Digitized by the Internet Archive

in 2011 with funding from

University of Toronto

http://www.archive.org/details/codexvercellensi01gasq

COLLECTANEA BIBLICA LATINA

CURA ET STUDIO

MONACHORUM ORD. S. BENEDICTI

VOL. III.

CODEX VERCELLENSIS

lAMDUPUM

AB IRICO KT" BIANCHINO

BIS EDITUS

DENtJO CUM MANUSCRIPTO COLLATUS IN LUCEM PROFERTUR

CURANTE

Illmo et Emo AIDANO GASQUET O. S. B.

S. R. E. CARDINAI^E

PARS PRIOR

KRIDKRICUS F»USXET

PONTIFICIUS BIBLIOPOLA

ROMAE

RATISBONAE ' NEO-EBORACI

1914

IMPRIMATUR Fr. Albertus Lepidi O. P., S. P. A. Magister

IMPRIMATUR Franciscus Faberi, Vicariatus Urbis Adsessor

57;"2C

"^ ; \ . ^^

ROMAE - TYPIS PONTIFICIIS IN INSTITUTO PII IX.

PREFACE

The Vercelli Gospels are of special importance to all Biblical students. This manuscript named (a) gives what is considered to be the oldest extant Latin copy of the Four Gospels, and is consequently the first of what are known as the European versions of the four Evangelists. The order of the Gospels in (a) is that of the oldest Latin Mss. namely : Matthew, John, Luke and Mark. The Codex, written in fine regular uncials with very few corrections, has been usually assigned to the 4 th century, and the tra- dition, recorded as early as the 8 th century, is that the manuscript belonged to, if indeed it was not actually written by, St. Eusebius of Vercelli, who died in A. D. 371.

The further statement sometimes made that the Saint actually translated these Gospels from the Greek into Latin, does not appear to be likely. One or two small matters seem to point to the fact that this Ms. is in reality a copy of an older Latin version, and one example of this may be given. At the end of

VI

Matth. XXVII, 66, after the word « Custodibus » and before the first verse of the following chapter stand the figures lxxiiii. This undoubtedly indicates that the first verse of our present chapter xxviii was the first verse of an old division 74. One of the i8th century editors of the Vercelli Ms. explains the pre- sence of the figures as referring to the number of the guards set upon the tomb of our Lord « Cum custodibus 74 )) . The figures however clearly indicate that the scribe was copying from a Ms. which had this number of Capitulars, or sections. As a fact the Paris Ms., known as Codex ff^. Corbeiensis, has this same number in the same place, whilst other old Latin versions have it very nearly in the same po- sition in the Sacred text (^).

It would, however, seem certain that from the earliest times this Ms. of the Gospels has been pre- served in the Cathedral Church of Vercelli and has been associated with the name of St. Eusebius. At one time it has been used for liturgical purposes, as many notes for the reading of the Gospels on certain festivals, written in a north Italian hand of the 7 th century go to prove. These notes in one place have been slightly cut, when the volume was bound, pos- sibly when the precious cover of gold and silver was made for it in 885 by Duke Berengarius.

Mabillon in his Iter Italicwn (I, p. 9) described this veterrimits Codex, which he examined in the

(^) This division is found in Mss. h. ff. c. ept. g^ and Paris 6,

VII

Cathedral of Vercelli, as being in a bad state even at that time, which was about the beginning of the 1 8 th century. Certe nienibrana situ fere corrupta est, characteres pene fttgientes ac semideleti. And Mont- faucon describing in the Dmrium Italicttm his visit to Vercelli (cap. 28, p. 444) says: « Codicem vetu- stissimum ibidem inspeximus, in charta membranacea tenuissima exaratum. Codex multis in partibus labe- factatus putrefactusque est; quod casu, plusquam ve- tustate, evenisse dictitabant, narrabantque diu in flu- mine demersum » .

In 1872 Professor E. Ranke for the purpose of his Edition of the Coire fragments (a^ was alloved to have the precious codex of Vercelli exa- mined by Bernard Peyron, who reported on the state of the Ms. as follows: « Potei consultare ieri ed oggi (5 and 6 April 1872) nelle ore antimeridiane il ma- noscritto in seguito a speciale autorizzazione dell'ar- civescovo, il quale permise, che fosse tratto fuori della cassa d' argento, ov' e riposto, e che fossero rotti i sigilli, i quali impediscono, che ne sieno volti i fogli. Debbo anche ringraziare il Rev. Canonico Barberis, che astretto per dovere ad una continua assistenza in una sala molto fredda^ e ad una rigorosa sorveglianza, compi il suo officio con grande sofferenza, e con isquisita cortesia, malgrado I'eta avanzata e la salute cagionevole.

« II prezioso manoscritto (gia restaurato da Be- rengario) e ora miseramente lacero e guasto, assai piu, che non lo fosse ai tempi del Bianchini e dell' Irico,

VIII

i quali lo copiarono e lo pubblicarono. La maggior difficolta da me incontrata e il maggior tempo im- piegato si fu nel trovare due brani, di cui si chie- deva un confronto, in mezzo a tanti frammenti di membrane rattoppate con carta moderna, fra tanti foglietti intromessi a riparo, difficolta resa maggiore dalla massima cura, con cui era necessario svolgere ogni foglio, che ad ogni tocco meno delicato puo andare maggiormente in rovina. Noto qui ad ogni buon fine per quanto possa succedere per I'avvenire, che il Capo xi, v. 1 1 si trova nel codice a p. 420 ; ed il Capo xiii, v. 16 a pag. 436. Le pagine son numerate modernamente. Confrontai il testo coll'edi- zione del Bianchini sopra un esemplare del Capitolo, consultando anche I'edizione dell' Irico, di cui il Ca- pitolo possiede pur un esemplare. Le cinque linee del verso 1 1 Cap. xi sono ora talmente svanite, che non mi e possibile il decidere, se si debba leggere col Bianchini pro pisce, o coll' Irico pro piscem... (^). La carta ove sta il verso 16 del Cap. xiii e nel mezzo talmente rosa, che non si hanno omai piu, che i margini, i quali formano una specie di cornice qua dra. La pagina 437 del codice contiene tutto il brano del facsimile del Bianchini a pag. 588. Tranne due sole linee che non so perche svanirono, e sono le linee 20, 21 quoniam mul\ti dico vobis, tutto il resto e chiarissimo e ben conservato, cosicche potei con-

(') It has been possible now to see that Irico has rightly repre- sented the reading of the Ms. with piscem.

IX

frontare tutto questo brano e I'ho fatto colla massima diligenza... Un lavoro piu minuto non si puo fare, che da colui, il quale abbia facolta di maneggiar il codice liberamente e a suo bell' agio. Locche non sara concesso, credo, a nessuno, poiche I'autografo di S. Eusebio venne collocato fra le reliquie » .

The sad state of this precious manuscript, thus described in 1872, naturally has not improved since. In 1909 therefore, the Pope had the codex brought to Rome to see if any means could be devised to preserve what still remained. Under the direction of the librarian of the Vatican library, Fr. Ehrle, and with infinite pains the pages have been mounted on gellatine a long and tedious process and the utmost care has been taken to preserve every minute fragment of the rapidly perishing parchment. As the leaves were finished they were placed in portfolios specially made for each single pair, and the numbers of the pages contained are indicated on the outside. It becomes, therefore, more possible on an examina- tion of the leaves to determine what is left to us of this most important Gospel Book.

From the Editions, most fortunately made in the 1 8 th. century we learn that even at that time (1749) about 482 lines of St. Matthew's Gospel were gone: that is rather more than the amount of 10 pages of two columns each: pages 140, 141, 142 and 143 were entirely destroyed, with the exception of a word or two at the beginnings of the columns. St, Matthew's gospel originally consisted of 174

X

pages, or 348 columns of 24 lines each. Today the state of the gospel of St. Matthew is practically the following: good, 27 'i^ pages; fair, 39 pages; poor, 31 'ia pages; very poor, 1S% P^ges ; partly perished, 14 pages; entirely perished, 45 'l^ pages. Besides this it may be said that very few of the pages, except those really good, can be read without considerable difficulty. Frequently a long examination with a magni- fying glass can alone make certain a word or letter. Under these circumstances it is a matter of the first importance to determine the value of the two prints of the Vercelli manuscript made almost at the same time in the i8th. century, since the condition of the fragments still remaining make it absolutely impossible to go behind much, if not indeed the greater part of the text thus happily preserved to us. The history uf these printed editions is of interest. In 1747 Irico, when at Vercelli, was shown this precious Ms. of St. Eusebius and was asked to take charge of a copy, which had been commenced twenty years before by one of the canons, Francesco Hiero- nimo Ruggerio. This he had intended for Bianchini, who desired to print it in his proposed Evmigelarium Quadruplex. Irico was asked in the first place to get the manuscript copy bound at Milan , but before doing so he read it, or as he says, « devoured it )) . He became so interested in this ancient text that he himself copied the copy and noted where it varied from the Vulgate text. He began to wish that he could publish an edition of it, but at first he feared

XI

to do so, until a friend assured him that Bianchini was not likely to use it for some time to come, as he was then fully occupied with historical matters. Irico upon this printed and published his copy, with notes of variants from the Vulgate, in 1748, and he was follewed by Bianchini, who published his text in the Evangelarium Qiuidritplex very shortly after. In some ways the edition of Irico is more useful to the student than that of Bianchini, for the former is printed line by line, page by page and column by column, whilst the later is printed only line by line without any indication of the place in the Ms. itself to help the reader to find any particular part of the text in its pages. A comparison of these two printed editions reveals a considerable number of verbal differences and it is obviously of importance to be able to determine which of the two readings is correct. In some, if not in most cases, this has happily been possible, and the true reading according to the Ms. for these variants is here printed.

The Vercelli Gospels are written on very fine parchment sheets, each page now measuring 6'|^X 10 inches : the page has two columns of 24 lines, the writing occupying 6^\y\ 1^4 inches, the column being raled i ^ ^ inches broad. The parchment is vellum entirely white, and in no part purple, as has been stated, and the ink is dark, though not black, and it is generally much faded. There are no ornamental or even capital letters, except the first letter in the Gospel of St. Matthew, which with the entire page

XII

is of a later date, and possibty together wich the last leaf of the volume the concluding page of St. Mark's Gospel may have been added, when the volume was bound by Berengarius in 887. The divisions or sections are marked by larger letters of the same type as the uncials of the text standing out into the margin, as is common in early writing of this type. At the top of the pages in minute uncials are written the titles of the Gospel : on the left hand page is secundtmi, secund, or sometimes sec. only ; on the right Mattheuni : loanneit: Lticanu7n etc. In no case is « the whole title of three words » written « on each page » , as Mr. Buchanan has been led lo suppose (^).

The writing is wonderfully good and regular and is the same throughout, whilst there are very few corrections of any kind. In some rare instances a few words, which had been accidentally left out, have been added in small uncials, between the lines. Thus for example, the words in St. Matthew (Cap. xxi, 27) 7iescim\7is]: ait ille et lestts nee ego are added in this way. There are about eight or ten instances of this in the Codex. St. Matthew's Gospel occupies 90 folios, or to be exact. 87, as the last three have been left vacant. The Gospel of St. John, which fol- lows that of St. Matthew, begins on folio 91 (p. 181),

(*) Old Latin Biblical Texts IV The Codex Veronensis (<5) 1911 p. X. The mistake has arisen no doubt from an examination of the last 9 th century page at the end of St. Mark's Gospel where Sec. is found over one column and Marcuyn over the other.

XIII

the first folio of the quaternion or gathering 17. The next Gospel, that of St. Luke also begins on the first folio of quaternion 36, three pages (pp. 322, 323, 324) being left vacant at the end of St. John's Gospel. St. Mark's Gospel, on the other hand begins on the 7 th folio of q. 38 (p. 523). Ordinarily the gathering or quire consists of eight folios or four sheets, but there are some curious irregularities. Thus the sixth gathering consists of six folios; gatherings 8, 13, 16 are of four folios, and gatherings 7, 9, 12, 14 of two only. There is no page now actually missing, although the original first folio has been supplied, as already pointed out, by another of a later date. Certain marks of the quaternions are still visible : namely iii; v; VIII ; vim; xi and xii. It is not quite clear how the smaller gatherings were counted in the qua- ternion, but the fifteenth gathering is numbered xi and the i6th and last gathering of St. Matthew's Gospel, which has only four folios is marked xii.

The Gospel of St. John has all its gatherings regular. It is written on 70 \ folios, which with i 'l^ left vacant at the end makes nine complete quater- nions (q. 13 to 21). The quaternion marks are vi- sible at p. 228, XV ; p. 244, xvi; p. 292, xviiii; p. 308, XX.

The Gospel of St. Luke also has all its quater- nions regular. The Gospel commences upon the first folio of gathering 22 (p. 325) and ends on folio 6 d. of gathering 34 (p. 522). The mark of quaternions xxiii; XXV ; xxx ; xxxii; and xxx[iii] are still visible.

XIV

In this Gospel there are three leaves missing: namely the first and last of q. 28 and the first of q. 29. The fact that the paging is now continuous shows that they were missing when the Ms. was paginated, probably in the i8th. century. Both in the edition of Bianchini and in that of Irico these leaves are marked as missing. Possibly it was one of these folios, which on January 24 th. 1575 was given by the Bishop of Vercelli, as a relic of St. Eusebius to some Envoys from Switzerland. The record speaks of two Oratores named « D. lacobus Cistercien. )) and D. Petrus Ebult de Salus, in the diocese of Lausanne, coming to Vercelli as Envoys to the Duke of Savoy. The patron of the Church at Salus was St. Eusebius of Vercelli, and they expressed a great desire to carry back with them as a relic one leaf of the Gospels believed to be written by the saint. After much hesi- tation the Bishop granted their request, and gave them a leaf of this precious codex.

The last Gospel that of St. Mark begins on the 7 th folio of q. 34 (p. 523). It consists of 7 c[uaternions, with two leaves of q. 34 and a portion of one at the end. All these are regular. The first folio of q. 35 is missing as well as at least four folios of the last gatering, but all these were missing vhen the volume was paginated. One leaf, the last of q. 36 (pp. 551 and 552) is missing since the codex was paged.

The present print of this important Ms. has been made from the repaired codex with constant

XV

referrence to the two editions of Irico and Bianchini. Where it has been possible to determine, when they differ, which is correct, this has been done and an indication will be found at the bottom of the page. Besides the above named editions, Bianchini's print was reprinted by Migne {^), and an edition of not much value was published in 1894 after an inspection of the Ms. by Belsheim. In this edition we have endeavoured to show the state of the Ms. at the time of Irico and Bianchini, and its present condi- tion. What can now be read in any way is set out in ordinary type ; that which could be read in the 1 8 th. century, but wich has nov/ perished, an amount conjectured by Belsheim to be nearly half the codex, is in italics, whilst what could not be read even in the days of Bianchini, and which can be reasonably conjectured will be found in italics set in brackets. For the convenience of the reader we hawe not hesi- tated to supply long passages from the Verona Ms. (d) and when possible from the Coire fragments (a^) this last being recognised as practically the same version of the Vercelli Ms. We have done this to save constant referrence to the Latin New Testament to carry on the Gospel narrative. Those who do not like these conjectural readings can easily disregard all the pas- sages in brackets.

There are many indications of the age of the Ms. The writing is in regular uncials, without punctua-

(I) Patrologia Lat. torn. 12 (Paris 1845).

XVI

tion and no divisions according to the Eusebian Can- ons, or to the capitula and Breves, which are found in fifth century mss., are indicated in this codex. In the margins are to be found written in a seventh century Lombardic hand certain liturgical notes on signs, indicating the Gospels for certain feasts and Sundays. Many of these have perished but those that can be now read are the following :

12

13 14

15 17 17 18

26

30

32 34 39 42

48

55 56

58 64

64

67

68

I.

18

III.

I

IV.

I

Evangelium Secundum Mattheum.

Christ! autem generatio ^

In ilHs... venit Johannes Prima Pasca ^

Tunc lesus ductus est ^ Caput Qtia- dragesimae IV. 12. Cum audisset lesus )$( IV. 21. Et procedens lesus Thomas , lacobi et lo- haimes

Videns... turbam In sanctorum )$(

Vos estis sal terre ^

Nolite putare {})

Audistis quia dictum est ^

Lucerna corporis tui in litania ^

Omnia ergo

Et factum est cum consumasset )$(

Et cum venisset )$<

Et cum transiret Sci. Chrystofori (.?)

Et cum venisset )$(

Non est discipulus Sci. Severini

In illo tempore... Confiteor tibi in santurum

In illo tempore in sabbato

Exeuntes Pharisaei )$<

Eo die exiit lesus )$<

Ecce exiit qui seminat in sexaghesima

ad finem : aliud XXX /i^iit 24. Simile est regnum )$(

V.

