequitur nos in & cum Adamonon peccalTe niriimpur tatiue. Sed ricdGdififimorumThcologorumratioeua- deret nugatoria.ldem enimprobarent peridem^Imi» putationem peccati Adami per imputationem pecca- ti Adami : quam nugationem , prxfertim intamgra? ui Decreto, illistribuere nefas eli Qaid crgo fibivult illa phrafis.^id poteit ex fiiniH intelligi. Si quis cnim diceret , nos in& cum Adamo fuijji^ fenfus effet , non, Bffe Adac«i nobis imputari , fed Effe Adami nobif> cum per propagationem naturalem elTe communica» tum. Sic cum dicimur in & cum Adamo peccaffc^ fcn- fuseft, qpn pecccatum Adami nobisimputari(idenim e(feti vc.dixi, nugationem in praeftantiirimoruin virof rum Decretum importare ) fed peccatum Adami nor bifcum per propagationem naturalem elTc communi^ catum. ExquQ fequitur illud merito nobis imputari^ fed imputationc mediatifeu.confeqagate^qtiaiasPkt ceu^conftanteragnQfcit&teneu r;; .'iV.r^ uvi^vr;y'
2P
Vtfit finis, illi ipfi, qui Dccretum Synodi Nationa- lis fccerunt, fententise mese allipulnntur, fuoque tc- llimonio Placeuma condemnationeliberant , in pri- mis ClarifTmius & piilTimus vir D. Drelincourtius, fidelifTimus Ecclcfiic Parifienfis Paftor. Cum cnim hucufque in hoc fcripto progrelfus clTem, id, ante- quam prodiret in lucem , cum quibufdanvamicis fuis Tiris dodiflimis & prudentilTimis communicatum PlaccHS voluit,prxcipue vero cum di6i;o D. Drelin- courtio, cujus in conHciendoilioDecreto plurimum valuifTe aurhoritatem non ignorabat. Is autem co perlecto profuo infigni candore Sc pacis Ecclefiae ftu- dio humaniffimas fcripfit ad Placeum literas Lute- tia, An. 1653. die 10. Dccemb.quas , cum bona ejus venia , huc tranlcribere non grauabor ': intereft enim & veritatis, & pacis, &: caufs quamago. vt in vul- guscmanent. Erant autem Gallico fermone itacon- ceptae.
Monfienr & tres-honore JPrere.
Tay leu auec vne fitisfa6tion tres -fartkuliere Ncrit qiiilvotisafleu me communiquer i Et jeloiie Dieu de tout mon caeuT de voir par la heureufment. termine ce dont fapjfrehcndoif du trouble d^ de La diuifion en nos Eglifis» Car , Monfieur , je vow puis htcn afieurcr \ (^ tous ccuk qut en feuuent douter , ^«<r 1'tntention du dexnierSymde National de charenton na nullementrefie de condamntf ny vofire perfonne , ny la do^rtne que votu fropofiz,. fen fuis farlcr auec certttude : veu que nonfiulementfay en fhtnneur de me trouuer en cette celebre compagme y maU aufii defire du nombre des commifipitres qui drefierent 1'aBe dont U sUgit, 7{of*f n'auons jamaisfenfe 4 fofir cetti
H
3^ imputdtion dnfeche dAdam que voui afpellez antecedcn- te d" immediate : Mafs/eulemcm celle iiue vom nommez. confeqnente c^ mediate. Etde moy le Cay toujours ainfi conceu c^ enfeigne, De flirte ^iie ce m*e/f •Vfie grande joye O' confilation de njorfiir cctimfortnnt art:cle l'vniformtte de nosfent mens, Si 1'occtfionfe prefe./te de vous jufiifier enuers ceux qui nefoitpoint informez, de ces chofes , ou qui ont des prejugez a Cencomrc , je vom afieure , Mo.-fieur, ^ue ie ne m'y oHblicray pa^. Il y va de U glcire de Dieu^ d^ de r edification puhiique , que cettejver:te foit connue, afin quiln'y aitrien quiempefche , que les graces eminen- tes dont Dieu voui a enrichy ne produifent leur fruit par tout, le vom embrafife de tcut mon cxur ^ & fms
Monfieur ,
Vofire tres - humhU ^ tres- pbeijfant feruiteur
Drelincovrt.
In gratiam eorum qui Gallice nefciunt vertara Latine.
Vomine d* honorande Frater.
Scriptum , quod mccum communicatum voluifli, {ingularicumvoiuptate legi •, quodqueeofinitum id videam , vnde Ecclefiis noftris pcrturbationcm ali- quam & ^iuifionem metuebam , Deo ex toto corde gratias ago. Poflum enim tibi , Domine , aliifque omnibus , fi qui dubitant, confirmare, conlilium vl- timae Synodi nat. Carent. nullo modo fuiife te, tuamue 3 quam proponis.^.dodrinam condemnare. Id pro certoteftari poffum. Qoippe, cum dignusha- bitus fuerim , qui, noiV modd eelcbri illi confeiTui
3^ interefTem , fed etiam vnus effem ex delcgatis illis^
qui Decretum, de quoagitur, confcripferunt. Nun- quam nobis in mentem venit eam imputat^onem pec- cati Adamici conftabilire , quam tu antecedentem dr immedhtajn^^^tW^^ , icd eam duntaxat , quam tMcon- fequentem & meduitam vocas. Ego quidcm ita perpe- tuo fenfi &: docui. Quocirca magno gaudio , &; con- folatione afficior , quod videam de hoc momentofo dogmate te mecum idem fentire. Si tui apud eos ju- ftificandi , qui ha-c , aut non fatis inteHigunt , aut ad- uerfis prsejudiciis laborant, fefe mihi dederit occafio, confirmo tibi me caufaEtuxnon defuturum. Intereft gloriae Dd & publiCcX sedificationis , vt hacc veritas omnibus innotcfLat , nlhil vt fit , quod obftet , quo- minus quibus te ditauic Deus dotes infigncs vbique frudum terant. Egote toto ped:orecompled;or , & fum, &rc.
Quid potcs amplius ad plenam Placei juflificatiq- nem , Ledor pie , defiderare ?
C A P V T V.
Diflrihutio dicendorum,
REconcih*ato cumSynodo Placeo, nihil fuperefi^ nifi vt ftantes vtrinque argumtntorum acies , al- teram pro imputatione , alteram contra imputatio- nem primi Adse peccati conciHcmus inter fe, vt po- fitis odiis, fublata difienfione, conjundlis viribus ad Dccretum Synodi tuendum & confirmandum quic- quid habent roboris concorditer conferant. Id autem
32
het 5 (i deiiionftrauerimus , neque argumenta , quje
pro imputatione primx Adae inobedientiac afferun- tur 5 quicquam valere ad probandam imputationem antecedentem feu immcdiatam , neque argumenta, qux contra peccati illius imputationem proferuntur, vllamvimhabereaduerfus imputationem confequen- tem feu mediatam. Vbi enim patuerit, nec illa pro- barc imputationem quam ifta improbant , nec ifta eam improbarc quam illa probarit, nonne manifc- ftum euadet, in fpeciem tantum inter fe argumenta illa pugnare , re autem vera confpirare amice ad im- putationem mediatam , repudiata immediata , fir- mandam , Decretumque Synodi , vt a me expofitum eft 3 defcndendum ? Nifi hoc vtrumque praeftiteroj fpecies illa repugnantix terrorem perpetuo incutiet, 6c bellum veluti intentabit , nec , intercedentibus prxjudiciis , nonnullifque fortaffe perturbationibus, Rrmx pacis conftabiliendae fpes certa exorietur. In id igitur mihi totis viribus incumbendum eft , vc vtrumque illud demonftrem. Dominumnoftrum le- fum Chriftum fupplex rogo , vt mihi id facere indul- geatita clare & efficaciter , vt omnis in pofterum de hac re dubitandi dilTentiendique anfa prorfus tollatur, omnefque virtute & vnitate ejufdem Spiritus fan6li in candem fcntentiam conueniamus , iii caque con- ftanter perfeueremus. Amen.
Hoc autem ordine procedemus. Primum argumen- ta qua; pro imputatione primi Adx peccati aiterun- tur 5 ad cxamen renocabimus , & planum faciemus, fi quam peccati iilius imputationem probant , eam nonnifi confequcntem feu Mediatam cire. Deinde argumenta qux contra imputationem primi iliius pec-
cati militare videntur, fimiliterponderablmus, nul- lamque vim habere oftendemus, nifi aduerfus impu- tationem antecedcntem feu immediatam. Ita hx du« erunt partes eorum quae nobis dicenda reftant.
C A P V T VI.
Non aliamJmfututionemprmiAddebeccatiy quam
conJiqHcntem feu mediatam Ar^umtnta
Clarijf, D. Marefij probare,
POft vltimam Synodum Nationalem proimpu^ tatione primi Adae peccati fcripferunt libris ty- pis excufis, quos quidem viderim , Clariffimi viri, Andrcas RiuetuSjSamuelMarefius, Ant. GarifTolius, Carolus Daubuz,6c Steph.Blancus, manufcriptisve- ro alij complures. Sedprimus illorum celeberrimus Riuctus non autoritate Scripturae , nec rationibus, fcd corrafis vndccunque potuit virorum dodorum teftimonijs , etiam adhuc viuentium, eorumque non- nuliorum , quorum nomen nobis antea inauditum fueratjpugnandum fibi cenfuit^itaque nunc quidem omittatur. Decet enim prius audiri eos qui teftimo- nia Scripturae , & argumenta afterunt. Non cnim quacrimus quid homines fentiant , (ed quid nobis fentiendum fit, quid Deus nos fentire voluerit. Re- gula fidei noftrx eft Dei vcrbum , non hominum opiniones. His ergo in vltimum locum rejedis , de- prompta e Scripturis argumenta inipiciamus. Pro- diit Groningx apud loan. Nicolaum Anno Domini M. DC XLVI. ThcologiABkmhticx noHd Spo^fts^
^ 54
fiuilndex controuerjiirumjidci ex facris Scrifturli a I4- cobo Tirmo lejldta concinnatus^d^ Cenjuraperpetua au6lus^ emendatus , refntatus , per Samuelem Marejium S* Theol, D. eiujdemque Facultatis Profejforem ordmarium in Aca- demia Proumciali Groning^t (^ Omlandu /\n quo , Con- trouerfia xi. de ftatvi primorum parentum &: de pec- cato originali.Num. 4. occafione quorundam Tirini verborum , digreditur vir clarifTimus in Controucr- fiamiftam de imputatione primse Adami inobedien- tiae, ac cum Socini , Curccllxi , aliorumque omnem imputationem illius peccati negantium, nec-nonDe- creti Synodi Nationaiis Ecclcfiarum Galliae , libcl- lique a Cl. Riueto editi meminifletjfubjecit, Necji- lum 01 i^ ivcLviiai illam imputationem impugnAnt,fed etiam (qudi fuit occafio illius DecrctiSynodtci) Reit. doBifimus dc celeberrimus viry meus quondam Commilito inftudijs fuauifmms D. lojue placeus Dijput. Salmur.parte /. ^.20(^, & Jeqq.ilUm omnino resfcit prxter ius dr Ja^,dum bene df crthodoxe ftudet pro^ugnare hdreditariam , qux omnibus ineft, corruftionem : cum & ilU debeat admittt, &h£cfit agnofienda , vtpote qu£ pari paj/u ambulent; fic tamen vt ordine natur^, d^ infigno rattonis traducem innat^ cor- ruptionis, primi peccatt prxcedat imputatio.
Ejus l"e Commilitonem in fludiis non fine vo- luptate Placeus reminifcitur , veterifqueamicitiae re- liquias in elogiis iliis agnofcit , quibus fe minime dignum ab eo ornari vidct : opta&t tamen clariffi- mum virum aduerfuslefuitamfcribentem, hujus, (i quam inter nos effe putat , controuerfiae non memi- niffe, nolletque fe ab amico in cundcm quafi fafcicu- lum cum CurceUio, a quo vehementer di Jfentit, com- padumejTe. Inpoiterum, vtifpero,vir do(^iflimus
, 55 Placeum neque condemnatum a Synodo Nationali fuiiTe , neque imputationcm primi Adae peccati om- nino rejiccre , fibi affirmandum putabir. Nonenim opinor , exiftimabit , Dei gloriam Ecclcfixquc aedificationem flagitare^vtprocondcmnatoabomni- bus habeatur. Quod autcm ait, imputationem & corruptionem pari paflu ambulare, fi imputationem intclligeret confequentcm , non me haberet rcpug- nantem , fcd cum antecedentem intelligere videatur, ei aflentiri non poffum. llla enim imputatio nullo modo, nccScriptura, necrat?Dne, Scripturae & ra- tioni repugnans-, haec vcro corruptiomultisScriptu- rx teflimonijs , multis rationibus , ipfaque adeo ex- pericntiaccrtiflTmie probari potcft.
Talia praefatus vir Clariff. fubjungit hxc pauca argumenta verbis breuiflimis , quibus etiam breuifli- me refpondebimus.
I. Eam cul^am cenfm tUis imfutariy qui eius reatui d^ fctn>£ fuhiacent efl certifimum. Omnes autem (^dami fofleros fuhijci reatut d^ ^cenx culpd, quam Adam commi- flt, tota clamatScriptura, ac pr.efrtim Rom> v. 12. i. Cor,
XV. 21. 22. Diflinguo, clam.at iubjici fubjedione, qux antccedat ordine naturae vitium haereditarium, Nego, fubjedione, qux fequatur iliud vitium, Conccdo, teflemque laudo ipfumD.Gariff. cap. 8.§ 3. ^.206.
I I. Addit , Necpcteft fitri^ quin illis imputetur Ad-i- mi tranfgrefio, qtti inciirrunt ftenam , m»rtem fciHcet , tU.i traKfgrefioni diuinitus denunciatiim. ISijtm ^t hene dicun- t!'r tmputata Chnfto noftrapeccata , tjuodpanam illis deki- tafnfuftinuerit^ dr re^e nohis imputari cenfttur eius itfti- tia , quod eius meritum dr prjimium xternum confcqua- mur^ tta {^damf peccatum tjs imputan dicendum , qmi
3^
imsYUttim&foenAmfuftinent* Refpondeo, fieriqui- dem non poffc , quin illis imputetur Adami tranf- greflfio 5 qui incurrunt poenam illi tranfgrclTioni de- nunciatam-3 fedmanet integra quxftio , vtrum cam immediate , ac ordine Naturae priufquam corrum- pantur, incurrant, an vero tantum confequenter &: mediante illa corruptione? Prius nego, nec probat D. Marefius , poilerius affirmo. Ad Chriftum quod fpectat , imputata funt illi peccata noftra , non tan- quam autori , fed tanquam innocentiiTimo peccato- rum vadi : itaque prbptcrea peccator dici non po- tuit. Nobis autem peccatum Adami imputaturjnon tanquam illius vadibus, fed tanquam illius autori- bus 5 ac vere peccatoribus. Itaque plurimum diftant ilJae imputationes. Adde quod non funt iniputata peccata noftra Chrifto, imputatione antecedente, fed confequente tantum ejus confenfum , fme quo non potuirfent ei imputari. SimJliter difcrimen magnum cft inter iuftitis Chrifti & peccati Adamici imputa- tionem. llla enim ex gratia, hocex iuftitia nobis imputatur : & tamen ipfa iuftitiic imputatio non eft: immediata feu antecedcns , itii confenfum noftrum & fidem confequitur, abfque quo nulla eftet. Tan- tummodo eft memorabilis differentia. Nam fides non eft iuftitia, nec meretur vitam xternam, ciim vi- tium haercditariumfitvere pcccatum generi humano damnando futficiens. Nimirum, vtdixi, imputatio iuftitiae eft cx gratia, peccati ex merito.
III. K^tque h£C imputatio, inquit , mn nititurfoU
Dei iure in crcaturasy acDomimo ahfoluto (vt quidam i;^-
lunt) fed (ius tuftttia aquiftima, ac valde iufto tudkio, Fa-
teora iiitnputatiqinteihgiturMediata; Immediata
.. ' '--'--' cnim>
37 ienim , ( vt fuo locOjDeo dante, manifcftum faciam) cum diuina iuftitia non parum pugnat. Pergit, Nfi.m fxfe etutm hoc fit in foro humano ahfqiie vlU iniquttatis Jpecie y fd tuftiftmc , njt vmus culpa peccatum ^ vtium 'vmueifam communitAtem aut pof-eritAtem tjuoad fcen^ extenfionem imflicct , quoddum fit illa culpa toti vel com- mnmtati vclpofentati imputaiur. Primum hoc in Lc- ge fua damnac Deus dilertis verbis Deut. 24. \6. etiam cum decrimine la:fa:Maic{latisagitur 2.Reg. 14. 6. vetatque ne tale quid de iprmsiuiUtiadicatur Ezech. 18.:?. &c. lercm. ^t. 2^.30. Deinde, fi vnius culpa vniuerfam communitatem implicat, id fitjquia fupponicur vniuerfa communitas in eam culpam confenfilfe : alioquin idiufte fieri nequit. S^pey ad- dit vir Clariff. vfuuenit , vt quicquid delirent Reges^ple- Himtur Achiui , nimirum illi non miniis quam fui Rc- ges delirabant.
j9^^ Procurator aut Mandatarius peccat ^ ijs peccat, quorum nominafuflinet. Ncmpe quia hi confcnferant vt is corum efTet ea in re Procurator aut Mandata- rius. Sequiturergoimputatiojfi quacft, eorumcon- fenfum , non antecedit. Q^is autem noilrum , tanto antequam elfet , fuum vnquam Procuratorem aut Mandatarium conilituit Adamum ? Multis in locis obt-net , vtfi Vafkllus infidelis fuerit fuo Domtno , peccet nonfolumfibljfedfiispoflcrisy quificfudo excidunt^alias adfe pcruenturo. Eatenus certe poiieris peccat , quia feudutnquodamifit, cum amplius non habeat, tra- dcre liberis fuis non poteil:. Id quod etiam euenit Adamo, qui, cum iuititiam originalem airiiiliret,cam in poileros propagare non potuit : quisenimdare poifit 5 id quod non habet ? Ncc tamen fecuiturpro-
3« pterea infidclitate pofleris imputari. Nam fi feudum
vendidifTet, aut potentioris vel vi , vel fraude amifif-
{Qt<i eo pariter^abfque vllius culpae imputatione , pri-
uarentur pofteri. £ f apud Macedonas j^dditxh do"
€tus 5 cYimen maiefiatls ab all^m commiJfHm in vniuer-
Deut. fi^ ^^^^ cignationem vindicahatur. Quid > An homi-
»4 i^- numcrudelitatem ab ipfa DeiLegedamnatam putat
r ^i^ ^^'"^ clariif. Deumimitari > aut ex hominum injufti-
tia, quidDei juftitiamdeceatjdeberecolligi ? AHam
ei mentem & opto, & efte puto.
Sequantur in ejuslibrOj EtqHmiuismajorfit iWm*
Legnm quA obtinent inter chrifiianos , fie^e tamen euenit,
'vt Ufz Majefiatis aliudue grauius crimen fic imputetur
liheris d^pofieris ejus quiilludeommiferit , vt bonis fiuisin
fificum reda5iis, etiam nobilitatis gradu excidant. Nempe
liberi opum & nobilitatis patris funt hicredes , fi quas
habet, fi vero nullas habuit , authabuit quidem, i^d
aut fua, aut nulla culpa amifit^qui earumpoftenteftc
hxredes ? Hoc vero quid ad imputationem antece-
dentem primaehominis inobedientiae probandam fa-
cere poteft ? Peftem contrahit aliquis faspenumero
non foii fibi , fed domefticis ctiam & vicinis fuis.
Num vlla fit eispropterea illiusviri vel adionis, aut
palfionis , qua peftem contraxit , vel peftis ipfius im-
putatio?
Praeclare Chamierus Panft. tom. 3. lib. i. de hom.
corrupto. cap. 8. § 10. Atqui totam naturam ( pecca-
tum x\dami ) Ufiit , inquit Salmero : itaque fi^um efi
commune omnium. Nego confequentiam. Laefto ipfa
fada cft communis, at non caufa laefionis. iSic fi do-
mus vna conflagret, vt faepe fit , ob fegnitiem Domi-
ni^indeque vicia« domus; erit qui^eHX inceadium.
S9 commune: at fegnities tota illlus Dominljnon reli- quorum : non eft enim fegnitics ipfaincendiumjfed tantum caufla incendij , quod ad rcliquos peruenit. Sic qui miles excubias agit negHgenter , nocet ille quidemtoti exercitui: fed non tuittamentotusexer- citus fegnis. Sic Neronis crudelitas Romanis no- cuit : nec Romani tamen crudeles. Sexccnta funt hujufmodi.
I y. Superioribus alia quaedam Cl. Marefius ad- jungitargumenta. Ecquis vero , ina^xxit^negctquodnos ■^(ccauimus^ nohls merito jureque imputari ? lam autem nc- Jlrum ejjc qucque illud pcccatumj clare docet J^ofiolus j qui omnes in Adamo -peccajfe cjftrit. Ilom.s.12. Omnino quod nos peccauimus, nobis merito imputatur. Sed illud peccarc noftrum prius eft, faltem ordine naturar, ipfa iliius imputatione. Prxfcinde ergo cogitatione imputationem , nofque fi potes , demc nftra peccaffe ipfumprimum aduale pcccatumprimi hominis. Qui antecedentcm imputationemtenent, aiunt peccatum illud noftrum non efTe nifi per imputationem. Si noftrum non eft nifi imputatione , noftrum cft quia nobis imputatur, non contra nobis imputatur quia noftrum eft, Ad locum Apoftoli quod attinet , nec verbo peccautmus primum acStuale Adx peccatum lignificatur , ncc Apoftolus nobis videtur dicere in quo fcd eo quod potius, nec fi vertas in quo propterca elici vlla poterit imputatio , nifi forte confequens fcu inediata^vt fuo locojDeo dante^de-monftraturus fum.
V. Additj iS"/ enim in Abrahd lumhis decimc.tus tjl Leui, Heh. vii. p. quanto magis m lumhis <^dami nos cmnes peccajfe cenfehimur , vtpote qui in iUo cffemus y rt rami in radice, maffa mprimitijsj memhratn capite^ Rcm.
1 2
4^ ^ XI. i6» /. CoY. y.v.22» Si quis limiliter argumentare-
tur : Si in Abrahx lumbis decimatus eft Leuijquanto
magis in lumbis Sethi , vel Enofchi , vel alterius
alicuius Patriarcharum qui ante diluuium vixerunt,
nos omnes peccauimus i? Probaretne eonfequentiam
vir dodus > aut quid pofTet refpondere , quod ei re-
poni limilitcr non pofiit ? Nulla igitur cft confequen-
tia. Qoa enim arte inde elicietur imputatio primi
peccati aCtualis potius quam fequentium , & Adami
potiiis quam Sethi aut Noachi-, & antecedens po-
tius quam confequens? Sed, vt liberaliter agam^fa-
teor nos in lumbis Adami peccaiTe : num inde fequi-
tur, nobis ejusprimum actuale peccarum imputari
imputatione qua: corruptionem ha:reditariam ante-
cedat ? fequitur contrarium potius. Peccauimus
enim in Adamo , quia in eo fuimus. Fuimus auteni
in eo 'vt rami tn rad^ce. Ita autem funt rami in radi-
cCjVtnihil radicisramisimputeturproprie, fed tra-
hant rami a radicc naturam fuam & fuccum vita-
lem, quahseftin radice^bonum vel malum. Sic nos
ab Adamo currupto naturam corruptam traximus.
Cseterum nec malfainprimitijs proprie fuit , fed in
maiTa primitia^ , nec aUa membra in capite. Itaque
has comparationes ab eo quod agimus ah'enx vidcn-
tur^nec vllamimputationem inducunt, nedum mi-
mediatam aut antecedentem.
VI' Sed nefcio quid fubjicit probationis. :Erat
^uippe is ferfom publica & totum genm humanum reprx-
Jentabat longe efficacius qukm fummus Sacerios in fan-
ilu*rio totam gentem Jfraeliticam» Primum, nonne id
seque facile negari a me poteft , ac affirmatur a viro
do^^to $ Deinde , fac ita cffe , an Jgttur vna aliqiia.
41
caquc prima, lamini Sacordotis adio gcnti Ifracli-
ticae imputabatur ? Si ais , da locum Scripturae qul id doceat. Si negas , quid hoc facic ad probandam imputationem folius primi peccati actuaiis Adami, & quidem antecedentem ? Rcpraefentabat populum Ifraeliticum fummus facerdos ex muncre , vt vas foe- deris legalis, eumque fuper humeris & corde , quo- dammodo geftabat. Diciturnetale quidde Adamo ? VII. lS(jrc minusy inquit, verum eft , nos in AdAmo ^ecca(fejade6qH€ itilte nohis omntbuseius feccatum adfce- nam imput.iri , e^uam pofiea nos concrucifixos Chrifio in ijjfo fatisfecijfe tuftitix diuin-e , adeoque merit)) eius fatiS'- facf.onem O" ohedientiam nohis imputari apud Dettm ad lusittiam. Fateor nos in Adamo pecca{l'e3& iufte no- bis omnibus eius peccatum adpcenamimputari. Sed id nunc quidem inter nos non verfatur in queftio- ne. Quaeritur tantum de imputationis modo, icujVt ita loquarjfpecic.vtrumantecedenter feuimmediate imputctur, anmediantecorruptione .^Hoc affirmo, illud virClar. probarCjncconatur quidem. Abcrrat igitur a ftatu qua:ftionis,qucEinter ipfum & Placeum eifedcbebat. C^teruminChrifto fatisfecifteiuftitiic diuinx dicimur 5 tanquam in vade noftro^qui loco no- ftro fatisfecit, cum ispro fe fatisfacere nuUo modo debcrct. Dicemurne limiliter peccaftie nos in Ada- mo tanquam in vade noftro , qui loco noftro peccaf- fct > Scilicet nos tunc tencbamur Deo parere, Ada- mus non item. lUe autem in locum noftrum venit, vt noltro loco legcm violaret. Hoccine placet viro celcberrimo ? non arbitror. lam autem obferuaui fatisfadionemChrifti nobis imputarimediantc con- fenfu noftro feufide:itaquc nihil ex illa ccmparatio-
4* ne efficl polfe , mfi ad fummum peccatum Adami nobis imputari mediante confenfu noflro , qui habi- tualiterin vitioh^ereditarioincluditur : qux ipfilfima Placei fententia eft.
VIII. Vltimo loco hoc pugnat argumento. Af- ^ue hjtc ^eccati Adctmicl imputcjtio eo dqmcr efi , ^ucd ficut vitx condit^onem d^ promifionem non fibi ta/itum, Jed etlam fiiis fofierts acceferat jfifiarit , tta debmt mor- tis reatttm fito lapfii nonfibi tantltm , fed ttiam fuis cm' nibm contraxifie : nam ad quem pertment commoda , ad ilium quoqite onera c^ incommoda pertinere dqttifiimum efi. Qupmodo intelligit , Adamum vitse conditio- nem &: promiflionem non iibi tantum , fed etiam fuis pofteris accepifle fi ftaret ? An fic, pofteros A- dami futurosfuifle fub cadem conditione & promif- iione vitae , fub qua erat Adamus , hoceft, perpetuo vicSluros, fi Dei legem non violaftent ? Hoc vcrifli- mum eft. Nam fub quo foedere funt patres, lub co- dem etiam eorum liberi funt. An Adamum com- municaturum cum pofteris juftitiam fuam origina- lem, quam conferuaflet, fuiflc > Nihii verius , fed quid ifta ad imputationem peccati Adamici , pra:fer- tim antecedentem $ Peccato fuo fe priuauit juftitia originali , & corruptionem contraxit , eamque pri- uationem & corruptionem propagauit in poiteros, & per eam fuum mortis reatum. Qoare , vt fuit fub lcgc peccati &: mortis , fic liberos genuit fimiliter fub lcgc peccati & mortis. Communicauit cnim cum illis fuum peccatum , & per peccatum , mortem. An denique intelligit, juftitiam Adami , ii Itetiflet, omnibus ejus pofteris ad vitam aeternam imputan- 4atn fuilTe ? Primiun hoc negat , & aliquot argu-
4^ ,, mentis refellit D. GarilTolius lib. de Imput. primi
peccati cap. xv. §. 14. pag. $10. 511. Dcinde , vnde
id fciri poteft ? Denique , oportuiflet Adamum gi-
gncre iiberos fibi difTimileSjhoc cfi:, immutabiles feu
impeccabiles. Ponamus enim eos peccafTe , fuifrent
fimul & jufli imputationepaternae juflitiae, & injufii
proprio peccato , atque adeo fimul & vita & morte
digni. Si dixeris , pcccando ab illa imputationc
excidiffe , reponam igitur illam imputationem fu-
perfluam ac inutilem fuiffc , quippc qiiie , fi pcccaf-
fent 5 eis nullo fuiffet vfui ; vtpotc non miniis pro-
pria jufVitia juflis , quam ipfe fuerat Adamuj. Valet
igitur lioc argumcntum ad euertcndam potius quam
ad flabiiiendam imputationem anteccdentcm Ada-
mici peccati. Qms enim credat , Deum asquifTimum
eam lcgem pofuiife Adamo , vt fi obcdiret , quan-
tumuis cunitanter &: pcrpetuo, non imputaretur ejus
obedientia pofleri:. , imputaretur tamen ejus inobe-
dientia , fi contingcret eum vel femel non obedire;
atque ita (quod ad imputationcm attinet) contrario
raodo {e[e obedientia & inubcdientia haberent ?