I.

V.

13-

V.

17-

V.

21.

VI.

12.

VII.

12.

VII.

28.

VIII.

14.

IX.

9-

IX.

23-

X.

24.

XI.

25-

XII.

I.

XII.

14.

XIII

I.

XIII.

-1

3-

XIII.

23-

XIII.

24.

p- p- p- p- p- p-

p. lOI p. I02 p. IIO

74 78

7^ 86 88 94

III. 116. 120. 133- 145- 148.

p. 149. p. 150. p. 171.

XIV. 6.

XIV. 32.

XV. I.

XVI. 15.

XVI. 24.

XVIII. I.

XIX. II.

XIX. 16.

XX. 29.

XXI. I.

XXI. 28.

XXII. I.

XXIV. I.

XXV. 31. XXVI. I.

XXVI. I. XXVI. 17. XXVIII. I,

XVII

Die autem natalis herodis decolatio baptystae

Et cum ascendissent ^

Tunc accesserunt ad eum ^

Venit autem lesus Sci. Petri

Tunc... dixit discipulis ^ in sanctorum

In ilia die accesserunt ^

Dixit... non omnes capiunt ^

Et ecce unus accessit ^

Et egredientibus eis )$^ (in marg. sup.)

Sci. Eu... Et cum adpropiassent )$( De adventum Homo qui habebat duos ^ Et respondens lesus ^ Et egressus lesus de templo ^ Cum autem venerit )$( i7i santurum Et posquam consummavit In symboli tra-

ditiomm vel domenica secunda in advent, dni

Prima autem die In cena dni Vespere autem sabbati usque hie in vigi- lia Pasce

Evangelium Secundum lohannem.

p-

181.

I.

I.

p-

182.

I.

14.

p-

193-

III.

I.

p

195-

III.

16.

p-

210.

V.

20.

p-

219.

VI.

25.

p.

219.

VI.

29.

p-

226.

VII.

I.

p-

228.

VII.

14.

p-

232.

VII.

37-

p-

234-

VIII.

12.

In principio prima pasca

post g-ratia et veritate finis

Erat autem homo in secunda feria pasca

Sic enim dilexit ^

Pater amat Filium de resurexsione Et invenerunt ilium Respondit illi lesus

^ (in marg. super.)

sexta feria in albas I. Post haec ambulabat ^

Et cum iam dies festus legendum in me-

diantem diem /est. In novissima autem domenica ante pentecosten Iterum ergo loquebatur domenica ante ascen- sione

XVIII

p. 242. IX. I. Et exiit et vidit )$< quadrgag domenica

tertia de ceco p. 252. X. 23. Et ambulabat... in templo [/j« dedicatiane ecclesiae... facta est dedicatio [in Ji\ierusa- /e[m] et hiems erat

Erat autem... Lazarus nomine domenica quinta

lesus autem domineca post symbolum

Erant quidem Graeci Sci. Laurenii

Qui amat (al. man.) In Natale Sci. Stefani

Venit autem vox ^

lesus autem clamabat ^

Ante diem autem ^ quinta feria

Amodo dico vobis ^

Nunc honoratus est Filius In ascensione dhi

Respondit lesus ^

Si quid petieritis )J< In Pentecosten

Audistis quia dixi )$(

... sic facio )$( finit

Ego sum vitis vera Sci. Solutoris (?)

Haec locutus sum ^

Cum ergo venerit ^ In vigiliis pente- costen ( ? )

Haec locutus sum vobis )$< In ascensione dhi

Haec autem A (?)

Amen... si quid petieritis A P

Haec locutus est lesus )$<

Pater sancte ^

Una autem sabbati Prima Pasca... secunda (?) feria iu albas p. 320. XXI. 19. Ait illi sequere [In n\at... lohannis apostoli Q)

Evangelium Secundum Lucanum.

p. 341. II. 21. Et cum impieti sunt kalend. laiiuarii

p. 347. III. I. In anno autem quinto domineca ante nata-

lem dhi p. 352. IV. 1. lesus... plenus spu sco >$( p. 372. VI. 24. Vae vobis divitibus )$< P* 379- VII. II. Et... ibat... Nain )$(

p-

255-

XI.

I.

p-

263.

XII.

I.

p.

266.

XII.

20.

p-

267.

XII.

25-

p-

268.

XII.

28.

p-

270.

XII.

44.

p-

271.

XIII.

I.

p-

274.

XIII.

19.

p-

276.

XIII.

31-

p-

277.

XIII.

36.

p-

279.

XIV.

14.

p-

282.

XIV.

28.

p-

282.

XIV.

31-

p-

282.

XV.

I.

p-

284.

XV.

II.

p-

287.

XV.

26.

p-

287.

XVI.

I.

p-

287.

XVI.

5-

p-

290.

XVI.

23-

p-

292.

XVII.

I.

p-

294.

XVII.

II.

p-

312.

XX.

I.

X]X

p. 384. VII. 46. Ro^avit... quidam Pharisaeus ^

p. 388. VIII. 5. Ecce exiit qui seminat )^ In sexagesima

p. 403. IK. 23. Si quis vult )$<

p. 410. X. r. Elegit auiem et alios ^

p. 418. XI. I. Et factum... quodam loco orans )^

p. 427. XII. 4. Nolite terreri In Sci. Systi

p. 440. XIV. 7. Dicebant... ad invitatos domineca tei'tia

p. 446. XIV. 35. Qui habet aures ^ (?) quarta

p. 448. XV. II. Homo... habebat duos filios ^

p. 452. XVI. I. Homo quidam erat dives )$(

p. 456. XVI. 19. Homo... {Lazarus) )$< domineca secunda

p. 461. XVII. II. Et... dum iret {decern lepivsi) )$f P. C.

p. 466. XVIII. 9. Dixit... ad quosdam fidentes Incipit ^

p. 472. XIX. I. Et ingressus circuibat {Zacchetis) ^

p. 515. XXIV. 9. Et reversae renuntiauerunt )J^ tercia fe-

ria in albis p. 520. XXIV. 36. Ipse stetit in medio Sexta feria in albis

Evangelium Secundum Marcum.

P- 553- VI. 6. Et circuibat )$^ Hie

p. 556. VI. 10. Et dicebat Incipit

P- 557- VI- 17- Ipse enim Herodes Innatalem Sci. lohannis

p. 618. XIV. I. Erat autem Pascha ^ Incipit

The Passion of Our Lord in St. Matthew's Gospel and also the beginning of St. John's Gospel were noted for singing with dots in ink which appa- rently is the same as that of the seventh century liturgical notes in the margin.

At the bottom of page 66 (Matth. xiii, 15) there is an interesting indication that the Gospel was ca- refully examined since, in a hand of perhaps the fourth or fifth century ; the following words are written usque hoc ego esemendavi.

- XX - J

When the preparation for this print of the Ver- celli Gospels was already practically finished, the pu- blication of the Verona text {b), by Mr. Buchanan in the Old Latin Biblical Texts announced that he hoped to undertake a critical edition of the Vercelli Ms. It is to be hoped that he will not abandon his design, and for this reason we have confined the pre- sent preface to an account of the state of the ms. and have not entered into any philological or critical discussion of the text.

The following tables show the gatherings of the Ms. They will be found useful for any one who may desire to examine it in its present form.

XXI

Secundum Mattheum.

t

II

1,2

49,50

93,94

141,142

3,4

51,52

95,96

143,144

5,6

53,54

97,98

145,146

7,8

IV 9,10

- 55,56

VII

- 57,58

99,100

X

101,102

147,148 ~" 149,150

11,12

59,60

103,104

151,152

13,14

61,62

105,106

_ 153,154

15,16

68,64

107,108

155,156

17,18 19,20 21,22 23,24 25,26 27,28 29,30 31,32

V

65,66

67,68

69,70

71,72

73,74

75,76

77,78 79,80

VIII

109,110

157,158

111,112

159,160

113,114

161,162

115,116

XI

117,118

_ 163,164 165,166

119,120

167,168

121,122

169,170

123,124

171,172

III

33,34 35,36 37,38 39,40 41,42 43,44 45,46 47,48

VI

81,82 83,84 85,86 87,88 89,90 91,92

Villi

- 125,126

- 127,128 129,130

- 131,132

- 133,134

- 135,136

- 137,138 _ 139,140

XII

173,174 175,176 177,178 179,180

XXII

Secundum lohannem.

XIII

181,182 183,184 185,186 187,188 189,190 191,192 193,194 195,196

XVI

- 229,230

- 231,232 233,234

- 235,236

- 237,238 239,240

- 241,242

- 243,244

XVIIII

277,278 279,280 281,282 283,284 285,286 287,288 289,290 291,292

XIIII

197,198 199,200 201,202 203,204 205,206 207,208 209,210 211,212

XVII

245,246

247,248

249,250 j— 251,252

253,254

255.256

257,258 259,260

XX

293,294 295,296 297,298 299,300 301,302 303,304 305,306 307,308

XV

213,214 215,216 217,218 219,220 221,222 223,224 225,226 227,228

XVIII

- 261,262

- 263,264

265,266 267,268

269,270

271,272

- 273,274 . 275,276

XXI

309,310 311,312 313,314 315,316 317,318 319,320 321,322 323,324

XXIII

Secundum Lucanum.

XXII

325,326 327,328 329,330 331,332 333,334 335,336 337,338 339,340

XXV

373,374 375,376 377,378 379,380 381,382 383,384 385,386 387,388

" deest

- 421,422

423,424 p 425,426 427,428

429,480

- 431,432

- deest

XXXI

463,464 465,466 467,468 469,470 471,472 473,474 475,476 477,478

XXIII

341,342

389,390

deest

479,480

343,344

391,392

433,434

481,482

345,346

393,394

435,436

483,484

347,348

XXVl 349,350

395,396

XXVIIII

397,398

437,438

XXXII

439,440

485,486

487,488

351,352

399,400

441,442

489.490

353,354

401,402

443,444

491,492

355,356

403,404

445,446

493,494

XXIIII

357,358

405,406

447,448

495,496

359,360

407,408

449,450

497,498

361,362

409,410

451,452

499,500

363,364

XXVII ^ 365,366

411,412

XXX

413,414

453,454

XXXIII

455,456

501,502

503,504

367,368

415,416

457,458

505,506

369,370

417,418

459,460

507,508

371,372

419,490

ifi1,462

509,510

XXIV

Secundum Marcum.

XXXIIII

511,512

513,514

515,516

517,518

519,520

521,522

523*,524

525,526

XXXVII

553,554

555,556

, 557,558

p 559,560

561,562

563,564

565,566 _ 567,568

xxxx

601,602 603,604 605,606 607,608 609,610 611,612 613,614 615,616

XXXV

deest

527,528

529,530

531,532

533,534

535,536

537,538

539,540

XXXVIII

569,570

571,572

573,574 r- 575,576

577,578

579,580

581,582 _ 583,584

XXXXI

617,618 619,620 621,622 623,624 625,626 627,628 629,630 631,632

XXXVI

541,542 543,544 p 545,546

547,548 ~ 549,550

551,552

XXXVIIII

585,586 587,588 589,590 591,592 593,594 595,596 597,598 599,600

XXXXII

deest

r— deest

deest

" deest

633,634

Here begins the Gospel of St. Mark.

I

SECUNDUM MATTHEUM

LIBER GENER ^ Sitio[ms itiu\ xpi ^ fi lii A2\uid /^jlii abra \ham\ Abra ham {genu^yX. isaac . . . uit iacob iacob autem genuit \iudas\ et fratres \eius\ iudas autem ^en [«]it p hares et za ra de thamar pha res [««/]em genuit es rom ^srom [autem] ge nuzt a[ram aram au\ tem \gen\\\\\. a.\mzna] \dab anitnadad genu] it n[aasson ;2^]asson

autem genuit sal mon salmon aute genuit booz booz autem genuit obed ex ruth obed aute genuit iesse iesse 3.[utem gen] uit d3.\m'd reg]em re . . .

id

asa au [tem] genu f 2/] iosaphat iosaphat [autem] ge

a Paginae i et 2 manu forte ix saeculi insertae sunt. ^ Irico. (ed. 1748) XpH c Bianchini (ed. 1749) I. om. gen[ui^.

MATTH. I

SECUNDUM

I

\nuit ioram] ioram

autem genu[it\ oziam ® Ozias aut\em\ g^enuit

ioatham [/(^jatham

autem genuit achaz Achaz au[/^]m genu "^^ it ezechiam =" eze

\chi\di.s "" autem genu

it manassen

manasses autem

genuit amon Amon autem genuit *^ iosiam iosias autem

genuit lec/ionmrn

et {ratres ems

in tvans[migra\

twne ha.h[i/oms] *' Et post [^yans]mz

gr3.[^ionem ba\bilo

nis \^conicis\ ge

nuit sala[M2<?/] Salathiel autem

genuit zoroba *^ bel Zorobabel

autem genuit abiud Abiud

autem genuit

eliachim Eliachim autem

genuit azor ** Azor autem

genuit sadoc

Sadoc autem genuit achim

Achim autem genuit eliud ^^ Eliud autem genuit eleazar

Eleazar autem genuit matthan

Matthan autem genuit iacob ^^ Iacob autem genu it ioseph cui de sponsata uirgo maria genuit ihm qui dicitur xps ^"^ Omnes ergo gene rationes ab abra ham usque ad dauid genera tiones xiiii

Et a dauid usque ad transmi grationem babylonis generationes sunt quat tuor decim

Et a transmigra /zone babylonis usque ad xpm

lb

a I. Esechiam.

MATTHEUM

3*

I

^^«erationes. sunt quattuor decim ** Xpi autem gene ratio sic erat cum desponsa ta esset mater eius maria io seph priusqua conuenirent inuenta est in utero ha bens de spiri tu sancto ** loseph autem uir eius cum esset homo ius tus et nollet earn traduce re uoluit earn occulte [dimit] tere Haec zogitan te eo angelus dmi apparuit ei in somnis di cens ioseph fi li d[am]d noli ti mere accipere mariam coniu g"em tuam quod enim ^x ^ ea nas

c^tur de \spiritu\ sancto [est pari] et atit[tem fili\ iim [et uocabis\ nom[en eius\ ihm [ipse enim\ sal[uum /aciet] p[opuluni siium] a pe[ccatis eorum] Hoc [autem totum /a] [ctum est ut adim] [pleretur quod dictum] [est a domino] per ese'iSLm pro p/ietam dicen tem

Ecce [uir] go

in u\te]ro con

cipiet [et] part

et fili[un'i] et

uocab[u\nt

nomen eius

emmanuel

quod est in

[te]rpra.eta.

[tum] nouis

[cum ds] . . ^utem . . . /rae , . .^ [a]nge [Ius dni]

a B. in ea.

SECUNDUM

II

46

. . . e^ uoca\ uit nomen eius ihm

II

* Cum ergo natus

esset ihs in be thlem ciuitate iudaeae in die bus herodis re gis ecce magi ab oriente "^ uene runt hieroso

^ lyma dicentes ubi est qui natus est rex iudaeo rum uidimus enim stellam eius in orien tern et uenimus adorare eum

^ audiens aute herodes rex tur batus est et om nis hierosoly

* ma cum ipso et \congre\gauit

5 a omnes princi

pes sacerdotu et scribas popu

li et interroga bit ab eis ubi xps ^ nascitur ad illi dixerunt in be thlem iudaeae sic enim scrip tum est per ese iam propheta dicentem ^ et tu bethle em iudaeae non es mini ma inter pri cipes iuda ex te enim exi et rex qui re gat populum meum istra hel ' Tu«^ ^ herodes oc cul/^ uocauit magos et dili genter "^ exqui siuit ab eis tern pus . . . [ap]pa ruit eis stella * et misit iWos in bethkw fl'icens ite interroga te diligenter de puero et cum inveneritis re ^

5*

» I ab\boriente ^ I. turn c j, diligentes. ^ B. I. om. re.

MATTHEUM

II

nuntiate mi hi ut et ego veni am et adorem eum ® Qui cum audis sent regem abi erunt et ecce Stella quam ui derant in orie tern antececie bat\eos usq] ue [ueniens staret su] pra \ubi erat pu] 6 a er

" Uidentes aute stellam gaui si sunt gaudi o magno ualde

^* et intrantes in domum uide runt puerum cum maria m atre ^ eius et pro cedentes ado raueruBt eu et apertis then sauris suis obtu lerunt ei mune ra aurum thus

^^ et murra et ad moniti in som nis ne redirent

II

ad herodem per aliam uiam re gressi sunt in [su]am regione

*^ Qui cum reces sissent ecce an gelus dmi ap paruit in som nis ioseph di cens surge et accipe puerum et matrem eius et fuge in aegyp turn et esto ibi usque dum di cam tibi futu rum est enim ut herodes quaerat pue rum istum per dere eum ^

^^ Surgens aute ioseph a som no accepit pu erum et ma trem eius et abi it in aeg3^p

^^ tum et erat ibi usque ad mor tem herodis ut adimplere tur quod die

db

la

* B. I. Mariam maire

b B. I. om. eum.

6 SECUNDUM

II

II

turn est a dmo

et ululatus

per prophetam

multus ra

dicentem

chel plorans

Ex aegypto uo

filios suos

caui filium me

et noluit co

*^ um ^ tunc he

solari qui

rodes ut uidit

a non sunt

quoniam de

Defuncto au

lusus est a ma

tern herode

g\s iratus est

ecce angelus

ualde et misit

dmi 3.pparu

et occidit om

it in somnis

nes pueros

iosep^ in [ae]

qui erant in

£yP^o [dice\ns

bethlem et in

surge et accipe

omnibus re

puerum et ma

gionibus eius

trem eius et ua

a bimatu et in

de in terram

fra secundu

istrahel defunc

tempus quod

tus est enim

exquisierat

qui quaereb<3:/

73 a magis

animam pue

*' Tunc adimple

^* ri ^ et surgens

turn est quod

accepit puerum

dictum est

et ;;^atrem eius

per hieremi

et uemV m ter

am prophetsim.

ram istrah^/

dicentem

^^ Audiens aut^;;^

** uox in rha

^^^od archelaus

ma audita

regnareX in

est fletus

izidea pro hero

Sa

a Ms. hie habet spatium. I. om. B. sic 7««^. b Spatium hie om. I. B. spatium indieat eum punctis, sic: ri . . . Et surgens, sed minus reete.

MATTIIEUM

8*

11

de patre suo ti mutt illo ire et admonitus in somnis se \cessit hi partes] ^^ [Galilaeae et\ [uenil et hadita] uit in ciuitate quae uocatur nazareth ut adimpleretur quod dictum est per prophe tarn

quoniam na

zoreus uoca

bitur.

Ill

*■ In illis autem

diebus uemt iohannes

baptista prae

dicans in de

serto iudeae ^ et dicens pae

nitentiam a

gite adpropin

quauit enim

regnum cae ^ loj'Mm hie est

enim de quo

dictum est per

[eseiam pro\phe

tarn dicentem

III

uox c/ama.n tis in deser to parate ui am dmi rec tas facite semi tas eius om nis wdillis implebitur et omn^V mons et col lis humilia bitur et exxmX. omnia pra ua in direc ta et aspera in uias pla nas et uide bit omnis caro salu [/<3;]rem di. * Ipse autem io han;2^^ \Jiabe\ hat [uestitum] suum de pilis camellorum et zona pelli cia circa lum bos eius esca autem eius ^rat locusta et mel silues strae ^ Tunc egredi^

9*

SECUNDUM

III

bantur '' ad eum omms hier^ solyma et om nis iudea et omnis confi nis reg-ion[2>J

® iordanis et baptizaban[/e^r] ab illo in tor danen con[fi\ ten[tes pecca] [ta sua]

' \ Widens autem\ [multos phari] saeorum et sadduceoru uenientes ad baptismum su um dixit illis pro genies uipera rum quis de monstrauit uo bis fugere ab i

* ra uentura fa cite ergo fruc tos dignos pe ^

' nitentiae et no lite existima re dicentes in ter uos patre habemus abra

III

ham dico enim uobis quoniam potens est ds ex lapidibus istis sus\citar\ e fi \lios abrahae\

*" lam {enim secu] ris ad radices arborum posi ta est omnis er go arbor quae non facit fruc turn bonum ex cidetur et in ig nem mittetur

" Ego quidem bap tizo uos in aqua in paenitentia qui autem ue nit fortior me est cuius non sum dignus cal ciamenta por tare ipse uos bap tizabit in spu sancto et igni

^^ habens uenti labrum in ma nu sua et mun dauit ^ream [su\am et ^^ngre

lo h

i

est,

» I. egriebalur. b g. I. sic habent phenitentiae ; sed in ms. h. expunctum

MATTHEUM

Jib

III

gauit triticu in horreo pa leas autem co buret igni \n extinguibili

^^ Tunc uenit ihs a galilaea in iordanen ad iohannem ut baptizarent?^;'

^* ab eo et prohi dedat eum io hannis dicens ^go a te debeo baptizari et tu uenis ad me

*^ Respondens au tern ihs dixit il li sine modo sic enim ^ecet nos \mplere omne iustitiam tunc dimisit eum et cum ^^ptiza retur lumen ingens circQ fulsit de aqua ita ut tm^rent omnes qui ad

uenerant et ha.ptzzato ihu confestim asce

III

dit de aq7ia et ec ce aperti sunt ei caeli et uidit spm di desz^ViAen tem de caelo ^ si cut zoXwmbd uenientem '^ in ipsum et ec^^ uox de caek-s" dicens ad eum tu es ^lius meui" dilec tus in quo \h\e ne cor)^placui\

* Tunc ihs ductus est in deserto ab spu ut iemptaretur a diabulo ""

■^ Et cum iejunas set XL rtf/ebus et XL noct/^is

^ PosX.^2l esuriit et dt^cessit ad eu /^mptator et dixit illi si fili us di es die ut /<2pides isti fiant

^ ^^nes ad ille

IV

* I. celo.

b I. columba ueniente.

c B. I, diabolo.

12 b

lO SECUI

IV

respondens

JDUM

dominwvi\ de

IV

dixit scriptu [est] non in

um tuum * Iterum adsump

[so^o pane ui bet komo sed in omni

sit eum diabo /us in monte excelsum val

\verbo dl

de et ostendit ei

^ [tunc adsumpsit] [eunt diabolus]

d?mnia regna mundi et ^lo

in sanctam

riam eorum

civitatem et

' et dixit illi haec

statuit eum

omnia tibi Aa

supra pinna templi et ait il

bo si procedens adoraw^ns me

^ li si filius di es mtt

Tunc ait illi ihs

te /e deorsum

vade retro

scriptuvci est

i-^/anas scrip

enim

turn est enim

quia ange lis suis man

dom dm tii um adora

d^uit Lit

bis et ipsi so

custodiant

li sei^x&s

te et in mani

^* Tunc [r^]//quit

bus tollant ^

eum [diabolus]

te ne forte of

et [ecce angeli\

fendas ad la

[accesserunt]

pidem "^ede tuum

et ministra bant ei

' Ait illi iterum ihs

^^ Cum audisset

scriptum est

autem ihs

non temptabis ^

quod iohan

13«

13*

a B. I. iollani te \ ne forte. ^ bis add. in ms. manu altera inter lineas.

14«

MATTHEUM

II

\

IV

IV

i

nes /raditus

nitentiam agi

,

.

es/ secessit in

te adprop'mqua.

j

galilaeam et

uit enim reg

relicta ciutta

num ^oeloru

te nazareth ue

*^ cum /r^nsiret

4

nit et habita^^^/

autem ihs se

in capharnau

cus mare gali

:

maritima in

[!ae]ae uidit du

finibus za6ul[on] ^

[os] fratres simo

^^ et neT^thalim ut

[nem, qui dicitur]

\vci\i\eretur ^

petrus et an]

;

quod dictum \e\

dream fratre

14 b

\

rat p^r ^s\eiam\

ejus mitten

^Yopheiam

tes retiam

^^ terra z\abu\

in mare erant

].

[/on et terra]

enim piscato

[nepthalim]

res

\uia maris]

'^ Et ait illis ^ ihi

[trans iordanen]

uenite post

galilaeae ge

me et faciam

%

*^ tium populus

uos fieri pis

qui sedebat

catores homi

in tenebris

^** num ad illi co

;

lucem uide

tinuo relictis

;

runt magna

retiis suis se

et qui sedebant

cuti sunt eum

in umbra

^* Et procedens

;

mortis lux or

inde uidit a

j

ta est illis

lios dwos fra

;

" Exinde coepit

tres iacobu

",

ihs praedica

2^(5aedaei et

"'

re et dicere pe

iohanne

-

» I. zabul\B zabul . . b j. ij„ipit

'retur. c i. im.

}

12

IV

fratrem eius in naui cum zebc^ed\eo pa

IS a tre suo refici

entes retias suas et uoca '' uit illos ad illi relicta naue et patre secu ti sunt eum " Et circuibat ihs totam galilae am docens in synago^is eo rum et praedi cans evangeli um regni et curans om nem languo rem et omme infirmitate in plehe ^* Et 2hiit opinio eius in iota.m syriam e\t o^\m lerunt [ei om] nes {mala haben]

15 b tes uariis Ian

guoribus tor mentis adprae hensos et qui demonia habe

SECUNDUM

IV

bant et lunat * icos et paraly ticos et omnes curauit ^^ Et sequebantur eum turbae multe ^ a galilea et a ''decapoli et ab hierosoly mis et a iudae a e '^ trans iorda nem

^ \]\diens aut^m. ihs turbam as cendit in mo tem et cum, se disset [<a!^^]esse runt ad e[um] \discipuli eiu\s

- et aperuit os suum et doce bat eos dicens

^ Beati pauperes spu quoniam ipsorum est reg num caelorum

* Bea/? mites quo 7tiam ipsi he

reditate pos sidebunt ter ram

16 a

•I.

a B, I. luna\ticos. *> B. muliae. ^ I. ad. d Sic ms. B. om. e: I. e^.

MATTHEUM

V

^ Beati qui lugent quoniam ipsz consolabun tur

^ Beati qui esuri unt et sitiunt \ustitmm quo nlam ipsi satu xabuntur

"^ Be^/2' \im\seri \cordes quia] [ipsis mise\ 16* rebitur ds

* Beati mundo corde quoni am ipsi dm ui debunt.

^ Beati paci[A«J quoniam filii dei bocabun ^ tur ^^* Beati qui perse cutionem pa tiuntur prop ter iustitiam quoniam ipso rum est reg num caelorum ** Beati estis cum uos maledi cent et perse

13 V

qtientur et dicent omne [malum adversum] [uos mentien]

^^ [tes propter] iustitiam ^au dete et exulta te quoniam mer ces uestra "^ co piosa est in cae lo sic enim per secuti sunt et " prophetas qui erant ante uos

*^ Uos estis sal ter rae quod si sal euanuerit in ^ quo sallietur ad nihilum ua let nisi ut mit tatur foras et co culcetur ab ho minibus

" Uos estis lux hu jus mundi no potest ciuitas abscondi su pra montem

*^ sita neque ac cendunt lu ^ cernam et po

17 a

17 b

a I. B. bocabuntur: u. in ms. add. int. lineas. b Ms. i vestras modo s ex- punctum. c B. I. om. et. d B. I. om. in. e j. iuc\cernam.

14 V

nunt earn sub

modium sed super cande labrum ut lu ceat omnibus qui in domo ^*^ sunt sic luce at "" lux vestra coram homi nibus ut uide ant opera ues tra bona et magnificent patrem ues strum qui est in caelis " Nolite putare quoniam ue ni solvere le gem aut pro phetas non ueni soluere iZa sed adimple

*^ re amen

dico uobis do nee transeat caelum et ter ra iota unu uel unus apex non praeter ibit a lege do nee omnia

SECUNDUM

^ fiant qui eni soluerit unu de mandatis istis minimis et docuerit sic homines minimus uo cabitur in reg no caeloru qui autem fe ^ cerit et docue rit sic mag mis vocah\ tur in regno caelorum ^" Dico autem uo bis nisi abun dauerit •= justi tia uestra plus quam scriba rum et pharis eorum non intrabitis in regno caelo rum 2* Audistis quia

dictum est ab a tiquis non oc cides qui au tern occide rit reus erit iudicio

i8*

I. luce\et.

b B. I. fecerit. " B, I. adundaberii.

19 a

l^

19 b

MATTHEUM I 5

V

V

^^ Ego autem di

^^ Esto consenti

CO uobis quod

ens ^ adversari

omnes qui iras

0 tuo cito dum

scitur fratri ^

es cum illo in

suo sine cau

uia ne forte

sa reus erit

trada/ te adver

iudicio qui au

sarins iudici et

tern dixerit fra

index tradat te mi

tri suo racha

nistro et in car

reus erit con

cerem v!\\X.ta

cilio qui au

ris

tern dixerit fa

Amen ^ico tibi

tue reus erit

non exies in

gehennae ig

de donee red

^^ nis si ergo

das novissi

ofiferes munus

mum quadra

tuum ad alta

^'' te7n audis

re et ibi reme

tis quia dictu

moratus fue

est non moe

ris quia frater

^^ caueris e\g\o ^

tuus habet ali

autem d\ico\

quid adversum ^

uobis qu[o] ^

^* te relinque

n[iam omfijis qui

ibi munus tu

ulderit muli

um ante alta

erem ad con

re et uade " pri

cupisci^ndum

us reconcilia

earn iam moe

re fratri tuo

caius est earn

et tunc ueni

in corde suo

ens offers mu

^^ Quod si oculws tu

nus tuum

us dexter 5"can

a Ms. 1.^ fratris. b i m aduersu.

m add. al. man. <= I. unde d l.con-

senti\es. e i . sic habet e . . . 0 . . .

f I. B. autem d . . . g uobis qu . . .

i6

SECUNDUM

V

V

dalizat te erue

<:'^usa forni

ewvci et proicQ

cationis facit

abs te expedit

earn moec^

enzm tibi ut

^^ ri iterum

pereat unu

audtstis quia

membror\\

dictum' est ab a

tuorum quam

[tiquis] non [per] ^

totum ^^rpus

\iur\abis red

tuum eat in ge

des autem

hennam

dmo iuram^

^^ \Et si\ dextra ma

'* ta tua ego au

n[us] tua sca[n]

tem dico uobis

d\aliz\at te \absi\

non iurar^ 0

\de\ earn et pro

nhio nequae ^

[tee ab\s te [expe]

per caelum

dit [enim tibi\

quia trhonus

20 d ut pereat unu

^^ di est neque

membrorum

per terram

tuorum quam

quia scabellu

totum corpus

est pedum eius

tuum eat in ge

nequae per

hennam

hierosolyma

^* Dictum est au

quia ciuitas

tern quicum

est magni re

que dimiserit

^^ gis neque per

uxorem suam

caput tuum lu

det illi repudi

raueris quia

^^ um ego autem

non potes un«

dico uobis qui

cap'AXum al

cumque dimi

bum facer e

serit uxorem

out nigrum

suam excepta

^' sit autem ser

a B. non\ .... abs. ^ I-

neque.

21 b

MATTHEUM

17

V

V

^ mo tiester est

te tribue et uo

est non non

lenti mutua

quod dMtem

ri a te ne auer

amp/ms est

t^ris te

a malo est

"•^ Audistis quia

^^ Audis/2> quia

dictum est di

dictum est ocu

Mges proximo

lum pro ocu

tu\xm et odies

lo dentew pro

inim-icum,

^^ dentem ego

^^ tuum ego au

autem dico

tern dico uobis

uobis non re

ditig'ite [i]mm[i]

sistere malo

cos uestros

sed si quis te

h[ene/]acite

percusserzV

h.[iis qui] odiunt

in dexteram

Mo\s'\ *= et o\rate\

maxillam frae

pro ca.\[umni]

ue illi et sinis

antibus et per

*" \ty\am et qui

sequentibus ^

[uu\lt te =* {cum ize]

*^ uos ut sitis fili '

dici[o conten]

patris uestri

d[ere et tunicam]

qui est in caelis

\tuam tollere]

qui solem su

[desiderat] ^

um oriri iubet

remitte ei et

super bonos

** palleum et qui

et malos et plu

te angeariaue

et super iustos

rit mille passus

et iniustos

uade cum illo

*^ Si enim diligi

adhuc alia duo

tis eos qui uos

*^ omni petenti

diligunt quam

^ I. sic habet . . et . la . . . b

I. . . . re\remitie >= B. «o , .

. et.

22 b

d B. I. sequentibus uos\ut re. « B. filii.

23«

I 8 SECUNDUM

V

VI

mercedem

in synagogis

habebitis no

et in uicis ut

ne et publica

/i^«orifice

ni hoc faciunt

tur ab homini

*'' et si salutatis

bus amen dico

fratres uestr^^

uobis habent

tantum quid ^

mercedem

amplius faci

suam

tis nonne et eth ^

^ Te autem faci

nici hoc faciunt

entem elemo

** estote ergo uos

synam nesci

perfecti sicut

at sinistra tua

pater uester cae

quid faciat dex

lestis perfec

* tera tua ut sit

tus est

^/^mosyna

VI

tua m <a;bscon

* Attendite ne ius

so et pater tu

titiam uestra

us qui uidet

facialis coram

in absconso

hominibus ut

reddet tibi in

uideamini ab eis

palam

alioquin merce

^ Cum autem ora

dem non ha

/is non erilxs

bebitis aput pa

sicut hypocri

trem uestrum

tae " qui \a\mant

qui est in cae

stare in syna

* lis. cum er

gogis et in an

go facis elemo

gulis platftdiVu

synam noli tu

stantes orare

ba canere an

ut 2^z'deantur

te te sicut hypo

ab hominibus

crite faciunt

amen dico uo

a T /7«/>/y b R. I. et th sed in

ms. e add. int. lin. ^ I. hypocrite.