CAPVT VII.
Si mam imfutationem primi Adtiz Peccati frohant
Ar^umenta D. Garijfoljj ^ eam nonnifi
mcdiatam fcu confequentem effe.
I. QIc fe habuerunt argumenta D. Marcfij. Eiita
Oeft Montalbani Anno M. DC XLVIII.
Decreti Synodici Carentonienfis De Imputiatione
44 pnml peccati Adae explicatio & defenfio , autore Ant. GarifTblio in Ecclefia Sc Academia Montalba- nenfi Verbi Deiminiftro, & SS. Theologiae Profef- fore •, AmplilTimisEccIeiiarum & AcademiarumTi- gurinae , Bernenfis , Bafileenfis , SchaphufianxPrae- lidibus 3 fnpremifquc Scholarchis &:c. dicata , apud quos de quibufdam , quos non nominat , fpargit mul- ta 5 & queritur , veritatis & pacis , fuique adeo ipfms honoris caufa 5 h quidinteUigo, potiustaccnda. Qui apudtantos viros tam publice accufati , fibi , nifi pa- ci & tranquillitati Ecclciiac , quam hmx (ux , confu!- tura maluiifent , haudquaquam defuiffent. Sed quia ( quod mihi vehementer dolet ) prxmatura mortc magnus ille vir ereptus Ecclefia^ eft , parcitum ejus memoriaejquantum poffum , cupio.
1 1. Mifia igitur Epiftola dedicatoria , is toto fere libro duo quxdam manufcripta , Placeique thefes re- fellere ftuduit. Eorum Manufcriptorum aherum pr/uij Aicvum j?ofienui> appellat, credoquiaalterum ante Synodum nationalem , alterum poft fcriptum fuit. Prius illud paucis ante Synodum nationalem menfibus fuus au6tor ab amico paftore fatis grandac- uo rogatus ex tcmpore quaft fuderat , autographum- quc fuum , quia tabcllarius vrgcbat , nuUo retcnto cxcmplo 5 nec cum vllo vel collega, velamico com- niunicatum, nec poftea a fe vUo modo viium , adeura miferat. Itaque ft qua illius dllfeminata funt exem- plaria, id , aut ab eo,ad quem miffum fuerat , aut ab ipfo D. Gariffolio, cumquo ille id communicauerat, fad^um fuifte oportuit. Illud certe nec fuus autor habet , neque Piaceus , & quis iliius ah'qubd habeat exemplar , nunc quidem me prorfus fugit. Itaque
non
4^ non poilum illud cum D. Gariffolij rcfutationc vllo modo conferrc.
Ad pofteriusmanufcriptum quod fped:at, fcriptum fuic a Pkcco feftinanti calamo ineunte anno 1647. nihilque cft nifi refponfio ad aliud manufcriptum ipfius Thcfibus oppofitum , ab amico quodam ipfi ob «tatem5& dodrinam &: munus venerandumjCompo- fitum5& ad ipfum, vt ci^fi minus acquiefccret, cele- ritcr rcfpondcret, miifum. Paruit ei Placcus , & re- fpondit. Pcruenit ad maous D. Gariffolij ea refpon- fio. Putauit eam manufcriptam & priuatam vna cum priore ilio manufcripto puWicCjlibro ty pis excu- fo, 6c apud Reuerendos Heluetios, qjui fortaffe nc fando quidem quicquam de ea acccpcrant, fibi effc refutandam : quam , fi vna cum refutatione fua vul- galfet 5 virifqueamplilfunis lcgendam exhibuiffet, facillimum fuillet eis de tota hac caufla judicium ferre. Sed placuit viro dodo Aducrfarium fuum, ({j tamen Aducrfariusappellanduseft is^qui, nc verbo quidem , eum oftcndcre cupcret ) intra priuatos pa- rictcs conclufum tencrc , ac velut immiffo lupatho coercere , dumfuris , omnibus audicntibuSjapudil- luftriflimos viros, eum grauifftme accufaret , caufam- que iliam totam aducrfus eum difccptarct.
Itaautem duo illamanufcriptacitat, quafi ab eo- dcm autoreconfcriptacfTentj cum tamcn non igno- rarct folius potierioris Placcum cffe autorcm -^ id quod etiam vno aut altcro loco non obfcurc innuit : "Et cum poftcrius hoc manufcriptum in capita xiv. effet diftributum , extra^^tas ex co particulas vbique fere diffeminat, capitc nunquam notato ♦, vt ncfcias ex quo manufcripto , tcI snan\ifcripti capitc excer-
K
4^
ptum fit id quod cltat & refutat : qax res mihi ma- nufcriptum pofterius ( illud enim prius , vt dixi , nec habco 5 ncc vnde habere pofTim fcio ) cum eius refu- tatione conferenti, plurimum dedit negotij.
Qupniam autem in co manufcripto Placcus pri- mum ftatum quaeftionis conftituerat perquam accu- ratc, deinde argumenta cius pro imputatione immc- diata peccati Adamici quicum difputabat, a Scriptu- ra, a ratione, a Patrum & Reformatorum teftimonijs dudia diflfoluerat, fuamque refponfionem varijs coii' tra iilam imputationem , vt ferebat occafio, rationi- bus confperferatj exagitauit D. GarifTolius vchcmen- ter illam ftatus quseftionis conftitutionem atque cx- pofitioncm, eaque negleda fcntentiam Placeo, quam non agnofcit, vbique attribuit , eamque argumcntis ita oppugnauit , vt pallim aliquas vel refpgnfioncs vel rationes Placei inferuerit , Sc refellere ftuduerit, Argumenta autcm lilius, cuiPlaceus refpondebat, quam vimhabeant, non aliunde meliiis cognofci po- teftquamexmanufcripto illo pofteriorc^inquo dili- genter & fumma cum fide ad rationis cxamen funt reuocata. Argumenta vero D. Gar. vcl eadem funt cumillisj vel , fi ab illis aliquo modo dirterunt verbis & modo proponendi, idem tamen ferc cft pondus, vt vixa Manufcriptiilliuscumlibro D. Gar. collatione & contentione cximi polfint. Eximam tamen quoad potcrOj & hocin loco ledori meo fiftam, vtvideat ca nihil antccedentem imputationcm iuuare.
llle igitur conftituto , non vt voluit Placeus , fed vt ipfe contra verba & mcntem Placei voluit , ftatu quxftionis abfque vUa imputationis diftin<aionc, quoniam fatis inteliigebat , imputationem antece-
dentctn icu immediatam per fe ipfam probari nullo modo pofTe , ftatim digrcfTus eft totis quatuor capi- tibus IV. V. VI. VII. vt probarct in gencrc , imputa- tioncm alicni pcccati injuftam non elfe. Id quod primiim non tam argumentari eft quam refponderc Argumcnto , quo imputatio antecedens primi Adx peccati impugnatur , ex codudo ^quodilla videatur cum juftitia pugnare. Dcinde id probat quod Placcus non negat. Qui cnim imputationem agnofcit pec- cati alieni mediatam feu confequentem , is certc fa- tetur aliquam imputationem alieni peccati injuftam non eife. Non igitur in gcnere probandum 16. crat de alieni pcccati imputatione •, conftat enim & iu- ftam & iniuftam cftc aiiquam poiTe-, fed in fpccic de tali imputatione, qualis ponitur eileimputatiopec- cati Adami antecedcns feu immediata. Id quodpro- fedo probatu prorfus impoffibiie eft. Sed quicquid fit , nunc enim mihi non libet cum viro do6to cxcur- rere, hxc nulla eftconfequentia : Aliquaimputatio alieni peccati non cft injufta, Ergo primum pecca- tum aduale Adami omnibusejus pofteris imputatur, & quidemimputatione corruptionem hsereditariam antecedente. Non enim ex illo anteecdcnte confe- quitur magis talis peccati , nempe primi aClualis A- dami,talis imputatio,nimirumantecedens, quam cujufuis alius peccati alieni , fiue ipfius Adami , fius aliorum Patriarcha rum quselibet imputatio.
Mififa igitur illa digreffione cap. viii. Argumenta quaedam profert ex cap. v. Ep. adRom. iJ^f. 13. & feqq. Sed ea argumenta non probare nifi imputatio- ncm , quae corruptionem haereditariam confequitur, Primum ipfemet fatetur, cap. 8. §. 3. p. zo^.&ali-.
K2
48
bi 5 vtefl a nobis obfematum fupra cap. 4. p, 21. & <:ap. proximo p- 35.
Deinde cum fmt duda a comparatione , quam in-
ilituit Apoftolus intcrChriftum& Adamum, pofTet
iis omnibus vna refponfio opponi , nimirum fimili-
tudincm in re tantum clTe non in rei modo. Qjam
refponfionem Placeus non didicit a Socino , ied ab
Apoftolo Rom. 5. 15. 16, a Caluino Com. inRom.
5. 17. &: 5 vt alios omittam , a ClariiT. Theologo
Andrxa Riucto , cujus haec lunt verba r-o Catholico
OrthodoxoTrad:. IV. Quaeft. 2. §. 18. T^thtltdmen
ejl in hoc argtimento quod nos adfgat vt ^giiofcanius ne-
ceptatem qHalitatum mhdrentium. id emm frohari tan-'
tumfotejl y nos in chnfio juftitum habcre , qucmadmO'
dum in Adamo iniuftitlam. Brit autem comparatio cau^
farum , non modi quo nobis res communicatur. Nam
feccatum <^dami nobts communicatur per gcner^tionem,
iuftitia autem chrifti ^er imputatienem, Itaqne non com-
parat ^poftolm modos quibm iuftitia recipitur , fed cau-
fast effeiitu & fttbje6la vtriujque. CaufifiUtis eft obe-
dientia fecundi K^dami , vt caufa condemnatioms fnit
inobedtentiaprimi, Bffectafunt quod vna nos tniufiGs con^
ftituity altera iuftos. SuhieUa funt multi yper vnum tufti,
per allum iniufti redditi. ideo Epfcoptn Bipontintis eiuf
demcap. h.ecverhaexplkans. Sed non ficut dcliif^um,
Rom.j. ita 5c donam , Es tota prxcederai fimilitudine con-
ly- chdit, Similitudo igitur eft quoad rem inter hxc,
ad cap.' f^<i non quoad modum. Hoc cum itafit^ adfferfariorum
Ep' ad claudicat argumentum quia a re ad modum rei non bene
^°™' argumentantur. In edit. Gall. §.8. haec vltima verba
efteruntur plenius , Cela eflant , l'argu?nent d^s Ad-
Hcrfatres ne vautrien; pource qnUs condum enicciuy^
4P
^ue nout fommes mfiifieT^en chrifi , de mefme facon que nou4 f)mwi€s rcndm fecheurs en Adam , ce que 1'Jpcfire ne dttfas. Quid pro ifta noftra refponfione , & ctn- tra argumenta D. Gar. dici potuit difertius ? Ea tamen cxpcndamus breuiter. Non referam omnia elus verba: funt enimnimis prolixa*, fedeatantumj in quibus ncruus &: vis argumcnti confiftit.
Arg. I. ApofiGlus id fihi fropofitum habet pofierlori capitis S' f^^te , qu£ a verf. 12. ijfique adfinem fertingit^ €ap. s. <vt, qu£ de jufiificatione docuit , ea nohiUs typ expofitione ^ \qq^ confirmet. Oc Docuit autem eaf. 4. jufiificationts nofird rationem in et confificre , quod^er imfutationem jufitti^ p. 101. Chrifii fide ferceftx , jufiificemur , id efi ,jufii habeamur & abfoluamur afudDeum d^c. Jtaque hoc njult Afofiolt^ exifiaChrifii cum ^damo collatisne concludere, jufiific^'.- tionem nobis obtingere ex imfutationt iufiitiji Chrifii, K^tqui hoc milU legitima ratione concludi fofiet , nifi foneretur imfutAtiofeccati {^dx. c^c. ^ujt emm efi eiuf modi confiquentid vis aut ratio ? Feccatum naturalitcr ex t^damo in nos frofagatur , fine omni imfutatione. Ergo iufiitia ficandi Adami , qui Chrtfim efi , non frofAgatto- ne ffid imfutatione ad nos defcendit,
Refp. 1. Primam illam Majorem propofitioncm, K^j)ofiolHi qu£ de iufiificatiene caf, 4. docuit , ea nobtlU typi exfofiitione confirmat , vel vniucrfaliter accipi , vel particulariter 5 hoc eft , Apoftoluih vel omnia qnae docuitconfirmare j velquaedam. Si prius , falfa eft propofitio. Docuerat enim , fidem imputari ad ju- ftitiam , non juftificari hominem cx operibus lcgis, promiftioncm non efte per legem , quxnam fit fides pcr quam juftificamur &c. Qiix tamen proprie non confirnuc ductis ab ifto typo argumentis ; quippe
50 quorum in illa comparatione nc mcminit quidem. Si pofterius , vitiofum eft argumcntum , nec vUam concludendi vimhabetieft enim in prima fyllogifmo- rum figura. Quod fi concipiatur Xn tcrtia figura fub* jund:a minore vniuerfali ^ ea minor fme dubio falfa crit aperrc.
Reip. 2. Vt ponamus vitio carere Syllogifmum, cjus conclufionem nonobeirePlacco. Conceditcnim vltro primi Adae peccati imputationem , modo con- fequens feu mediata intelligatur, quam intcUigi, non autem antecedentcm feu immediatam^illaipfaChri- ftum inter & Adamum comparatio flagitat. Nam im^utAtio juflttU chrijli/de percept£ , nollrum confen- fum 3 noftram fidem conlequitur , eaque mediante fit. Confentaneumeftigitur,vtimputatio primi Ads peccati ei refpondens , aliquem noftrum , fi non adum 5 faltem habitum , fi non adualem , faitem habitualem confenfum fequatur , eoque mediante fiat.
Refp. 3. eam D. Gar. conclufionem adfcribere A- poftolo , quae ex illa comparatione deduci non poteft, nifi cuerfaconftanteomniumPatrum, omniumque Ecclefiarum Orthodoxarum dodrina. Vult enim hanc efte conclufionem Apoftoli. Ergo iufiitiafecm- di Adami , qui Chrifiia efi, non propagatione , fedim- fHtationeadnosdefcendit. Quae conclufio fequi non poteft nifi ex hoc antecedente , Peccatum Adarai non propagatione , fed imputatione ad nos defcen- dit. Nam S ponas peccatum Adami partim propa- gatione, partim imputatione ad nos dcfccnderejqua confequentiainde conficies, juftitiam Chrifti non propa gatione , fed imputaupne defcendere $ Opor-
51
tet ccrte {imiliter in antccedcntc propagationcm peccati Adae ncgarc^quam omnes & Patrcs &: Protc- ilantes conftanter docuerunt. Qnid , quod ctiam po- fito iilo falfo & crronco antecedcnte , confequi non potefl illaconclufio , nifivi majorisiiliuspropofitio- nis quam fubticuit , Quomodo peccatum Adami ad nos defcendit 5 codcm , & non alio , defcendit ad nos Chrifli juflitia. lam autemifta propofitio fi ita vni- uerfalitcr intelligitur , aperte falfa cft. Defcendic cnim in nos peccatum Adami non ex gratia , fcd cx juftitiaj naturaliter 3 non fupernaturaliter , nobis Sid\i non confenticntibus Scc j Eodemne modo def- cendit ad nos Chrifli juflitia ? Sin autem intcUigi- tur particulariter, vtfitfimilitudoin quodam modo, non in omni , vitiofa erit confequentia , vt potc ex majore particulari in prima figura. It ergo & con- traEcclefisE dodrinam hxc argumcntatio , & Apo- ftolum facit male ratiocinantem. QiKe omnia viro dodo cxcidilTe , &c quidcm inipfo primocjus argu- mento, dolendum profcdo cfl , vt & illud quod fc- quitur.
K^ltcrum hdc, inquit , reBifime & euidentipme cm- cludttur : Ada/nus ejl tyfus Chnjli , &fmt Adamus & ChriHus capita generis humam in cmrariis effcBis. At- ^ui Adamici peccati imputatione omnes fnmus peccdtores ^ rei* Ergo &juHitu Chrifti imfutatione omnes tuHif- camur ifcH iusii confHtuimur apud Deum. Quomodo cnim id re^Sliflime & euidentilfime concluditur, cum fmt in argumento fex aut feptcm termini ? Et quo- modo hoc voluit concluderc Apoflolas , qui neque imputationis peccati Adamici , nequc imputationis juHitis Chrifli in toto hoccapite meminit > Et quo-
5^ modo fi hoc Apoftolus voluk , Caluinus , Martyr, & alij in fuis commentariis , eius mentem & verba expofuerunt , nulla , neque imputationis peccati A- dami, neque eiufmodi argumentationis , fadamen- tione^ Quid , quod iftud argumcntum , adco non rediflime & euidentiifime concludit , vt ctiam pof- fit retorqueri. Nam quae cftconfequentia, Adamus Sc Chriftus funt capita generis humani in contrariis cffcdis. Ergo contraria ifta, cffecla ab iis codcm prorfus modo procedunt ? Annon potius fequitur, contraria cum ftnt effedta , illa ab iis contrario modo procederc ?. id quod ctiam resipla confirmat. Nam ab Adamonafcimur pcccatores naturaliter, aChrifto fimusiuftifupernaturaUter, abilioexiuftitiaj abhoc ex gratia , ab illo iine aduaU noftro confenf u , ab hoc peradualem noftrum confcnfum, abilloperpropa- gationem naturalcm , ( idenim cx quonata eft hx^ refis Pelagiana perpetuo ab orthodoxis creditum fuit. ) ab hoc nullo modo pcr eiufmodi propagatio- nem. Mitto csetera difcrimina ^ quorum qua:dam , vt dixi 5 ipfe Apoftolus obferuauit , qua^dam Caluinus ad i^f 17. iiSj quje Apoftolus obferuauerat 5 adjun- xit. Sed fac argumentum iUud D. Gar. redte con- cludere jConcedet Placeus nosomncs Adamici pecca- ti imputationc confcquente feu mediata efTc pecca- tores & reos , negabit antecedente feu immediata. Quid faciUus quam ita rcfpondercc'
Hic D. G. Laudato loco cx Clar. Amyraldi h*b. de luftif. in MiUet. c. 3. ex eo ficcoUigit. Auclis^ inquit, exinobedientia, Adami^qu£ fnerk njnica a^io ^ in nos dejl eendentem cgndemnationem , quA nonfit aliquid inhdrensy fedobli^atio adfQsnam ( addideratCh Amyr. veUbli-
gmoms
^atknis iWius dechrdttok fotefiateftiferiori. ) ^i AUtem ^repter inohedientiam alterius ohl gatur adjfcenAm , rea- tum ftifiinet illitis inohedientid , adeoque imputatur ei illa inobedientia.
Audio quidem ex illa inobedientia defcendere in nos condemnationem, fed non audio defccndercim- mediate & antecorruptionemha:reditariam.idquod tamen vnum in tcr nos controuertitur. Dixit vir Clar. Adamum tnch.dientiajua condemnatonem ^ mortem inuexfie y nimirum quia inuexit peccatum in omnes homines, caufam condemnationis &: mortis, vt pa- tet ex Rom. 5. 12. Dixit eos qtd cum K^damo ccmmu' noiiem hahcnt, eius coy:demnatioriem parttci^are , ^ vna ctimco mort' effefhh:e6tos. Intelligitautem communio- cem cum Adamo , non quatenus fuit homo ( hanc enim etiam ipfe Chriilus habuit ) fedquatenas fuit peccator. Hibemus autem communionem cum A- damo quatenus fuit homo ^ quia traximus ab eo na- turam noftram , &: quatenusfuit pcccator, quia tra-- ximus ab eo peccatum nollrum. Suilinemus itaque reatum iiiiusinobedientiac , fedmediante corruptio- ne ab eo in nos deriuata;.
Hinc anfam arripit D. Gar. inuehendi in eos qui Rom. 5 . "^ f 12. 13.^. ccati nomtne , non ipfum Adami fecc.itum acfuaU intelltgendum conttndnnt ffd potitts c^ folum corruptionem internam , & nohis propagattohe carnis (X Adamo inhdrentem. Voluit fmedubio taxare Pla- ceum 5 immemor ante boc vltimum feculum, & fu- perioris fincm hanc fuiife omnium aut faltem fere omnium quotquot non fuerunt pelagiani aut Pighia- ni, communcm expofitionem. Interim non diffiteorj quin nominc lapfus & inobedientia: etiam aduale
L
^4
illud prlmum Adami peccatum mtclligl dcbeat.
Sed nefcio quid argumenti D. Gar. fubjungit. ^uomodo 5 inquit , de jufiitia Chrtfil loqmtur Aj)ofiolu4, ita etiam de ^sccato Adami. t^t frofrie nenmfi de tlU jufiitiA loquitur , quji efi ipfim chrfii formaHter & fubjciftiue 5 nofira ^ero relatiue & per imputationem. Ergo df" pro^rie nonnifit de illo peccato Adami loquttur, qttod in CAdamo inhselit , fed imputatione nofirum fit. Taceo duplex hujus fyllogifmi in forma vitium, vnum 3 quod majori affirmanti negantem fubfumit inprima figura : alterum , quod in Majore de modo loquendi agitur , in minore vero de de re ipfa , hoc eft 3 de quadam juftitia : poftet enim vtrumque faci- le corrigi. Taceo etiam Apoftolum non meminifte
luftitiae, Tni^-attimvvy^i Chrifti , fcd ivli ^tMtauATO? , 7r.i
t/wKowf T» ivoi' Illud obleruo : In fuum autorem reci- dere hoc argumentum , & quidem duph'cato idu. Nam primo juftitia quas fuit in Chrifto formaliter & fubjectiue , juftitia fuk habituaiis , a^^iones enim non funt formalitcr & fubje(!^iue in agente, fed ab agente. Vnde fequitur ftmiliter Apoftolum de Ada- mi peccato habituali loqui : quod tamen hpc ipfo loco D. Gar. negat. Deindc per juftitiam Chrifti D. Gar. juftitiam intelligit , qu3c vniuerfam totiusvitx Chrifti obedicntiam compleCl:icur. Oportet igitur etiam per pcccatum Adami omnem totius vitae ejus inobedientiam int«lligere. Id quod falfum effe & omnes fatentur , & ipfe D. G. clamat. Quod fi per iuftitiam Chrifti , vnam tantum fmgularem Chrifti obedicntiam intelligi voluit , oppofttam vni tantum (ingulari pcccato Adami, agnofcetquidemPlac. ita accipiab Apoftolo wttfarTlwV^-Tef, & TMfetKotji nomina ^i>
i8. &ip. Sed negabit inde fequi ,autimpatationeni immcdiatam inobedientix a<5lualis Adami , aut Apo- flolum pcr 7{w AiAHfTicur iJ^f. 12. 13. non deiignafle vi- tium inhaercns : ac nihilominus hujusD. Gar. argu- mcntationis vanitatem C\c oftendet : Subfumet enim, Atqui Apoftolus proprie non loquitur de prima Chrilli iuftitia feu obedientia , fcd de vltima. Ergo &: proprie non loquitur de primo Adami pcccato, fed dc vltUiio. Qmd faliius ifta conclufione ? Quid tamen obftat , quominiis xque reCic Si euidenter coUigi videatur ac illa D- GarilTolij ? Quod porro ait juiUtiamChriiti noftramfieri per imputationem, id (i verum eft , ideo eft verum , quoniam illa impu- tatio gratuita eius donatio eft. Fit enim noftra pro- prie loquendoChrifti juftitia, Dei & Chrifti dono, & noftra per fidem acceptione j quo modo certe pec- catum Adami fieri noftrum non poteft. Quod dif- crimen paftim Apoftolus inculcat t« 'S^THafMv & xpL
fMtTJ opponens 70 p^cipKXfxa, W Jt^fniua , tIuj J^pSctV t*;\Ha^:/77 , Tiui
chifftmav Ttit ^fiTDi 3lj vifJ^fisLf, Quod fubjungit , mccu' tum quod in Adamo inhxjit imputatione noJlYum fieri , mihi vehementer abfurdum videtur. Inde enim fe- quitur , peccatum illud non imputari nobis , quia no- ftrumfit \ fedcontra noftrumefte, quia nobisimpu- tetur \ atque adeo illam imputationem caufam efte cur peccatores & rei fumus, ficut donatio & impivta- tio juftitixChrifticaufaeftcurfumus jufti. Idquod quam fit a Dei judicis ( nam imputatio eft actio judiciaria ) scquitate alienum, nemo pius non videt. Caetcrum lege fi placet comm. Caluini in vf. 17. Hic etiam D.G.confiteturjimputationem fequi corni- ptionem iiatiuam , quo conielfo , quam imputatio-
L 2
^6 neni probarc poteft^nificonfequentem > ImputatwM- quit , neceffmo cum corruptione nAttHa conitingttur , tmo cum fe^^tntur*
Videtur §.6.aliud quoddam argumentum afferre, Sed rcuera idem eft cum fu-periori, fi vim &: pondus fpedes, vt nihil fit opus alia refponfione. Id tamen . quale fit v ideamus. Sed & illud , inquitj adfcjpum hu- jii4 locifertinct , qtibd caufe contrariorum tjfcBuum com^ farantur , njt fciliat Adamtu & chrifltis, tancjtiam caufc ejufdemgeneris prodiicant tjfeSftnfuos infiis- Itaque quo- modo Chrifliis eft caufa jifific.^.ticnis , ita efi ^dimm caufi condemnationts. JSjetvpe ■Chriflt^s jtififcatlonis d;* reconciliationts nofird cauia meritoria : i^damta itidem caufa meritoria condemn. t onis & abdicationis nofirA &c. Hinc colligit ; ,^i peccato fito nohis reatum &* pctnam merut , illitis pecc^itum nohis tmpittatur. Sicut qui jrfiitiafiia nobis reconcHiationem meretur & vitam , ilhus jufiitiaimptitatnr. Atqui Adamus peccato fuo nobis me- ruit , vt nifin/us & poenis ohnoxfj. Itaque dtibitari non pctcfi y quin tiiius peccatum nobts tmputctitr. Singulaex- pendamus : Fateor Chriftum & Adamum effc caufas contrariorum effecluum in fuis , illum iuftifica-tionis, hunc condemnationis, nego inde fequi , Quomodo Chriftus eft caufa iuftificationis , ita erfe Adamum caufam condemnationis, nifi qitomodo accipiatur pro quam vere. Contrarium enim potius , vt jam monui, inde fequitur. Caaf^e enim contrariorum elfe(5luum non agunt eodemmodo, nifi forte gcnerali , fed po- tius contrario. Non enim quod calefacit , eodem mo- do fpeciali agit ae quod frigefacit , fed oppofito po^ tius j iliud eniiii agit caletaciendo, hoc frigefacicn- do. Chriftus fuit caufa iuitificationis obcdiendo 3
57 Adamus condemnationis inobediendo •, Ille edendo
de fmdu vetito , hic moriendo ^ Ille foluendo qu.od
debebamus vt vas nofter , hic alio planc modo : nam
nec vas nofter erat , nec fecit aut foluit quod debe-
bamus ,*tantum fecit id quod nonfacere tenebatur.-
Qnare egregie ad object. Bellarm. ex Rom. 5. "
fic t regnafiit peccatum m mortem , ita dfgratia regmtper
tufiitiam ad vitam jctcrnam , refpondet Clariifimus
vir, cums quondam auditor fuit Placeus, Chamierus^
hisverbis ( tranfcribam enim totam eius refponfio-
nem, quia ledu digniflima eft. ) Rejpondeo , ttfiitiam lib. 1»;
hoc lccoy intellgi internam renouationem nofiram , conce- l^c^a
di non fcjfe : fed itfiitiam illam Chrfii , ctntn impntatiO' xs\.v*
ne fumus itfii : ISljque concedimus vlUm in f^ntithefi P«&*53
viyn ejp j qu^t illud inferat. Peccatum fatemttr intelligi
td^ qtiod regnabatper opera mortifira : fiue melius ipfam
illam corrupffvnem ncbts inhxrentem vnde opera mortife-
ra : fedprcpttrea itfiitiam inteUigendam nohts inhxrcntem
prorfiis negamus. 2{_on enim o?nnino eadem ratio cadendi,
qux refnrgendi. ^ Cadere homo nonpottat , nfi per proprium
peccatum , nunquam per al'eratm. Scd vicifim , (-ui tcr
proprum feccatum cecidit , non potut refurgere , nifi per
Alienam luflitiam. £)uomodo non potcfi decvcfor inneruo
ejfe nifit per propriam indigentiam : fed nertio folui idcm
non pctefi , tzfiper alienam opulentiam ; nimirum eius-y
qui ^ro eopecunias numerat. Itaque comparaturpeccatum
iifiiti^ , non tanquam inh.tr ens tnh.mnti , qtiofiipfum de-
cipit Bellarminus : fid tanquam cattft eauf , iliinc mortis,
htncvitjt. H.7ctenus Chamicrus. Cum igitur propo-
fitio , Qjpi^iodo Chrillus eft caufa iulHticationis, \t\
elt Adamus caufa condemnationis , nOn fit vniuer-
/aliter vera , non poteft ex ea deduci hxc coiaclufiOi
58
Brgo vt Chriftus eft caufa meritoria luflificationis, iic Adamus eft caufa meritoria condemnationis.Quo-- cunquc enim modo ex ea formetur fyllogifmus, eius, fi fit in prima figura , vitiofa erit forroa*, fi in tertia , minor erit sperte falfa. Demus tamen , Ada- mumefle caufammeritoriam condemnationis : num inde confequetur peccati Adamici imputatio imme- diata ? nuUo modo. Eft enim caufa meriroria, no- ftraecondemnationis, nonimmediate, autmeritoan- tecedente corruptionemhaEreditariam^fed mediantc illa corruptione c^uamnobifcum communicauit. mc- ruit enim nobis condemnationem, quia meruit fibi condemnationeni ? & fuum meritum feu peccatum in nos propagauit , ac per peccatum feu meritum con- demnationem. Conftatenim nos omnes ex Adamo reatum &: condemnationem mediante corruptione haereditaria ab eo in nos propagata trahfre. Id quod {imiliter de Chrifto dicinon poteft, nos iuftificatio- nemab eo, mediante inhxrente iufiitia in nos pro- pagata , trahere : non enim , vt corruptio hacredita- ria vere peccatum eft nobiscondemnandisfufiiciens, fic iaftitia nobis inhserens meretur vitam jeternam aut ad nos iuftificandos fufficit. Hoc difcrirnen qui nos oppugnant , fi agnofcunt , vident fua huiufmodi argumenta ruere-, fi non agnofcunt, difcedunt a fidei confellione, quam 28. Synodi Nat. confirmauerunt. vtrumuis eligunt ?