23 b

24 a

MATTHEUM I 9

VI

VI

bis habent mer

num tuum fi

cedem suam

at uoluntas tua

® Tu autem cum

in caelo et in ter

oras intra in

" ram panem nos

cubiculum tu

trum cottidia

um et cluso

num [da] nobis

ostio ora patre

^^ hodie et r^vciix

tuum \n adsco

te nobis debi

so et pater ixius

ta nostra sicut et

qui uid^t in abs

\nos\ debitoribus nostris

conj-^ r^ddet

^^ et ne nos indue as

tibi in palava.

in temptatio

'' Ovsintes ^«tem

nem sed libe

tiolile multii,

ra nos a malo

\Qq\ui\ sicut eth

" Si ^ enim dimise

ni[ci] pu\td\nt enim

ritis homini

quo^ \in\multi

bus peccata eo

loqui^ suo au

rum dimittet

diantur =

uobis pater ues

24 1, * Nolite ergo simi

ter qui est in

Hare illis scit

*^ caelis sin autem

enim pater ues

non remiserit[/j'J

ter quid opus

hominibus

sit uobis ante

nee pater ues

quam petatis

ter remittet

' ab eo sic autem

uobis peccata

orabitis ilium

uestra

Pater noster

Cum autem ie

qui es in caelis

iunatis nolite

sanctificetur

fieri sicut hy

nomen tuum

pocritae iris

*• adueniat reg

tes ^YXtxminant

0 I. auldianiur ... b Ms. a.» sit

t.

25«

20

VI

enim fades

suas ut pare ant homini bus ieiunan 25* tes. amen

dico uobis ha bent merce dem suam " Uos [d!«]tem cu ieiunatis un guite caput uestrum ei fa ciem uestram *' labate' ne pa reatis homi nibus ^ ieiuna tes sed patri ues tro qui est in absconso et pa ter uester qui uidet in absco so reddet uo bis in pa/am ^^ "Oolite thens2M \riza\re uo\)\s> thensattros in terra ^ ubi ervi^o et tinea ^xter ?6a minat et iibi

fures effodi unt et furan

SECUNDUM

VI

tur thensauri zate autem uo bis thensauros in caelis ubi neque erug-o neque \Anea ^_YX^xm\nat et " ubi fures non ^{fodiunt et ^* fur2int?ir ubi enim est then saurum tuum ibi erit et cor tuum ^^ Lucer;'^^ corpo ris tui est ocu lus tuus si ocu lus tuus sint plex est totum corpus tuum lucidum est ^^ si autem oculus tuus nequa est totum corpus tuum '^ te nebrosum est tenebrae tuae quantae sunt. ^* Nemo potest duobus domi

26

a I. hoinini bus. «^ I. sic habet tuum

b Ms. add. s in terra parv. lit. uncial. . te.

c / add. 2. ">.

MATTHEUM

VI

nis seruire aut enim iinu odiet et alte rum amabit aid unum pa tietur et alterum contemnet no7i potestts d£o seruire et mamonae ^^ ideo dico \iohis ne cogzteiis in corde ues tro quid man 27 a ducetis neque

corpori uestro quid induatis none ^ anima plus ^ est quam esca et corpus quam uestimentum Respicite uola tilia caeli quo niam non se runt neque metunt neque congregant in horreis et *" pater uester caelestis pas

21 VI

cit ilia nonne .

uos magis plu

ris '^ estis illis ^' qui enim potest

adicere * ad staturam

suam cuhittim ^^ unum et de ues

timento sol[/z]

citi estis Considerate

litia (t^'rz quo

modo crescuvil

non I[cL\borant

n{eque n\&unt ^ ^^ dico \au]tem uobis quia.

nee Salomon

in omni glo

via sua nestle

batur sicut

unus ex istis Quod si foenum. «

agri quod ho

die est et ^ras

in clibanuxn

mittitur ds

sic uestit qua

to magis uos

modicae fidei ^* 'Holite ergo sol

\li\ citi ebse di

27 b

a E. nonne. Ms nonenima i.m. b {. anima\plus. ^ b. I. horreis\et. ^i i.m plu\res = i.n» adi staturant B. ad isiaturam. ^ B. «... eunt . . . leindico uobis quia. s B. faenuin.

22 VI

c[en^es] ^id [mand\uca.hi ^ 28« mus aut quid

hehimus aut quo operie

"* mur hec [em'm] gente\s inqu\i runt [sett autem] ^afer uestei" quod horum omnium \\n] Aigetis

^^ Quaerite ergo primum reg num de\ et ius Xxtiam eius et omnia h^j&z pragsta sunt wohis

" Noli^ sollici ti ess^ in eras tinum eras tin us enim dies sollic?{tus'\ erit [siSi ipsi\ sn{^[cii diet] a8* w^/itia sua

VII

*■ Nolite mdiea re ut non iu ^ dicetur de uo

^ bis in quo enim

SECUNDUM

VII

iudicio \udica ueritis iudica bitur de uobis et in qua men sura mensi ftu ritis metietur uobis

^ Quid autem ui ^" dis festucam in oculoyr<2 tris tui et tra bem, quae in oculo tuo est non conside ras

* Aut quom,odo dicis fratrt tuo sine eici am festucam de oculo tuo et ecce ^ trabis est in oculo tuo

^ Hypocrita ei ce primum trahem de oeu lo tuo et tunc uidebis eice re festucam de oculo fra tris tui

^ 'Oolite dare sane tum ^anibus

39^

a B.

ocabimus. *> I. in dicetur. <=■ \. autem\uides .

d B. I. . . . ecce.

aq b

MATT

VII

neque miseri

EIEUM

nostis bona da

23

VII

its ««argari tas u&stras

[ta dare] fiXns [uestr]\s qua

ante porcos ne forte con

to magis pa ter uester

culcen[^ ea]s pe

qui est in caelis

dibus suis et

dabit bona pe

conuersi "

te.x\tibus se

dirum[panf uos] ' Petite et [dabi] tur uo[bis quae]

*^ Omnia ergo quae cumque uul tis ut faciant

rite et inue

uobis homines

nietis /«ulsa

bona ita et uos

te et aperietur

facite illis haec

* uo[bz]s omnis

est enim lex et

enzm ^ui pe tit accipit et qui

prophetae ^' Intrate per an

^uaerit inue

^ustam por

nit et pulsan

tarn quam la

ti aperietur

ta et spatiosa

^ awX. quis ex uobis

est uia quae

homo est a quo

ducit ad per

petit filius eius

ddCAonem " et

panem num

muXti sunt

quid lapidem

qui mtrant

porri^et ei ^

per \ll[am quam]

^" 2dit si \pisc]em

^* 3.ngus[ta et arc]

petit nuvs\Q(}i\A

ta est uia quae

serpentem

ducit ad uitam

** porrigit ei si

et pauci sunt

ergo uos cum sitis mali

qui inueniunt eam

a B. I. conuersi ... ^ \. ei . .

c R. I. ditionem.

2,0 a

30 d

31 a

16

17

24

VII

" Adtendite a fal sis prophetis qui ueniunt ad uos in Lies titu ouium ab intus autem sunt lupi rapa ces a fructibus eorum cognos cetis eos Numquid colli gunt de spinis iiuas aut ^ de tribo lis ficus sic om nis ^rbor bo na bovio^ fruc \t\us facit mala \d\uiem arbor \f\ructus malos facit Non potest ar bor bona ma los fructus fa cere neque ar bor mala bo nos fructus facere omnis arbor quae no facit fructum bonum exci ditur et in ig nem mittetur

SECUNDUM

VII

18

^" igitur ex fruc tibus eorum cognoscetis

^* eos non om nis qui dicit mihi dne dne intrabit in reg num cdiQlorum sed qui iacit tiolunta^em] patri\s mei qui\ in caelis est ip se intrauit in regno caelo

^^ rum. mul

ti dicent mihi in ilia die dme dme nonne in nomine tuo prophetaui mus et in no mine tuo dae monia eieci

^^ mus et tunc di cam illis quia non noui uos discedite a me operarii [zWJiqui tatis

^^ Ovcmis qui (2udit tterba mea et fcLcit ea s\m\

31 b

^ aut add. 2 «" int. lin. t> \ neque\arbor.

32 <2

32*

MATTHEUM

25

VII

VII

lis est uiro sa

ta est ruina eius

\pi\enti qui ae

magna

\difi\z2imX. "" do

^^ Et factum est

mum suam su

cum consiim

^^ pra petra des

masset ihs uer

cendit pluuia

ba haec mira

aduenerunt

bantur tur

flumina flaue

bae super doc

runt uenti et

trinam eius

offenderunt

^^ erat enim do

in domum ilia

cens eos sicut

et non cecidit

potestatem ha

fundata enim

bens non sicut

erat supra pe

scribae eoru

tram

et pharis^z.

Et omnis qui au

VIII

dit uerba mea

^ Et descendent[^]

haec et non fa

\eo d\e [monte]

cit ea similis

\secutae su\nt

^st \iti\ko stul

[eum turbae\

to \qui ^]edifi^^

\multae et ecce\

uit domum su

^ leprosus qui

am supra "^ \ha\

dam ueniens

^' renam et des\cen\

adorabat eum

dit pluuia \adue\

dicens dne si *

nerunt \fiu\

uis potes me

mina \fiaue\

^ mundare et

runt uenti et

extendens

offenderunt " in

manum ihs

domum illam

tetigit eum di

et cecidit et iac

cens nolo mun

a I. carit. b I. super. c Ms. i.""

offederunt.

33 a

26

VIII

dare et conti

nuo munda

ta est lepra eius

* Et ait illi ihs ui

de nemini di xeris sed iiade ostende te sa cerdoti et of fers munus quod praece pit moyses in testimonium

m[zs]

* Post [Aaec auiem] 33* cum introis

set caparna ^ um accessit ad eum qui dam centu rio rogans eum

® et dicens dne puer mens ia cet in domo paralyticus et male torque

' tur et ait illi ihs ego ve niens cura

* bo eum et res pondens cen turio ait illi //ne non sum

SECUNDUM

I

VIII

dignus ut in

tres sub tectxi

meum sed /a

turn die uer

S[um et sa]nah[ ' [tur puer]nam et ego

homo sum sub 3,4 a

potestatem

constitutus

habens sub me

mUz'tes et dice

huic uade et uadit

alio ueni et

uenit et seruo

meo dico fac

hoc et facit ^^* Audiens autem

ihs miratus

est et sequen

tibus se dixit Amen dico uo

bis quia in nul

lo ^ tantam

fidem inue

ni in istrahel ^^ Dico autem uo .

bis quod mul

ti ab oriente

et ozoidenie

[ienten[t et re]

cumbunt cum 34 *

abraham et

> B. I. Caphartiamn. b I. in\nullo.

35«

MATTHEUM

27

VIII

VIII

isac et iacob

sps inmundos

in regno cae

uerbo et om

** lorum fill au

nes male habe

tern regni ibunt

" tes curauit ut * ad

in tenebras

impleretur

exteriores i

quod dictum

bi erit fletus

est per eseiam

et stridor d6

prophetam di

tium

centem

*• Et dixit centu

quia ipse in

rioni uade si

firmitates

cut credidisti

nostras sus

fiat tibi et sana

cepit et Ian

tus est puer ex il

guores nos

la hora

tros porta

" Et cum uenis

uit.

set ihs in do

^* Uidens autem

mum fetri ui

ihs turbas

dit socrum ems

multas cir

iacentem et fe

cum se iussit

^tciiantem

discipulos su

** gt tetigit ma

OS ire trans

num eius et re

^* fretum et ac

misit eam fe

cedens qui

bris et surr^

dam scriba

xit et minis

ait illi magis

trabat eis

ter sequar te

*' Uespere autem

quocunque ^

facto optulerunt

ieris

illi multos dae

'* Dicit ei ihs uul

monia habe

pes foueas ha

tes et eiciebat

bent et uolu

3 ut add. in ms. 2.^ int. lin. ^ B

. quocumque.

35*

28'

VIII

cres caeli ni dos ubi requi escant filius autew /lomi nis n[o]n habet ubi caput suu 36 a reclinet

^^ Alius autem dis cipu/orum ait t'llz dme per mitte fnihi pri mum ire et se pelire patrem meum ^^ Et ait illi ihs se que?r me et Y^[mit]itte mor \MOS sine mor tui sepeliant mortuos su ^^ OS [et] asce dente ^ eo in muiculam secuti sunt eum dXscipidi eius ^* et e[^^]e motus ma.gnus fac tus est in ma ri \ta [ut n]aui cula openW 36* tur a fluctibus

SECUNDUM

VIII

ipse uero dor

^^ miehat et acc&s, serunt et sus citauerunt eum dicentes dne libe{ra n\o?,

^^ perimiis ait il lis quid timidi estis modic<2^ fid^2 Tunc surgens impera\uit uen\ to et mari et facta est iran quillitas mag

*' na illi autem homines mi rati sunt dice tes qualis \est\ hie quod uen tus et mare ob[e] d'lunt ip\si] ^

Et cum [uenis] set trans fre tu;;^ in regio nem g[era\ sae " norwn occur rerunt ei duo [dae]mon\3. ha denies de mon umentis ^ ex

37«

a B. I. ascendentetn. ms. nunc legi non potest. soe\norum. ^ B. I. mo\nutnentis.

Ij B . I . . iunt

^\.g.

'A

37*

MATTHEUM 29

VIII

Vlll

euntes pericu

tui sunt in a

lost nimis ita

quis

ut nemo pos

^^ Hi aut&m qui

s\it\ ^anstre

eos pascehant

per uiam ilia

/ugerunt et

Et esclama

ueniente.s

uerunt dicen

in ciuitate ^

tes quid nobis

[nunti]aue

et tibi ihu fili

runt omnia

\dl u\enisti hue ^

et de his qui dae "

\a7i\te tempus

monia habe

ytorqu^five nos

bant

^" E[rl^/ autem no

^* Et ecce tota ciui

longe ah ill\is\

tas exiit obui

\grex\ porcorum

am ihu et ui

mul[tor\um

so eo rogabant

pascentium

ut transiret

^* daemones au

a finibus eo

tern rogabanX.

rum

eum dicentes

IX

si eicis nos mit

* Et ascendens

ie nos iu gre

in nauicula ^

gem porcorum

transfreta

^^ Et ait illis ite ad

uit et uenit in

illi cxeuntes

ciuitatem

abierunt in

^ iudeae et op

porcos et ec

tulerunt ei

ce impetu abi

paralyticum

it totus grex

iacentem in

per praec^ps

lecto

in mare et mor

Uidens autem

•^ B. hoc. b [. ciuitate. '^ \. de

monia. ^ I. nauicula.

38 a

30 IX

ihs fidem il \orum[cizx]tt paralytico 38 1, constans esto

fili remissa sunt tibi pecca ta tua ' Quidam autem de scribis di xerunt intra se hie blasfe mat quis potest remittere peccata nisi unus ds

* Uidens autem

ihs cogitatio nes eorum di xit ut quid cogitatis ma la in cordibus

* uestris quid est iacilliyis dicere remis sa sunt tibi peccata tua aut dicere

39 a surge et am

bula

* \}t sciatis ^ute

quia films ho

SECUNDUM

IX

mims potesta tern habet super terram remittere peccata tunc ait paralyti CO surge et tol le gr^<5attum tuuw et z/ade in domum tu "^ am et surgens abiit in domu suam

* Uldentes autem

turhaie timu^ runt et hono [rif\icauerunt cbm ^ qui dedit talem potesta tern homini

* bus et cum transiv^t inde ihs uidit \\ominem se dentem in te "^ loneo matthe um nomine

et ait illi seque re me et sur gens secvXus est eum " Et factum est recumb&!\

39

a Verba habet super terram add. 2.™ int. lin. B. terram\. . . remittere. b B. do- minum: I. . dom. (?) dm. ms. nunc legi non potest. « ms. in marg. ad 2.™.

4oa

MATTHEUM

31

IX

IX

te eo in «bmo

aul^vci disci ^

ecce nmlA pu

te (\uid est mi

blicani et pec

sericordiam

catores recu

uob e/ non

bebant cu

sacrif\c[ium]

ihu et cum

non [enim ue]

discipulis eius

ni uocare [ins]

" et uidentes

tos sed pecca

fartsaei "" dice

tor^i-

bant discipu

" Tunc accesse

lis eius

runt ad eum

g[uare] cum pu

discipuli ioha

blicanis et pec

nis dixz^ntes

catores recu

quare nos et

h&bant cum

pharis^^/ z>

ihu et cum dis

iunamz^j- y^^

zxpulis eius et

quent^r dis

widentes fari

cipulz autem

saei dicebant

tui non ieiu

dxscipulis eius

nant

quare cum

'' Et ait Wlis ihs

pub/icanis et

mivnquid pos

peccatoribus

sunt fil[i spon\

m[and]ucat

si ieiuna[r]e

*^ Et iFs [respondens

q\x2indiu cu

dix[zV ei]s no

zV/r/j- ^]j^ j-^^[«]

est opus j-anis

sus u\e\nient

vsxedicus sed

autem dies

vaale ^ahGn

cum aufer[re]

^" tibus euntes

\tur] ab eis [span]

a B. farisei. ms. nunc legi non pote

St. b I discite.\

40 d

32

IX

[sus et (\unc ^ 41 « ieiunabunt

in illis diebus *^ ]^Q{mo aute\m. co[m\mittit ^ co »22>suram pa ni rudixs in ues iimentum ue fus tollit enim ^/<??2itudinem ems et peior fit *' scissura ne [^Zi!^] mittunt \ui\num nouum in litres uete res alioqiiin r\ ump\untur utres et uinu peribit sed ui \n\um nouum- in utres no uos mtttunt et ambo ser uanttir *^ Haec \loqMe\n 41 <^ tG ad illos ec

ce princeps unws accessit et didorabat eum di[ce\ns filia m\ea m\o

SECUNDUM

IX

do defM\nci\dt. est sed [ue^ni inpones "" ma num su[/»^]r earn et ui[?^]et

et surgens ihs se[q\ueba tur eum cum discipziWs su

*•* is et ecce mulier quae sang-uinis praefiuuium habebat xii annis 2.cces \s\it reti'o et [tetigit] ?/!esti [me]ntum.

^^ eius dicebat enm ^V^tra se si tetigero UQStimentvi €\us ^alua ero

^^ ad ille conuer sus uidens ea d[zxi\t ^^nstans es[t]o filia fides tua te saluam

^^ fecit et salua fac/<2 est mu lier ex ilia ho

42 a

a B. I. I . . . tmtet I ms. nunc legi non potest. pone: I. iinpones.

b I. eo mittet.

c B. im-

42 b

ff

MATTHEUM

IX

33 IX

ra et cum

serunt ad eu

M^nisset iks

duo caeci qui

in ciomiim

bus ait ihs ere

prmcipis id

ditis quod pos

df^ns tubici

1 sum hoc face

nis et furbain

re nobis dicunt

tumlujU/mn

ei utique dne^.

tern dicebat

^^ Tunc teti^it

^^ TQc^dite 710

oculos eorum

est e[nim m\o\r\

<^icens secun

tua pue//[a] sed

diim fidem

dormit et de ""

uestram fi

ridebant eu

at nobis et sta

^^ Sed cum eiec

tim aperti sunt

ta esset turba

oculi eorum

uenit et tenu

et commina

it manum

tus est illis ihs

eius et surr^

dicens uidete

^^ xit puella et

. ne quis sciat

exiit fama

illi autem exe

haec in iini

untes diffama

uersam ter

uerunt in to

ram illam

tam terram

^"^ Et transeun/^

illam

inde ihu se^w

^^ iS^ressis autem

ti sunt eum

illis ecce optu

duo Z2ieci cla

lerunt ei k[o]

mantes mise

minem mu

4

rere nobis

turn et surdu

'' fili dauid e/

daemonium

uenit in do

habentem

mum et acces

^^ et eiecto dae

a I. deri\debajU.

MATTH.

43«

43 ^

34 IX

monio locu tus est mu.tus et miratae sunt turbae dicentes quia numquam " sic apparuit in istrahel. ^^ Et circumibat ihs ciuitates om nes et castel la docens in s)mag"og'is eorum et prae dicans euan gelium reg ni et curans omnem infir mitatem et 44« multi secuti

sunt eum U)den5" autem turdas miser tui" est quod es sent uexati et \i\acentes s\Q.ut oues nbn habentes pas torem ^' Tunc dixit dis Qxpulis suis vivessis quidem

SECUNDUM

IX

vCivXta opera ri autem pau ^* ci petite itaque dn[iw] ^ messis ut mittat ope " rar\i\os suos ad messem su

^ am et con uocatis xii discip\ulis\ su is dedit eis po testatem spuum ^ immundorurci ut eicerent eos et curarent omnem Ian guorem et om nan infivmt tatem, ^ Duodecim au tern apostolo rum haec sunt nomi^^ pri mus simon qui dicitur pe trus et andre as f rater eius iacobus zebe dei et iohan nis /ratGr eius ^ philippus et bar

446

a I. nunqttam. ^ I. dtmm. <= i. oper\rarios. d Ms. i.mspiritum I. spuum.

45«

45 b

MATTHEUM

35

X

X

tholom.2L^us *

citate lepro

et matth^?^i"

SOS mundate

publicanus

daemon[2«]

\et\ iacobus al

eicite gratis

phei et iudas ze

accepistis gra

lotes et tkomSiS

tis date

* et sim\on c[ha

^ Nolite posside

nanaeus et iu *"

re aurum ne

d^as sca\no\}i\

que argentum

\q\vS. et tradidit

neque pecuni

eum

am in zonis

^ Hoj" xii misit

*" uestris non

ihs praGclpi

peram in uia "

ens eis et dicens

neque duas tu

in ui

nicas neque

am gentium

calciamenta

ne abieritis

neque uirgas

et in ciuitati

in manibus

bus samarita

uestris dignus

norum ne in

est enim opera

® traueritis sed

rius mercede

potius ite ad o

suam.

ues perditas

** In quacumque ci

domus istra

uitatem intra

'' hel euntes au

ueritis inter

tern praedica

rogate quis in

te dicentes quia

ea dignus est

adpropinqua

et ibi manete

uit regnum

donee exeatis

^ caelorum in

*^ Intrantes autem

firmos cura

in domum sa

te mortuos sus

lutate eam di

a I. etYholomeus. h \. et iud\d . .

c I. uia.

46 a

^6 SECUNDUM

X

centes pax huic

tes sicut ser

*^ domui et si fue

pentes et sim

rit domus ilia

plices sicut co

digna ueniet

lumbae.

pax uestra su

*'' Attendite uobis

per earn si aute

ab hominibus

non fiierit

tradent enim

digna pax ues

uos in concili

, tra ad uos re

is et flagella

uertetur.

*^ bunt uos et an

" Et quicumque

te reges et prae

non recepe

sides stabitis

46* rit iios neque

propter me in

audierit ser

testimonium

mones uestros

illis et gentibus

exeuntes foris

*^ Cum autem tra

de domo uel ciui

dent uos noli

tate excutite

te cogitare quit

puluerem de

loquamini da

pedibus ues

bitur uobis in

tris.

ilia hora quid

^^ Amen dico uo

loquamini

bis tolerabili

^^ non enim uos

us erit terrae

estis qui loqui

sodomorum

mini sed sps

et gomorrae

patris uestri

orum in die

qui loquitur

iudicii quam

in uobis

illi ciuitati

^^ Tradet autem

Ecce ego mitto

frater fratre

uos sicut oues

in mortem et

in medio lu

pater filium et

porum estote

insurgent h\i

ergo pruden

in parentes

47 a

476

48 a

MATT

X

at morte eos

HEUM

ter eius et ser

37 X

^^ adficient et

uus sicut dns

eritis odio om

eius si pa

nibus gentib[2^^]

trem iamili

propter nome

as heelzebul

meum qui au

uocauertmt

tern "" perseue rauerit usque ad finem hie

quan/^ mag\is] domestl"?]^^^ ^^ eius ne er^o

saluus erit

timueritis qos

■^^ Cum autem

nihil cnim oper

persequentur

tum est quod

uos in ciuita

non reu4/<^]

tem istam fu

bitur occtd

g-ite in aliam quod si in alte

tum quod n[on\ ''' scietur quod

ram perseque tur uos fugite

dico wohis [in te\ nebrw dicite

in aliam

in lumin^ et

Amen dico nobis

quod in ^ure

non consum

audist2> prae

mabitis ciui

dicat^ super

tates istrahel

^^ tecta et noli

donee ueniat

te timers eos

filius hominis

qui occidunt

^* Non est diseipu

corpus dinimd

lus supra ma

autem non pos

gistrum neque

sunt occide

seruus super

re sed potius

^^ dom satis est

eum timete

disci p?//(9 ut sit

qui potest [ani]

sieut '' magis

mam et [cor] *

48 d

a I. qui\autem. b i. sic sicut. * Hie signum quater: III.

49«

49*

38 SECUNDUM

X

X

pus perdere in gehennam

patre meo qui est in caelis

^^ Nonne duo pas

^* Nolite arbitra

seres asse ue

re quia ueni

[neu]nt et unus

mittere pacem

[ex ill]\s non ca

in terram no

[dit] i-uper ter [r^]w sine uo

ueni pacem mittere sed gla ^

\lun\tat^ patris

^^ diufn ueni

'" [«^j-]/;'^ i-ed et

enim separa

capill/ capitis \ues\tri nume

[re fihuni] ad \uersus] patre

{rati^ sunt om

[et] fill -

^* ;2^^ ?2olite er

[am] aduersus ^

\go ti\mere mul

matrem sua

[/^ uos\ melio

[et nur]um

[res estis] passe

[ad2ier]sus so

[riSus]

crum suam

^^ \omms ergo qui]

^^ et inimici ho

[conjiiebitur]

minis domes

\me coram ho\

tici eius

\minibus conji\

" Qui diligit patre

\tebor et ego]

aut matrem

\eum coram]

plusquam me

patre meo qui

non est me dig

est in caelis

nus et qui di

^^ Qui autem ne

ligit filium

g2uerit me

aut filiam plus

coram homi

quam me no

nibus neg"abo et eg"o ^*

est me dignus

eum coram

^* et qui non ac

a et ego add. 2.™ lit. parv. ^ a z add 2.ni in marg.

dd. 2.m . c B. I Jili.

d SUS

50 a

50(J

MATTHEUM

39

X

X

cipit crucem

[calicem aqu]

suam et sequi

[ae frigidae]

tur 7ne non

tantum in no

est me dignus

mine discipu

^^ Qui \miene\t\ ^

li amen

animaw [suam

pe]r

dico uobis quia

det illam \e\t qui

non periuit

^Qrdideri[t]

mercGs eius

aniina[w sii] '

XI

arp ^[roptei''\

^ Et factum est

me inueniet

cum consum

earn qui re

masset ihs

cipit uos me re

praecipiens

cipit et qui re

xii discipulis

cipit me reci

suis transiit

pit eum \qui me]

inde ut doce

misit

ret et praedi

*^ Qui recipit [pro]

^^ret in ciui

phetam in [no]

tatzhus eorum

mine pro[phe]

^ lohannes autem

tae mercertfe

cum audisset

prophet^^ ^ ^^

in car cere

cipiet " et qui

re

opera [xpi] mit

cipit iustu»2

tens di[sci]pu

in xiovcime

^ l[o]s suos ait tu

iusti mer[^(?]

es q[u]z uentu

dem ius[ti ac\

ru[s e]s a[n ali]

cipiet

um expecta

^^ Et qui\cumque]

mus

[potum dederit]

* Respondens

[uni ex min]

autem ihs

[imis istis]

dixit illis eu

a B. I. sic habent ?

inuenit. ^ I. j

i>rophethe. c i.m accipit.

51 a

51*

52 a

40

XI

tes renuntia

te iohanni quae ^ audistis et ui

detis caec'i ui

den/ et claudi

ambularit le

y^xosi mundd

tur et surdi

audiu^^ et mox

tui resurgunt

et resurgunt

et pauperes

^wangelizd ^ tur {et 6e]atus,

{est q]ui in me

{n6\n fuenX.

scandal\z2i ' tus {a]3eunt[

{bus astern il

{lis c\aepit "" ihs di

cere ad tur

has de iohan

ne baptista Quid existis in

deserto uide

re harundi

nem ^ a uentis ® agitari sed quid

^;t:istis uidere

komin^m. mo/

\\bus tiestitu

ecce qui mol

SECUNDUM

XI

libus uestiun tur in domi bus return ^ sunt sed quid e.yiistis uide re pr{oph]e.X.2i utique {dico\ nobis ecc{e et] \)\\isqua{7n\ prophe[/(«w] hie est {enim\ de quo dictum] est ecce ego mitto an gelum. me um ante faciem me am et para uit uiam tuam an te te ^^ Amen dico uo bis non sur rexit " inter natos miiKxtt rum maior iohanne baptista qui autem mino{r] ^st in regno caelorum '^ m{aio]r est il

%

52*

a B. coepit. b B. arundinem. <=■ I. mr\exU. d i. caelorum

53«

53^

MATTHEUM

41

XI

XI

^^ lo \a\ diedus [to]

uobis et non

hannis ba[/'^]

planxistis

[/j-/]ae \regnum\

^* Uenit enim io

[caeloru]m co

hannis, neque

^itur et cog"e

manducans

tes deripiunt

neqiie bibens

" illud omnes

et dicunt dae

enim prophae

monium ha

iae et lex usque

^^ bet ueml fili

ad iohannem

us /lom'mis

prophetauQ

manducans

** runt et si uul

et bibens et

tis scire ipse

dicunt ecce

est hel^<'^i• qui

komo uorax

uenturus

et potator pu

^^ est qui hab^X.

blicanoxMVix

aures audiQn

et peccato

di audiat

rum, amicus

" Cui autem si

et iustijica

\wileni aestima.

ta &st sapien

bo gener-6X\o

tia a ftliis suis

mm ist2,n\ si

^*' Tunc coepit ^ in

milw est pue

properare ci

ris sedentibus

uitatibus in

in {oro et ad

quibus factae

[(^/(rzjmantibus

sunt plurimae

imiicem "" d[ic]

uirtutes eius

" [entes contabi]

quod non ege

mus uobis et

rint paenite

non saltastis

tiam.

lamentauimus

^^ Uae tibi coraeza "

a I. inuicem e . . . b i. caepit

c B. corazain.

54 a

42

XI

in et bedsaida

quia si in 13^0 et sidone fac tae essent uir tutes quae fac tae sunt in uo bis olim in ci licio et cine rem paenite tiam egissent ^^ Amen dico uo bis tyro et si done remis sius erit in 54* die iudicii qua

nobis ^^ Et tu ^ caphar naum num quid usque in caelum exal taueris aut usque in infern num descen des quia si in sodomis fac tae fuissent uirtutes quae factae sunt in te fortae mansissent ^ us que in hodier num diem

SECUNDUM

XI

^* Tamen dico uo bis quia terrae sodomorum remissius erit in die iudicii quam nobis

^^ In illo tempore respondens iks dixit con fiteor ^tdz pa ter fine cae li et terrae quia abszo ^/sti ha^^ a sapienti bus et pru dentihus et vftuelas ti ea paruu

lis ita palQV quom'am sic f\ui\t pla citum an te te

^' Omnia vaihi Xxackta sunt a. patr^ meo et nemo no uit filium nisi pater ne que patrem quis nouit

55 a

55^

a I. el iu. . n.

t> i.m mdsissetU.

56 a

MATTHEUM

43

XI

XII

nisi filius et ^

esurzentes

cui uolue

coeperunt

rit filius re

euellere spi

uelare

cas et mandu

^* Uenite ad me

^ care far[isaei\

omnes qui

autem uide

laboratis

tes [illos\ dixe

et onerati

runt [ei ecce]

^stis et ego

<^\sc\puli tui

uos refi^z

faciu;?/ qiwd

^^ am \.o^ite

non licet [fd\

iugum me

cere S3hda

um super

^ tis [ad ip]

uos et disci

se dix// eis

te a me o^ia

non legistis

mitis sum

quid fecit da

ei humilis

titd cum esu

corde et in

r[i\it ipse [et]

uenietis re

qui cum illo

quiem ani

* erant quomo

mis uestris

do intrau[it]

iugum enim

in Aoxxvwm d[}]

meum sua

et panes propo

ue est et onus

sitionis man

meum leue

ducauit qu[o]s

est in illo

non licebat [e]

XII

[i] manduca

^ tempore [adz]

[re neque] his qui

it ihs \sabba\

cum illo erant

to ^ [per sege\

[«Jisi sace[rdott]

tis dlscipuli

bus

autem eius

^ Aut non [legis]

a B. I. Jiliuslel. »> B. I. legunt co

tis.