Quid fuperioribus argumentis pro imputatione peccati Adas, praefertim immediata, debilius? Lau- dat tamen ea fuus auclor , ^, vt fme Ledoris faftidio repcti pofiint 5 //2 hreue com^endium redtgit. CompAratt^ fur^ inquit, caufae, com^nramur caufarum eftv(5ia 5 com-
5P j^drdtttur effedorum modi. Caufae , fctltcet Chxtjlai d^ (^damus yCompardntHr , qtihd ^tra^ue cundtm rcjpc6ium & ^<nv haheat ad tlla, qux in hommhus producunt,cjfc{^d, nempe reJpeBum meriti ; qtiod rtraque non tantumftr quamcunque efficientiam , atit quomodolhet di^am , fed per meritortam effictentittm producant , altera uifiiJicatiO' nem, altera condemnationem. Cauras& caufarum etfe- da comparari fatcor, nego effedtorum modos-, Nego vtramque caufam eundem rcfped;um habere ad illa, quae in hominibusproducunt, effcda : habcnt enim diuerfum potius : Altera enim per naturam , ahcra per gratiam producit effecSlum fuum ; Ula per genc- rationem carnalcm, hxc pcr gratuicamdonationcmi Illa propagando in nos pcccatum inhsercns quod merctur condcmnationcm , haec rcmittcndo nobis illud pcccatum inhxrcns ^ Ula %<^v habet ad vnum tantum pcccatum & reatum , haec ad omncs rcatus omnium pcccatorum noftrorum. Quomodo crgo dcmonftrabitur 5 cundem effe vtriufque refpedum, & quidem meriti ? Meruit nobis Chriftus remiifio- ncm pcccatorum. Is enim debita noftra cxfohnt. Is luftitisE Diuinac loco noflro fatisfecit. Is mortcm, quam eramus commeriti, paffuscft , & , vt loquitur K^o^oXus^fa^tus eft pro nohispeccattim, vt efftmus iufii- tiaDei in iffo, Is fuum nobis vltro mericum dedit : nos id per fidem oblatum accipimus. Haec Patris, haecFilii mcnSjhaec voluntas,hocconfftium,hic fco- pusfuit. IdScriptura paffim inculcat. Dicit-nc dc Adamo tale quid? Voluit-ne is nobis fua illa inobc- dicntia mortcm mcreri ? Peccauit-nc loco noftrc ? Dcdit-ne nobis fuum illud mcritum > lllud-nc acci- pimus per aliquejm mcntis voluntatis-vc;i6tum no-
60 ftrum ? Quom^da ergo dicitur vtriufquc idem eflV refpedus^eadeni 5^«''"r? An fivitiuminhsrens nobis damnandis fufficiens in nos ab Adamo propagatum^ eft, confequens eft, iuftitiani inlixrentem nobis iufti-- ficandis fufficientem in nos a Chrifto propagatam fuifte ? Videant tamen , quxfo, qui nobis in hac. caufaaduerfantur,.annon hocaeque ac imputatio an- tecedens Adamici peccati Argumentis D. Gariftbh'j coUigi poiTit ? Quantacunq-, igitur inter vtramq-, cau- fam, non jam identitas,fed hmilitudo nleriti dicatur cfre,ar6;c tenendum eft, in modo communicandime- riti baud exiguam dilTimiiitudinem obferuari debere. Subnedit D. G. Syllogifmum. J/iud cmus conjide- r^Jtione d^ meritOyVelcondemnamuYj 'veliufiificamur, im- putatur noblsy velad cnlpam& reatumi vcl ad iujlittam dr abjolutionem. Atqui confideraPlone & merlto peccati Add condemnamur ; confideratione d* mer.to iufiiti^ Chrifiiabfoluimur & iuflificamur. Ergo & peccatum Ada, d^^iufiitia Chrfil nobis imputantur.,
Conredi poteft conclufio. Probat enim xmputari quod Pl. non negat : non probat imputari imme- diate feu antc corruptionem inhjErentem. Id quod vnum PJ. negat : Concedit enim vltro & peccatum Adami mediante corruptione noftra , & juftitiam Chrifti mediante fide noftra, nobis imputari. Diftin- guenda eft itaque minor. Nam fi confideratio & meritum inteliigitur antecedens corruptioncm hae- reditariam,negatur minor , ftn confequens , conce- ditur. Vel diftinguitur peccatum Adae : condcmna- mur enim confideratione & merito peccati Adae in nos propagati , peccati vero Adas praecifi a propa- gato vitiOj& ante illudimmediatdfpedati,non item»
peindtj
Vt enim jaftitia Chrlfti fit noftra per fidem, fic pec- catum Adami iit noftrum per communic^tum Inhx- rensritium.
Ticinde y iaquit, comparnntnr t^tQi^ tlLirum cdrfi- rum j nimirum peccatum & juftitla, ^md a Chrifto dd ms perting t y non eft taKtum tuft.tia mhxrens ct noftra fubjectiue , fcd^tlam iuftitia extra nos , d^ aliena , & noftra nonnifi imputatiue. Ergo (^uod ab Adamo ad kos pcrtingit, non eft tantum ccrruptio uJjxrens^d^ hsibitualts, fcdetiam peccatum d" inobedientia extra nos , d" aliena, & noftra nonnifi pa impntationem. Primumnulla eft hiec confequentia : nidtur enim ornilTa propofitione majorej quae quocunque modo concipiatur^eritjfi vni- uerlaiis, falfa ^ h pariicularis, inepta ad hanccfficien- dam concUilionem. Deinde fateor nos a Chrifio non tanrum moralem, ftd euam forenipm juftidam ha- bere, quarum illa corruptioni.inhxreuii ^^ hxc reatui., qui corruptioiicm fcquItLr , opponitur 3 itaquenb A-iamo ad nos pcrti^iiTe non tautumnioralem, fed ciiam forai^em iiijultitlam, nempecorrpptionem & rcatum. Eatenus eftiimi.utudo. rSed.adibifcetD- G. falfa quxdam. Primo fallum eft iufiitiarni Chriiii non effe noftram nifi imputatiue. Hft enim noftra Dci & Chritii dono, nec-non acccptione noflra per iidem. Itaque donum , d.natioper gratiam^ rcdund.antiA grafd^ d)iium iuftitu vocatur ab A-poftolo. ..Q^xiio- miaa quis non videt diicrimen poriere inter juiTiiiam qux a Chriftoj &: peccatum quod ab Adamo ad nos pertingit, in modo quo funt noftra ^ Otiertur nobis hoc donum j^riEdicatione Euangelij 6c aceipitur pcr fidem. Itaque FideijuiLificamur, Mcntj? i^iturloqui-. r^™"^-
n / r n ^ . ^ ir-Rotn.
tur rareus, } t dohumftt ndftr^.m , CHrt^^manu ^.cipitur: j.)^i 17
IVl
6t
ju dommjuflitU ndfirumjit, fiandojide td nohts appH- Cdmm. Deinde quam Chrifti juftitiam intelligit? habitualem? habitualis igitur Adamiinjuflitiaintel- ligcnda erit , non autem ejus peccatum aduale. Adiualem totius vitx^ Erit ergo fimiliter inteJHgen- da adualis injuftitia totius vitx Adami , quodnemo tamen dixerit. Palfiuam quam vocant , qux morali quidem fcnfu iuftitia non eft ., fed forenfi ? Hsc pro- prie foli reatui opponitur. Nafcitur autem ex cor- ruptione reatus. Ab Adamo igitur ad nos pertingit reatus corruptionem fequens , qui per iilamcorrup- tioncmnofter eft, non autem perimputationemtan- tum. Hoc qui negauerit, is a Scriptura & omnium Eccleftarum proteftantium dodrina , fidei cc nfeffio- nrbus, & aduerfus Pelagium & Pighium difputatio- nibus declarata difcedet. Si quis autem eo non con- tentus alium dicat ab Adamo ad nos pertingererea- tum, qui corruptionem antecedat , & nofter non fit nift per imputationem, is & duos reatus ponet , alte- rum priorem, alterum pofteriorem corruptione^con- tradicentc D. Garilfolio locis jam a mc notatis pag. hujus lib. 27. &Deumfaciet autorem pcccati noftri: quippe qui judiciariafua imputatione peccatoresnos facit, alioqui non peccatores: &, vt reliqua taceam, inuehet nouum dogma in Ecclefiam prxter Scriptu- ram, & fidem antiquam. Sed pergamus.
Venique, inquit , comparatur modus effedorum , ^u£ db iilis caujis ad nos pertinent. lujii conjlituimur per Chrijlum : feccatores fer Adamum. ^uomodo iujii per Chrijium ? imputatione iujtittjt ifjtm. .^uomodo fec- tatores per Adamum ? imputatione inobedtentia iffris, lam cgo 5c Ciariff. Rittetus nega\iimus comparari
'^3 tnodos, Sc TC^^ quidcm : nam quxrcnti^^modo iuj?l
ferChnftum ? Si quis autore Apoftolo relpondeat,
donatione iuHitu jer grAtiam , potcrlt-ne quaerenti,
^uomodo feccmres ^er Adamum?{\xm\\X.tr rcfpondcre,
donaione iufltt'i£? Et (]mdem/fer gratiam ^
Superiora argumenta dudafueruntay?^^ Apoflo-
li, fequuntur ea , qu3c ducuntur ex ejus i/^r^^. MifTa
breuitatis ftudio -fC. 12. explicatione , quid indc
concludat videamus. Certc, inquit, offofttorumead<m
efi ratio , & ex vmm inteUigentii in altcrms cognitionem
facite deuenitur. Si mrimus (juidfit iufitia per Chrifium
allata , intelligemui c^ quidfit feccatum per Adamum in-
troducium. Atqui jufitia per Chrifium intrcduBadu^lex
efi.^ impiitata dr inhxrens, ita tamen , 'vt ex ratione materiJt
<ci^ argumenti, quoddifceptatur a Paulo , imputata hieprO'
prie intelligenda veniat, cum de jufiificatione agatur, inh^-
rens autem^nonnifi ex confequentia rerum^ quatenm fcili'
cetnullus imputatajufiitia donatur^ cui non Deus etiam in-
hxrentem largiatur. Ergo fimilitery peccatum per Adamum
introdu6tum , efiilludquidem di.plex , imputatum & inhx-
rens in nobis, ita tamen vt ex ratione negottf, quod hic agi-
tur/tmputatum proprie inttlligaturj inh<!trens autem non-
nifi ex confequenti , propter arBifiimam & indifiolubilem
coniunStionem imputatwnis & corruptionis origlmlis. Hxc
cxpendamus. Certc, inquit, oppofitorumeadcmefiratio:
omniumne, inquamjSd omnis^an quorundam tantum
& quxdam ? Si hoc, vitiofa eft argumcntatio \ Si il-
lud 5 falfa eft propofitio. Opponuntur auaritia &•
prodigaiitas , cft-ne eadem prorfus vtriufque ratio ?
Si eft cademjcft-ne ctiam eadem prorfus. liberalitatis,
quae vtrique opponitur >
Sed iac ita effe , annon erit intelligenia propp-
M a
\
H
iitio de Hs, quas forimliter & ad^qnate & in genere
opponuntur^non autem de certis quibufdam eorum
indiuiduis ? la genere enim obedientia & inobe-
dientia , juflitia & injuftitia opponuntur , itaque al-
tcra cognita, altera facile cognofcitur. Sed in fpe-
de\, vel indiuiduOj poteft certa quasdam vnias obe-
dientiacognofci, ignorata certa quadam alteriusin-
obedientia &: vice vtvi^^hxc cognofcijilla ignorata :
ac ne dilcedamus a fubje6ta huic difputatioiii mate-
ria 5 potuit olim Cognofcl inubedientia Adami non
cognita, qua: wi itiedetur, Chriiti obedientia ^ &: hasc
potuit quibuidam e gentibus nota <ieri antequam
quicquam de Adami inobedientia edocerentur. Ni-
mirum ciim" &: fubjedis , & objedis, & lege, $c
tempore,6i omnibusaliis circunftantiis differat, funt
quidem oppofitorum generum duo quaedam indi-
uidua , fed ipfje per fe non opponuntur proprie, niii
rationc effeclorum , vt morbus & remedium. For-
maliter enim &: Logice loquendoinobedientia Ada-
mi oppofita fuit debitx ab eo obedientiae, &c obe-
dientia Chriiti inobedientiac quam ex eodem fubje-
£to exclufit. Sed miifis ilHs Philofophicis propoli-
tionibus veniamus ad Theologicas. o^/^/// ,inquit,
jujiitia per chrijfim IntrdduBa duplex efi , imputii:ta&
inhsrens, Agnoico : nam iila reatui , haec vitiotltati
. medetur ^ illa fenfu forenfi , haec morali juftitia eft.
Probo etiam quod addit , imputatAm hkproprie intel-
ligenda m venire , clim d:juflificatime agatur. N i m i r u m
inhaerens non juftificat. itaquenoneft hujus loci. Er-
^o fiwiLiter y inc^ult^ peccatum per Adamum ir:trodidtum
efi dnplex j im^utatum d^' inh.crens in noh's. Non fe-
quitur : nam inhxrens vtrique iuftitiae opponitur, in-
^5
haerenti per luam inhxrentiam &r vitiofitatem , im- putatcc per ftium , queni fundit , rcatum. Peccatum eniminhacrens fmiulcll inhxrens &: imputarum : nam 6c inhxret nobis , & merito , nifi remittatur , nobis imputatur. Difpar eft iultitioD inhacrentis in nos a Chrifto deriuatx ratio : hxc enim inhxret tantum, nonautem adiuftiiicaiionemimputatur. Itaque alia - opus ei\ iullitia imputata , hocell: , remiiTione pecca- toru n 5 qnx peccati inhicrentis reatum tollat, qui ni(i toliaiur, iuiiiiia inhacrcns in corruptionis locumnon introducitur. Non i^itur {icut iuftitia inhaerens non fuit huiuslocijin q\io de iuilificatione agiturjficnon eflhuius loci peccatum fcu corruptio inhxrens. Non cnim fi iila non iuftificat , confequitur hanc non con- demnare. Nam illa quidem non iuftificat , fed hxc reuera condemnat , facitque in foro diuino reos , Sc iuititiad jmputfttff ca de caufa opponitur. Vides iam, opinor, candide lcclor , faltem refpedu iuflificatio- nis &:'rondemnationis , valde diuerlam effe iufUtix inhacrentis a Chritlo , &c corruptionis inhaerentis ab Adamo introduCtae rationem. lUa non meretur vi- tam , hacc meretur mortem. nJc , igitur, vt verba roM- vlurpcm praeflantis Theologi Tigurini , Frihe tcmre ph' nos dccit difcrlmen , quod tntcr Adamum d^ Chrifium nu- jn" Ep j^:r annotammm. Ille enim pecc.itum ita in omnem-pofie- adRom rit.tem propagaiiit , vt natura omnes nafeamur peccatorcs, ^°'^'" C^ tn /. obs h^reat peccatinn proprium , tjuod nos xterm f ppl'ctj reos ficit ; Chri/Im atittm fuam iu(lit:am fic no- his commtirttc.it , non f/ in nohis illa infit ijfntidliter , aut 'vtpyopria itfi tia in Deiiudicto defienddmur , fd qu)>d no- fira dtcatur per imptitatiom mgr.ituitamy idque proptcr fo- Umfidem , qu.i, nos tlit conJHngtt , vt ettpifratres , ih>o cor^ .
'66
foris fmmmhrAef^ctamur. Pateremeqiixfo/quirqufs
hacc legls , tanto viro monente , hoc difcrimen prob<^
tenere , quod fuis iftis argumentis ncquicquam tol-
lere conatus eft D. Garififolius. Sic fe habuit primum
eius argumentum. Accedamm tAm , inquit , fecHndo
Iqco ad verba. illujlria. I? ^ Wpt?? vfj.a^-nv , ejujt velfola potue-
runt ad do£tr'mam de imfutatione ftMlend.mi fufficere*
( Hoc quam fit falfum mox clarum fict. ) l^jim ita
fignijicat Apoflolus , omnes omntno homines , ^mfuerunt,
fffnt, aut futurifunt vfque adfnemfcult , in Adamopec-
cante^eccflwffe. ( An id fignificet mox videbimus.) Ita-
que quicunque vet.rum aut Recenttorum de imputattone
hac egeru;:t , illi omnes hoc prdfrtim loco dc^rinam illam
confrmarunt. Prudenteraddidit limitationem quicun-
quc de imputatione hac egerunt. Nam &: Caluinus , &
Martyr , & alij maximi viri dodrinam illam hoc lo-
co non confirmarunt 5 confirmaturi fine dubio, fi im-
putationem illam verbis illis doccri credidilfent. Nu-
bem illam teftlum , qua lucem veritatis obfcurare ni-
yag.iti titur 5 Deo dante , fuo loco diflipabimus. Nunc cum
co rem ipfam conftderemm. T^imirum , inquit , epponit
hdc dfto {^poftolm , in Adamo omnes peccauerunt , in
Chrifto omnes juftificantur. Itane , inquam , illis
verbis eV c* wTSf w^frof^Sed pergat. Siue oppofitionc
ftuevcxh^ftfe^es , quihm oppofttio explicatur /tmputatio-
nem hahes ex eo confurgentem. Ex oppofitione. Nam
T/ in Chrifto iuftiftcantur homines , ita in ^damopeccafte
iiitelliguntur. ^tqui in Chrifto juftiftcantur per imputa-
tionem juHitid illtm. Ergo dr in ^damo peccafte inteUi-
gendi funt , per imputationem peccati Add* P ri m um ne-
go in iliis verbis ejufmodi oppofitionem fieri. Id erat
nonfupponendum,fed probandum. Dcinde, vt j^m
6n
aliquoties inculcaui , ( niliil cnim differt hoc argu- mcntum a fuperioribus ) vniuerfaliter vera non efl propofitio 5 & {imilitudo potius eft in vcritate rei, quam inmodo. Nimirumtam vere in Chrifto iufti- ficantur homincs , quam verc peccauerunt in Ada- mo •, Sed non iuftificantur codcm prorfus modo quo peccauerunt : id enim res ipfa pati non poterat ; it^ diuerfo. Subfumam cnim , Atqui in Chrifio iufifican- tur homines per fiiam quifique fidem» Ergo ^ in Adnm» feccajje intelligendtfiuntferfiuamquifiquefidemne dicam, an incredulitatem ? Nonne haec minor propofitio vera eft, Apoftoli & omnium Chriftianorum calculis confirmata ? Aut igitur majorfalfa eft, aut admit- tenda cft conclufio conclufioni D. Gar. non obfcurc oppofita. Quid horum pieledor eligis?
Ex lerhps addit. Nam 'vis Aorifii '^f^-nv hicferpcn- denda, Etenim temfus hoc, in vfiuScripturx, aliquando ahfiolutum efi k fjeciali figmficatione temjforis , vt cum di- citur, Omncs dcflexerunt, inutiles fadi funt, peccaue- runt. Rom* jy 12. zs. Hoc enim omnia tempora prdteri- tumyfrdfiensy& futurum contineti vt fignificetur peccafiTe^ quifueruntypeccare quifiunt^ peccatitros qui erunt. Hk /4- men vbi multiflicat Apofiolus Aorifios , vis eorumfingnla- riter JpeBari debet peccatum intraffe , mortem in- troiiftc, omnes pcccauifTe. IntraHtt autempeccatum, vtprimum Adam peccauit y d^ mortis reatus vna cum ilia peccato introitt. Ergo (^ vt primum peccauit Adam, nos omnes peccau/fie inteiligimur ; quod fiane melius exponi nonpotefij quamfi dicamus peccatum Add omnibus impu- tari, Non dicam peccare hoc argumentum ignora- tione elenchi •, nec id concludcre quod erat inter iuum autorem & Placeumcontrouerfum : Hocenim
6% peccant omnia D. Gar. argumenta : Nam neid qui- dem quod concladit probandi vim vllam habet. Ete- liiim ii Aorifti , omnes deflexermt y inutdes fa6ti, fmt^ peccaucrant, Rom. 3. ahfolntiftmtk/pccialiftgmficatione temporis , quid eft , quamobrem liipiliter nonlmt ab ea iignificatione abfoluti Aorifti , pcccatum intrauit , mors introiitjOmnes peccauermt , Rom. 5 h Obiiat, in- quieSjCorum hoc loco multipUcatio. Atnonneaeque illic atque hic tres numcrauit Aoriftos I? ac tribus iliis quos laudauit ex Rom. 3. addere potuit alios duos exif^r. 13. &17. iiriguls fiis ad dolum vfi fint, viam veritatis non f^^/2tf//mv/?/,.''Qjanquamnonvideo cur (i duo aut tres Aorifti ita accipi dcbeant, non pof- {int eodem modoquatuor, vel quinque , vel fex aGcl- pi. Non enim multiplicario Aoriitorum mutat eo- rum (ignificationem. Afftrmaati igitur, nec pro- banti negationem oppono: poifcm & magnorum, qui ante nos vixeruntjTheologorun:» autoricatem op- ponere, fed iluJio brcuicatis mihi tempero ^ & in alium locum referuo. liiud obferuo, murtem in- troiiftc in omnes homincsaion viiam numcroomQi- bus imputatam, fedfuam cuiq.ie homi! i propriam. Hoc non poteil negari. Conftat ctiam per vnum hominem peccatum reuera intraiTe in omaeshomi- nes non vnum numero, fedfaum cuique.propriam& inhaerens. Nonne^ Hscfi agnofcis , curiis non ac- quiefcis? Si negasjqui publicse fidei conf iTioni fub- fcribere tc profiteris ^ Reuocnbo-nead examen etiam verba lequ<.n;ia? Quid-ni r- intereft ei;im veritatis quicquid rectam K\.ovi eft corrigi. Imrauit at^tem, in- quit 5 peccatim, vt pr-mum Adam peccamt, Certe qui- dem ia Aiamum , fedpcr Adamam ia aiias omies
homiaes,
69
homines , qui tunc nulli crant , quomodo tunc in- trare potuit^ Non dicit auteni Apoftolus , peccatum intraffe in vnum hominem , fed per vnum hominem in mundum, id eft , in omnes homines. Conftat aU- tem per vnum homincm intrafle in omnes homines, vno Chrifto excepto, peccatum inhaerens nos inforo diuino reos mortis conftituens. Cur ergo illud in Pauli verbis non agnofcamus > Quis etiam credat, Apoftolum per mortem reatum mortisjpotiusquam pcr peccatumjinteUigere > Da enim locumjfi potes, vbi mors aon mortem , fed tantum reatum mortis fignificet , prxfertim cum fpedatur , vt fit hic, tan- quam peccati effeClum &: ftipendium,- ab eoquedi- ftinguitur ? An aliter peccatum aduale Adami in omnes hominesintroiitjquam quatenuis ejusveipra- uitas propagatione, velreatus imputationeineosin- troiit i? Si ergo reatum D. Gar. intellexit cumdici- tur peccatum iritroiilfe, qui eundem reatum intelH- gere potuit, cum additur , per peccatum quod introiit in oiiiaes homines , in eofdem mortem etiam in- tr jiifte? Cxterum vt primum pcccauit Adam, nos omnes peccauijfc intelUgim^r, nimirum quomodo, vt primum fuit vel creatumeft, nosomnes fuiife velcreatifuifte intelligimur. An igitur ferendus eftet, qui fimplici- ter diceret, nos omnes ab initio mundi fuifte >
Audio virum doClum aHo argumento hoc confir- mantem, idattendamus. £)ncdtdem, inquit , confi' eiunt vocuU ilU e^ w in quo. T^am qni , cum nondum ejjent innrum natura, dtcunturin alto pecc^JJe ^ cenfintur procnl dtibio eo cemmittente peccatum , (^ ipji etiam com^ mijijje y qttodemdenter adimputationem pertinet. Atqui homines omms ctm nondttm ejfcnt ) dtcttntur in Adamo
7° fccc.^ffe. Ergo cenfenttir eo committente fecdmm^ & tfjt etiam commijijfcy cjuod emdentcr ad tmputdtionem perttnet. Jtqui homi/ies omnes cum nondum ejfent , dicuntur in AdAmo-pcccaJe. Ergo cenjentur eo committente peccatum, df ipfi commtjijfe , quod ad imptttationem peccatt Adx ma- nifejte pcrtiriet. Pritnum nititur ha:c argumentatio hypothefi, voculas W « hoclocorignificare/;^^/yi?.ld quod non concedimus. Negari enim non poteft , quin verti poflint eo quodyfroftereaquod^ quatentis d^c. Si iic verti polTunt, non elt necelTe vt vertantur tn qtto; fi non eft necelTe vt vertantur iu qtio , nulla eft argu- mentationis , quse nititur illa verfione , ncceflitas. Quomodo ergo probat D. GarilT. debere hoc loco reddi in qtto , potius quam co quod&c ? Affert indi- cem magnorum virorum antiquorum & recentium qui reddiderunt in quo-> fed eorum autoritas non im- pediuit, quominusalij , & ipli magni viri, veriioni in qtio prxtuierint verlionem eo quod , quatenus dfc, Theodoretus, Syrus interpres, Caluinus, MartyrjBu- cerus, Aretias, Pifcator, Parseas, Erafmus, Leo luda, Vatablus, Autores verfionis Gallicana: , qua vtuntur Ecclefiae noftrae, nec-non Anglicanx, &c. nam lon- gum ciTet omncs enumerare. Fauerunt-ne propterea ifti maximi viri Pelagianx hierefi? Quid eft quare Placeus non debeat eorum exemplum iequi , & re- cepta verfione refpondens niti ? Nihil-ne prarrcrea D. Garidolius ?, Additttmn vim vocularum iilarum ex vjit Scripturd : nam, \no^it.,JreqttentiJ^imtim ejlvt i-^n dccifiAtur ^xo ^ » quod vc probet malta laudat exem- pla. Nempe id probat quod noii ncgatur, quod vero negatur id non probat. Nemo enimci negauit i-^ aliquando accipi pro ^. Sed an inde l^quitur , elTe
7^ ilkm prf pofitioiie per enallagen vrurpatamhoc locoj
& pofitam im pro m? Immoridixiffet Apollolus 1^^;,
nihii prohiberct quominiis etiam illje voces eo quod
vel quoniam&c. redderentur, vt fadum eft abomni-
bus fere interpretibusRom. 8. 3. Extant autem »>' Z
eo fenfu 2. Cor. 5.4. nec rJiteraccipi folerit quoties
nullueftantecedeSjad quod« commode rcferri pofllt.