56 3

44 SECUNDUM

XII

tis in \lege quia]

** Ipse autem di

S2ibh{atis sac]

xit illis quis

\erdotes in tern]

[ex z^Jobis qui ha

[plo saddatum]

b[et oue]m et si

[uiolant et]

ceciderit in

[sine crimi]

foueam sdiJoba

[ne sunt]

to non tene

j^ g ^ Dico autem uo

Ikx earn et le

bis qu{ia] lemplo

^^ uauit quanto

maior est hie

magis melior

' si enim scire

est homo oui

lis quid est mi

•• itaque Lic^X. sab

sericordiam

[(5]atis beneid.

uo\o et won

cere

sacnhcium

*^ [ Tunc ait] homi

numqu3.m

n[2 e]xtencCe

condemnaiS

[;;2^]num tua

setis innoce[?2]

[et ^;i;Jtendit

* tes dns est enim

[manu]m sua

sahdati fil\ius]

[et r^j-Jtituta

^ ho[;?2]inis \e£]

[est ei] sicut et

[m]de tra

altera.

\nsiens\ iiemX.

^* Et exeuntes pha

[in synago]^2im

risaei consi

[eorum et] ecce

Hum faciebant

[^i7]mo erat ibi

aduersus eu

[»2^]num ha

ut eum perde

[bens] a[rjidam

^^ rent ihs aute

et inte[r^^^<^^;2/]

sciens secces

[eum dicentes]

sit inde et se

[si licet]

quebantur

57 b sabbatis cura

eum multi et

re ut accusa

curauit eos

rent eum

omnes aute

XII

58 a

XII

5S*

MATTHEUM

45

XII

qiios curauit

/em non ex

praecepit eis

tinguet do

ne diuulga

nee eieiat

rent ilium

in uietoria

ut adimplcre

iudieium

tur quod die

^^ et in nomi

turn rst per e

ne eius ge

seiam prophe

tes spera

tam dicentem

bunt

ecce puer

^^ Tune oblatus

meus que

est ei homo dae

elegi dilec

monium ha

tus in quo

bens eaeeus

bene placu

et mutus et eu

it anima mea

rauit eum ita

ponam spm

ut loqueretur

meum su

^^ et uideret et

per eum et

stupebant om

iudicium

nis turbae et

^entilibus ad

dicebant nu

nuntiauit

quid hie est fi

non con

lius dauid

/^ndet ne

^* Pharisaei au

que clama

tern audien

uit neque

tes dixerunt

audiet ali

hie non eieit

^uis in pla

daemonia

teis uocem

nisi in beelze

ei^^j- harun

bul prineipe

dinem <\uas

daemonioru

SdX2Lm non

^^ Ihs autem sei

confrm

ens cogitatio

^et et linu

nes eorum

fumigan

dixit eis om

59«

59*

46 XII

nem regnu

diuisum con tra se desola bitu^ et om nis ciuitas uel domus di uisa contra se se non stauit ^^ Si satanas sa ^anan eicit Wuersum ^e diuisus est quomodo er go stauit reg num eius 60 a " Quod si ego in be elzebul eicio daemonia fi Hi uestri in (\uo eiciuw^ zdeo ipsi iudicss erunt ^* uestri si aute in spu di ego eicio daemo nia utiq. ^ adpro piauit in noj- regnum di " Aut quomodo potest quis in trare in do mum ioxXis et uasa eius

SECUNDUM

XII

diripere nisi prius alligaue rit fortem et tunc domum illius diripi et qui no est mecum contra me est et qui non con gregat mecu dispar^// \i\ ^ deo dice uo\bis\ omne pe{cca\ tum et blasphe mia remitte tur hominibus et quicumque dixerit tier bum contra filium homi nis remitte tux ei qui aut^ dixerit contra spm sanctu non remitte tur ei nee in hoc saeculo ne que in {uturo Aut iaicite \ar\bo [re]m honam et fructus eius bonos aut faci

606

61 a

Sic in ms. ^ B. dispergit .

6i b

MATTHEUM 47

XII

XII

te arborem ma

ex uerbis su

lam et fructus

is iustificabi

eius malofri ex

tur aut con

fructu enim

demnabitur

arbor cog^nos

^* Tunc responde

cetur

runt ei quida

^* Progenies uipe

scribarum

rarum quomo

et parisaeoru ^

do ^^testis bo

dicentes ma

na /oqiii cum

gister uolu

siiis maVi ex a

mus a te sicrnu

h2mda.nUa.

[uidere iks] au

enim cordis

iem respow

OS loquitur

de^?, ait illis

^^ Bonus homo

^^neratio ma

de bono then

la et adiAtera. sig

sauro dom. pro

num quaerit ^ et

ieret et malus

signum non

\iomo d& malo

dauitur "" ei ni

^^«?nsauro

si signum io

mala profert

nae prophetae

Dico autem uo

*" sicut enim fu

<^is quoniam

it ionas in ue

omne uerbu

tre ceti tribus

otiosum quod

diebus et tribus ^

locuti fuerint

. noctibus ita

homines red

erit et filius

dent de eo ra

hominis in cor

tionem in die

de terrae tri

" iud\cn unus

bus diebus et

quisque enim

tribus nocti

a Ms. sichabet. B. pharisaeorum. b

B. «a add. 2.m. c B.dadilur. d Ver-

62 a

ba haec diebus et tribus add. z."" int. lineas.

48 XII

** bus uiri ni

neuitae resur ^ent in iudi cio cum gerie ratione ista et condem ndidunt earn quia '^2.eniten ^ tiam egerunt in praedica 62 * tione ionae

et ecce plus hie

^^ quam ionas sa ba regina austri resur get in genera tione ista in iudicio et con demnabit ea quia uenit ab ultimis parti bus t^rrae au dire sapien^^' am solomo;22.f et ecce plus hie quam solomo

*^ Cum autem im mundus sp^ exierit ab he mine amdu lat per loca

SECUNDUM

XII

arida ^«erens requiem et

** non inuenit tunc dicit reuer tar in domum meam unde exii et ueniens ^ inuenit uaca tern et niun datam et ora

^^ natam tunc uadit et adsu mit secum uii "" sps alios nequi ores quam se et intr antes habitant in ea et fiunt nouis sima homi ms zIUms peio ra magis quam priora sic erit generationi huic pessimae

Hae[c eo l\oque\n\ te [ad t\urbas ec\ce\ mater eius et fratres stabant foris quaerentes ^ loqui cum eo

63«

63/'

a I. penitentiam. rentes.

b B. exietet ueniens I. exiit ueniens.

c B. iiii. d B que

64 a

MATTHEUM

49

.

XII

XIII

*'' dixit autem

^ ctis mare et

unus illi ecce

congregatae

mater tua et

sunt turbae

fratres tui

ad eum ita ut

stant foris

in nauicida

quaerentes

ascenderet

te uidere

et omnes tur

j

*^ R.e.spondens

bae stabant [in]

'

aittein ihs d\

^ \littore et 16\

'.■1

xit illi qui se

cutus est ad

cum loqueba

eoi' mul[ta in\

tur quae est

\i3.rabo[lis di]

mater mea

cens.

aut qui sunt

Ecce exiit qui

6a b

fratres mei

seminat semi

'

*' \et\ extendens

* nare et cum

m,anum, ad

seminat quae

'

discipulos

dam cecide

suos dixit

runt se^^^i"

ecce mater

?^zam et ue;»^^

mea et fratres

runt uolucr[es\

mei quicum

et comede

que enim fece

runt ea . . .

-

rit uolunta

tern "" patris mei

.

qui in caelis est

ipse meus fra

.

ter et soror

et mater est.

XIII

* Eo die exiit ihs

'

et sedebat se

a I. uoluntate.

'\

MATTH.

4

50 XIII

SECUNDUM

65« habebant radi

cem aruerunt

'' Alia autem ceci derunt in spi nas et creue t runt spinae

et suffocaue

* runt ea alia uero cecide runt in ter ram bonam et dabant fruc turn quaedam centesimum aliut LX aliut

' XXX quia ^ ha bet aures au

[dial] Et ac cedentes dis cipuli eius di xerunt ei qua re in parabo [/is] loqueris ad eos 65 <5 ** Ad ipse respon dens ait illis

XIII

quia uobis da

turn est nos

se mysterium

regni illis au

tern non est *^ datum qui eni

habet dauitur

ei et abunda

uit qui autem

non habet et quod habet ^

aufertur " ab eo ^^ Ideo in parauo

lis loquor illis

ut uidentes

non uideant

et audientes

non audiant ^* et tunc inple

tur prophe

/ia eseiae dice

tis uade die po

pulo huic ^ aure

audietis et no *^ intelle^etis ^ in

crassa cor

populi huius

aures et ocu

los eorum

graua neq\x2.

do con7^^rtan

tur et sane ^

66 a

a sic B. I. cum ms. ^ Verba et quod habet scripta in marg. 2°» lit. parv. c B. auferetur. d i. kic. « Hie in marg. infer, manu forte iv. aut v. saec, scripta sunt verba : usque hoc ego esemettdaui. <" I. safiemlin eos B. sanem\eos.

^

XIII

*^ m eos uestri autem beati o culi qui uident et aures quae audiunt *' Amen dico uo bis quod mul ti prophetae et iusti cupie runt uidere quae uidetis et non audie runt ^* et au dire quae au ditis et non 66 b audierunt

*^ uos ergo audi te parabolam seminantis *^ Omnis qui au dit uerbum regni et no intellegit ue nit malus et rapit quod se minatum est in corde illi us hie est qui secus uiam seminatus est qui autem supra petra

MATTHEUM

5^

XIII

seminatus est hie est qui uerbum au dit et eonti nuo cum gau dio aecipit il ^ lum sed non habet in se ra dieem sed est temporalis Facta autem tri bulatione ?^el Persecwixon^ propter uer bum continuo scandalizatur ^^ Qui autem in spinis semina tur hie est qui uerbum au dit et sollici tudine saecu li et uolunta tes diuitiaru suffocat uer bum ^ et infrue tuosus fit ^^ Qui uero in ter ram. bonam seminatus est hie est qui audit uerbu

T a

bj b

a sic B. et I.

^ B, uer\uum.

52

XIII

et intellegit

tunc fructu

adferet et fa

cit aliut qui

dem . c . et aliut

sexagesimu

aliut XXX ^* Aliam parauo

lam proposuit

ill is dicens

simile est reg"

num caelo

rum homi

ni qui semi

nauit bonu

semen in a ^^ gro suo cum

autem dormi

rent homi nis uenit ini micus eius et supersemi nauit zizania 68 a i^ triticum

^^ et abiit sed cu creuisset her ba et fructum fecisset tunc apparuit ziza ^'' nia acces serunt autem serui patris familia>r et di xerun^ ei dme

SECUNDUM

XIII

nonne bonu semen semi nasti in agro tuo unde er go habet ziz2c ^^ nia et ait z/tis inimicus ho mo /^cit hoc Dicunt et ser ui uis imus et colligimus ^^ ea dixit eis non ne forte ^<?lligentes zizania ^ra dice^/i" ^zmul et inticiim ^" sed i\vi\te utra q. cres^^r^ usque ad mes sem et m tern pore messis dicam messo ribus colligi te primum zyl2x{\2l et col ligate ea fasci culos ad Q.om burendum Xx\\.icuni au tern con^r^ gate in \ioxre ^^ um m^um ali am parabola

6Sb

MATT

XIII

locutus est

HEUM

farinam me

53 XIII

eis dicens si

suris tribus

mile est re^

donee /erme

69« num caeloru

tatum est to

grano sinapis

tum

giiod [acci]pi

^^ Ha[ee om\nia

ejis homo se

\loeti\tus est

minauit in a

ihs in parauolis

gr\\v[\. swum

[et sine] para.

^~ quod mini

uolis non lo '^

mum ^ quidem est omnibus seminibus

quebatur eis ^^ ut adimplere tur \q\uod die

cum autem

[tum[ era[t] per

creuerit ma

prd\phe\tam

ius fit omni

dicentem- ape

bus holer^S:i\^s

riam iu para

et fit arbor

bolis

tanta ita ut

OS meum

uo/ucr{es] cae

eruetua.

li ueniant et

bo absco

habitent in r\a\

sa ante consti

[m]is eius

tution^;;^ mu

^^ \A\liam parabo

^^ di tunc

\la\vc\. dixit eis

dismissis *" tur

[simi/e] est re^

bis abiit in do

num [^]aelo

mum et acces

69 b rum ferme

serunt ad eum

to quod accep turn, mulie.r

d[seip2i/i eius dic[ent\es : [e]

abscondit in

narr[a nobi\s

70 a

a I. minima. b B. sic habet: . . . paravolis fw lo\ in una linea, quod veri- simile videtur iusta numerum 24 linearum in unaquaque pagina reperiendum. c B. dimissis.

54 XIII

parahol/am]

Xxitici et ziza vixomm agri

^'' Ad ihs respon denj" ait qui ^^mifiati bo xwxm sG[men] h/izis homi

^* nis est ager 2x\tevt est hie mundus bo niim e\mm se] men ki sunt filii ^ regni ziza 70 d nia autem ft

Hi sunt nequi

^^ tiae inimicus autem qui se minajiil ea diabolus est messis uero consimima tio saeculi est messores au t^m angeli

*** stmt sicut er go colliguntur zizania et ig ni comburu fur sic erit in consumma tione saecu

SECUNDUM

XIII

li niittet fili [us] hominis angelos suos et collige\ni\ de regno e[ius] omn[ia] scan dala et eos qui faciunt ini quitat[em] ^ et mitte[;2/ <?]os in caminum ignis ibi erit fietus et str\i\ dor dentium tunc iusti ful gebunt sicut sol in regno patris eoru qui habet au res audiat Simile est reg num caelo rum tliensau ro absconso in agro quern cum in[uene] [r]it homo ab\s\ [condit eum\ et prae \gau\ dio illius ua dit uendit uni uersa <^ae kah^X.

71 a

71 b

I. fili. b I. et\et.

MATTHEUM

55

XIII

XIII

[el e\mlt agru

t^[m /oris] mi

iWum

SQrunt sic erit

*^ Iteriim simi

in consum

le est regnu

ma.tione

caeloru

S2£cu\li exlbunt\

homini nego

a.n[ge/i et sepa]

\tiatori q\uae

ra.[dunt ma]

[7'enti 3o]na.m

\os [de me']dio

mar£-arzl3.m

^^ mstorum et

*^ inuenta an

mlttent eos \i7i\

tem praetlo

camino ign\is\

\sa\ margari ^

ibi [eiH(] fietus

\ta ab\iit et ue

et str[idor den]

d\idit q\7iaecu

tium et dixit

que \ha\buit

^* intellexistis

et emit earn

haec omnia

*'' Iterum simi

dic[uHt] ei utique

le est regnwcci

do[mine ^ ait] illis

caelorum

^'^ Idco omnis scr

retiae mis

[ib]a. doctus [in]

sae in m3Ln

[?^egno cae/\orum

quae ex omni

similis est ho

72 a genere pisci

mini patri fa

um c^ollegit]

milias qui p[ro]

** cum a.ut[em]

feret de ten

est ^ \imple\ta e

sauro suo no

duxerunt earn

ua et ueter.a

ad litus et "" se

^^ Et factum est

denies eleg\e\

cum consum

runt optimos

masset ihs pa

\>\\sces in uasis\

rab\or\as istas

su[25 malos au]

tra\ns\iit inde

a B. I. marga\ ... ^ B. gss . .tae.

c B. arf litus se\ om. et. ^ I

di. .

72 b

73«

lib

56

XIII

^* et ue[nie7zs in] \patriai7t stia-m] \docebat eos\ [m synagogis eortim\ \ita ut miraren] \tur et dicerent\ unde huic sa pientiam et uir ^^ tutem [?z^]nne hie est filius io seph fabri no [ne] mate[r] eius dicitur maria et frat[res\ eius iacobus et io seph et simon ^^ et iudas et soro res eius non ne omnes \aput] [nos sunt un\

[de ergo huic] ^' [omnia ista et]

[scandaliza]

[bantur in eo]

[ihs autem]

[dixit eis non]

[est propheta]

[sine honore]

[nisi] in patr[ia]

et in [domo sua] ^* ideo non fecit

ibi ^ uirtutes

SECUNDUM

[mult]as proi^ ter if^cr]edu litate[m e]orum

^ In illo te[m\po re au[diit] he roae[s tetr]ar [cha fama]m

^ [ihu et ait]

pu[eris sziis] hie est io[hann]es ba[ptis]ta ^ [quern decolla\ui [ipse surrex]et [a mortids] [et uirtut\^s [operantur] [in eo]

^ [herodes en]im [tenuit io]h3in [nem et ^/]liga [uit eum] in car cerem prop ter herodia dem uxo7^em * {vditres su[i] di c^bat eniin il li iohannis no \\ze[i\ tibi habere

^ Ga[m e]t uolens 'Alum occide re [timu]it po

XIII

XIV

4a

^ [. mi. ^ I. ba\ptis\te.