Ca:terumquod aitjVeriionis in ^uo^ nos autoremfa-
cereBezam, vnde habeat nelcio. IJ certe Placeus
neque dixit, neque fcripfit, neque cogitauit vnquam.
Rationes quas nobis tribuit,non funtPlacei, nec eis
opus eft refpondenti fecundum verfionem ab Eccle-
fiis noflris probatam. QMam fi flagitas ame, Ledor,
vt probem, Primum duas Placei rationes afferam,
deinde quinqueilias,quas fibi D. G. objecitjab ejus
exceptionibus breuitcr vindicabo. Primum igitur fi
vertas in cjuo^ relatiuum cjho, quiareferri non poterit
nd nomen mafculinumproxiniumj vel propinquum ,
fed ad remotiuSjtrajectio admittendaerit,eac]ue in-
folens &: dura admodum. lamautem ejufmodi tra-
jcCtio admitti non dcbetabfque neceffitate , qux hic
nulia apparet, cun-i vocula'«> S non miniis & proprie
& commode reddi polfint eoquody vel cjuo.^iam, vcl
(juateni^. Dclnde verhs. omnespcccaucruKt, cumCau-
fam contincant ejus quod immediate praicelfitjCum
eo jungi flagitant : quis enim negare potefl , quin
mors in omnes inuaferit, quia omncs peccaucrunt?
Cur ergo a fe inuicem fepararemus ea orationis Apo-
flolicse mcmbra , qux non modo fitu &: colloca-
tionc ab Apoflolo junda funt , fed ctiam fenfu &
rcrum fignificatarum indiifolubili nexu cohicrent ?
Adaliasrationcs quod fpedatj vtinam cas fuus
N 2
7^ autor rufcepifTet tuendas , qua mihi videtur efle &
fapientia 6^ eloquentia , praeftitifTet id , quam ego,
mulro melius. Prima fic fe habet, rtfcrente D. Ga-
rilTolio^ Manurcriptumcnim ex quo funt defumptae
non habeo. Fidem eife penes eum oportet. Nemo
nefc t illudj i(p J ^ apud honos autores ,veldenotare finem
rei, i' )^ti7 , vel caufim avttcedehtem , itapHd Syyejium,
«<? 9 yivvdJioy i^A-^i. Cum igitur finis hcc loco denotari
non poj^it, fequitrtr vt caufi antecedens defignetury & ver^
tatur eo quod , vel propterea quod. QilJd refpondet
D. Gari? Hoc vnum , iTn junBum cum reljtmo oV, « , o,
quanquam aliquando finem , aliquando caufam Anteceden-
tem notet, tamen fre^nentifime vim habereprxpoftionishr,
Marc.2.4. i<p a y^^TiuiTDin quo jacehat c^c. Sed quid
hoc eft, nili aberratio ab argumento ? Nam inargu-
mento agebatur de vocibus «>'/ abfolute pofitis,
hoc eft , abfque exprejnfo antecedeiite ad quod pro-
nomen ^ referatur. Cum enim eft in proximo an-
tecedens ad quod rcfertur , quis vnquam eas vertcn-
das putauit eo quod vq\ propterea quod f Hic autcm po-
nuntur abfolute , quod enim proxime antecedit eft:
nomen ba.vArQr bis vfurpatum , ac anteilludc4/4>27tf j
ad neutrum refcrri conftat. Pracceditquidem Geni-
tiuus «tf^pwVK hominem •, Sed quominus ad eum re-
ferri polfit , obftant interjeda nomina , immo com-
mata.
Secunda ratio. Si Apoflolm de imputatione cogitajjet, locmhic. vnic} flagitabat ) vt eam diferte commemoraret : (^ dehutt d:ccre «V/, non e>' / quia res ardua ifl, & a communi finfu ahhorrcns , itaque oportuit eam cUre expri- wfrCy ne quis de ea duhitaret.
Refpondet primo , an imputari alienapeccata a com^
75 mumjcnfi abhorrcat , jam ptpra diffutatum ejl. Immo
abhorret , vt imputentur ali iqui prorlus mnocenti-
bus , vt ob aliena imputata hi puniantur ea poena
qux fit vere peccatum jeofque faciat inhxrenter pec-
catores, vt hac imputaticn" fiant rei mortis aeternas,
alioqui non rei. Hoc, inquam, a fenfucommuni , a
Scriptura 5 &:ratione, ab ipfoque confcientix fenfu
xnihi videtur vehementer abhorrerc. Quid ? nonne
fi quis diceret, alia Adami, aut aliorum Patriarcha-
rum peccata nobis omnibus imputari , is videretur a
communi fenfu abhorrentia dicere ? Sit aliqua ah'e-
ni peccatinoninjuftaimputatio, an idprobatum eft
de omni , ac nominatim de ifta tali , primi peccati
aduahs imputatione immediata , qua nulla mihi fiu-
gi poffe videtur injuflior ?
Refp. 2. Hic notandam confefonem njiri DoBi : Si dt- Bum ftiijjet iv Z ^ imputationem ^ccditi indc manifjTe con- cludi potuiffe .^ ^uippe dfrte commemoratam. Itaenun tnftantiam pofterioris fcrifti contra hanc imputaiionem damnaty vbi pertenditnr, etiamfi verta^ , in quo , indeta- men nihil cclligi foffe fro caufi imputattonii. Miror A^Ki-i^A^t viri dodi , non videntis autorem iUius ratio • nis non cx fua , fed ex eorum , contra quos difputa- batj mente fic fuifTe locutum. Ita enim argumen- tantem decet ex Aduerfariorum hypothcfibas , potiiis quam ex fuis ipfius, difputare, aUoqui nihil promo- turum.
Refp.^. T/A' ferendum videriy^uoddiciturfi Paulus im- futationem docere'voluijfetyd(.buiJft potim iv ^ dlcere quam «?' <f>, ^i c^jyy^ nosfumus , (jfii Apoftolo prxfcribere atidea- mm lo(!uendi ratioric ,& formulas ^frxfertim cum *-^' & £" tamfrcqueraer eundemfenfum &Jignificationem habiant f
74 Clcmenter qu ^fo: abhorret cnim finc dub io vchemen- tcr ab hujufmodi arrogantia rationis iliius autor. Non pn^rcribit Apoftolo loquendi rationem& for- muhsj fed ab ejus iapientia & prudentia , quam fum- mam fuijTe conltat , ducii. argumentum. Quaereba- tur quid Apoftolusfignificare voluit verbis 6> ^w«V- 7ii iluaprov ? Aiunt quidam eum fignificare voluiffe, primum Adami peccatum a^lirale omnibus homini- bus imputatum fuilfe, & quidem immediate. Quo- niamergohancmentem Apoflolo, nondicam prse- fcribunt , fed tamen, quia ira ipfis placet , tribuunt^ atque ad eam mentem verba ejus minus accommoda- ta paululuminflcdunt, swiproeV pofitum nuUa red- dita ratione , affirmantes. lUe objicit , hoc fapicn- tlx Apoftolica; minus conuenire. Cum enimejufmo- di dodrina fit admodum ardua , & a fenfu communi abhorrens , & alibi non doceatur in Scriptura, con- fentaneum erat, vt faltem hoc vno in locodocerc- tur aperte, & verbis difertis, aut faltem iis , quse fal- soquidem, fedtamenpro difertisabiishabenturqui a nobis in hac caufa dilfentiunt. Si laltem dixiifet »V ^ non fuiffet opus recurrere ad enallagem prjepo- fitionis i'^ poiita; pro iv $c miniis fuiifct ambigua vocum iv J iigniEcatio : multo enim rarius , quam «>' /, fignificant ea ^uod , quatenm &:c. Curn ergo Apoftolus coniulto dicere maluerit sV / quam iv /^ ac^quantum fieri potuit , ab iliis remouerit, &: plu- ribus interpofuis feparauerit nomen «tf^&/7rK ; atque ita impediuerit ne ad id tanquam antecedens rela- tiuum (^ referretur , cur fine ncceilitate , fine ratione, malumus eius verbis & verborum collocat ioni vim ali- q-uam infcrre ; vt id dicere aliquomodo videantur
75 quod ex eis colligi nequit , quam rctenta verborum 6>' J proprietate, & Apoftolico commatumfitueam fententiam verborum eius admittere , quam in fe voram efle nemo non Pelagianus negare poteft > Sed ^uid , inquit, impediet, cfuominus Pelagitu Aut SO" cinm eadtm ratione ohjicere pojiint ; Si Scri^tura docere njolwjfet , 'vclpeccatum generatione propagari , vel Chri^
Jlum ejje Mediatorem merito & fatisfiitione ; id exprejfn- ram fuijfe , vel ex^rimere dtbuffe verhis claris & p^^ff--' cuis , cum resfit ardua , necfatis ad communem hominum
fnfum accommodata ? Omnino nihil impediet quomi- niis hoc pofiint objicere , fi velint , Pelagij & Socinx fequaccs ; Sed nihil impediet etiam , quominus objicientibus refpondeamus , non id quod vult D. G. noflrum non ejfe , Deo loquendi rationcs & modos prefri- herc : Hocenim^cumDei niens & fententia veriatur in quarftione, rophifticum videri polTit •, Sed quod res eft 5 id neque a fenlu confcientix vUo modo abhorre- re 3 & tam difertis ac claris verbis in Scriptura expri- mi j vt 5 niii iis magna vis aiieratur , inalium fenliim detorqueri nequeant.
Tertia ratio. Locm non poftulat vtita vertatur : cum enim caufa certaft, cur Apofol^ dixerit, mortem in om- nes homines peruafjfe , nempe quia omnes pcccauer/mt, quid opt4^ eji confugere ad cauftm incertam O" rcmotam, idquecontra verborum vim naturalem ? Rcfpondet qua- tuor : (ed , quia vim argumenti non perceperat, eirsfCdJiovvad. Dixit Apoftolus , mortem in omnes ho- mines peruafifte : caufa (ine dubio eft quia omncs peccauerunt. Sed quod peccatum intelHgi dcbeat quxritur. Alij peccatum intelligi volunt habituale
. omnibus inhxrens , alij peccatum actuaie Adami
16 omnibus ordinc naturx priufquam vitiofi fuit impu-, tatum. Pcccatum habituale inhxrens ab Adamo in omnes propagatum caufa eft certa , hoceft , confef- fa ab omnibus orthodoxis. De eo enim vitio quin fit , & caufa ftt mortis \ quippe vere peccatum , vere reosmortis nos efficiens , nulla eft inter nos contro- uerfia. Id enim eft communi confcffione fidei verbis clariflimis &: difertiiTimis confirmatum. Dcpeccato vero aduali Adami , an ante corruptionem impute- tur, & an illa imputatiofit caufa cur in omnes mors peruaferit , res certa non eft & liquida : id enim eft quod nunc inter nos controuertitur. Rurfus vitium vnicuique noftrum inhjcrens caufa eft mortis noftrae propinquior, quam primum Adami pcccatum a6lua- le j quod nobis imputatum dicitur, non modo prius ordine naturae quam eftemus corrupt*^ ^fed etiamali- quot annorum millibus antequam elfe & viuere in- cepiftemus. Itaque cum duic illce caufje intcr fe con- feruntur, illa cft certa, quia non controuerfa , hjcc in- certa, quia controuerfa : illa eft proxima in codem cum iuo cffcdu, hoc cft^morte, fubjedojha^c remo- ta, quia in alio fubje<3;o , a nobis non modo naturae generantis ordine , fed temporc etiam valde remota, ac inter quam & mortcm interpofita cft caufa pro-* pinquior 5 nimirum corruptio. lam, opinor , Lcdor humanilfmic , vides argumcnti vim , &: ab ea quam aberrent viri dodi rcfponfiones ipfe per te intcUigis. Cura enim certum ftt ac nuUo modo inter noscon- troucrfum, omnibus inhxrcrc pcccatumquod mere- tur mortem, & ob quod omnes moriuntur, cur de co peccato verba Apoftoli, quibus caufamortis omnium homimmconunQtuv ^ m/^cs peccaffmmt , non accipi-
mus?
77, n^ius ? Cur eo peccato, quali nullum efTetjinfuper ha-
bito j confugimus ad aliud imputatum , quod &: con-
trouertitur, &: ab illo effedo eft remotius , prxfer-
tim vcrbis ApofLoli &c verborum fitu repugnantibus ?
Prseter aberrationemabargumento funt aliavitiain
refponfionibus tribus D. G. qux paucis indicabo.
1 . 2^^/, i nquit ^pertendimus certam frijfe caufaWj qiure
dc imputatione illa lequeretur Apoflolm. Nam cum d.'.\''Jfet,
vnius hominls feccato mortem fuiffe introduBam m mun-
dumj quxn potuit,vnde ea vis tiii peccatOy vt tantuin mali
non in vnum autAlt:r:imyfedinomnes inuexerit: Rejpon-
dct Paultis, iliud inde fa^um,quod vno iiiopeccato omnes
reifa6ii- fint , fiue qucd vno tiiofeccante omnes in iiio &
cum iiiopeccaffe inteliigendifunt. Haccrcfponfio. pr^eter
quam quod non tangit neruum argumenti , Apofto-
Jum facit nugantem, & mutatis tantum verbis id-
ipfum quod quxrebatur refpondentem, ac pro caufa
eftedusipfumeffedum^cujus caufa quxrebatur, af-
ferentem. Qjidenim eft hiijus refponfionis autori,
peccatum in mundnm introiiffe? nihii, nifi peccatum'
aduale omnibus hominibus imputatum fuilTe. Id
patet clariffmic ex hoc ipfoejus cap. 8. §. 8. p. 217.
& aliis aliquot locis. Quid rurfus ei cfl in Adamo
omnes peccauiffe f' idfane j inc^uit ^ me/ius cxponi non po-
tefl , quamfi dicamm peccatum Add omnibm imputari.
eodem cap. §. 10. p. 222. Quxrenti crgo cur pecca-
tum aduak Adami omnibus imputetur ad mortenij
Refponderit Apoftolus , quia omnibus imputatur.
Qjxrenti 5 vnde ea vis iili peccato , vt imputetur
non vni aut altcri , {^^ omnibus,refpondetillud inde
fjdum 3 quod illud imputetur omnibus. Quidcfl nu-
gari 5 fi hoc non efl ^ Ad duo ii\a vicia accedit etiam
O
tertlum. Sibl enim ipfe repugnat. Nam {i ea fuit mens Apoftoli quam ei tribuit hxc rcfponfio , certc verba sV S myrii iif^rov conftrni debcnt , poft antece- dentia omnls. , feccafum m nmndum wtroiit, d^ferpc- catum mors , df* ita mors m omnes ^eruajit : reiponfio enim eftent ad qua:ftionem , qux ex verbis illis im- mediate praecedentibas exoriri poterat. Id quod verfionem m quo euertit. Ea enim pofita conftrui debent verba m quo omnes pccauerunt , ante illa om- nia : cohxrent enim immediate cum nomine a.v^a-n* & eft trajedio. Sicergo conftrui deberent , Sicutper vnum hominem , in quo omnes peccauerunt , peccatum in mundum introiit, & ferfeccatnm mors , & ita in omnes homines mors peruajit.
Secunda fimiiiter rcfponfio peccatignorationear- gumenti , caufamque incertam aliter quam debuit ac- cipit, & praeterea nonnulla habetminus rede dida. ^^is dixerit, inquit , incertam caufam a Paulo proponi cum I. Cor. xv. 22. ad Adamum vjque prctoplajlam con- Jcendit , df" nos omnes d ctt in Adamo mori ? Quorfum hocfpedat? Ibine caufam aliquam aftert Apoftolus, cur omnes vi communionis quam habent cum Ada- 4110 moriantur ? aut funtne illa verba , in Adamo om- nes moriuntur y tx.i3.m\m^\it2iX\\:iQ. ^vt loquuntur, in- tclh'genda > Deteriora funt qu3e fequuntur. JSQmi- rum , inquit , neque ibi , neque hk Apojiolas proprie ad caujts particulares rejpicit , qu£ rejdere pojfunt in vnoquo- que indiuiduo generis humani , d* propter quas fit vt mo- riantur :Jed cau/am generalem exponit qux omnes ingene- reex ^quo re/piciat &c. Perinde loquitur , quafi cor- ruptio haereditaria non eftet caufa generaHs omnes homiaes ex aequo refpiciens : Cum illa tamen tam fic
communis , quam communis eft eorum qui peccaue- runt mors , quam communis eft illis natura humana, immo quam communis dicitur effe imputatio. Ita paulatim doctrina de corruptionis hxrcditariae vi & reaiu , quam fummo ftudio primi reformatores tue- bantur, negligiturac prope obliteratur^vtdetlocum illi imputationi , quam magni iili viri, aut ignora- runt prorfus , aut etiam refutarunt. T^jcjue ^artfi, addit 5 it edm caufam dlcawm fjfe rcmctam (^ lohgin- (juam , ^nia hic non ad annorum & fxcidorumjpatia ,Jed adrei cfficacltatem rcjptciendum cjl. Quid i? an injuili- tia, qua: in me non ha-lit, fed in loio Adamo, tot annorum miliibus antequameOfemmortuOjCaufaeft aeque immediata ac proxima mihi vel morti mcse ,30 jllaqux in me hxret intime , & eft omnium confcf- fione mortis mea: caufa ? Annon etiam peccatum Adami fequuta eft corruptio , &: hanc mors ? eft igi- tur corruptio caufa propinquior mortis quam pecca- . tum quod in folo hafit Adamo. ISljqne lero , fub- jungit 5 ^ui corrujtiencm ab Adamo deriuiiri dicunt , A- damum idco proponuht , tanquam caufam rcmota?n d^ dif ftam corruj,t,ohis illii^s , nimirum , quia cft nobis cum co ratione i^n^un-\\s proxima vnio , ctji non ratione perfo- nx. Immo cum proponunt , tanquan-i caulam cor- ruptionis illius remotam & diiTitamj \\0ZQ^^pr,mam, vnde ad alios omnes dimanauit. Itaque Q^\Oi^fanguis hic 2.perfona diftinguitur, &: iliius , non hujus , ratio- ne nobis eiTe dicitur proxima cum Adamo vnio , id equidem non inteliigo. Tam enim fanguis meus a fanguine, &: natura mea anatura, quam perfona a pcrfonaAdamidiftertidifferentiacftvtriufquepariter numcrica, non fpecilica : Et quam perfonam meamj
- 02
tam naturam etiam meam peromnes meos interme- dios parentes ab Adamo traxi. Eft enim Adamus pater nofter non proximus , fed primus •, nihil que ab eo nifi per proximosmeos parentes, accepi, autac- cipercpotui. Seal , inquit , cum hk ir:flttuatur inter Chrijli(m ^ Adamum comparatio , non magis dkendujfi ejl inohedienttam ah Adamo commijfam , ejfe caufam rc- motam noji^rx condemnationls , quam ohtdientiam a Chri- Jlo pr.efittam j ej/e caujam remotam ncflr.z mjftficationk, Qoaft vero non polTit comparatio inter duas caufas efteduum oppofttorum inftitui , cumfunt in fuo ge- nere primae , nift vtraque ftt pariter proxima l Qujs nefcit obedientiam Clirifti efte juftiHcationis noftrx caufam adgequatam &vnicam , inobedientiam vero Adami condemnationis noftrac nonnift inadaequatam & partialem? damnamur enim nonob foium pecca- tum aduale Adami, fcdetiam ob inhserentem nobis corruptionem hasreditariam , & alia omnia noftra peccata fiue adualia fme habitualia , cum tamen ob vnam Chrifti obedientiam , nullo autem modo ob noftram , juftificemur. Haec igitur, ciim fola & vnica juftificationis caufa fit , eade & prima & proxima eft ^ illa vero cum non fola{it,fed vnacumea aliae multcu fintcaufae condemnationis , ita prima eft,vt nihil ne- cefteiitproximam efle.Quid? nonne peccatum & per peccatum condemnationem trahimus ab Adamo pro- pagatione naturali ? Nonne &: Patres olirn , & pri- mi noftri Reformatores imitationi Pelagianae oppo- nere folebant propagationem peccati , nulla imputa- tionisfactamentione ? Atqui propagationis natura- lis, in fuo quidem genere, prima eft caufa Adamus, ied cujufque noftrum proxima aut immediata pro-
8i^ fedo non efl:. Hic ergo maximum cernitur Adamutn inter & Chrillumdilcrimen. Adamuseft gencratio- nis noftrx caufa remotiflima , cum rcgenerationis noilrac Chriftus lit caufa proxima. Filij (umus Ada- mi non proximi fedremoti : inter nos enim & Ada- mumalij multi interjedi iunt ^ pilij vcro Chriili pro- ximi lumus, quotquot in eum credimus. Per fidem enim vnimur Chriilo recla Sc immediatCjnecnon per ejus Spiritum , qui cum vnustantum numero fit &: m Chriilo & in omnibus nobis, nos Chrifto tam imme- diate copulat , vt inter Chrillum & fidelem.interme- dius nemo fit. Hxc cum nonignoraret Vir Dodus, qui potuit iic loqui? Demcji in caufis mer.tmisy inquir, qunles fiir:t de ruihu4 agimm yftmper eft proxim':t(ts, qui.t mertum i/lud fmper wsp;^ ^ tfficaciter agit. Egregium argumentum l quafi non poifit pariter efficaciajac caufa, diilingui in remotam & proximam l fua enim cuique cauix vis & , cum fequltur effcClum , efticacia eil:^ alioqui non eifet caufa. Annon Adamus effica- citer naturam fuam &: corruptionem in nos propaga- uit ? Attamcn naturae & corruptionis noil:rx cauiV noneftniii remota. Non eil: autemipie cauia meri- toria condemnationis noilras, fed hujus cauix caufa-, manauit enim ab eo corruptio hcereditaria noilrx condemnatioiiis caufa proximafeu imniediata^hujus auiem caufa fuit pcccatum actuale Adami. Poilu- mus-ne ilmiliter dicere , obcdientiamChriiH caufnm fuiife alicujus virtutis vel obedientix , qua: iit caufa julHticationis noilrx ? Eatenus igitur inter Chriili obediemiam &: Adami inobedicniiam difcrimen eit memorabile 5 & illa proxima jailificationis, hx^c re- mota condcmnationis noilrx ( corruptio enim iuter-
82
ponitur ) caufa dicenda eft. Alioqui quomodo pec- catum aduale Adami caufa elTe pofTet condemna- tionis noflrse meritoria&: proxima r- Primum fi non eft noftrum nili per imputationem , non mereturcon- demnationem noftram nifi imputationis interuentu. Non eft igitur caufa mcritoria noftric condcmnatio- nis per fejfed per accidens tantum , ratione illiusim- putationis , qute eft adio diuina , atque adeo fuper- naturalis &: voluntaria : cumtam«iobedientiaChri- fti fit caufa meritoria juftificationis noftra; per fcj quippc 5 eo fine ac conlilio a vade noftro loco noftro pra:itita. Quo pofito fequitur , quod ftimus peccato- res & condemnamur , id efte diuina* illi adioni per fe afcribcndum, peccato vero Adaminonnifi per acci- dens, id quod vt credam vel faciam adduci me mea iiullo modo patitur confcientia. Deinde qui imputat alicui homini peccatum , fupponit illum homincm cfte, qui damnat ad mortem fupponit eum quem damnat viuere. Cum crgo noftri eftc & viuerc, quod natura condemnationem noftram anteccdit , non fit Adamuscaufa niii remota , qui poteft efTc condem- nationis noftrae caufa proxima ?
Sequitur ratio quarta. Sccfui Apcjfoli nonj>mti{r vt ita vcYtdntur-, ccepit enim Jpojlolm verf.12. comparAtio- nem intcr Chrijlttm S* Adamnm injlituere eo modoy njt af- frmaretper vhum hominem peccatum tntroiife, c^ perpec- catummortcm , adJb vtmors inomncs homines pcruagata fit. J^ia vero mirum videripotuity tantam fu^Jfe in vniu4 hominis vno peccato vim atque efficacitatem, vttotam ho- minum multitudmem morti addicerct , ne quis indigne fjuicijuam de T>eo fijpicaretur, addit, id mirum videri non debere, cum omnes peccAuerint. Vt igitur Adamin mor"
^3
tem madtt^ quta,feccamt', fic& omnes partterin mortem incidimty qtiu omnes fecca.uerunt' Quid reponit vir do- (5tus ? Primo, inquit, notetnr rcjpondentts confefio : Nam dum agno/cit peccatum tlltid, quodfer vnum hominem in- troiijfe dicittir, effe vnum vnit^ hominis , nem^e Adnmi peccatttm , eadcm ratione omnia illa argumenta con- f Litat &: conuellit , quibus frpra moliebatur alttu conjtr- mare y ^/V peccati nomine non ipftfi Adami ^eccatum , fed noflraminternam&ortgtnalcm corraftionem tantum intcliigendam ejjc. Ita-ne , omnta ilU argumenta con- futAt&conuellit? PofTunt-ne vnius fmiplici affirma- tione, alterius argumenta & multa, & valida , & diu poft illam affirmationem excogitata & propoiita con- futari &: conuelli ? Sieftita, nuUum eit argumentum vlque adeo neceiTarium , & demonilratiuum , quod non poiTit ea ratione facillime confutari & conuelli. Argumen.ta autem illa, quia funt poi\erioris manu- fcripti 5 quam fmt valida & inuicla , tum fiet mani- feftum 5 cum inilituetur manufcripti illius cum libro D. Gar. comparatio. Quid vero dices , candide Le- (fiior, fi id non confitetur do6fiifmius autor illius ra- tionis^quod hic confiteri dicitur? Certenonagnof- Citpeccatum illudy quod^er vnttm hominem introiijfe di- c:tur, fjfe vntim vnius homints, nempe Adami peccattm: id non fentit : id ncque totidem verbis dixit , nequc a:quipolientibus. Dixit tiintiim in vno vnius pcccato tantam ftitjje vim, vttotam hominum multttudinem morti addtceret : itdiwow dixit illud vnumvnius pcccatum idem numero in omnes iiomines ingreffum eife, &: proximc mortem inuexiife. Nempe peccatum quod intrpijt in mundum eil vnius peccati vnius hominis clfectumj 6c pcr vnum hQmincm peccatum introiic
84
in mimdum Sc mors vi vnius peccati, quoi (Qfe pro-
pagatione naturali ditfudit,^ multiplicauit, & cuni
natura humanaj cui inhaeretjpropagaait. Itaque to-
tam hominum multitudinem moni addixit fui in
omnes homines propagatione, ac fecundum nume-
rum multiplicatione. Hxc eil prxftaQtiflTimi ilHus
viri mens, neque libi, nequePlaceo contradicentis.
Hacc prima fuit D. G. rcfponfio. 2. Jddabium , in-
quit, qtiod emergere fottdt m kctjrum mimti ^ nulla ejjet
pLine Apofioli reJpQnJio l g''t',ma,fit.ilem darcty qualem vult
Vir DoBtio. Duhium enim hoc cfi, qmmodo tantafit 'uis
i/-i V 70 vn:pi4 Adami j^eccato , vt totam hom'tnum multitu-
dm:m mortl addicat. Rcjponfio dicitiir ejfcj id indcfieriy
^uod omnesfeccauerint in fua propria perfiona. Hoc vcro
/udcre efiy nen duhofiatisfacere. Nam l\ec quidem rap.o
cjfe potcfi 3 proptcr quam morti omnes addtcantur , c^uia
omnes peccarunt. Sed hic non qiuntnr , quare omnes
msrti addicantar, verum hocpotius, ctirin njno vnimAda-
mi peccato tanta.visfit, vt htinc eJfeBtim producat , ncmpe
mortcm. Rcjponfio igittirdebet agcrc de peccato illo Ada-
nii, non de noftro vniuficujufttcde qtio nihil di^tum fue-
rat in dubio propofito. Itaque vt appofitta fit rejponfioy ne-
cejftriumefiy vt tllud "i^i' ZmvTcCi^f^fpTnv, interpretemur de
peccato tpfiiHs Adami, quodomnes morti addicat , propterea
qucd ejm reatm in omnes deficendtt , fiiu qma propter im-
ptitaiionem commune fit omnibm. Hoc iia clarum efi d^
€uidens,vthic oporteat valde fcfinajfc d'(putAtorem.\Q^\'
naurtquidem fortalTe autor hujus rationis, ftfd non
nimis : optime enim difputat. Sed an feilinauerit
D-G. nefciOj illud certe mihi conftat, cum hic, vt
alibi paCdm, haud redtc difputare. Non ludit, fed
reuera dubio fatisfacic Rcfponfio. Duobusenioimo-
dis
dis iii vnins hominis vno peccato tantam vim fuiiTe, vt totam hominum multitudinem morti addiceret, intelligi poterat, vno, fi ponatur, quod facit hoc loco D. G. Dtum toti hominum multitudini vnum illud vnius hominispeccatum immediate imputalTejatque ob illud imputatum cam morti addixifTe. Altero, fi intelligatur, peccatum illud fcfe naturali quodani contagio , ab vno homincin alios omnes propagafTe &muitip]iLa(re, atque ita,qu ;niam omnes peccaue- runt 5 morti acldiaos fuilfG. Apoilolus ne Lcctor priorem modum cogitans, tnd gne f^utcqumi de Dco fifp c/intnr , poileriorem docet, alfirmariS omnes ho- mmes morti fuilTe addidlos, non quia vnus tantum peccuit, lcd quia omnes peccauerunt ^ non proxime ob Vi.ius vnum peccatum , fed ob fuum quiique fibi iniitum, ab iilo vno propagatum, quac propagatio vocibus & ita, non minus ad peccatum quam ad mor- tem pertinentibus^fatis innuitur.
Au.ii, quxfu liumaniifuiieLe(5lor, Caluinum , a CLijus do6trii:ia recedant nectffe eilqui nos innouatae doclrinae accufant, Comm. in Rom. 5. 12. olfrua Cjuem hic fonct crdinem. Peccatt4m emm^rxcififfc dicit: ex eo fcjuutam (ft mcrtem, Sunt cmm qai cohtehdhnt, nos it peccato Adx efft ^l rdtos ac fi nulla ncfra culjja pe- riremus, idch tantum quafi ille nohis pcccrfct. ( Vix po- tuit clariiis imputatio antcdens delcribi, quam fequi putantur mors anim3e,ideft, corruptio hareditaria, & mors corporis ac xterna, tanquam poenae proprie- ^dictae.) Atrui difrte affirmat Paulus , in omnes propa- gatum cjfe peccatum , qui ejus pcenam luunt. Atque id diinde proptus 'vrget , qtium rationem afgnatpauto pof^ cur om,.ii Adxpofer, t^ifuhjact at mortis mper 0. NempCj
P *
S6
in/^utt, quonhm omnes feccAmmus. Porrhijfud pfCC4re, efi corritftos ejfe & vitlatos, llla enm naturalis prauitas (judm e matrts vtero afferimus ytametft non ita cito fru6tus fuos edit , peccatum tamen efl coram domino , (^ ejtts vltio' nem meretur. Atq^te hoc efpeccatum qttod vocant Orlgi^ nale. Et paulo poft , Peccatiimm igitur omnes, quia na-' tnrali corrt^ptione omnes imhutiftimtt4. Et iterum , Se- quturergoyrauitatem nobis ingenitam , d* hdrcdit.irtam notari. Nihil potultdici clarius &: difertius. Gratu- latur fibi Placeus cum videt per latus fuum peti Cal- uiiium 5 feque cum eo pariter oppugnari , & defertae antiqux dodrinae , aut potius eam deferentium vices luget. Notetur hic rurfusnuua, ^^ vt mihi quidem videtur , Deo injuriofa do6trina , peccaium Adami froptcrimputationem commune fitri on nilm. Q^od ii^i- turcommune eft omnibus id non vi auicontagio aut naturali propagationi iliiuspeccati afcribei^dumeft, fed Deo, cui libuit imputando facere omnibus com- munc,quod alioqui communc non fuiffet. Vndeigi- tur noftraperditio^nifiexDco, qui nos fecit pecca^ tores alienum peccatum efftciendo noftrum ? Et cur peccatum illud nobis imputauit , & fecit noftrum, nofque peccatores? Nulla caufa affertur, aut atferri poteftjniiiquia ita ei libuit. Nonexcitaturconfcien- tia tua, pie Ledor?* non refugit talem doctrinam ? non exhorrefcit? Sed pergamus. \ Qointa & vltimaratio his verbis conccpta eft § xr. pag. 224. Ea inter^retatio confirmattix verj. ij.Jeqttenti, ^ui per parttculam y<^p> conne^itttr cttm prMedsnti. T>tibi- tarc enim aliquis potuit , an emaes homines retiera pecca- nerint ; idtgitttr Apofloltis probat eo argumento., qttod 'vbi- cmque mors eji, ibi necejfe eji ejfe peccatum. Mors autem
^7 . . . .'
noH extttit modoyfed & regmuit in cmnes ilios qui vixe- funt ijstem^onbuSt qua inter frimum feccatum Adami & legem inttrfluxerunt : omnes illi ergo fuerunt peccato ob- noxij. Rejpondeo inquit D- G. Abfit 'vero vt ejufmodi pag.ij? analyfim accfiamm:, qu£ ex diuino Apofiolofacit inepum $xviu. circhlatorem. Bona verba : ineptum circulatorem ! Abfit a nobis tam grande crimen. Quornodo vero id probat? N am,tnquit, A^ofiolm verfu 12. frobat omnes efie addtStos morti, quia peccauerunt, jjcfiea njerfis.frobat omnes peccaffe, quia morti addicHfunty & mors tn omnes regnat. Hoc fcilicet eft efTe ineptum circulatorem. Atqui non dixit illius rationis eruditiflimusautor, Apoficlum njerfu \2. probare , omncs efife addi5ios morti? Relegequa:fo & confidcra rationemjquemadmodum ab ipfo GarilTolio recitata fuerat § xi. &i a me ex- fcripra. Num talc quid in ea animaduertis^ aut ex ca bona confequentia deduci poteft ? Eccur vero Apoftolus id probare in(lituiiTet3quodScriptura,&: omniam feculorum experientia, genufque adeo hu- m.inum vniuerfum perpetuo confitctur & clamat? Ecquis etiam credat, Apoflolum probare voluilfecla- rius per obfcurius? Clarius enim efl omnes mori, quam omnes peccafle. Non igitur probat, fed ne vi- derentur omnes homines ob vnicum vnius hominis peccatum eis imputatum mori, aflfirmat pervnum hominem ita mortem ingreffam effe in genus huma- num^vt non fola inomneshomines inuaferit/ed ejus etiam caufa, peccatum. Itaque mori omnes non proxime ob vnum illud a(^uale vnius hominis pec- catum, fed ob fuum quemque fibi infitum^ab illo de- riuatum. fingit crgo D.G. probationem circularem vbi nuUa eft \ quanc^am ii effet, non tam circuius *
P 2
88 Philofophis damnatus , quam regreffus ab lifdem laudatus dici deberet : conilaret enim ex duabus de- monftrationibus.alteraT8cOo77,alteraT?'o77, illa parien te diftindam effedus , hac confufam caufse noti tiam. Eandem autem circulationem curo ipfe fibi objeciflfet D. G. expedire (efe ex ea non potuir. Po- fleriorem enim tantum rationem attigit , priorem , exquapendebat circulus^alto inuoluit filentio. Peto igitur ex ejus mente, num Apoftolus probet iJ^f. 12. omnes effe morti addidtos, quia peccatum Adxipfis imputatur ? Si ais, manet circularis argumentatio : flatim enim U^f. 13. & 14. probabit omnibus pecca- tum Adx imputari , quia omnes funt morti addidti. Sl negas, tollis quidem circulum-, fed neque id ne- gauit D. G. neque vt fe ex eo circulo ecuceret, quic- quam ejufmodi tentauit: fecit ergo id, cujus nos falso accufabat , ex A^oftolo dtmno mcpum , vt loqui- V^x^cmuUitorem.
Sed tamcn inde hoc argumentum clidt.^i^ui irro- gatnrfoena mort^ fro^ter pccatum , ns feccatum imj^uta' tur» Atqui infantibm irrogata eftante tegemtoena mortls jfropter peccatum Adx. Ergo iis peccatum Add imfutatum f/?.Refp.Peccatum Adae duobus modis accipi : i. pro eo pcccato, quod ab eo in pofteros propagatum & fe- cundum hominum numerum multiplicatum , caro & vetus Adam appellatur. 2. pro caufa peccati illius propagatijnempe aduali Adac inobedientia. Si prio- re modo accipitur , concedo totum argumentum. Fateor enim peccatum illud , quia intra nos efl, no- bis omnibus,etiam infantibus , meritb imputari. '^x pofleriore modo 5 diidnguo praepoiitionem^r^^/^fr : nam velcaufam proximafeu immediatamj velremo-
^9
tam tantum feu medlatam iignificat. Si prius, nego minorem propolitione : irrogata eft infantibuspoena mortisproxime ob inhxrens vitium, rem.ote ob A- damiadtuale peccatum. Si pofterius , inde fequitur duntaxat peccati illius adualis imputatio mediata, quam vltro concedo. Hoc me docuit Caluinus, ^u/a, Rom.5, inquit j ejus peccatum peccatl noftri caufa efty exitium no- ^^ ftram tlit Taulas ajcrtbit. Peccatum r.oftrum 'voco y quod nohts ingenitum eft j ^ cum quo naftimur. Et BulJin- gerus 3 non nocerct nebis Add lapftis , nift talts cx eoper- Decad. uerfttasftcu ccrruptlo nobis innatafuft\t, qux Deijudtcium 3-^o- promererttur. ' *
Sic vindicata eft verfio Gallica , qua vtuntur Ec- clefia: noftrx. Quod autem fubjungit D. G. Sic acri- tcr diftutatnm futftfcy ^c^fid ab eo tempore deferbuifte im- p, 139. petum,d^ in pofterioribus fcriptis mutatatfte veliftcattonem &c 5 Fallitur vehementer. Eadem enim perpetuo Placei fententia fuit , &: melius vcrti voces sV « eo qu))d, qmm inqtto, Et tamen ne hanc quidem ver- iionem obefte fententix fuac , ob cas rationes, quas thefibus fuis aliquot annis , priufquam Manufcriptum illud prius fieretj editis , inferucrat. Non viderat il- lud manufcriptum , cum fuum illud fecit quod D. G. poftertus appellat , nec cur mutaret 5 vt loquitur vir Do(5tus 3 vehficationem caufa vUa erat. Nemo enim ei tum quicquam objeccrat , quo recepta , quam fe- quitur j vocularum «V^» verfio impugnarctur. De no- ftra confefTione , quam praeter rationem triumphet hoc loco D. G. patet ex dictis pag. hujus lib. 73. Qux tamcn fi vlla fuiffet , Placeo obcfle non poflet, quo infcio nec confentiente facta fuiffct. Sed de il- la verfione jam fortafle plus fatis.
Redco ad argumentum fupra pag. 70. ita propofi- tumjVt cjus tres lincse aTypographo rcpetitx fuerint, nec aCorredorc 5 adco aliis diftradus negotiis tunc feftinabat, deletse. Id fic habct. j^i, cum mndumef- fentin rerum natura, dicunturm alio feccajfe , cenfentur proculduhio eo commitente peccatum , O' tpf etiam cem- mifffi j tjuod euidenter ad imputationem pertinet. Atqui homines omnes cum nondum effent , dicuntur in Adamo peccafe. Ergo cenfintur eo committcnte peccatum , d^ ipf ccmmifffi , quod ad imputationem peccati Ad.t mariifife pertinet. Primo nego id euidenterad imputationem pertincre quam antecedcntem feu immcdiatam vo- co. Cur enim non pertineat potius ad propagatio- nem peccati inha:rentis , quod reatus & imputatio fe- quitur ? Deinde nego majorem. An enim qui dicun- tur in alio fuilTe , vei mortui fuiffe , cenfentur eo exi- flente vel moriente & ipdextitilTe , & mortui fuilfe ? Morimur certe in Adamo ^ fed fua quifque morte^ {icut refurgimus in Chrifto fua quilque refurredione. Sic peccamus in Adamo , fed fuo quifque peccato. Notatur tantum peccati & mottis primus atitor & fons 3 vnde ad nos omnes dimanarunt. Denique ne- gominorem. Non enim dixit Apoftolus , omnesho- mines, cum nondum effentj in Adamopcccafe* lam often- di 5 f>' Z non {igniHcarc hoc loco in quo. Dixit qui- dem per vnum. hominem peccatum ita in mundum intraffe , vt omnes homines peccauerint , fed non dixit, peccaffe in vno iilo homine: Multo vero minus dixit tunc peccaffe cum mndum tfent in rerum naturL Ho^enimmihi videtur manifeftam contradictionera implicare , Quis enim contradidionem implicari noa yideat , fi quis dicat , prius efle a.ccidens c^uam fub-
9^
jecflum 3 prius homines fuifTe peccatores quam ho- mincs , mortuos quam viuentcs , imo prius peccafle
quam fuiile ?
C A P V T V 1 1 1.
Argtnmcnu D. ^ar. ex Kpm. v. njcrfihHS i^. ij. iG. i-j. 18. ip, expenduntHr.
EX verfu 14. huncnedit Syllogifmum. Ea efiin- tcr typtim <^ tb Tvisra^\ ccmtenientiA , ^t qtiod in re p, igi. ' fer typnm npr^fe/^t.tta exhihetur y illudin typo frjicepjfe oporthcrit, Atqui AdaniUo frofonttnr vt typi4 Chrifii in tjs qK£ ad rationem jufi ficationts fertinent i vt nempe fimili modo condemnationem habeamtu in Adamo , quo jnfiificatwnem habemtis in Chrfio. Itaque cum eafit ratio iifiificationis nofir<£ per chrtfium , 'ut ejt*i jufiitia nchis per imj)Utationem C07nmunicatajifificemur,fiue fro jtfics habeamur apud Deum; Eam etiam ofortet effe condemna- tionis per Adamtim nofir<x. rationem , njt illit^ peccato no- bis per imputationem commu;.icato condemnemur , ^ pro peccatorihus ac reis h.ibeamur apud T>etm. Principio qnxcunque lit hujus argumenti vis , eo nonnifi con- fequensfeumediacaimputatioconcludi poteft. Nam vt imputatio juftitix fequitur fidem noftram, fic im- putatio peccati fequitur corruptionem noftram. Hoc (i fufticitjpax cfto. Deinde nullo negotio diffolui po- teft hocargumentam. Ad majorem enim quodatti- iiet, propolitio , ^^od tn re per typumrepr^fentatd ex- hibetur, tlliidintypo pruefiifefe oportuit. Eget hac limi- tatione, fi nempe ad id repra;fcntandum typus fuic
5?2
comparatus. Nam alioqui fsepenumero multa in re repraefentata exhibita fuerunt , quae non potuerunt vno typo reprasfentari •, quapropter multi ad eandem rcm adumbrandam adhibiti funt. Deinde etiam ad- hibita illalimitatione propofitio vera non efl , nifi quantumpatipotcftejusrei, qux typus eft, natura, feruata interTypum & tz Tvrcc^iv, vmbram & corpus differentia. Itaque melior eft a typo ad rem adum- bratam, quamab hacad illam argumentatio. Ad mi- norem autem quod fpe6l:at , jam aliquoties negaui- mus vrgeri debere fimiiitudinem in modo , quo ab Adamo condemnationem , & aChrifto juiiificatio- nem habcmus. Idque cam autoritate magnorum vi- rorum,tumaliquot cxemplis comprobauimus.
Audi, fj placet , Caluinum , rorro duas hicd'ff.ren^
t as ir/tcr Chrtflum & Adamum ^dn^^tare (pene prcti/.m
eft : qttas non idco fiihttcult Jlpoflclm , fuia negL grr.das
ccnferct , fed (juiapr.tfcntis argumehtl ntnl refttehat eas
enmncrare. Trior efl quod pecc^to Adx non perflim im-
putatioi.em damnamur, c\c fl alent peccati cx gerctur a
nohis poena : fd tdco pcenam eim fflintmm, ci! ta CT ciil-
tdifu»:H6 rei, quatenm filicct nat^ira.noflra in rp(o fitiata,
iniq itatis reatu ohflringitur apudDcum, At pcr chrfli
iufitiam alio wodo in faluttm rfiitulmur , hcque erim
ideo noh''s acapta frtur, qma intra ms flt : f d c]uod Chri-
flum ipfumcum hopAs fiisomnihm, PAtrs largttutc nohis
donatum poflidemus. Itaque donum iufliti^, non qualta-
tcm qua nos Beus imhudt ^ vt perpermi qu'ddm interpre-
fntur.fdgratuttam iuflitU twputattommflgmficat. Pla-
cet-ne ctiara audire Rodolpiium Gualterum ? Senfs
trgocfl , in hoc quidem comparari tnterfe pcff Adamum
& Qhriflim-, quedvtcr^uc qugd fuum crat in Juos propa-
g^rit,
P3 gjrh , I^ CJiterts 'vcro Multiplex ejje difmmen , neque
CAndem ejje ratlonem offenft aut feccatifer Adamum in-
ueBi y dr heneficif nobis in Chrifto exhib:ti &c. Sc paulo
poft. Vidctar autcm duplex dfirimen his verbis annt-
tari , 'vt pr:mo ijuidem Natnra corrupta & gratia Dei
opponantur y eo qu))d Adam quiiem propter naturx corrU'
ptionemy quamexfuo lapfu contraxit , peccatum in omnes
pofterospropagar:ty adeo vtpeccatores ex ipfo matris vte-
ro naftamur: Chriftus njero nobis ex gratia datusftt , vt
eius iuft tiaftue obedlentia //? multos yid eft y in omnes re^
dundaret. ^uod ergo pcccat.res & propterpeccatum morti
ohnox§fumus , hoc cx natura ceu^roprium hahcmus : quod
vero lufti dr vitx confortes fi61i Jumus , id gratuitum Dei
heneficium efty qui Tilijfii iuftitiam nobis imputat pr.ptcr
fidem , qua hunc apprehendimus. His duobus tertium
adjungam Petrum Marty rem Com.in Rom. 5 . iJ^ f. 1 4.
ad verba qui cft typus f.turi. Smil>tudo hxc accipienda.
eft in gcnere quod ftcut omnes ab Adamo , ita omnes a
Chrifto iuxta ordinem fumpendeant : qucdque quemadmo-
dum alter merltus cft fuis omr^ibus , ita etiam altc r. Sed
particuliriterdj" quoad/pecies magnum cft dfcrimen. 7s(jim
Adamus peccatum y mortem , & damnationem inuexit :
Chrftus vero tuftitiam , vitam & gratiam. Eft etiam
diferimen tn prcpagatlone. ^^damus enim mala fua per
carnis gcneratonem in homincs transfudt. Chrftmatt-
t m p:r fid.m. ideo Paulus cum dixijft , K^damum ty-
pttm fuijje futuri y quaft per ccrre6Honcm fuhtecit. At non
vt peccatum , ita & donum. ^uamobnm ir.tcr t^da-
wum & Chriftum potitis analogia quddam & proportio ^
quan vcraftmilitudo conftituenda eft. Vides nos Magno-
rum virorum dodrinam aduerfus D. GarilTolij im-
petum defendere. Noli nos igitur quxfo , candidc
^4 kdoY, noultatis damnare.
II. Ex U^f. 1 5. Jf non njtbpJiiSj itd (tiam domm c^c^
iic colligit^ ^i Adami actuali peccato msrti fa^i funt
obnoxtjy illi fa:nam fermtiliius peccati , adeoquepeccatiim
illudipjis imputatur. ^tqui omnes homines a^ualt Ada^
mi peccatofactifunt morti obnoxij. Ergo omnes homines
ferunt fcenam ilitm peccati y adeoque peccatiimtiiud tpfis
imptitatur. Facllis eft refponfio. Q^j Adami a(5^uali
peccato morti fadifunt obnoxij proxime feu imme-
diate , illi poenam ferunt illius peccati proxime feu
immediate. Qui eo peccato fadi funt morti obnoxij
tantum remote feu mediate , hoc cft , mediante cor-
ruptione, ilii ferunt poenas illiuspeccati tantum re-
mote feii mediatCjhoceft^mediante corruptione. At-
qui omnes homines aduali Adami peccato fadi funt
morti obnoxij proxime feu immediate , Nego : me-
diante corruptione , Concedo , Ergo omnes homi-
nes ferunt pcenam illius peccati, adcoque peccatum
illud ipfis imputatur , immediate , nego : mediante
corruptione nobis inhxrente , Concedo. Nonne om-
nia D. Gar. argumenta hacvna fidelia dealbari pof-
^unt ? Deinde , inquit , opponuntur ab Apojioio ro Tiapct-r-
layM. K^dami ^ to ^i^pijfM chrifii. K^t per ;t«V'^<«* intei-
iigitttr iujiitia iiia chrtjii , qu£ gratioja imputatione fit
nojirdy ^ qu.e fanBJicationem ,fiueittfiitiamtnh.zrente?n
exje necejfario fundit. Ergo & TmpciTflafxa inteiiigttur pec-
catiim iiiud Adami,quod imptttatione nofirttm /it, (^ quod
corrttptio noHra naturaiis necej/ario d" infiiithiitter feqtii^
tur. Omnino opponunturab Apoftolo to 7ni^.7^(o^
Adami & to yawua. Chrifti.Quidinde lequitur?Non-
?«&^j "cj^i^sl^^^otiesargumento ductoab hacoppofitio-
ne occurrimus ? C^terum aut anomalus eft hic fyl-
P5 logirmus,necvim vUam concludendi habetjaut omif- facjftpropofitiOjquacrivniuerraliter^vt debct, conci- piatur , crit falfa procul dubio. Admonct autem nos oppofitio inter ■m^TiianA Adami & :>^etifxa. Chrifti, longe alitcr hoc noftrum effequam illud. Nonenim, vt hoc noflrum cft dono Chrifti , fic illud eft noflrum dono Adami. Alterum ergo altcri opponit Apoflo- lus in modo quo fit noflrum. Quomodo igitur ex hac Gppofitione concluderc poteft D. G. vtrumque eodemmodo noftrum fieri ? Dicet-nc imputationem, qua aliquid noftrum fit , alioqui non noftrum, effc donationcm quandam. Eil: igitur Adami peccatum donum quoddam , non Adami y hic cnim non impu- tat 5 fed, horrcfco pronuncians, ipfius Dei.
Hic D. G. infignem Caluini locum jam a nobis _ laudatum pag. 2 o. contra fe citat. ^cd vnm delt^to '"^**"* periijje nos tradtt j fic accipe , quta ex ipfo in nos corrtipio ' ' ' trAnsfiifafit. TSljque enimfc fcrlmws eins culpa , quafl extra cuipamipfifimus \ Sedquiaeiuspeccatumpcccatino-' Hri ca'fi eHj exitium noHrum iUi Faulus adfcrihit. Non potuit apertius figniflcare, peccatum Adami caufam effe exitij noflri non proximam fed remotam , non immediatam , fed mediatam. Caufaenim caufa: efl caufactiameffedus, fed remota duntaxat. Conatur tamen tam claro loco tencbras offundere D- G. ^/- hus verbis^ inquit , non negatur nos ^dami ipfius a^fuali psccatoperire,nQC hoc etiam ncgat, aut negauit vnquam Placeus : Sed ftgnificatur.non effc illud K^dami pcccatum a noHra corruptione feparandum , quippe cum cx 'vtroquc confurgat idem reatus.
AnidvcrbisiUis fignificetur, eaque ratioafferatur, iudicium eflo penes Ledorem. IJlud mihi fatisefl^
ide6 exitiutn noflrum Adami peccatoadfcribi, quia
eft caufa peccati noftri , non dicit, quia nobis imputa -
tur 5 ayt quia imputationenoftrum eft: fed illuddi-
ftinguit a peccato noftrotanquam caufam ab effedu.
Eft igitur a peccato Adami peccatum noftrum y & ab
hocexitium noftrum. Ita ex vtroque conftirgit idem
reatus,ex peccatonoftro proxime, ex peccato Ada-
mi remote. Exponit mentem fuam alibi Caluinus,
Peccatum originale ', inquit , eft naturd noftrjt pramtas ac
corruptio , qudfrimum reos facit nos trx Dei , tum ettam
o^era in nobis proftrtqu£ Scr:ptura vocat opera carnis. Se-
quiturergo rcatus corruptionem vt eftcdus caufam,
&: quidem caufam , vt loquuntur, adaequatam : fub-
jungit enim continuo. Hdc ita^ue duo dtftin6fe ohfer-
uanda : nempe quod Jic omnihfu natur£ nofird partihm
n}itiati peruerfique ,jam oh talem Dmtaxat corruptionem
damnati mer:to conui6ttque coram Deo tenemttr. QuiC
eadem verba , adeo tanto viro placebant , bis extant
in ejus inftitutione , femel. lib. 2. cap. i. §. 8. & ite-
rum lib. 4. cap. 15. §. 10. Addit quoque in priore
loco vberioris explicationis gratia liaec verba. Neque
tfta eft alieni del:6ii ohligatio : quod enim dicitur , nos per
Addpeccatum ohnoxios effe faBos Deijudicio : non ita eft
accipiendum y 4cfi infintes ipfi & immerentes culpam ddi-
Bi ejus fufiineremtis : fid qtua per eitis tranfgrefilonem
maledt^ione indutifumt^s omnes , dicitur ille nos ohfirin^
xiffe. {^h illo tamen non fola in nos pcena graffata efi,
fedinfiillata ah ipfo lues in nohis refidet cui ittre poena de-
hetur. ,^uare Auguftinas vtcmque alienum peccatum
fiepe vocet ( quo clarim ofiendat propagine in nos deriuari )
fimul tamen & proprittm vnicuique afferit. Et Apofiolm
ipfe difirtifiim} tefiatur , tdeo mortem in omnes peruaga-
91 tam , qmd omnes ^eccarint y td cfi , inuoluti fint origi- ndiyeccato , & eius maculis inqmnati. K^tqne adeo tn- fantes (juoque ipfi, dumfuamfinum damnationem a matris vtero afferunt , non alteno , fedfuo ipfirum vitiofunt oh- firici!. Rcatus igitur & damnatio & mors , fequun- tur corruptionem haereditariam vt cffedus caufamj& ob eam duntaxat non autcm ob peccatum adualc Adami ( nifi remote & mediate) morti fumus ad- dicli.
III. Ex verf. \6. fic ratiocinatur. Htc V<^> Wi- tium fiue reatus ex Adamo , opponitur yaeln^v chrijfi, Ergo vt ^u^itM. non fignificat qualitatem aliquam nobls inkerchtem , fid quod in Chrifio efi , (^ in Chrfio nobif gratis imputatur i Ita ^fW aliquidfignificare debet,quod fit extra nos , nempe culpam ab Adamo patratam , vnde reatum ^ condemnationem trahimus. Collige. Cuius cuU pa efiin omnium condemnatonem , eam omnibus imputari oportet. K^tqui culpa Adami efi in omnium condemnatto- nem. Ergo eam omnibus imputari oporta. Nihil robo- ris in hoc argumento video^quod non extet in fupe- rioribus jam abunde refutatis. Qux enim &: quam imbecilla eit haec colledio -, Hic nfiuA iudicium fiue reatus ex Adamo , opponitur ^plfff^v ChrilH. Ergo vt hoc non fignificat qualitatem nobis inhaerentemj fic nec illud ? Quid enim prohibet , vitium inhxrens quatenusnos facitreos &:poenadionosei juftitixop- poni j qux nos abeo reatu &: poena liberat , vti vi- dimus cenfuiffe maximos viros > Id non modo nihil prohibetjfed ipfa illa oppofitio exigit. Elt enim ^'^- '• A/">« ex juftitia , ;\5/>/a|w* ex gratia. lultitia nonniii coau^ fuum cuique tribuit , gratia donat id quod alioqui ca^.iv noHrum non erat, fed alienum. Hocaccepi a Cha-^', " "
1.
>8
miero , Sl nihily inquit , habent mfmtes ^eccatl propr^^ curpropria morte ^ereunt ? T^am propter alienam cidpamy ijUA tantum aliena Jit , non firt tujiitia diuina. Habue- rint fane aliquando homines eum moremy vtpatrls feruitus, filtjs ejftthxrcditaria : at eiufmodi nihilerat inpopulo Bei, ex diuints legib:is . quanto minus in Deo : qui irafcitur in fos y cjuihus erat in ore pronerhi-nm , Patres noftri vuas accrbas comederunt : Filiisaatem dentes ftupent ^ ^^od Ji excpiat cjuls , fruari fideks propter tusiltiain nonfu.im , fcdchrisii : iuujuepojfe etiam damnari ypropter Aienam imuHtiam , is vero non vidit comparari valde dluerfa. Kljim damnatio eft a iufiitia , falus autem a gra- tia. 2<famf effet etiam ipfi ajuftitia , nonpojfet nos alic^ na juft tia firuare : quare ne aiiena quidem cuipa damna- rc. Nihil , opinor, defiderari potuit difertius.
I V- Veniamus igitur ad vcrf. 1 7. Ex eo fimile, m- quir D. G. argumentum emergit. Cuius ddi^io ^ ia- pfi morsfemper regnauit d^ regnatura cft mfnemfzculiy eim dU.cii pcena peruadit in omnes. Mors enim certe ab ^poftolo pomtur y tanquam caufie iiiim effeSium. At vno Adami d.licio mors hafi.nus tn omnesregnaut , d^ porra rcgnatura eft vfque adftnemfecuii. Igitur deii6ii c^ lapsiis iiltus Add poena i.4 $mnes pcruagatur. Concedo totuni arg. Quis cnim.noflriim vnquam negauit , lapius Adx poenam in oranes eiTe peruagatam ^ Tantimi contendimus , inter eam & lapfum Adae interuenifTe vitium originale cui proxime poena debetur. Efl igitur lapfus Adx prima caufa rcgni mortis, fed pro- xima eft ab illo produdum peccatum omnibus in- haercns , quod quia rcgnat , etiam mors regnat. Cer- te peccatum quod in hominibus non modo eft, i^dL viuit p non modo viuit fed regnat 5 cui feruiunt , cui
99 obedumt, cujus lex efl: in membris , Id noneft pcc- catum at^uale Adami , fed hujus effedumj coriuptio inhierens.