T^b

MATTHEUM

57

XIV

XIV

"^v^lum qu\ia si

*^ \cere\m et [ad\

c[u^ prop\hetam

\latit\ni est "" [caput]

h\abeba\nt eu

[eius in disco]

^ Xy\\e autem] na

[et datum est]

\.2\lis herodts]

\puellae puellct]

s[altmdt ^ Jilia]

[autem, detidit\

\^erodia\ciis

^^ [matri suae et]

in medio ^ triclinio

[acces]ser[unt]

et placuit herodi

discipuli ei\us\

' cu " \iuramen\

et tiderunt cor

to \pollicitus\

pus et sepeHe

es[/ ei dare quod]

runt ilium

cu[mgtie postu]

et uenerunt

^ \diSs[et ad eo ad\

et renuntia

'Ala [praemo]

uerunt ihu

mta a \md\tre

*^ Quo audito ihs

sua dixit da mi

secessit ^ inde

hi in hoc disco

in nauiculam

caput iohan

in locum deser

nis baptist2j^

tum seorsum

^ et contristdi

et cum audis

tus rex hero

sent turbae se

des propter iu

cuti sunt eum

ramentum

pedibus de ciui

et propter si

tatibus

mul recum

*^ Et ut uidit ihs

befites iussit

turbam mul

dari

tarn misertus

^^ Misit autem et

est illis et cu

\de\colauit io

rauit langid

\Jiann\en ^ in car

dos eorum

75«

^ \. V . . . b verba in medio triclinio scripta sunt ad cal. paginae. B. om. in medio triclinio \ et placuit herodi. \ c i om. cum. d b. . . . collauit io\. . .nt. ^ \. . . . m ev. . . .\ f I. recessit.

58 XIV

" Uespere aute facto acces serunX. ad eum 75 b discipuH eius

dicentes de sertus locus est et ^ ora iam praeteriit dimitte tur bam et eun tes in castella emant sibi es cas

" Ihs autem dixit non habent necesse ire date illis uos manducare

^'' responderunt ei non habe mus nisi ii. pa nes et dz^i- pi

^* sees et ait ihs ad /erite eos ad

*' me et cum iussisset turba discumbere supra faenu acceptis v pa nibus et duo bus piscidu^ as

SECUNDUM

XIV

76 a

piciens m cae lum h&n&dixit et {[regit'l et de dit discipulis svi\s panes dis scipulis S2iis pa nes dzsc\p\]X\ ^ autem turbis

^" et \md\nduca uerunt om nes et saturati sunt et reli quias college runt xii cophi nos plenos

^^ Msiuducanti um autem fu it numerus quinque milia uirorum ex ceptis pueris et mulieribus

** Et statim ihs ius sit discipulis " suis ascende re in nauicu la et praecede re trans f re turn donee ip se dimitteret turbas

76 3

a B. hora. ^ sic ms. B. om dis\cipulis suis pa\nes, et sic habet dis\ctpuli autetn\ turbis. ^ b, Et statim\iesus iussii\discipulis.

MATTHEUM

XIV

^^ E/ dimissa tur ha ascendit in monte solus or are uespe re autem fac to solus erat ^* ibi nauicula autem in medio mart iactabatur a fltictiuus erat autem illis uentus n a contrarius

" Quarta autem uigil/c? noctis uenit ad eos ihs ambulans ^* supra mari ui denies autem ilium «yupra mar^ an\h\i lantern turba ti sun\. dicen tes Q^ia fan thasmata est et prae timo re ^lamaue " runt statim que ihs locu tus est eis di cens ^<9nsta

59 XIV

29

tes estote no lite tim,ere e ^ go sum, Respondens au tem petrus dixit dne si tu es iuue ^ me uenire ad te super ^^uam et ipse ait ueni et ^^j"^^ndens petrus de na uicula amhu labat supx2i a Q^am ut 2^eni ret ad ihm Uidens uero ue turn, ualidum timuk et cum coepisset mer £-i elamauit dicens dne saluum me fac "" et continue ihs extendens manum adpre hendit eum et ait illi modi cae fidei quare dubitasti et cum ascendis sent in naui

31

77*

78 a

a B. er\go sum. b B. tube c ms. /ac script, in marg.

6o SECUNDUM

XIV

XV

culam cessa

XV

uit uentus

^ Tunc accesse

'^ qui aiitem in

runt ad eum

nauzai/a erant

scribcLe et pha

nenerunt

risaei ab hie;'^

et adoraue

solyma dicew

xwnt eitvsx di

"^ tes quare dis

ce,ntes uere

cipu// tui /rans

hlius di es

grediimtur

^^ Et cum trans

traditions»?

iretassent

senior^/???

imienerunt

non enim la

in terram

uant manus

^^ gennesar et

suas cum pa

cum co£no

nem mandu

uissent ill^

cant

uiri loci i//i

^ Ipse autem res

us adorabant

pendens ait

eum et con

illis quare et

festim mise

uos transgre

runt in uni

dimini man

78* uersam regio

datum di prop

nem illam et

ter traditio

optulerunt

nem uestra

ei oxn7ies ma

nam ds dixit

le habentes

^ honora pa

^^ et xogabant

trem tu

.

eum ut tiel fl

um et ma

briam uesti

trem tuam

menti eius ta

et quicum

gerent et qui

que male

cumque tetige

dicit patri

runt saluz fac

morte mo

ti sunt

rietur

79 a

79*

8oa

MATTHEUM

6i

XV

XV

'" Uos autem di

^" Et conuocatis

citis qui cum

ad se turbis

que dixerit

dixit eis audi

patri uel ma

te e^ inte\\Q^\ ^

tri munus

^^ te non quod i

quodcumque

trat in os inqui

ex me tibi pro

nat hominem

^ derit non ho

sed quod pro

norificauit

cedet de ore

patrem su

inquinat ho

um et inritu

minem

fecistis uer

^^ Tunc acceden

bum di prop

tes discipuli

ter traditio

eius dixerunt

nem uestra

ei scis quod pha

' Hypocritae be

risaei ^ audito

ne propheta

hoc uerbo

uit de uobis

sca^tdalizati

eseias dicens

sunt

^ plebs haec

^^ Et ihs respon

labiis me

dens ait om

honorat

nis plantatio

cor autem

quam non pla

eorum lo

tauit pater me

ge est a me

us caelestis

® sine causa

eradicabitur

autem me

** sinite illos cae

colunt do

ci sunt duces

centes doc

caecorum cae

trinas et ma

cus autem si

data homi

caeco " ducatu

num

praestet am

a I. intelligi. ^ \. et B. pha\risei.

c I. ceco.

80

62 SECUNDUM

XV

bo in foueam

cadunt *^ Respondens ^

autem petrus

dixit ei enar

ra nobis para

bolam istam " Ad ille dixit ad

hue et uos si

ne intellectu ^ 8ia ^'' estis non in

tellegitis quia

omne quod

in OS intrat in

uentrem ua

dit et in seees

su emittitur ^* quae autem

procedunt de

ore de corde

exeunt et ea

coinquinant

hominem ^' De corde enim

exeunt cogi

tationes male "^

homicidia for

nicationes fur

ta falsa testi

moms, blasphe miae haec sunt

XV

g?(ae comqiii nant Aomzne non lotis autem. manibus md rtfucare non coinquinat hominem

^^ Et egressus in de ihs seces sit in partis "^ tyri et sidonis

^^ et ecce muli er cananaea ^ a finibus illis egressa cla mauit dicens miserere mei dne fili da uid filia mea s^uissime a daemonic ^

^^ uexatur ihs autem non respondit ei uerbum Et accedentes discipuli eius rogabant eu dicentes dimit te eam quia clamat post

8l b

82 a

a ms. Respondesns. ^ Hie ad cal. pag. signum quaternionis V. lae. ^ I. partes. « I. cananea. f I. demonio.

c B. ma'

82 d

MATTHEUM

63

XV

XV

'* nos ipse

et sanata est

autem respo

filia eius ex il

dens ait non

la hora

sum missus

^^ Et cum tran

nisi ad oues

siret inde

quae perie

ihs uenit \te

rant domus

rum secus ma

" istrahel => ad il

re gaVilaeae

la uenit et a

et ascendent-

dorauit eum

in montem

dicens adiu

'' sedebat ibi et

ua me dne

accesserunt

^* ipse autem

ad eum turbae

respondens ad

multae habe

eam dixit no

tes secum clo

licet accipe

dos caecos de

re panem filio

biles mutos

rum et dare

et alios mul

" canibus ad il

tos et proiece

la dixit ^///que

runt eos an

dne nam et

te pedes eius

canes edunt

et curauit eos

de micis quae

'' ita ut turbae

cadunt de me

mirarentur

sa dominoru

uidentes et

suorum

magnificabant

^* Tunc respon

dm istrahel ^

dens ihs ait

^^ Ihs autem con

o mulier mag

uocatis disci

na est fides

pulis dixit mi

tua contingat

sereor turbis

tibi sicut uis

quia triduo

a I. istrahael. b I. istrahael.

83 a

64 SECUNDUM

XV

XV

est iam quod

dvicauerunt

perseuerant

omnes et sa

mecum et no

turati sunt

habent escam

et quod abun

83 d et dimittere

dau\i\t de pant

eos ze[m]nos

bus [tule]runt

nolo ne «fefi

septem sportas

ciant in uia

^^ ple7ias erdnt\

^^ Dicunt autem

autem qui md

ei discipu/\

ducauerunt

un<ife ^r^<? in

iiii milia, ho

deser/(7 j^^;zes

minum ex

tant^5 [21^] sa

tra pw^ros et

ture[ntu]r tan

^^ mulieres et

/^ tulrd^ae

dimissa tur

^* Et ait z'/Z/i" ihs

ba a.scendzt

quod j^<«;2<?^ ha

in mLUUu/d

betis ad illi di

et uenit in Ji

xerunt vii et

nibus mage

XVI

paucos pisci

^^ culos et prae

^ damk ^ et acces

cepit turbis

serunt ad eum

discumbere

farisaei et sad

in terram

ducaei temp

Et accepit ihs

tantes et roga

panes et pis

uerunt eum

ces et ^ratias

ut %\gnum, de

e^it et dedit

caelo ^ illis oste

,S4 a discipulis su

deret

is e^ dis\cipu\i

^ Ad ipse respon

dederunf po

dens ait cum

" pu/o et man

sero factum

846

a K. add. 2^ int. lin. B. magedam. ^ In ms. sic script, ccslo.

85«

MATTHEUM

XVI

est dicitis sere | ^ento phari

65 XVI

num erit ru bicundwvci est enim cum nu bibus c2iQlum ^ et mane ho die tempestas

saeorum ^ ' Tunc cogitabant intra se dicen tes quia panes non accepi mus

erit quia ru h'cundum est * caelum faci

* Qyi\bus cog it an tibus dixit illis ihs quid cogi

em quidem caeli nostis ^stimare sig na autem tern

tatis intra uos modicae fidei quia panes no ^ habetis non

porum nan po

dum. ?ktelle

testis nosse Generatio ma la sif[nzim qu3.e

[gitis] n{e\]Vi^ me minis[tis de] qui que panum.

rit et signum non dauitur

et quinqu^ milium hom\

ei nisi signum

num et qwod

ionae proph^ tae et re/ictis ^ illis abiit et cu uenisset trans fretum ohliti sunt discipu

copJiinos j"ump sistis neque septe panmn et an milia ho minum et quod sp07't2iS

li eius panes accipere ^ Ihs autem dixit illis adten^^' te uobis a fer

** sumpsistis '^ qu2, re non intel legitis quia no de pane dixi adtendite a fer

85 <J

.S6a

^ I. phari\seorum\ B. cum ms. b b. sumsistis.

MATTH.

86 b

66 XVI

mento phar/ saeorum et sad ducaeorum ^' tunc mtelle xerunt quia non dixit il lis ut ^bstine ren/ sea fer] 7nento sed a doctrina pJia rXsaeorum adtender^??/ sib/ ^^ Ueni/ aiitem ihs in partem caesar^^^ phUippi et in terro^abat ^ discipulo^" su OS dicens que me homines dicunt esse fi Hum hominis ^* ad ill/ dixi^runt iohannem bap tistam alii au tem helian ^ alii uero ieremi an aut unum ex prophetis ^^ Dicit " W/is uos au

SECUNDUM

XVI

tem qu^z?2 me dicitis esse res fond^v.^ simo petrus dixz/ tu es xps filius di uiui ^^spondens lEs d\y\t iUi beatus es simo bar ion^ quia caro et san guis non re uelauit tibi sed pater me us qui est ^ in caelis eg-o enim tibi dico quonia tu es petrus et super hanc pe tram aedifi cabo aeclesi am ^. meam et portae infer ni non uincent eam et dabo tibi claues reg ni r^^lorum et quodcum que adligaue ris in terram erit ^/ligatu

87 a

^ I. in\terogabat. b i. heliam. e B. ecclesiam; I. cum ms.

c I. dixit. d Est script. 2™ int. lin.

87^

MATTHEUM

67

XVI

XVI

m caelis et quod

sui- petro di

cumque sol

xit Made retro

ueris in ter

post me sata

ram erit solu

nas scandalu

turn in caelis

es mihi quia

'" tunc imp^Xci

non quae dl

uit discipulis

sunt sapis sed

suis ut nemi

quae kominu

ni dicerent

^* Tunc ihs '' dixit

quod ipse es

discipu//> sz(

set xps

is si quis uult

^* Exinde coepit

post me ueni

ihs ostende

re abneget

re discipulis

se \sibi\ et tol

suis quia opor

lat crucem

tet eum ire

stiam et seqid,

hierosolyma

^^ \at\Mr me qui

et multa pati a

enim uotue

senioribus et pri

im^it animam

cipibus ^ sacerdotum

suam saluam

et occidi et pos[/j

facere per

tertium di

det earn qui

em resur^e

autem perdi

"' re et ad

derit anima

sumens eu

suam propter

petrus coe

1

me imieniet

pit in^repa

eatn

re et dicere

^^ Quid enim pro

pr^^//ius ti

A^est homi

bi dne non

ni si to tum mu

'' erit istut ad

dum lucretur

ipse conuer

animae suae

a et principibus add. 2"^ in marg. et i

nt. lin. b I. B. om. t/is

88^

89 t/

68 XVI

uero detri mentiim pafia tur aut quam dabit homo commutatio nem animae suae

^' Nam filius ho minis uentu rus est in ma iestate patris sui cum ange lis eius et rea det unicuique secundum opera eius

*^ Amen dico uobis sunt aliqui de istis adstanti bus qui non g-us /abunt morte donee uideant filium homi nis ueniente in maiestate

XVII.

* sua et fac

ium est post dies sex adsumpsit ihs petrum et iacobum et iohannem ^

SECUNDUM

XVII

fraXx^m. eius et </uxit 'Alos in mont( m excelsum se orsum et trans Jiguratum est ihs ante eos et resple duit fades eius sicu^ sol uesimx^nta autem- eius facta sunt al ba sicut nix et ecce apparuit illi moyses et helias cum. eo Xoquentes ^Gs^ondens autem petrus dixit adi ihm dne donum est nos hie esse si uis fa ciamus hie tria taberna cula tibi unu et moysi unu et heliae unum adhuc eo lo quente ecce nubs lucida

89^

^ B. iohamien.

go*

MAT!

XVII

inumbrauit

'HEUM

uisum donee

, 69 XVII

eos et ecce uox

filius hominis

de nube audi

a mortuis re

ta est dicens hie est fili

surgat ^'^ Et interroga

us meus dilec

uerunt eum

tus in quo mi hi bene com

discipuli di centes quo

placui ipsum audite

modo ^rgo scri bae dieunt

•^ Et audientes

quod helian ^

discipuli ce

oportet pri

ciderunt in

mum ueni

faciem suam

*^ re ad ipse

et timuerunt

respondens

' ualde et ac

ait helias qui

cessit ihs et

dem uenturus

tetigit eos di

est conpone

xitque eis sur

^' re omnia dico

gite et nolite

autem uobis

* timere leua

quod helias

tes autem ocu

quidem iam

los sues ne

uenit et no

minem uide runt nisi solu

cognouerunt eum sed fece

' ihm et des cendentibus

runt ei quan ta uoluerunt

illis de men

*' Tunc intelle

te praecepit eis ihs dicens uidete nemi

xerunt disci ^uli quod de zbhanne bap

ni dixeritis

tis\.2. dix// il

2 I. keliani. b i. componere.

91 a

70 XVII

lis sic et ^ fili us hominis necesse ha Se^ pati ab eis

" E/ cum uenis set ad turbd accessit ad eum homo genibus 91* probolutans

ante eum di cens dme miserere /f/io meo quia lunaticus est et male pa titur nam sae ^ pe cadit in ig nem et ali quando in a

^^ guam et op tidi eiim dis cipulis tuis et ?2^?2 potue runt zwra re eum

^^ Et resp<5»;2rtf^ns ihs ^// ^ ^^ nera/w 2/2 credibilis et per^/^rsa quousque pati ar uos quousq^^i?