V. Ex verf. iS. fimili ratione ac fupra coUigir. Tly cuius deliBH^n condemnatio in omneshomines venit,
prcpter i/lii^s deli^tum pcena irrogatur omnihi4^s : (^tquipcr vniti-s Add deli^um condcmmitio venit in omnes. Ergo froptcr vnmi Adx ddi^tum , pana irrogatur ommhm ejm fofteris. Primum ncgari poteft major propofitio. aliud enim t^fcr aliquem ^'^o. aHquid , 2iVm^ proptcr aliquera , per calamum fcribo , non tamen propter calamum 3 per judicem eft condemnatio , non tamea propter judicem. Dcindc diftinguo^r^/^^^r vt fupra. Nam vel caufam remotam defignat, vcl proximam. Si iliamjConceditur totum argumentum^fi hanc, ne- gatur propofitio. Eft enim , vt multoties inculcaui, primum Adami peccatum aduale caufa noftri pec- cati inhxrentis, &: hoc caufa mortis: quod autemeft caufa caufx , id caufa cft etiam effcdus. Aut cum Pelagio j Pighio, & Socino negandum eft peccatum inhasrens ejufque reatus , aut impoffibile eft cx ver- bis Apoftoli imputationem peccati Adse a«5tualis an- tecedentem feu immediatam efficere.
VI. Sed fortafte illa tandem aliquando emerget ex veri. 151. Sicnt per vnim invhedicntiam peccatores conflttuti fu?it midti y ita per vnim ohedicntiam jufti con- ftituentur multt : NuUo certe modo. Argumentatur ex eo D. G. non vno modo , & primo quidem fic. Idtm Ajjoftolm agit hcc vcrftu qucd reltquis ilUs dtftiftius profecutm fuerat. K^tqui hoc vcrfu manffte agit de im- yutatione. Ergo d^ de eadcm imputatione ftfpc riora intel- l>gcnda ftunt. Refpondeo ad miaorcm , Apoftolum
100
hoc verfu non agere de imputatione : aut fi agitde imputatione, non agerede imputatione immediata feu anteccdente, quam folam nego. Nam fi idem agic hoc verfuquod infuperioribusj inquibus deiftaim- putatione eumnonegiile patuit^confequenseftjCum de ifta imputatione non agere in ifto verfu.
Demde,mqu\t^v'x df/ert!us & efficacms potemt^po-
fiolus imputationem Adamici peccatifigmficare , qnamfac-
timi efihls "verbis , claram oppofitioncm contment h^tsinter
Adami inohcdientiam,drohed'entiam Chrfii.Qui faduni
eft igitur, vtmaximi viri verfum illum exponentes,
imputationemillamin Apoftoliverbis non animad-
uerterint, fed rejecerint potius? verum pergat, ohe~
dientiam chrifii a^ualemfignificat, qua Chrifiiis fa(5lus
eft obediens Patri vfque ad mortcm crucis , Thtl. 2. 8,
Ergo d^ ohedientiam^^dami actualem , qua Dei manda-
tum violauit : vt mirumfit qua ratione neget Vir doctus
hic ru^.imi uoce ah (^pofiolo defignari peccatumi^dami
actuale. Nam quod addtt , non d^fignaripeccatum actuale
prdcifumk corrttptione , quam im^damo pcper:t , hoc pa^
Cap.tx rummoramur. Quidjafiirmare voce '^c^''>^«'^y2///w^£'r-
catum^damifigmficari; nonqiMdimactualepr^cifum ah
hahituali , fedfimulcum hahitual'., quae funtPlacei ver-
ba^eftne negare^ea vocedefignari peccatum Adami
aduale? Cur veroidnon moratur ? Etcnim , inquit,
fiu^^^rxcfum ah illa corruptione ,fiue coniun^um cum ea,
femper tumen defignari intcllgtur , quod ad caufiim no-
firamfatls efi. Immb vero fi caufam defendis imputa-
tionis immcdiatx , id non fatiseft. oportetenimfic
imputari peccatum adiualepraecifuma corruptione,
fiquidem hsec eft illius imputati poena propriedida.
non poteft enimidem peccatum elfe poena fui ipfius,
y mur
101
praerertimpoenaproprie dida.
Hinc duplex argumentum fepo{re putatcolligere: primum ex vi oppofitionis. Eadem ratione conftitui- mur teccatores tn ^damo , qua, iuHi conft:tuimur m Chrt' fto. t^tqui in Chrfto iuHi conHitu]nmrfer tuHitix ip^ fins imputationem. Ergo (^ peccatores in Adamo pcrpeC' cati ipftus imputatiomm. Etli nobis concluiio non no- cet imputationcm mediatam agnofcentibus, tamen major propofitio falfa eft. In eo enim ipfo,de quo agitur, dilcrimcn obferuatum eft a virismaximiSj vti patuit ex fuperioribus noftris refponfionibus. Con- ilituti enKmfumus peccatores propagato in nospec- cato inha:rente qucd meretur mortem , non fumus conftituti iufti iuilina inha:rente quae mereatur vi- tam.
Vetnde, inquit , cx vcrhts per inobedientiam Adac peccatores conftituimur. Nam per aHialim alterius inohedwr.tiam conftitni non pcffimus pecc^itcrcs, ntftinpu- tatiue j quia qncd alttrtus eft ptrftonalitery noftrum fieri ne^ quit f neque nos indc denominari , nift imputations intcr- uentif. Atqut per a^i^alem Adami inohcdie?. tiam confti- ttiimtir p-ccatores. Ergo imputatiue. Quid eft ncgare propagationem peccati inhierentis, i\ hoc non eft? Audiamus ergo potius ejus Anteceftorem Chamie- Lib i; rum, lll:.d efam non omittendum : per vnius inohcden- ^^^^^ tiammultos eftfi- crnftintos peccatores <t^7a)A»V ; qucd vo- c^p y.* cahulum in Scripturi< fitmitur ^ro ijs in quthus cft re vcra § ^*'? peccattm contrar}um LgiBei. Et paulo poft. Vno ijer- ho. Nunquam a.f/fp-mxoi dicitur dcftmpLcire atu, & ah/que njllo vitio autpcccato. Ergo , cum dix.t Vanlus multcs tftft conft.tittos pcccatorcs per vnius imhedientiam : N I HIL ALIf JD intcllexit i nifi eo Adamipeccato tft^Mum cfte, i't
R
102
emnes homines re viYd,c^ tn fcfe peccatom effent. Et alio
Cap.vi/ loco , A Paulo autem doccri imicum effe numero in omni-
^ *^* bus pecciitum originale, hoc 'verlinfgmterfalfum. Nam
contra. Per vnius inobedientiam peccatores confti-
ibid §. tuti funt multi. Eodemcapite. Feccator autem efl ^ qui
'*'• ipfe hahet peccatum fuum : non autem cul altenum impH-
tatur. Et rurfus. In Adamo peccauimus omnes : quia
Adamus primus peccauit : & inde {nit:umfa6tum peccati
in omnibus hominihus : atin nobis etiam peccamus : quiA
eius peccato conflitutifumus peccatores : id ef^,ab eo in nos
peccatum propagatum. Et illius inohedientia eodem modo
fumus 0mnes conflituti peccatores : quo nofira etiam propria
iam ver^.fimus peccatores : alioqui falfum efflt , nostllms
inohedientia conflitutos effe peccr^ores. Alio loco ait nos
per inobedientiam Adami coniHtutos effe peccato-
res, non formaliter, fed caufaliter , quia eft caufa ef-^
ficiens qualitatis illius pcr quam fumus formaliter
eap.s/ peccatorcs : Sicut, inquit ^podagrici catiffa efl-parenspo-
5. 17. dagrictisjlue podagrainparente : qud tamen mn ef poda-
Comm. S^^fi^^f* Audiaraus etiam Petrum Martyrem contri
in h unc argumetantcm. Hic , inquit, annotabimus^cum Apoflo-
ip um folus dicit , Per vnius inohedientiam peccatores multos effe
' conflitutosy ex hls verbis argumentum haheri aduerfts eos^
qui putant peccatum crigints non effe cuique proprium : fed
n/num tantum extitiffe, illudque fiiffe tn Adamo , quo nos
nexh& ohligatifumus ad mortem cf damnationem.^^um
enim dicanttir peccatores confiitntiy oportet, vt ipfi autpec^
catum haheanty aut faltem hahuerint. Nam alieno viti9
nemo dicitur feccator.
10:
C A P V T IX.
Dcclaratio do6lrina de Jmputatione primi pcccati^
Ex Hebr, cap. /. vcrf.p. io.de decimatione
Leuiin kmhis ^krah^ ^vocatur
ad examen.
T. I ""\ Odrinam de imputatione primi peccati ante- JL^cedente feu immediata nullis Scripturaefun- damentis innixam efle jam , opinor, patet. Num ea faltem illuflrari poffit, nam prbari certc non poteft, ex Hebr.vii. ^(.lo. vbi dicitur Leui decimatus in lumbis Abrahae, paucis videamus. AitD. G. Origimlis peccati q^^^ i^ in nos ex Adamo trmfemtis naturam & ratlonem ex hoc 5« ^* loco declarare Theologisfolemneeffi. Bene ^ixit originalis peccati : Nominat enirn quofdam qui imputationem immediatamnonmodonondocent, fedaperte dam- nant. Poffcm ex Auguftino, Bucero, Martyre, Gual- tero, Gerhardoj&c. mulralocaproferre : fed neinrc clara aequo longiorvidear , vnius Anfehiii his verbis cro contentus. isijn portant ( infantes qui non fer- Llb. de uantur ) peccatum Adffed fiium. Nam aliud fuit fecca- Virr& tum Add, alind infantum,^uia dtjferimt njt di^fum cfl. ll- pcccato ludenim fuitcaufayiftndeft effectus. Et paulo poft. Cum °"6'"*- dicit Apoftolus , quod fupra pofri , quia mors regnauit ab Adamvfque ad Mofem, etiam in eos cfuinon feccauerunt in fmilitudinempr£uar!cationis i^d^ , ftcutftgnificat in- fantftm minus effe quam Ad^peccatum, ita aperte monftrat aliud ejfe. ^ua^ropter cnm dnmrtntHr infans pro peccato
R a
104
mginali, dammtUY nonpropeccdto Ad£,Jed projuo. Nam
Jtiffe non hdbiret fuumpeccatnm^yion damnarethr. Jta er-
go non fortat 'tniquitatem Ad^ fed fuam , quamuis ideo di-
catur portare,qu'aini(juitas iliim peccati ijiius caufafuit.
1 I. Sed quid ex dccimatione Leui colligit D. Ga-
rifTolius ? Sicuty inquit , Ahrahamus origtnantim fuit
frincipHm Gentis Leuitic£, quA fccundim rationem femi^
nalem ab eopropagata cfl , ita & Adam principium eflma'
tcriale totius generls htimaniy qnod ad gencrationcm natu^
rakm attinet. Itaquefi recte dictiim eft ab ApoHolo Leui^
ticos facerdotes decimatos futjfe in Abrahamo , quia in ejus
lumbis erant , quando fctUcct Abrahamus T>ei facerdoti
Melchijedeco decimas perfobit; nihil mtrum^videri dcbety
aut inttfitatum , quod dicunttir omnes homines peccajfe in
Adamo, & in eoperditi ac damnatifu-Jfe , quatenus omncs
in ejuspeccantis lumhisfuerunt. Qoid vetatme hoc to-
tum concedere, negantem imputationem primi Adae
peccati adiualis immediatam > Fayus certe verba «?'
7p TnivT^.i YifMt^Tov vertit in quo omnes peccauerunt , vt hoc,
Comin inquit , inteUigatur de Adamo , cujuspeccatum fuit com-
Rom.j. inune omntumificut communis cHomnium poena fiue tnors.
Haecautem non imputatione communis eft omnium,
fedpropagatione tantum. Idem ergo de peccato di-
cendumeil. itaque i^M^omnes p^:ccaueru?it., exponit de
peccato , qtud non committitur actu , fed habitu quodam in
nobis adhxrct. Et iteram alio ioco. Peccaueruntautem
in Adimo : fednon in (imiitudinem prxuaricatoris Adami:
quia non proi^tercuftdltates fdo^ ^sccarunt , quas in fe ntU-
Idi habebxnt, c-r/n ejf:nt ptteruU vdinfantult: ergopropter
peccatum almd a peccato Aie. qu.i de re in Arauficano
conciliofic L-gittir, Initifiiti.tmD'0 datqui mGrtem, qud efl
peccAti patj-^ajfiae peecato, quod eft mentum mortis , adnos
105 mnfijfe dkit. Dicantur ergo omncs homines pecca- fTe m Adamo,, modoid accipiatur de peccato habi- tuali fcu corruptionc , quid hoc juuat imputationem antecedentem ? Autquid opus eft adtalemiiluftra- tionem peccati originaHs nobis nullo modo nocen- tem 5 nos refpondere ?
Pcrtcndit tamen Placeus in Thefibus de ftatu ho- minis lapfi ante Gratiam, non magisindccolli^i A- dami peccatum nobis imputarijquamcolligi poteft, aut peccata Abrahami , aut ejus fidem &bona opera cidemLeui imputatafuiffe, quae tamen ei imputata fuiflc nemo dixerit. Hoc confitetur D. Gariflblius: Sednegateo fine hoc Apoftolicum Teftimonium a tot & tantis Theologis in hocncgotio vfurpari.iVt;/^ enim, inquit, mdedirect} quifquam coUlgit Adami pccca- tmi mhis imputari. Habet igitur Placeus quod voluit, imputationem immediatam ( de qua fola eum agcre patet exTh. vii.) non pofte probari cxhocloco.il- lc enim fic argumentabatur. Quae dodrina ad reli- -gionem fpcdans non potcft probari ex facris litcris, ea eft reijcienda. Dodrina deimputationcimmedia- ta inobedientix adualis Adaminon poteft probari ex facris litcris. Ergo eft reijcienda.
Major non potefta Reformato vocariin dubium. Minorab eo fic probabatur. Si qux funtfacrxliterac, cx quibusillaimputatio probari poflit, illae petuntur prxcipuc ex cap. V. Epift.adRom. -^f 12. &:feqq.& Hebr. vix. if^f. 9. 10 . Sedex illislocis nonpoteft illa • imputatioprobari. Ergonon potcftprobari exfacris literis. •
Sed fortafte ex hoc loco colligcre potcft aliquis in- dire^e , peccatum Adami adualc nobis imputari im-
io6
mediatc. 2{^4m , inquitD. G. Ji (^uodfecit Abrahamus decimas dandoy fccijfe cenfenttirtot j>oJlea feculls nati Leui- t£ y mc tamen ejl m euifmodi impitatwne aliquid a ratio^ nCy aut Dci iuftitia alienum, nemo caufam dicet, quare qui afferunt^d£feccatum cefnjeri poflerorum peccatum , ita uf in eo dicantur peccajje ac damnati fuiffe , habendi (Intpro ahfurditatum hama>:arijs , aut reit^ rationis C^ diuina fujtitu aduerfarijs. Rurfus poteft hoc totum concedij abfque vllo caulae quam ago difpendio. Fateor eninl Adae peccatum cenferi pofterorum peccatum ob vi- tium ilJis inhgerens ab eo deriuatum. Fateor in eo dici poiie pofteros ejus peccafTc ac damnatos fuiffc, quia nimirum ab co peccatum inhaerens & per pec- catum damnationem fuam traxerunt. Sed ncgo pec- catum actuale Adami ita nobis omnibus ejus poftcris . imputari, vt ea imputatione noftrum fiat , alioqul non noftrum , & vt fic imputatum puniatur , corru- ptionem haereditariam , qux verc peccatum eft , tan- quam poenam propriedidam , ac vt juftitia fiat , m^ fligi 3 nec-non mortem corporis & aeternam. Hoc eft: quod abfurdicatibus cumulamus , a quibus Hberari non poteft per decimationem Leui in Lumbis Abra- h«. An enim ex co quod decimatus dicitur Leui in Lumbis Abrahx , confequitur , imputationcm illam pofte probari ex facris literis , non pugnare cum ora- culo 5 Filius non fcrct iniquitatem Patrit , non facere Deum autorem peccati , & Chriftum peccatorem &c. ? Impedit-ne ne fint bona & folida argumenta, quibus imputationem illam oppugnamus ? NuUo modo. Quid igitur imputationem illam juuat haec decimatio ? Nihil prorlus. Vin' praeterea oftendam quam male ratiocinetur D. Gariftblius ? Si quis m
107 pfjetercuntem rofas projiciat , nihil fequetur abfur- di : hx enim minime noccnt. An ergo fimilitcr , fi quis in prxtereuntem lapides aut lutum projiciat , ni* hil iequeturabfurdi ? Se habctautem falutio decima- rum vt rofa quje non potuit noccrc Leui : At pecca- tum Adami non folum vt lapis , led vt fummum ma- lum. Non fuerit igituralienum a juftitia , fi folutio decimarum ab Abrahamo fa6la tribuatur Leui , quia id ei nuUo modo nocuit , aut nocere potuit : An fe- quitur inde , non effe alienum a juftitia , fi peccatum ab Adamo commiifum ejus pofteris tribuaturjatque ita malum maximum illis inferatur ? Non admodum opus eft aliis rcfponfionibus ^ quatuor tamen ah*as nobis D. Gariftblius tribuit, quas fortafteex Priore, quod vocat, Manufcripto exprompfit, &: prolixe ad- modum refellere conatur, fed^pro iuo morc, conatu infoelici.
Refponfio igitur fecund a , eo refercnte, eft , Apo- ftolum 3 quia prsuidebat fore , vt durum videretur, quod ditturus erat de decimatione Leui in Abraha- mo, prxoccupalTe dicendo, I» Ahrahamo decimatus efi df ipfi Leut j cii^tsoiit-nui^njt ita loquar, Qux ratio mol- liendi non viurpatur, niii vbilocutio audacior eftjaut inufitatiorj quam vt eam iiceatvrgcre vchementius, autex ea quippiamcolUgercratiocinando. Hoc igi- tur non dcbet eo traduci, vt inde colligatur peccatum Adami omnibus imputari , aut vt tanquam funda- mentumfubftcrnaturrei ,qua: ipfa pcrfe velobfcura eft^vel omnino fidem ipfa ftbi derogat. Huicrcfpon- iioni multa reponit. i. Locumhunc nontanquam fuu' damentum fuhfitrm^fed tanquam tefitmonium proponi de- cUrandx ^ illufirandx docirina de imputatione peccAti
io8
k^dx valde appo/itim. An fit appofitum declarandae imputationi immediataE partim ex fuperiori , partim ex hac& fequentibusrcfponfionibusmanifeftumfiet. Quod fubjunoh pmdame^fum illimdeftimiex Rom. V. quam fit falfum partim ex didis , partini ex Manu- fcripto pofteriore comprobatur. Quod ait Augufti- num&Caluinumimputationem illamampledi/me dubitationeprofalfohabeo. Sedpergat. 2. Fridfirk, mc[mz^ confughim ^Uicritur m verh^s, ui^^wi^itTrdv,^ ^jnd enimfi verti debeanty vtbreuiter diicwn^fotim qukmf vt ita dicam ? Sic enim ftrie prxcludetnr iHud confugiurfi, Omninoprxcludetur, fi probet fic debere verti hoc loco. Sedquo argumento id euincet ? Nos enini nunctantum refpondemus:ejuseftargumentari: rcf- pondemusautem confentanea receptas verfioni, quas refelli non poteft. Quis ctiam credat Apoftolum, quinon breuiiishocloco quamalibipalfim loquitur, voluiftehoc vno locoverbailla vfarpare , vt hreuitcr dicamy quibus alibi nunquam vtitur ? nempe pcrpe- tuobreuiter loquitur.^^/^j/yfpaddit,//.? wr/^/, (^^ W©- «/m7V ^ vt aliquidmajus & mirabilius dica : Fr^cludctur iterum hxc d'ifi>utatoris euafis, Qoomodo inquam pra^- cludetur , niiiprobetur ( id quod eftimpoflibile^ fic t^c vcrtendum ? Et cum maximamirabiliflfimaque pafTim doceant ApoftoH, qui fadum ciTet, vt hoc vno dutaxatloco hujufmodipracfatiojpotiusquamalibi, vfurparetur ? Diciturne hic aliquid majus & mirabi- lius , quam alijs aut capitis aut Epiftclje locis ? Si prjemoliitio vel corre^iio elt, aliquid eft in fequentifen- tentia, velemolliendum, velcorrigendum, nec,niii adhibita emollitionevclcorredionejvrgendum. Prae- milTa hac inutiU yclitatione , fubjungit , 3. Tijps ta- ' ' " • ' men
Tnenfacite acpofnionem commtmtoremf^uimury a< t'vQ' iiTiuy^ vt ita dicam. Verba fmt crgo moUiendo di^o t^poftoli appofta. Hocquidemcauft noflrji nihil pr/ju- dicdt. IlLi enimmoUiendiratiOy non rem ipfam^r^^/^^ fedpotiui ad verhum dcclmzndl refcrenda ef. l^onenim' ^QX^on^x, profrie decimanturj fed bonaj 'vPnotumefly cum ex eis decima f.nrs exccrpitur, Ergo quia quxdam impro- prietascfin eo qnod Leui decimatus diettur ,pro eo quod eft , decimas ex Leui acceptas fuijje , ideo exftmauit K^Poftolus hanc eiwe^vnTt tffe leniendam per voculas , ^^ i^sFosiiTiuv, Mirorhocexcidilfe Viro dodo. Non vi- detur infpexide locum. VidiHet enim Apoftolum jam bis abfque vlla emoUitione verbumiliud codem inodo vfurpaffe, femel iJ^f. 5. amJiy^rotw r haiv dic':- Tnand' populum & itcrum^^f. 6 tf^crtjc^'^^* 70? a.^^A^.de- cimau t ^brahamum. Non igitnr decimandi verbum ficvfurpatumemoUire voluit Apoftolus. 4. Tac.lw^ c^\x.^etiamphraftm illam ad moUiendam totamfententiam pertinere, Leui decimatus eft in Abrahamo , quid hoc iuuat caufam aduerfariam ? Certe enim decimarum perfo- lutiofuit aBiopropria & perfonalisfolius i^brahami. Er- go cum ea Leuitis etiam tribuitury (ft agnofeenda quxdam fermonis improprictas ; non enim proprie & perfonaLtcr, ftd intcrprctattue d^ per imputat/onem els tribmtur ^ qua- tenus ilii reputanturfecifeej quodK^brahamus folusfccerat; Neque enim qu£ prxftita ftint ab alijs & nobis imputan- tur, ita proprie noftra dtcuntur y ftcut ea qux ipftfuimus, iuxta i/lud Po'et£ j Et qud non fecimus ipft y 'vixeanoftra voco. Primum autem oblitus videtur quas agere par- tes debeat. Refpondet enim ,cumprobarc dcbeat. Nos certe verba illa Apoftolinonafterimas •, allatis & obie<^isrefpondemus duntaxat , ac palam facimus
S
IIO
ei caufae noftrac nullo modo obefTc : id quod nobls fatis cft. Interim concedit quod volumuSjClIe fermo- nis improprictatcm quandam egcntem emollitione. Ejus igitur erat oftendere &c probare hujufmodi im- proprietatem non impedire, quominus illius loci ver- ba fic vrgeantur , vt ab iis fit qai nos oppugnant. Hoc vero minimc facit. C3eterum cx ejus verbis fic colli- go : Si par eftetratio illius fententix,//^ Adamoomnes peccmerunty ac hujus , /» Ahrahamo Leui dccimatm eft, par ciTet vtriufque improprietas feu durities,ac proin- de aut neutri , aut vtrique pariter cmoUitio iila prx- mittcnda fuiftet. Vel igitur Apoftolus non dixit om- nes in Adamo peccafTe^ vel ii dixit, difpar eft pro- pofitionis illius , ac hujus , in Abraham Leui deci- matus eft 3 ratio. AUud etiam CoUigo. Nam \,fi a5tio crimimfa primi homims fuit proprie a6tio ipfins Joltm , ^ noftra minus proprie , nimirum per imputatio^^em , qui nos, aeque ac Adamum , facit proprie reos ac morti obnoxios coram Deo juftiftimo judice. Debetenim iimiliter nos facere reos minus proprie ? Id tamen comparatione illuftrat. Sicutpeccata njlra ncnpr prif, , fed tantumper impiitationem f.eruntm Chr fto y &f'ftcc:t tamen ea t nputatiOyVt chrftus peccatorum noftrorim pce- nas vcre acreapfe lueret. An igitur vt nos in Adamo, ficChriftus innobisdici potelt peccafte ? Anei pec- eata noftra funt ica impurata , vti nobis imputatum dicitur peccatumAda; ? Siais, igiturjquodvcl cogi- tarchorret animus , peccator fait , & quidem magis quam aUus quifquam : quippe cui plura fuerint impu- tata peccata. Si ncgas, qaid facit 'sv^? l-m? dilftmile exemplum ? Potuic quidem fofficere imputatio , vt poenas peccatorum noftrorum Chriftus lueret tan-
III quam vas noder', at non vt eas lucrct tanquam pec- catorum cauflfa. Agitur autem hoc loco de imputa- tione 3 qua fiat vt cenfeamur caufx peccati 3 quod fo- lius Adami proprie adio fuit, & quidem caufx ita propric & vere , vt nonminus proprie & vere quani ipfe Adamus puniri mereamur. Id quod ajo a verita- te & juftitia omnino elTe alienum.
Superfunt tresaliae refponfiones , quasncnimia, nec ncceffaria , prolixitate tacdium afferam ledori, praetermittendas duco , tantum addam , non videri, e^ verbis /^ Ahrahamo decimatus efi Leui , concludi pofTe 3 adionem illam Abrahanii imputatam fuifle Leui. Nam fi fuit imputata •, idque probatum cft ab Apoftolo ea rationCjquamjrf/z/ nu/lam ejjeyaut hanc ejje D.G.afferit ^ui ejl in lumbli alteriuijtan^uam originarij j y r. ^rincip^ Jtii y illi non ahfenum J$ tribuantur quxfa^ajunt pag*}*^ ab eojin cujns lumhis fuit.Atqui Leuifuit in lumbis Abraha tamjuam originalis Jui principif .Ergo re^\ LcuipvJJunt at^ tribui y qud, dicuntur de t^brahamo perfeluente declimaf Pontifeci MelchifedechOf nulla erit patris adio , qux im- putari filio rede non poflit.Cum enimSyllo gifmus fit in prima figura, valere non poteft, nifi majorfit vera vniucrfaliter. Quo pofito , manente cadem minore, concludam , Ergo re6t\ Leuifojfetnt attribui, qux dicun- tur dc ^brahamo credente Dco , aut fugiente in ^- gyptum , aut dicente de v^oxtforor mea eft &c. Cuni igitur ex iifdem illis prafmiflis conclufio effici poffit, vel ipfo D. Gariffolio confitentc cap. x. § 2.falfa , & minorem conftet cfTe veram , necelfe-eft vt falfa fit majorj & ab Apoftoli mente aliena.
Quar nam igitur , inquies , eft Apoftoli ratiocina- tio i Scopus eft probare Sacerdotij Leuiiici quam
S2
112
Melchifedecici dignitatem elTe minorem. Argumen- tum cx eo ducit , quod Mclchifedeco decimae funt ab Abrahamo folutx. Q^pd vt cxplicet , atque pro- ferat in luccm , comparationcm inftituit inter Leui & Meichifedecum habita ratione muneris ipforum Sacerdotalis. Lcui autem nomine Sacerdotes Lcui- ticos 5 totumque eorum facerdotium comple6titur. Si Mclchifedecus decimas accepit , etiam ipfi facer- dotes Leuitici dccimas accipiebant. Hadenus igitur quodammodo parcs erant. Sed quatuor obferuat A- poftolus differentias Melchifedecum fupra Sacerdo- tes Leuiticos, immancquantum, extollcntes.Prima eft, quod his datumerat mandatumaccipiendi dcd- mas 5 ciim de illo nullum extet ejufmodi mandatum. Ahera , quod hi decin^as accipiebant a fratribus fuis, egreffis e lumbis Abrahse , ac proiade natura & ori- gine fibi squaHbus ♦, IUe vero , cum non effet ex eo- dem genere, decimas accepit , non a Leuirarum fra- tribus 5 fed ab ipfo eorum patre , Abrahamo , haben- te promiftiones. Itaque hi ab Abraharno facerdotium acdignitatem fuam tanquam ilh'us hxredcs accepe- runt ^ lile fuam aliunde habuit. Hi fuam omnem be- nedidionem quam fratribus impertierunt ab Abra- hamohabente promiffioncs traxerunt , Ille vcro be- nedidionem non accepit ab Abrahamo, fed contra Abrahamus ab ipfo , cum tamen hic promiilfiones ha- beret. Tertia , quod hi accipiant decimas tanquam homines morti obnoxij , ac proinde eis egentes , lile %'er6 tanquam is , quem perpetuo viuere , fca immor- talem e(fe Scriptura tcftarur : vt non potuerint ei de- chiix dari , nifi declarandas ejus dignitatis gratia. Q^arta deaique quod etiam ipfe Leui , qui decimas
"3
accjpit 5 per AbrahamHm decimatum quodammodo decimatus fuifle a Melchifedcco dici poflit.
Nam is adhuc erat in himbis patris, cum Abraha- mo occurreret Melchifedecus. Hoc enim euenit an- tequam Ifaacus elTet genitus. Id quod non cafu , {Qd fmgulari Dei prouidentia fme dubio accidit, ne fepa- , rato eb eo Leuijvideretur etiamab co tunc fcparata fuiffe Leuitici facerdotij dignitas. Itaque id tempus elegitDeus , cum invno Abrahamonondumvllaab eo fad:a h^redum feparatione, omnis poflericatis ejus fecundum carnem vnita contincretur dignitas , qux fuo tandem tempore inter ejus filios ira elt diftributa, vtfacerdotah's dignitatis Leui, regizeluda hxres fie- rer. Qnod i\ quis a me flagitet , vt rationem Apoftoli Syllogilmi forma induam : is fic poterit concipi.Qui fmgulari Dei prouidentia tunc eli decimatus , cum adhuc in (efc facerdotij Leuitici dignitatem,nondurn vlla fadta ab eo feparatione , totam contineret , iii eo decimnto ipfum facerdoiium Leuiticum , feu ip{i Leuitac faccrdotes , vt ita loquar , decimati fuerunt. Atqui fmgulari Dei prouidentia tunc ell: decimatus Abrahamus, cum adhuc in fefc Sacerdoiij Leuitici dignitatem , nondum vlla fada ab co feparatione, totam contineret. Ergo in eo decimato Leuitx fa- cerdotes , vt ita loquar , decimati fuerunt. Hoc enim , vt ita dicam, homagium Sacerdotium Le- uiticum per Abrahamum , in quo continebatur, Mel- chifedecoexhibuit. Noncnim aliudhabuit Leui fa- cerdotium , quam quod ab Abrahamo haereditario jurcacceptum, Deoattribuente & formaiite, ipdin- dukum fuit. Hinc , opinor , Lcdor beneuole perfpi- cis 5 cum inuiittam eflc rationcm Apoiloli , tum in.
114 erus verbis nullam proprie didam imputationcm ha^ beri , nifi forte mediatam. Nam vt in Abrahamo fuit Sacerdotium Lcuiticum , ex eoquc ad Leui eft dcriuatum , fic in Adamo fuit peccatum , ex eoquc in nos eft propaga'tum. Itaque vt idem de Leui facer- dotc ac de Abrahamo facerdotc facien4pm , quan- tumad dignitatem facerdotij fpeciat , judiciumfuir, fic dc Adamo peccatore & nobis ob tradum ab eo inhjercns vitium peccatoribus , idcm , quoad reatum, faciendum judicium eft. Si diceretur aliquis Domi- no feudi in fuo patrCjCum in eius lumbis adhucdcli- tefcerct,vt ita loquarjhomagium quod vocant prcsfti- tifTe, itaque Domini ilh^us, vt loquuntur, vafallum cfte 5 nonne rede procederet argumentum ? Ht ta- men non imputaretur prxftitum a patrehomagium fih'o : nam ft imputaretur, non magis a fiHo exigi poftet vt id ipfe denuo prscftaretj quamid potcrat i parente exigi.
C A P V T X.
JmtfUtationem primi j4d^ peccatl a^iualts antece^
dentemfeu immediatam nuUis rationibus
afirui pojfe»
PVtafne , Ledor , hanc imputationem, cum abHt a Scriptura, rationibus pofte aftrui ? Audiamus tamcn , ft quje alferuntur , rationcs. Perfuafum enim cft nobis perpetuo cum Scriptura redam confentlre littionem* Agnofco , ^x Dm Admo largitui erap,
non tffifolt ifcd etldm toti fofteritatl ipfmfuijfe d^ita ; 4c troindenos in i0m ^erfona ornnihui illls bonis fioliatos in emnem hanc miferiam & maledt6lionem ihcidfe. Quid jnde pro illa imputationc rationis elici potelt > Erant- ne polleris omnibus imputanda , quae Deus Adamo largitus fueratbona? Aut eft-neimputandanobisil- lorum omnium bonorum Adamo conueniens fpolia- tio "?, Vtinam haec fpoliatio nobis nonniii imputatiue conuenirct l
^i , mo^mt^properparenttim crimen aBuale al}<juod, ijs heneficijs priuantur y qti£ parentes iili (^ pn? fe dr ^ro liheris fuis acceperant ', tllt patcrni crin^inis pcenas luunt, atque adc)) patcrnum crimcniUis imputattir, (^tqui po- ftcrt omnes Adami proptcr primam illam ejm mohcdientiam cjua fe pilluit y priuaijur tjs hencfici/s j.qu£ Adamm profe & propofterisf. i • a cccper at , nimirum , juftitia d^ n 6i. tu - diy.e naturali. Ergo pjfieri omnes nattir.ilcs Adami pater- m crimin':s poenas iH.int , adeoque pat rnum illis crimen imp:.tatur. Q£id li hanc conclulionem concedam ? Paternumenim crimcn vel viiium haircditarium in- teUigitur, Vc^lcaufailliusvitij , adualisinobedientia Adami. Si prius , imputatur , & quidem immcdiate. Si poUerius , imputatur id quoque , fed mediante in- hxrcnte vitio. Luimu^ poenas proxime peccati no- flri in nos propagati, remotc vero peccati ab Adamo oh'm admilTi. -Q^od (i dicat aliquis, nos omncj tranfe grife:o::i Adx nafii chnoxios , immediate , hoc eft , non propter aHquodv:tium , aut culpam , aut diprauatioKem^ quam in nohis hahcamm , is mcminerit lic luiiie Pighij errorem a Petro Martyre explicatum : atquehisar- gumentis in primis conFutatiuii : qux conlidera^Le- €lox fi placet , annon pugncnt cura D. G. lentemia ^
krgumentis. F(rum , inquit , contra hanefcntemUm in frtmis illndfdclt , quodjam his d xmius : 'vide/icet , in- fantcs moru Mors enim nihil iuris habet vbi non efpecca^ tmn. TQfidtcerevelimHsDeumfuniYeinnocentem. Con- frmatur autem h.tc ratio ex argumento Pauli, quofroha- uit y peccatum fuijje ante Legem. ,^uia mors , inquit, re- gnauitah Adamo njfque ad Mo/em. t^tquljuxta Pigh^ fentcntiam hxc ratio hebetifima videri pofit. Diceret tn m qutjpiawi , etfi illi mortui fuerint , t.imen ex co nonfequi^ tur, illos habutfiepcccatum. Morscnim illis contigit prO' pter t^damum , ch cujus peccatum redd.tifint mortales. Vides , Le<5lor , & pcccatum intclligi , non adualc Adami, vt vult D. GariiTolius, fed habituale no- flrum 5 & pro caufa Pighij eius argumenta militare aduerfus noftros. Qjod vt fiat manifeftius , fubjun- gam aliud argumentum Martyris. Pofiremo , inquitj hahemHs a Paulo per inohedicntiam vnim hominii multos conflitutos cffe peccatores : quod indtcat, in illls , qui naf cuntur ex Adamo , ejje vitium , propter quod peccatores dict pofmt. Sed hoc putat Pighlus Je poffe eludere , quod peccatores i/^terdum dtcantur prop.er reatiim , quamvis a5iio peccandr pr^tericrit , neque ampliHs extet. ^uamvis ho6 itafit , nunquam tamen ofiendcre potieft e Scnpturis, quenquam peccatorem appellari , quin autinf ipfo v.tium haheat, aut certe antea admferit : nifi diccre velit , Deum homines reos facere ahfque ipfirum aliquo peccato. Num quid flagitare difertius tua poteft , Ledtor , xquitas ? Sed' redeamus ad Argumencum nobis objedum. Quamviscaufxnoftrae non obfit coclu{io,tamen Mi- nor diftingui debet. Nam fi vuk nos priuari iuftitia naturali propter primam Adae inobedientiam nobis imputatam , petitio eft , vt loquuntur, priacipij : id
ipfam
"7 iprumenim affumitquodverraturln quaeftioneiquarc negatur minor. Sin vult nos priuari luflitia propter inobedicntiam illam in nos , ( non quidem fecundum adum, fed fecundum habitum ) naturaliter propa- gatam , concedi poteft. Nam inobedientia adualis Adamum iuilitia priuauit , quam amilTam cum po- fleris communicarc non potuit : Nemo enim dat quod non habet. Negamus igitur nos priuari iuflitia naturali ob peccatum Adami nobis imputatum:Con- cedimus nos ea priuari ob peccatum Adami in nos propagatum.
Inftat D. GariiTolius. Qnid dico inflat > RefiondeOy inquit 5 nempe refponfioni refponfionem opponir. Sed quid tamen refpondet ? Refi> inquit , i. lS(jnJt tro^agatio feccati d^ eius tranfmifio per generationem naturalem concedenda efi, vt efi ccrtifima , propterca im^ putationem negartyaut tolli confentaneum eft', ncquecnim ah ill us poftione ad huius negatlonem confiquentia njlia lcgt ma ducifetefi, vtraque potius incausapeccati origt- naiis coniungenda efi ,ficuta nofiris Theologis communi- terobferuart certum efi. Atqui , inquam , noflra;, nunc quidem^partes funt refpondere^eiusprobare. Poni- mus autem, id quod efl in confelfo , propagari pec- catum Adami per generationem naturalcm. An eam antecedat imputatio peccati AdamicijnecnCjid ipfum cfl quod inter nos controuertitur , quodque proban- dum fufcepiffe videbatur. Nunc probationis loco contentus efl dicerc ab illius pohtione ad huius ne- gationem nullam effc confequcntiam. Fac ita cffcjan propterea imputationemillamaflruxit ? probet igi- tur nonfufficere propagationcm naturalenijnifieam antecedat imputatio , alioquin aerem diuerbetat. At-
T
quc hoc cfl quod intendit probare^
Additcnim. 2. NecfntiseflyfidicdsAdawumyquk dmiferat commumcare non potuijjey eo qubd nemo dat,qued non haketj quia hicratio reddenda efl , quare anima Ada- mi iuflitid originalis decoramentis ornatafueriti d^ quare yoflerorim iffifis anim.e , qu£ non traducuntur propagatio- ne naturaltj feda Deo infmdendo creantur , ^ creando m- funduntur , tjfdem ornatihus ipsa fua creatione careant, adeoque perfe^ione ilLi prima patris Adami deflitut£ in corpus a Deo inducantur , quod tamen aliterfuturumfuit, fi Adam in integritate fiia pcrflitiflit. Hic enim non efl fimpliciter recurrendum ad propagationemjCum anim^ notv propagentur , aut traducantur j Neque ad legem naturje, qua morbofi morbofos generant,quia anima non generatur, drtamen ab initio fiii ejfe,priuataefi primis illis beneficijs, 3. ,^mAnon bene comparatur qualitas phyfica in carnefo- ia hxrensy qualis cfi morbus aut lepra, cum qualitate mora- liy qualis efl corruptio fiue peecatum originale, Nequefo- quitur yfivere naturale efl, vt leprofiis leprofum , aut ele^ phantiacus elephantiacum generet , vt putandumfit afola natura propagationis ejje , citra omnem refpe^ium imputa- tionis , quodex K^dam moraliter corrupto generantur ht- mines moraliter itidem corrupti. Primumquod ait , ra^ tionem reddendam ejfe quare anima Adami iufiiti^ origi- nalis decoramentis ornata fuer.t , ca ratio eft in prom- ptu:cumenimrationalis & capax iuflitijE efiTet^creari a Deo optimo expers iuilitiae & fanditatis, hoc efl, iniufta & immunda non potuit. Sed quare poftero- rum eius animx eadem iullitiajCum producuntur non ornantur ? etiam obaia eft rcrponfio , quia immua- dus Adamus mundum generare non potuit : genuit enim fibiiimiles. Qaid opus efl,vt tibi ratione redda,
quarelupus lupumgignit ? vtemm, inquit Galteri>s,
Inpi lupos genera}7t, ita Adamfeccdtorfeccatoresgenuit:&
<vt lupornm catuli lupnam ingluuicm non ohfcuris argu- Homil.
mentis frodunt y ita in infahtibus quoque fcccatum tunc ^p *J
quoque vtres fuas exerit , quando per dtatem opus adhuc Rom.
nullum jicffunt ferficere. Atinquis, Htc non cftfmflici-
tcr recurrendum ad propagationem , cum animd nonpro-
pagentttr aut traducantur. Ego vcro public* nollrx
confeflionis fidei non fum immemor. Art. lo. T^ec
tutamtis necejjarium ejfe inquirere , qutnampeccatumpcjsit
ab vno db altertim propazari. Praeclara funt ctiam Pe- _
. % # - f . ^ '^ . , , . Com.in
tn Martyris , vt alios omittam , hxc vcrba. Res qut- Rom.j.
dem, inquit, ohfcura cfty (^ perdftciUs : eoque minus.ar- "•
hitror de ea ejfe laborandum. Nam cum peccattim ipfum
erigtnts cxtare , & ad pcfteros tranfmitti , lerbum Dei
luculentij^ime doceat, quamvis modum, & rationem, qua.
transfundaturnon intelligamtis , tamenveritati cedendum
tft : de modo autem qui difficulter fciri , dr ftne ja^ura,
ignorari poteft , non nimis fellicite , atqtie anxie dtjputan-
dum. Re vera conftat , multa efle , quse , quomodo
produ6la fuerint, ignoramus. Prxfliat modefl:a igno-
rantia audaci & incertx fcientiae.
Sed quoniam nobis per Viri do(^i ratiocinatio-
nem non licet ita fobric faperc , Peto , an pcccatum
haereditarium propagetur naturaliter , nec-ne > Pro-
pagatttr , inquit , quia mundum ex immundo nemoelicere Eodcm
poteft, quia corruptta Adam corruptos genuit , quta Deus cap.n.
permiftt Libem illama primis parcntibt^ peccato contra6fam p'35"]
harere infemine , cf ad pofteros promanare. Ita eft ,ne-
que aliquis noftrum erit , qui non totum illfidprolixifttnie
largiatur. Hoc fane veriflimum efl: , & aduerfus Pela-
gianos ab omnibus orthodoxis conftanter aflertum.
T 2
120
Confidera ergo , Ledor , quid pofTis refpondere hai ipfas D. GarifTolij , quibus nos oppugnat , rationes, in illam propagationem retorquenti. Quomodo pro- pagatur peccatum hxreditarium, cum animse , qui- bus inhxret , non propagentur , aut traducantur ? Non potes confugere ad legem naturae , qua morbofl morbofos generant , quia anima non generatur, & tamen ab initio fui effe priuata eft juftitia &: corru- pta. Quomodo etiam potefl hbes illa, cum non iit quahtas phyiica , fed moralis hxrere in fcmine ? Aut ego vehementer fallor, aut non poteris his rationi- busj quatenus fimpliciter propagationem peccati im- pugnant , occurrere , quin eadem opera nos ab eis prseftes immunes. Nam fi recurras ad imputationem, nihil proficics. Imputatio enim eft a61:io non homi- nis generantis ,^fcd Dei judicantis. Deinde , vult D. GarilTolius imputationem illam tunc fuiffe faCtam, cum primum peccauit Adamus^diu antequampropa- gatio feu generatio fierec : vt quomodo propagatio- nis naturalis pars aliqua dici poffit , haud equidem intelligam. Quod fi per imputationem poenie irro- gationem ob Adami peccatum intelligis , illa ipfa irrogatio Dei adio efl , non autemnaturae authomi- nisgignentis. Deinde iilapoena , qua^ eadem pecca- tum efl, vel producitur a gignente, vel non. Si pro- ducitur,redeunt fuperiores rationes,quomodo enim poteflabhominegigncnte produci peccatum in ani- ma quae ab eonon gignitur? Si non producitur,cer- te non propagatur. Vides ergo a D. Gariffoh'o pro\- pagationis peccati nomen retineri , rem vero fignifi- catam tolii. Cum igitur in confeffo fit , peccatum pcr generationem carnalem propagari , juxta illud
121 quodex CAvne natum efiy cara efi \ Et ratlones illx a Pe- lagianis aduerfus orthodoxos ccnties lint objedacj ni- hilopus eft vt iis foluendis remoremur lecliorem. Coniuli poffunt Auguftinus , Martyr , Chamierus, alijque plurimijqui de propagatione peccati dih'gcn- ter rcripferunt.Sic fe habuit primaD.GariiToh j ratio. •^dJHngOy inquit , alteram. Etenlm nifi ad imputatio- ncm configias , eamqne a Bci voluntate ,. iufioque iudic:o dependcntifm,vix efi^vt idonea rat o rcddipcfitt, qnare la^ hcs origmaLis pecc^ti in naturales omnes Adami filios ab initio dtcurrerit y (^ vfjue ad fxcultfinem dmaftaturafit: fiue j quare corruptio primi parcnt.s , prcpagatione defien" datin tctam fobolcm , pctus quam peccata rcliquorumpa- rcntfim^quibus ortum nofirum non minus qtiam Adamo de^ b.mus, imo quQS propinquius attingimus. Namfieaefi ip- fiusmatur.t lex, vt corrupti corruptos generent,ficut lcprofi goicrantur a Lprofisy vnde fit, -vt parentes^qui^sccatpsnja' rijs fefi commaculant , inquinamenta illa pcccAtorum fuo- rum nonfmpcr tra?fmittar:t in Lheros ? Ctir Adamus in- ohediensfiliosgcneratrcbeiiesVeG, ^natura contumaces? Et Achas idololatra non generat EzechiamfiLi fimiiim <* Autcuradulteri, cbrlofi , prjtdones , non fimpcrprcgignunt fiiiosin eademvitia pr.icifites ? At^t cttrvitium tam njctus propagitiir, non pr:)pagahtur recentiora,^ qux tanto tcm^ poris fpatio non difiantancbis ? Aut cur dcnique ccrruptio ex primo peccato fboicfens feminatur , ^ qu£ exfiquenti- hus Adami pcccatis cumuiari pottiit, non deriuaturin po^ ficros ? Dofhinam r^^putationis retjce , hxrebit aqua , nec, quoqnQ te njertas , idoneam redditurus es eius difi^crenth rattOKiCm. BcBrinam imputationis pone , erit tihi certa caufi illius diucrfitatis prA manibus ,• Nimirum difi'rimen inde procedit ) quod primi parchtis cuipam voiuit IOchs in
122
§mnes m^ntatione tranfire : aliorum pmntum ita tranf- mittt non vobiit, Eam <veram c^felidam & vnicam ejuf rei caafam agnofcmt Thcologi &c. Prinium fatis mira- ri nequeo viri dodi «^as^^W, non animaduertentis, nos pariter a Dei voluntate hujus difcriminis ratio- nem petere pofTc. Quid cnim facilius quam refpon- dcre 3 ejufmodi elTe omnis vitij contagium , vt inftar peftis 5 vel veneni , vel fermenti {^{q diffundere & propagare poflit , nifi Dei vel prouidentia vel gratia obicem ponat. Difcrimen igitur indeprocederCjquod primi parentis vitiumDeus^quominus pcrcarnalem generadonem propagaretur, noluit impedire : Alio- rum vero parcntum alia vitia , ne ftmiliter propaga- tione naturali multiplicarentur , inhibere voluit \ vt in illo quae peccati & naturae , in his qux Dei proui- dentiac &: gratix vis eflet , perfpici polfet. Quxrenti crgo 5 vnde fit , vt parentes , qui peccatis variis i^i^s. commaculant, inquinamenta illa peccatorum fuorum non femper tranfmittant in liberos ? Refpondeo ver- bis Petri Martyris , quia T>eus modum jir^fxit, nema' lum graffcturin immenjum , & hanc malt propagationem fufend't. Cur Adamus inobedicns filios gencrat re- belies Deo, & natura contumaces? RefpondeOjquia Deus voluit permittcre , hoc eft , non impedire la- pfum Adami & lapfus propagationem. Cur Achas idololatra non gcnerat Ezechiam fibi ftmiicm ? Qoia Deus 3 qui Ezechiam elegcrat , eum a paterna idolo- latria Spiritus fandi virtutc iiberauit. Cur adulteri, ebrioft , prxdoncs, non fcmpcr gignunt filios in ea- dem vitia praicipites > Quia vitia illa , vel non pro- pagantur impedicnte Dei prouidcntia , qux humani gcneris conferaatipni proipicit , vel propagata tol-
123
luntur regefierltionis gratia. Itaque vitium tam vctus propagatur , quia Deus noluit quominus propagare- tur impedire : non propagantur rccentiora , quia Deus voluit ne propagarentur impedire. Vno ver- bo, voluit permitterc propagationem lapfus Adami, non aliorum peccatorum. Vides , opinor jam xquif- fiueLedior, nobis aquamnullo modohacrere. Aliam cjufmodi difcriminis rationem Placeus cum in Thefi- bus, tum in Manulcripto poileriore reddiderat abip- fa primi Ads peccati natura pctitam, qux fuoloco ab exceptionibus D. GarilTolij Deo dante vindicabi- tur. Nunc enim mihi fatis eft oftendifTcj quam ipfe hujus difcriminis rationem reddit, eam , nonminiis propagationi quam imputationi applicari pofle : Eft que noftra quam eius caufa melior. Nihil enim fic refpondendo dicimus quod poffitnegari. Conuenit enim inter nos propagari peccatum originale , non perpetuo propagari alia vitia , nihilque fieri poffe Dco prorfus infcio & inuito. lile vero fic reipon- dendo, fupponit imputationcm antecedentcm, quam nos negamus, & probare dcbcbat , Deoquc volunta- tem fic imputandi primi Adx peccati adlualis tribuit: qu^am tamen voluntatem Deus neque per naturam, ncque per Scripturam patefecit. Id quod peccato va- care non videtur. Adde quod , fi rei illms vera 6^ fdi- da j & vmca caufa efl Dei voluntas , cui fic libuit no- bis omnibus primum Adami peccatum imputarej nec libuit aut fequentia Adami , aut aliorum paren- tum peccata imputare , fatendum eft ( id quod vche- meniitfunc refugit confcientia) veram & folidam& vnicarn caufam cur fimus peccatores & perditi ^ Dei voluntatem efTe , contra oraculum , Es UferditiQ tm-
124
^ ifraeL Fateoteqiudemcum propagatione vitij ori- ginalis imputationem, nifi Dei miiericordiainterce- dat 5 cohxrere , fed ea imputatio fequitur propaga- tionem, non antccedit , nec eft vllo modo propaga* tionis caufa. At ponere imputationem , qua pecca- tum aduale Adami nollrum tiat, qua fiamus pecca- tores & rei mortis3Etern3e,quaeritcaufapropagatio* nis peccatijSd hujus imputationisynicam eife caufnm Dei voluntatem , quid eft facete Deum perditionis noflrx autorem , fi hoc non ed: ? Sed fortalTe exige- bat juflitia , vt Deus vellet primum illud peccatum imputare potius quam alia peccata ? Cur ergo, rn- quam , hanc caufam non attulit ? cur dixit iliius rei vnicam eHe caufam , Dei voluntatem ? Aut quomo- do probabitur ( nos enim nunc quidem refponden- tium partes tuemur) id jaftitiamexegifreP Siconfu- gias ad conjun6lionem qu^e nobis cum Adamo inter- cedit, ea ne mjjor fuit cum primum pcccarct quani poftea, autcumeo , quam cumprupinquioribu^no- ftris parentibas > Si ad nefcio quoddam foedus , cujus hiEC fuerit conditio , vtfipeccaret , primumciuspec- catuni omnibus eius poiteris ad duas iftas poenas ini- putaretur, peccatum inhaerens & mortem xternam, probandum eritillud foedus e Scriptura , id quod eft prorfus impoifibiie. Caucndumeftautemnobisquam diligentiflimc ne quid praetcrScripturam Deo tribua- mus, pracfertimejufmodi , quod virtutes eius obfcu- ret, id enim non poteft non graue peccatum efife.
Hacrationc fic propofita Theologorum auxilium fibi adjungic , & Vitakerum , Chamierum, Sixtum fenenfem , & Bellarminum nominat. Noftros cur iaudet non miror ; ita. caim in hac caufa vfuuenit,
nouitatis
iiouitatis fufpicionemamoliendicaufa : Sed cur Pon- tificios > cur Bellarminuni ? Nofne putauit eorum autoritate moueri poffe ? Non arbitror : Sedfuis ra- tionibus coniungere voluit ad nos oppugnandosBel- larmini rationcs. Eumenimdicit noncotitcmnendis ad frmanddm hanc fententiam rt-tlGnihus fnltiim froccdcre m mediam hh. 5 . de i^npjf. Grcit. & Stat. ^ecc. cap.iS. Age igitur liuiusetiam foluamus rationes , coquemajore animo quod fr quid intelligo , recfptiE in Ecclefijs nollrisdoClrinxdepeccato originalinon obfcuread- ucrl^ntur. Niftponamus , inquit, nos in Adamo^ & ciim .Adnmozer} pcccajpjnuila ratione cxplxaripoterit^ cjucmo- do in faruitUs rccens natii ft aliqua ^vera cu/pa,S' hoc Ca- tholicu?n dcgma, non tamfupra rationem , quam cor^tra ra- tionemiffe v:deh':tur. Antequam progrediamur, quid t^in & cum Adamo pcccare r* Figuratam enim profe- do locutioi-iCm efle oportet. FortafTe eil: nobis Ada- mi peccatum impatari. Hocpofito, propofitionem illamnego. Eamprobat Bellarminus 5 Nr.mymo^it^ quiccjuid dicamus inparunUscx peccato h^r.re ,fiHC rea- pim,fiue auerfionem^fiue grnti.t j,riuaticncm ,f. e quid a- liud ; nullo modo paruulis vit:o dari,ac ne cff quidanpo- terit, ni(i proceffrit ah a^ienc lihera, cuius a£lionisillial:- quomcdo participes fuerint. Nonne lioc e.ft negare , vi- tium ha^rcditarium, infantibus inlixrens , eifc vere peccatum ijsdamnandis fufticienSjVti nollra pronun- ciat Confeffio Artic. xi.Sed pergat. lsljimprrm)),rea- tus, cumftrcUtio confiquens aBionem, qni fitri pottf <ut cxifat in eo, qui non ef particcps aciionis ? Valerct fane hocargumentum, fi nullum clTet peccatumnifi a(5tua« le, nuilas reatus nifi proximc actioncm confecuens. Nunc autem eft etiam peccatum habituale, & reatus
V
126
confequens habltum. Secnndo ( recitoenim has ra- tionesvt apiid D. Gariffolium extant) auerfw hahU tualis y nifi p\:cejjcr'it aBualis , ne 'mtelligt (juidcmptefi, Hoc vero infigniter falfum eft, fi adualisauerfioip- forum paruulorum intelligitur. Ah'oqui quis negat auerfionem a^tualem Adami pracceffiffe habitualem in ipfo, &hance(fe in paruulos propagatam ? Profe- <St6 auerfioaDeOjinquocunquefit^hocipfo quod eil: auerfio a Deo , peccatum eft. Tert;)) , fingamus paruu* lum aliquem hahere auerfionem & reatum , d^ tamen non feccafie cum K^damo , quis capere potcrit , eum merito re^ prehendij^ puniri dehere» ^^am culpam hahct in eoy quod ita generatus efi ? Numimfed'ire fotu'it:,ne fiic gignerctur f Ex mente D Gariifolij peccaife cum Adamo eft pec- catum imputari , & quidem imputatione vitium in- hxrens anteccdente: alioquinosiftasra-tionesnon op- pagnarent. lam autem fublata rftaimputatione, po- teftne auerfio a Deo, in quocunque fit, nondigna effe reprehenfione ? Culpa quidem eius non eft quod ita generatus eft, fed quod ita comparatus eft^quod ne- quamjquod impius,quodDei aduerfarius eftjhxceft profeCto magnaculpajnonquidemjVt loquunturjCul- pa adliuahs , fed tamen habituaHs. Ab aduali ino- bedientia caufa a qua eft, extrinfece •, ab habituaH ve- ro fubjedumin quo eft , intrinfece denominatur ino- bediens. Non eft igitur paruulus reus ab adione pro- xime fed ab habitu : nonquia malam aHquam adio- nem commiferit , fedquia ipfemalus eft , & ad male agendum comparatus. ^artOfnonfatis efi adculpam, njt aliquid fit voluntarium hahituali voluntate,fi'd requiri^ tMrjVt procejjerit ah a^u etiam voluntarioi alioqui volun* tariumilludvoluntate habitaalin^turale ejfet,& mifiericor-
d}4, non reprehenjione digntm. Immo inquamj id fatrs efl ad culpam habitualem. Non cnim vitium origi- nale dicitur voluntarium , quia eft a voluntate , fed quiaeftinvoluntate :illomodo voluntariuseflacj^us, illo habitus : Nimirum vitium illudeft ipfius volun- tatis malitia & prauitas, aqua, licet naiuralis fitjmala dicitur. Quo magis autem. naturaliter mala eft vo- luntas , eo eit pejor , & odio dignior. Caeterum quis non videthasrationcspoire retorqueri> Reatusenim eft relatio confequens a6;ionemcius cujuseftreatusj non autem alterius : & habitus fequi folet aclionem eius cujusefthabituSj nonautemadtionemakerius : Et j Num impcdirc potuimus , aut debuimus ne pec- caret Adamus ? Et , quomodo eft voluntariura refpe- ^u voluntatis noftrx j quodtanto icmpore , ante- quam vllam haberemus voluatatemfaaum cft e Et, facit-ne illa imputatio , vtpeccatum illud actuale Adami proceflerit ab aclu voluntario noftro ? aut fu- mus-ncminus neceffario reLj quam corrupti } Num fumus comnieriti , vt tales gigneremur ? Legantur Thcologi noftrijaduerfusvel Pelagium, vclPi^hiumj vel ipfumBellarminumdifputantes , pricferiim ciim tradtant controuerfiam de pcccato originali & concu- pifcentia , an fit peccatum , etiam poft fufceptum baptifmum.
Supereft vltiraa eius ratio du(9;a ab imputatione luftitiae Chriui. Eam fic concipit. ^uod doBrinam de imputata Chrifl' juflitia vel Conueilit , vel Labcfa6tat, neque adm ttendum , necjue tolerandnm e[t , fld amolen^ dum omntno ac rejiciendum. ^tqui dogmate de Non impit.itione jiiccatiAdx , doctrinam de imputatione juflitid Chrifli , nontarhn Uhefa^ari artum efl , cum c.s nega*
I2S , -^
tione pnorls facillmm fn lapjhs adfofiertorls negiit}oncm^ lS!jim cum m chriJiotrAqnam fccmido AdamOj remedlum haheamm certlfimum adncrfi^ ea mala d^ d.mna , quji funt m ger.tu humantim a primo Adamo inucBa ; Remc- diHm autcm morbls , qu'ibu4 fanandis paratum cft , ju/}>t proporttone reftondcre dtheat i qui prxtcr natiuam corru- ptionem , nibit nos damni cx Adamo trahere cxiftimabit, & huic corruptioni confdcrabit ex aducrfi re/pondere do- num finBificationis , facile in eam fcntentiam deuenicty cum nulltufit in riobtsprcptcr Adx inobcdicntlam reattis U- be noftra origindt prior , ncque cptts effi vlla jtftitiji Chri- fii imputatione y qud fianclificationem ordrne natur^ pr.uc- dat : quia vbi nulltim efi mahmt , nullo ctiam opt^s efi rc- medio. Nego dogma de Non-imputationc peccati Adae aiiteccdente Teu immediata vllo molo dod;rina de imputatione jaftitix Chrin:ilabefa<5tare ^mihique valde dolet , quod videam virum doctum , vt id pro- bet 3 deferere dodrinam de corruptionis natiux rea- tu , publicis fidei confclTionibus Ecclefiarum prote- flantium declaratam , & coniirmatam. Corruptio natiua duobus modis fpixlari poteft : v lo forenil, altero moraii. Priori mod^) confideraturvtpeccatum nobis damnandis fufficiens: Pofteriori vero vcquali- tas nos fua inhierentia poUuens. C^atenuseftpccca- tum nos irae Dci adJicens , ci refpondet juftificatio : quatenus verb eft qualitas ioeda nobis inhierens , ei refpondet fandificatio. 'ToUi autem ifta quaUtas nonpoteft,nift priustoUatur eju^ reatus. Itaque fan- clificationem ordine naturx juftificatio prxcedit. Cum igitur corruptio dupUcem iUumrelpectum ha- beat, vnumforenfem -, quo fit, vt, nifi condonetur, imputetur ad mortem •, alterum moralem leu piiilo-
12p
fophicum 5 quo fubjediim reddit habile ad peccan- dum^ duplici nobisremcdio opus fuit, imputationc JLiflitix Chrilli, quac medcretur rcatui corruptionis, & vi Spiritus , qua c fubjecto reuellerctur. Nonne orthodoxa eft hicc dodrina , & ab omnibus puriori- bus Ecclefiis confefTa > Miror igitur eam dodrinani a D. GarifTolio hocloco fuiffe negatam. Qoanquam id non efl admodum mirandum. Vix enim fieri po- teft 5 quin in hunc fcopulum incurrant ij , qui antecc- dentem imputationem probare lludent. Cxterum necefl'ariae(limputatioiuilitixnonmod6 vt a rcatu vitij inh$rentis ^ verum ctiam vt ab omnibus aiiis nofbispeccatis juflificemur. Idenimquod Deusgra- tificatur cflex malus U^flbti^s nd jnftificationem. Rom.5. 16. Poflem etiam hanc rationem in fuurn autorem retorquere. Nam fi vbi nullumefl malum , nuUo opus efl remedio , & nullumiit malum, fi nullus fitin no- bis propter Adac inobedientiam reatus labe noflra ori- ginali prior , & cur iit in nobisiile reatus vera 6c vni- ca caula efl Dei voluntas , non intelligo qux fit im- putata; juflitix neceffitas. Abflineatmodo Deus ab imputatione prinii Adx peccati quemadmodum fibi tcmperat abaliorum peccatorum , vel ipiius Adami, vel noflrorum majorum, imputatione , nuilum erit malum, necopuserit remedio. NuUaenimeflcaufa, ' fi D. Gariifolio iidcs habetur, cur Deus iliud pecca- . tum nobis potius quam alia p ^ccata , vel Adami , vel aliorum parentum , imputec , prxter vnam eius vo- luntatem. Cum ergo id pendcat ab eius voluntate vt imputet, vel nonimputct , quldopas fuic^Chrilium tam dira pati , vt poifet nobis illud p:ccatum noa imputari $ Poffem etiam hoc Joco contradictionem
130 Domino Gariflrolio objicere. Ait enim , (i nullusfit reatus prior corruptione , non efTe opus imputata Chrifli iuftitia , &: tamen alibi fatctur effe imputa- tionem , & rcatum corruptionc poileriorem. Huic reatui qui corruptionem fequitur , quod jufta propor- tione remedium refpondet?.fan6lificatio?non oppo- nitur proprie reatui. luftitia Chrifti imputata ? Hacc igitur, pofita imputationeconfequenteieu mediataj nobis necefTariJi cft. Jtaque non-labefa6latur a Pla- cco doclrina de juftitia Chrifti imputata : agnofcit cnim imputationem Sc reatum confequentem •, atque adeo peccatum originale , &: fatisfactionis Chrifti neceifitatem , nihilque habetcum erroribus Socinia- norum, Arminianorum Scc, conjundum.
C A P V T X L
^ Peldgtanorum ^SocinianorHm y^ Kcmonfiran-
tium in hoc negotio fintentia Placmm
ejje alienum,
VT nosrcddatexofos, &: grauiffimisobruat ^xx" judiciis 3 dolet nos cum PeUgUnk & Socmijlis pd- fcqq. ^ ^i^ficere. Sed dolendi caufa nulla eft : Nam ab hu- jufmodi h^minum erroribus abhorremus , vt qui ma- xime.
Vetuflipmonim , addit \ hdrcticorum ( Mdrcionitas pi^ to, d^ Mamchdos , ^//i legem AHiojuam mnlam ejfefumma cum im^ietate ajferehant) Jententia fiiit , mllam ej/e pcjje jujlam almtpcccati impHtationcm , Q^d hoc ad rem ^
_ 13^
Nos-Re idem cum ilHs hxretlcis fentimus ? Tm6 els contradicimus. Aliquam enim efTe poiTe juftam alie- ni peccati imputationem credimus , & docemus ; ip- fiufque primi Adx peccati imputationem admittimus confequcntem feu mediatam. Adde quod non in ea fententia, fed in dogmate, quod inde probare fa- tagebant , abfurdiflimoeorum fita erat haerefis. Ita- qde quos duos teftcs laudat D. G. Origcncmhom. 8. in Exod. & Hieronymum Comm. in Ezech. xviit. 1.2. eos ambos laudat contra fe. Cum enim Orige- nes protulilTet illa verba , quac D. G. recitat. Videamm <juomodo rcddi dicnntur pccata fatrtm inJiUosin tertiam & quartam generationem. In hoc enim fermone folent nos h^retici fuggillare ^ quod nonfit boniDeifrmo , qnitr» ^eccatis aiterim alterum flecii dicat. Refpondet-nc, id quodD.G. refpondifTetjhocminimeefTe injuftum ? Imo cum injuftum id putaret jminimcque Deum de- cere , confugit ad fenfum metaphoricum , & per pa- rentes intelligi voluitDiabokim & angelos eius, per fih'os ac primam generationem eos quos Diabolus immediate feducit , per fecundam eos qui ab his pro- xime feducuntur^per tertiam&: quartameos quos hi vel focios 3 vel adminiftros peccati fibi adjungunt. Hos autem homines filios diaboH corripi & puniri in hocfeculo 5 vt feruentur : diabolorum vero , qui funt eorum parenfes , fuppHciuni differri in futurum fe- culum, Ad Hicronymum autcm quod attinet , cius quidem ea funt verba . qux D. G. laudat, Sed quo- modo nodum iUum foluit ? c-uomodo verbaDeca- logi 3 qui reddo peccatapatrum fufer fiitos &c. intcrprc- tatur> Num ea , ficut D. G. de imputationeimmc- diata accipit $ NuUo modo. Scandalum , inquit ibi-
dem ^pmchdmur occultim , quod mjnfiitui viderctur Det, alium peccare j & alium luere peccata. Si enlm redditpeC' cata pHrurn fnper filios in tertiam dr quartam gcmraiio- nem , injuftum videtur vt al-m pcccet O' ^lit44 pimiatur. Sedexeo quod fequitur : His qui me oderunt y commina- tionisfiuepriiceptifcandalnmfoluitur* Non enim ideo pu- riiuntur in tertia dr in quarta generatione : quia delique- runt patres eornm : cumfatres pctim qui fuerunt peccato- rcs jpuniri dehuerint : fedquiapatrnm extitcruntdmuU" tores dr oderunt Deum , h.treditario malo d^ impietate in ramos quoquede radice crefcente. Quid potuit dici no- HrcE rententiac acconimodatius ? Habet idem Hiero- nynius paulo p6(l hxc verba. Scriptum eftin Prouer- 'hits : Slcut vua accrha dentihm noxiaeft: &fumm oculis: fic iniquitas his qui vtuntur ea. Ex quoperfpicuum eft non aliorum dolere dentes c^ ohftupere , fcd eorum qui vuam accrham comederint. Eft ai:tem loci iftim hic fenfm : ,^0- modo fi quis velit dicere : Patres vuam acerham comedc- runt , d^ dentes filiorum ohftupuerura : ridiculum eft , d" nullam hahens confequentiam ^ fic iniquumefi atqueper- uerfm p/^ccare patres y & fil:os nepotefque cruciari. CJuid contra imputationem antecedentem dici potuit di- fertius ?
His ergo miffis fibi non fauentibus accedit D. G. ad Pelagianos , d^ mirat:ir <^Egidij Hunnij Avi^opnaiay, pertendentis hane^fuiffe Pclagiancrumfint?ntiam , Adami fcccatum pcfieris imputari. Miratur etiam hallucinatwm in eadem re virum do5ium ( Placeum defignat) ita de_, hoc negctio in priuata quadam Epifiola loquentem. ^m primi immcdiatam ( nota immcdi.itam : hanc enim {o- lam 3 miaiine vero mediatam , Placeus conftanter improbauit. ) imputatiQnem ^cccatl Add commcntifimt.
tf TeUgUnt pieYUnt , qtti hac ratlme conatl funt anathe-
mdttim aditerfui PcUgtttm vtbrittorttm tmpctttm decllnare^
Negarunt enlm corrttpioncm h.eredttariam , id (fi, 'ortgi-
nale peccatttm .- & ad prxfiringcndos Ecclefi^ oculos y hoc
nomine donaueruht reattim imptttati primi '^dx pcccati>-
Hoc D. G. falfum efle clamat. Fatetur tamen eos
qui totam rationem peccati originalis fola imputa-
tionc peccati Adse dcfinierunt , Pelagianis accenfen-
dos e(Te : fed accenfendos , non quia imputationem
pofuerint , fed quia corruptionem negauerint , &:c.
Id quod ^gidij Hunnij &: Placei /«ntentiam contir-
mat potius quam euertit. Non enim dogma de im-
putatione primi peccati immediata ipfi Pelagio aut
omnibus Pelagianisafcripferunt r Sedillisduntaxat,
qui ciim eflfent reuera Pelagiani , voluerunt non Pe-
lagiani videri : quam ad rem inutile fuiilet dogma de
imputato Adx peccato , fi idPelagius apcrte protu-
liffet. Cum enim viderent , qui negarent peccatum
originale pro haereticis haberi , profelTi funt fe pecca-
tum originale credere : fed hoc nomine non pecca-
tum propagatum, vt reliqui omncs orthodoxi, kd
peccatum aCluale Adami omnibus imputatumintel-
Jigebant. Certe illi ipfi , qui aduerfus Placeum im-
putatiohem immediatam vrgent , imprudentes qui-
dcm^fedtameneuitare nonpolTunt) quinpelagianis.
accedant ^ vti jam in ipfo D. Gariffplio aliquoties
obferuaui. Pofito enim peccato propagato feu inhx-
rente, quod vere peccatum fit , a,c nobis daiiinandis
fufiiciat 5 quid opus eft alio peccato nobis imputato >
pofitaimputationeprimi Adaj peccati a<5lualismedia-
ta 5 quidopus eH immediata > & quomodo poteft im-
uxediata ex Scriptura probari ?
X '
134 Hic D. GarifTolius multis verbis , ac prolatis all- quot teflibus^confirmat Pelagium nuUam imputatio- nem Adamici peccati credidilTe. Quorfum? nefcio. Quis enim negat ? An propterca Placeus paria facit cum Pelagio ? Nonne Placei fententia Pelagianac contradicitapertilTmie ? Pelagius omnem imputatio-^ nem peccati Adac damnabat , Placeus non omnem, fed immediatam duntaxat. Ilie nullam imputatio- nem peccati Adx juftameiTe putabat, Placeus non- nullamefTe arbitratur juftam, nempe mediatam. Ille peccatum originale negabat , Placeus contri pecca* tum originale confitetur & probat. Qtn tantopere opponuntur , quomodo paria facerc dicuntur ? At negat Pelagius imputationem immcdiatam , quam etiam Placeus negat. At , inquam , in ea negationc nunquam fita fuit haerefis Pelagiana. Non quicquid aut negauit , aut affirmauit Pelagius , continuo haere- ticum eft. Percurramne illa omnia quae D. GarifTo- lius Pelagianis tribuit § vi ? ////, inquit , /. lujiitlam Qriginalem deperditam fuiffe negahant. Placeus contra depcrditam fuifTe affirmat. Imojufiitiam nullam origi- nalem agnofcthat. Placeus juftitiam originalemagnof- cit. Sentiehant nos vtftne virtuteficfine njitio nafci. Sen- tit Placeus nos pcnitiffimc imbutos vitio nafci. Ita» quc infantes in illoflatu ejfe in quofuerat Adam ante^r^' uaricationem, Itaque infantes non cfTc in eo ftatu iii quo fucrat Adam anie prxuaricationem, fed in mul- to deteriore. z. Natur^ humanx aliquam ah origine corruptionem inejfe negahant. Placeus contra affirmat. 3. T^ecefitatem moriendi non hahehant pro poena feccati, fedprofiquela ^ conditione naturx. Docehant enim Ada- mumfiutfcccajfit , fiu€ non peccajfet , moriturum, Pla-
ceus habct neccffitatem moricndi pro neceflitate fii- beundi poenam , nonautempro (equela & conditio- nenaturac. Docet cnim Adamum , rinoi-i peccaflfetj non fuifTe moriturum. 4. fcenii Mmils wfantes njUos damnari negabant , eas qni^fe non almnde quam ex pro- pria vniufcujufque injufitta prouenire. Placeus id non negat , quippc qui fciat poenas acternas ctiam ex in- nata injuflitia prouenire. Denique nuliam omninopae* nam proptcr Adx feccatum pofierls irrogan putauerunt: Placeus contra aliquam poenam propter Adae pecca- tum pofterisirrogariputat, nempemortem. Itaque imputationem agnofcit immediatam peccati Adx habitualis propagati ac intra nos exiftentis , & me- diatam peccati Adx adlualis cxtra nos olim produ- <5ti. Vides igitur, Led:or, Placeum nullo modo effc Pelagianum : Quorfum ergo D. G. hoc loco paticn- tia Ie(5loris ad id probandum quod nemo negat , Pe- lagium negafTe imputationem peccati Adami , abu- titur 5 ejufque errores enumerat , quafi illorum Pla- ceus effet particeps ?
Interim quia obiter laudat ex Auguflini opereim- perfe(Sto contra fecundam luliani refponfionem Lu- tetiae edito anno hujus facculi decimo feptimo , lo- cum 3 ^i , inquit 5 vel folm , fi alitn non extaret apud Auguftinum yfatis docetquidde hac imputatione (jr ipfi ^ Ecclefia Catholica fi'nferit ytumlocum infpiciamus : Auguflinus enim j fi fibi conflat , totus nofler efl. ,^d eft ergo quod clamas & dicis non pofte T>eum cf dimittere peccata majorihtis prcptcr propria , & imputare paruiilU aliena. ( Videtur & delcnda voxpropter inutilis eo lo- co & iucommoda , & fentcntia alio quodam mendo laborarcNon dicebat enirn lulianus Deum non poffc
X2
n6
inajoribus , hoc eft , adultis propria dimittere pecca- taj feddicebatnondecereDeum,qui dimittit pccca- tamajoribuspropria, imputareparuulisaliena ) Nec njis attmdere quod nonnifi in chrijlo renatisyVtraque', non renatis autemin Chnfioneutra dimittantur. iffafimtenim Chrifiiana (^ grafu facramenta abfcondita fifientibus c^ ■^rudentibus (^ reuelata paruulis. In quibusy Sfi efiesy nec quafi magnusintua vtrtute confideres prcfe^o intelligC" resjfic imj;utari generatis paruulis iniufiitiam primi homi- nis ad fukeundum fupplicium , quemadmodum imput tur farmlis rcgeneratis iufiitia fecundi hominis ad obtinen^ dum regnum coelorum. Nobis hic locus minime nocet. Imputationem enim intclligit, quic generationem^at- queadeo ingenitamcorruptionemlcquituri cumim- putatio, quam negamuSjVt corruptionemfic genera- tionem anteccdere putetur^caufaenim creditur efle, cur gignamur corrupti. Adde quod nihil prohibet per iniuftitiam primi hominisjiniuftitiamintelligere habitualem, quam ad paruulos primus homo per ge- nerationem tranfmifit. Certeenimcum Auguftino pbijceretur a Pelagianis , ^ujfieripofit , •vt Beusy qui frofua bonitate nofira ipforum peccata remittit, veiit tmpi:-' tare aliena ? Refpondit , teite Martyre , Deum ftmm^ bonumeffej neque , quod fii ^>ffumunt , in culpa originis imputare nobis alienumpeccatum-, fed nofiram ipjorum ini~ quitatem , qux nofirx naturx adh.iret iam indc ab ipfa ori- gtne. Addam aliud eiufdem Martyris de Auguftino teftimonium. Augufitnus , inquit , in Enchiridio ad Laurentium capite 46. probabile ait effypeccata et ampro^ ximorum parentum commufucaricumfilifs. Ad quo^ pro^ hand'im componit interft duo loca Scnpturarum a nobis antctra^ata : ^odDCHs a}t,fe vellcperfequtpeccata pa*
trum tnfilios m tertlam, o* quartam generationem : quum aliolocodicaty Filium non fortaturum iniquitatem fatris. Sifiiusj inquit, non portati/iiquitatem patris , fedfuam, C^ tamen Deus perfequitur in eo peccatum patris , oportet, njtfUus ipfe peccatum illud infe habeat : Alioqui hxc loca, interfe non conuemrent. Num hacc dixifTet Augufti- nus 5 li peccati paterni imputationemantecedentcm feu immediatamcredidiiTctjquafcilicctfilius fit pec- cator & reus , alioqui non peccatorj nec reus ?
Dc Socinianis , cum hihil ditferant a Pelagianis, quid opus eftdicere ? Ad Arminianos autem quod ipe^SlatjabeorumetiamerroribuSjDei beneficio, ab- horret Placeus. Qji autem pro ClarifT. Molineo RefponditCoruino doi^lilTumis VValzeuSjisnon du- bitauitimputationem immediatamdifertisvcrbis ne- garCjVtia nobis obferuatum eft fupra^pag. 22. nec propterea partibus Remonftrantiumfauereexiftima- tur. Atquehaec fueruntargumentaD.GarifTob^j.
C A P V T XII.
Jmputationem anteccdentem feu immcdiatdm non ejje prohatam argumentis Dom.Daubpi'^.
VN A cum Hbro D.Gariffolij prodijt ad eum Epl- ftola & carnienpropempricum CaroU Daubuz V.D.in Ecclefia Neraccnfi Miiiiftri,quibus vchemen- ter eum laudat , &i in Placeum inuehitur. Artert autem pro imputatione peccati Adamici argumenta eadem , fed verbis p.iul6 diaerfis. Orditurautem a foedereinitocum Adamo jidque fupponit nonpro-
■^38 , 1
bat : Aitqtie nos cum Adamofiiijje i d* 'vt cum eo, ac per 5 eum agentes cf confentientes , farl fcena ple^endos, At, amabo te , quomodo cum Adamo fuimus , qui tunc nuUifuimus ? Prius enimcft nos eifejquamcfrecuni alio. Quomodo cum co egimus ? Non enim agit nifi quiefl: , & quidem perfona vel fuppofitum : adtiones enira funtfuppofitorum. Quomodo cum eo & per cum confenfimus ? Eft enim confenfio noflra volun- tatis noftrse , quatenus ab Adamo difterimus , ad:io. Quod fihancconfenfionemniliilaliudvultefrequam corruptioncm haereditariam nobis ingenitam, ex ca nihil conficietur prseter imputationem mediatam, quam Placeus probat. Addit pro ratione , j^^W^- quidem ex lurifconfultorum placitis , quiper alium facit, fer/e tpfiimfacere uidetur, At, inquam, id erat non fup- ponendum fed probandum, Nos per Adamum id fe- ciflTej quod fecit Adamus. Aufcultauitne voci vxoris (ux loco noftro? nos ne illi fuimusautores vt pecca- ret ? aut peccauitne vt miniftcr noftcr , nos vt caufje principalcs ?
Sedhis miflis argumentatur ex Scripturaj&primo cx ve rb i s «V ^ ^'«'t?; «^«tf ts ? , Peccauimus , i nqu i t , /;? y^- damo , Ergo i/lius peccati participes y rei; ergo imputabile iure, dr imputatim dcl>6lum i/iud. Primum cfto, imj. u- tctur 5 modo id ficri intehigatur mediante corrup- tionCj quid hoc contra nos^DeindCjncgo verba e'?' / verti AtbQZQinquo. Idprobareconaturautoritateco- rum qui fic verterunt , quibus nominatis concludit, Hinc patere^ quam prjiclpitanter ^ aut quam ofcitanter non nemo fcnpfirit t nec ^o S qjerti debere in quofed eo quod. Quaeaccufatio vna cum Placeo eos omnes petit , qui iiialuerunt eo quodfVQl quatenus, VQlquoniam^Scc^ quam
'^39 h ^ufi, vertcre : qui haud dubie, fi putaffeat verti|de- bere i» quo , verfionem illam retinuiflfent \ fi non pu- taflcnt vertl debere^^ ftod^c^non ^^^//^^vertiflTent. Cxterii & nobis refpodentibus fatis eft polTe verti eo quod Scc 3 &: fic deberereddi probatum eft fupra pag. 70.& feqq. DeniquCjVt dicamur peccafte in Adamo fatis eft jfi peccatum Adami caufa fuerit peccati no- ftri, ficut eius effe noftri effe caufa fuit.
Demus tamen, inquit Vir do^^lus, 'tlUid gratts , aneius locl vim penitus infririgunt f NeejUAquam certe : nam iU lud To peccarunt in infantibus verifimum , peccatum quoddam a^iuale defignat euidentcr. Hoc ncgo , nega- runtqueanteme plurimi viri maximi, intcr quos Cal- uinus & Martyr : ac, fi medccet recriminari , depcc- cato aduali illud^aT<7r//»rexponebantPclagiani. At quod quxfo feccatum peccauerit infins in matris njtero la- tenSfin cunis vagiens /'Peccauit ccrtenonadu fed ha- bitu , non peccatum a(5luale fed originale. Originale quidem , inquit, habety fed '^^'n^i fotius ^ fubjeBiu}, quam iVifyDWi, Nimirum non cltadHo fedqualitas potius : (q(q enim habct admodumhabitus. An pro- pterea miniis vere peccatum eft 5 nos reatu , niii con- donctur, obftringcns ? Ergo, addit , quodmorimura te- neris annis, ab ipfis vnguicuUs : im^o quodvix nati denaf- cimur, idco fit (&fatemur) quia peccauimus ; atfcccare nifiin Adamo tunc nonfotuimus . Qnid cft negare vitium originale effe vere pcccatum toti generi humano damnando (vt habetart. xi. ConfeflionisFidei) fuf- ficiens, fihoc non cft? Caufam profedo Pighij vir hic do(5tus agit imprudens. Quid cnim? Annon ab ipfo vtero materno peccatores m nobis ipfis fumus ? inhaerente peccato inuoluti ac contaminati \ incre-
14^»
dulitate , inalltla ^&c^penituslmbuti , acpropterea iuflificationis Sc re^enerationis f^ratia e^entes > Si lateris , quomodo negas nos pcccaiTe , nos efle pecca- tores in nobis ipfis ? Si negas , ijfdem tecum argu* mentis agerc necefTe erit, quibus olimaducrfus Pela- gium, &:fuperiore feculoaduerfusPighiumdifputa- tumeft. Qupd taraenfubjungir, llUmmortem ctdpam acfiialem mediate fdliempr^fipponere, 2im\>\gnumQ^. Si culpam adualem habituali opponit, quidindefcqui poteft 5 nihculpam adualera A*dami mediate nobis. imputari ? id quod damus libenter. Sin culpam ac- tualemopponit potentiali,etlampeccatumorioinale culpa adualisdlci potefl: : eftenimin nobisnonpo- teftate fed adu , eiufque reatus eo ienfu non miniis adlualis dici poteft quam reatus peccati adualis. Af- firmanti Igitur D. Daubuz ^ nec probanti oppono Theodoretum ^\^d omnes homincs mors perutifit , qua- tems omnes pccCituerunt : Non emm fropter priml pare^' t)s peccdtum: fed proptcrfuiim vnufquifque mortis decrctum conlx fif^ipit. Dpponoetiam Auguftinum > Prcpter hoc crgo Juliutn vitinm yficut in eo librojui reffis , a mefcriptum efl , hu" cap!^*r ^^^*^^^f'^^'^ ddmnat.ur,& propter quf^ddamnatur.damna- btb dtaholo fhjugatur , quiad^* ipfe diahohs Jpiritus irn^ mundus efi.
Vt tam debili argumento colorem aliquem concl- liet obulam it cuidam refponiionl Placei. In eo , in- qu 1 1, quod addunt iUi, qttihus ah aduerfi.s partihtts hicfiare plactiit.dr fa/iendo falitmtttr,dr ne hiltm qtndemprofcitmt* l<{j)nefl,inqmunt, cttrinAdamo aliter peccaff,quamfuif Je autmori dicamur, O nodum cI^akvtov / Atqtu inAda- mc ftitmus dupliciter hz^yJSi ,Sc <pvatxMi , fcilicct rcprefenta- tlue 6c naturalitcr ^ &tota quidem mtnr^ humam, qti<t
citrd
cttrd duhiumfiiitm Adamo{vtait Thom.in cap,^. adRom, Le^.S' eircajinem} N os fnimus tnK^damo Jecundum ctr- fuUntam fuhjl-antiam & fecundum ftmmalem rationem) &perperJonampeccauit int^damo , reafuitdr cutpae tunt commiffd , c^pccnxfutur.^. Primum non argumentatur Placeus, fed refpondet. Eft-ne igitur illud quod ref- pondet verum