SECUNDUM

XVII

ero uobiscu adduc[z|/^ *" hoc ilium ad me et increpauit eum //^j- ^/ exiit ab eo doe monium et curatui- est puer ex i/la. hora

Tunc accesi"^ runt disci[/'z/J li ad zAm se creto et dixe runt ei qua re nos non potuim\iis\ ei cere ilium, dixit illis prop ter incredu htatem ues tram

Ame;« dico 710 bis si habue ritis fidem sicut granu sina'pis dice tis monti huic transi hinc illuc et tr an sibit et nihil inpossibile

92 a

92 b

^ I. sic et et.

SIC ms.

c B. adduc . . . e hoc.

93«

MATTHEUM 7 1

XVII

XVII

^^ erit uo3zs hoc

^* Ait et ille uti

autem genus

que et intran

daem^;22V no

les in domum

e'lciiiir nisi

praeuenit

per oratione

eum ihs dicens

et ieiunium

quid tibi uide

^^ Ipsii" autem co

\tiir simon]

uersantibus

reges \ter\rae

in g'Ailaea

a quibus acci

dixit illis ihs

piun^ /fribu

intwrum est

\.imi ue\ cen

ut filius homi

\su\m a filiis su

nis tradatur

is aut ab alie

in manus \Jio\

^^ nis et ille di

^^ \mi\num et

xit ab alienis

^<r<;/dent eu

dixit illi ihs

et post tertiu

er^o /^'bera

diem resur

ti SUVA, filii

get quo audi

^^ Ut a7item non

to contris/^

scundaWze ^

ti sunt ue^^

mus eos uade

menter

ad ?^/are et mit

^^ Et cum uenis

te hamum et

sent cafarna

eum piscem

um accesse

qui primus

runt ad petru

^jr^^nderit

qui tributum

to//e et aperto ore ^

exigebant et

eius inue

dixerunt ei

nies ibi state

mag'ister ues

rem ilium su

ster non sol

mens da eis

uit tributum

pro me et te

93*

^ B. scandalixze\inus . ^ ore add. 2"» in marg.

72

XVIII XVIII

94« Mn ilia die acces serun/ dz'sci puli a.d iJim, dicen^^i" \c{ti\is putas mmor est in regn^ caelorum ~ Et ihs uoca uit ad se ptie rum et s^a^u it eum in me ^ dio eorum et dixit Amen dico uo bis nisi cornier si in^ritis et ^{^ciamini sicut fnieri non xxWxabi \xs in re^wo * c3.elonmi qui cumque ergo humiliaue 94* rit se sicut pue

r iste hie erit maior in reg- no caelorum ^ Et qui accipG rit ^ unum pue rum talem me ^ acdp'it qui au

SECUNDUM

XVIII

tern scandali ^^uerit unum de pusillis qui in me credunt expedit ei ut suspendatur mola asinar/<2 in collo eius et demerga tur in profu dum maris Uae autem hide mundo a sea dalis nece\sse\ est "^ enim uenir\e\ scandala u[eru]

tam[en] uae ho\miui\

illi per quem

scandalum

uenit Quod si manus

tua uel pe^- tu

us scanda//

zat te abscide

^um et pxoice

abs te bonuin

ti\i\ est in ni

tarn uenire

debilem uel

dodum quam

duos pedes uet

duas manus

95«

a B. accoeperit. ^ I. nece est B. nece

est.

95*

12

MATTHEUM

73 XVIII

XVIII

/lahentem

bis uidetur

mitti in i^ne

si fuerint ali

^^ternum

cui homzni

^ Et si oculus ^ sea

centum oues

daWz^X. te erue

et si errauerit

enm. et proice

una ex eis no

abs te Sonum

ne relinquet

tibi est ocu

xcviiii in

lum unum

montibtis

habentem

et uadit quae

in uitam ue

rere earn quae

ire ^ gucLm

*^ errauit et si

duos ^^culos *=

contigerit

/^rtibentem

ut inuenidX

m\\X\ in gehe

eam

nam ig-nis

Amen dico uo

^ Uidete ne con

bis quod gau

temnatis iinu

debit in eam

ex his pusillis

mag-is (\\iam

dico enim

in XCVIIII quae

uobis quod an

non erraue

geli eorum

^* mnt sic non

in caelis sem

est noluntas

per uident fa

ante p2.trem

ciem patris

uestrum qui

mei qui in cae

est in caelis ut

5

lis est uenit

perent unus

autem filius

de pusillis is

homtms sal

^^ tis quod

uare quod pe

si peccauerit

rierat

in te frater

Quid autem uo

tuus uade et

3 B. I. oculus tuus sed ms, tuus non h

abet b B. I. ue\nire. c b.

oculos.

96 a

96*

74 XVIII

corripe eu

m^er te et ip sum solum Si te audierit lucratus eris fratrem tuum si autem non te audierit ad hibe tecum adhuc et tinum uel duos ut in ore duorum testium uel trium stet om ne Iter bum ^' quod si non audierit eos 97 a die ecclesiae

si autem eccle siam non au dierit sit tibi sicut ethni cus et publica nus amen dico nobis quae cumque alliga ueritis super terrdivsx erunt alli^2X2i in cae lo et quaecum que solueri tis sMper lervB.

SECUNDUM

XVIII

18

erunt soluta in caelo ^^ \[te\riivcv amen dico nobis quia si flfuobus con mnerit super terram de om ni re quaecu ^ que petierint fiet illis a patre meo qui in cae lis est ubi enim ^unt duo uel tres con^re gati in nomi ne meo ibi et ego sum in me dio eorum tunc accedens ad eu )^etrus \di]x\t ei dme si pec cauerit in me frater meus quotiens re mittam ei us que septies 22 X^icit illi ihs no dico tibi usque septies sed u^ qm septua. gies sept\^s '^ Ideo simile est

97 a.

a I. quacumque, B. cum ms.

MATTHEUM

75

XVIII

XVIII

habitus reg" ^

misertus au

98 fl ni caelorum

tern dms ser

homini regi

ui illius dimi

qui uoluit ra

sit eum et de

tionem pone

bitum remi

re Gum seruis

sit ei

"^ suis et cum

^* E^ressus au

coGpzssGt ra

tem seruus

tionem pone

ille inuenit

re obldXtis est

unum ex c~o

ei unus ^2/2 «5?

seruis suis

be(^[<3;/ ^J^cem

qui debebat

mili^ talen

ei centum

'^^ ta ^w;;^ aute

denarz^i- et

x\on haberet

tenens suf

xmde redde

focabat eum

re/ iussit eu

dicens red

dms uenun

de quod debes

dari ^/ 2^;»:^

^' Et procidens

rem e^W et fi.

conseruus

lios ^/ omnia

eius rogabat

quae hab^(5rt;/

eum dicens

et red^z' (^^^2

patientiam

^^ /2^;/2 pro

habe in me

cidens aute

et reddam

98 (J seruus ille ad

tibi ille autem ^

pedes dmi sui

noluit sed abi

orabat eum

it et misit eu

dicens patie

in carcere *-

tiam habe in

donee redde

me et omnia

ret debitum

reddam tibi

^^ Uidentes aute

a I. reg. . .\m; B. ut in ms. b I.

om. autem. c i. carcere.

99 a

XVIII

conserui eius quae fiedant contristati sunt et wene runt et nar xdiUeruwt domino smo omnia quae facta erant 99 b ^^ Tunc uocauit eum dms suus et ait il li serue ne qua ^ omne de bitum remi si tibi quonia rogasti me non ergo op or tuit et te quo que misers ri conseruo tuo sicut et ego tut miser /us sum ^* Et iratus dms //'adidit eum tortoribus quoad usque redderet uni uersum de bitum ^^ Sic et uobis fa

SECUNDUM

XVIII

ciet pater me us qui in cae lis est ^ s/ non remiseritis unusquzsqi^e fratn suo de covdidus ues tris

*■ Et faciuvci est cum locutus essei sermo nes Istos ihs tr^^^i-tulit se a galilaea et uenit in fini bus /udeae et trans iorda

^ nen et secu tae sunt eum \.wrbae mul tae et curauit illos [idi\

^ Et accesserunf ad eum phar/ ' saei temptan tes et dicen tes bi licet ho mini dimit tere uxorem S7mm quacu que ex causa

XIX

lood

a B. I. fiegua. b i. ei B. est. c i. farisaei B. cum ms.

loi a

MATTHEUM

71 XIX

XIX

* Et r^i"pondens

uestri permi

ihs ait non

sit nobis moy

legistis quia

ses ^xmiXXere

qui fecit a3 i

uxoi'es ues

nitio mascu

tras ab initio

lum et femi

autem non

nam fecit et

fmt SIC

dixit

^ D'lco autem uo

^ propter hoc

bis quicum

remittet

que dimiserit

homo pa

uxore;^ ^uam

/rem et ma

nisi ob causa

trem et Ju

fornicatio

rebit uxo

nis et aliam

ri suae et

duxerit moe

erwnl duo

catur

in carne

*" Dicu;2/ ei dis

una

zv^uli eius si

' Itaque iam no

sic est causa

sunt duo sed

uiri cum uxo

una caro

re non expe

Quod ergo de

dit nubere

us coniunxit

" Dixit autem

in unum no

illis ihs non

licet separa

omnes capi

ri dicunt illi

unt uerbum

quid ergo moy

istut sed qui

j"es mandaui/

bus datum

dari librum

*^ est sunt enim

repudii et di

spadones qui

mittere

de matris utero

Ait illis ihs quo

sic nati sunt

niam ad duri

et sunt spa

tiam cordis

dones qui

loi b

78 XIX

fact! sunt ab

hominibus et sunt spado nes qui se ipsos eunu cizauerunt propter reg num caeloru qui potest cap ere capiat ^^ Tunc obW2 sunt ei infantes ut manus eis inponeret ^ et curaret dis cipuli autem eius prohibe bant eos ^* Ili^ uero ait si nite pueros et nolite eos prohibere ad I02 b me uenire ta

Hum est eni regnum cae *^ lorum et in posita illis ma nu abiit inde Et ^cce z/nus accessit ad eii et dixit illi Magister quid

SECUNDUM

XIX

boni /<a!ciam ut \\.2J)eam uitam aeter nam ad ihs dixit ei quid me interro gas de bono unus est bo nus sed uis in uitam ue nire serua pra^^^i^^^ dicit illi quae ihs autem dixit non occi des non moecabe ris non a dulterabis non faci es furtum non falsu testimoni urn dices 9 honora

patrem tu mn et ma trem tua et dili^es proximu tuum SI cut te ipsu

T03a

a I. imponeret.

XIX

Dixit 2Mtem Hit adulescens omnia haec CMstodiui a iu 2ientute mea quid adhnc 103^ mihi deest

^' ait illi ihs si uis perfectus ^sse uade ue de bona tua et da paupe ribus et habe bis thensau rum in cae lo et Lieni se quere me ^^ Cum audisset aictem adu lescens hoc 2/erhum abi zV /ristis erat enim habens mulias pos sessiones ^^ Ihs autem di xit discipu lis suis amen ^ico uo\As, quod diues 104 a difficile in

MATTHEUM

79 XIX

trauit in re^ no caelor?^w ^* Iterum dico uo bis facilius est camellu per foramen acus transi re quam diui tem intrare in re£-no cae lorum ^^ His autem au ditis discipu li miradan tur et time bant ualda di C(intes qitis ergo potent salu2^j- esse ''^ Aspiciens au tem ihs dixit illis apict ho mines hoc ^ inpossibile est apud dm uero omnia /^jsibilia sunt ' Tunc respondens petrus dixit ei ecce nos re liquimus om

104 d

^ I. homines

hoc.

I05 a

80

XIX

nia et secuti sumus te quid ergo erit no 28 bis ihs au tern dixit illis amen dico uo bis quod uos qui secuti es its me in rege neratione cu sederit filius hominis in sede maies tatis suae se debitis et uos super sedes xii iudicantes xii tribus is trahel Et omnis qui re liquerit domu uel fratres aut sorore^ aut patrem aut matrem aut filios aut agros propter nomen me um ^^ntuplo ^ dt^^/piet et ui tam aeternd » ^^^^2^^bit mul

SECUNDUM

XIX

29

ti autem sunt pr\m\ nouts simi et nouw simi primi

simile est enl \reg7i\um caelo rum homini patrifamilias qui exiit pri mo mane co ducere opera rios in uine am suam con M^ntione autem facta cum operari is ex denario diurno mi sit eos in uine am suam Et egressus iterum circa horam terti am inuemt alios stantcs in /oro otto * sos et dixit il lis ite et uos in \ui\neam m\eam et\ quod \iustu\m fue

XX

1056

a I. centuplum. B. cum ms.

io6a

106 b

?vfATTHEUM

81

XX

XX

rit dabo uo

simis usque

* bis illi autern

ad primos

abierunt

^ Cum uenissent

Iterum exiit cir

ergo qui cir

ca sextain et

ca undeci

nonam /wra

mam horam

fecit similiter

uenerant

^ circa und^

acceperunt

cimam "" autem

singulos de

exiit e^ inue

^^ narios ue

nit alios stan

nientes au

tes et dicit il

tem et pri

lis quid hie

mi arbitra

statis tola

ti sunt quod

' die otiosi di

plus esse{nt]

cunt ei quia

accepturi ac

nemo nos

ceperunt

conduxit

autem et ipsi

dicit illis

singulos de

ite et Mos in

nar^^^-

uineam me

^* Et accipien/^i-

* am cum.

murmura

ser[^ aute\m

uerunt aduer

factum \es\set

sus patrem

dicit dms

*^ familias dice

uineae prox ''

\tes\ hi nouisst

curator i suo

\mi\ una hora

uoca operdi

\fec\erunt et

rios et red

pares eos no

de illis mer

bis fecisti qui

cedem inci

\porta\iiimus

piens a nouis

\pond\us diet

a B. I. undecima. ^ B. I. procurat

ori.

MATTH.

6

107 a

82

XX

[ei aestum] " [ad ille res] [pondens imi] \eorum dixit] [amice non\ [facio tibi] [iniuriam non] [ne ex dena] [rio conue] [nisti me] 107 b " cum toUe ita que quod tu um est et ua de nolo «ute et huic noms simo dare sicut et tih'i " \a]ut non licet mihi quod uolo facere [de] meis an [ocul]us tuus [ne]qua est quia ego bo [nus] sum ** [Sic e]runt no [uissimi] [primi et primi] [nouissimi] [multi sunt] [enim uocati] [pauci autem] " [e/ecti et] [ascendens]

SECUNDUM

XX

19

20

21

ihs in hiero solyma adsump sit xii disci pulos suos in uia seorsum et ait it/is ec ce ascendi mui" hie[ro] soXyma et fi XxMS /iomin[is] tvdidetur [prin] Qxpibus [sacer] dotum et sc

ribis et cond[em]

nabunt [eurn\

morte [et]

[tradent eum]

[gentibus ad]

[dehidendum]

[et fiagellabunt]

[et crucifig]

[ent et tertia]

[die resur]

[get tunc]

accessit ad eu

mater filio

rum i^ebedaei

cum filiis su

is (^dorans et

pQtens aliquid

dsLri [ab eo ipse au]

tem dixit

quid uis a[it et]

ilia die ut [se]

108 a

108*

109 a

MATTHEUM 83

XX

XX

deant duo

de duob[us]

[JUii m]ei Mn[us]

/ratrib[us]

ad dextr[am hm]

^^ [ihs autem]

alius ad sinis[tram\

[uocauit eos]

tuam [in reg\

[ad se et ait]

no ttu)

[scitis qicod]

^^ Respo\ndens\

[principes gentium

[autem dixit]

[dominantur]

[illis nescitis]

eorum et

[quid petatis]

[qui maiojres su ^

[potestis didere]

nt f^^/]esta

[calicem quern]

[^Jem exercent

[ego bibiturus]

^^ in eis non ita

[sum dicunt]

erit inter uos

[ei pos]

[sed] qui [cum]

sumus

[que uolu\e:nX.

'^ Ait illi ihi ca

[inter ti]os ^ ma

licem quidem

[tor Jieri] erit

vci&o\m bib]e

[uester mi]ms

tis sede[r^ ati]

^"^ ter et q\x\ uo

tern ad dex

[luerit in]ter *=

tram meam

[uos /;'2Jmus

aut ad sinistra

[esse erit] ues

non est me

[ter seru]us

um dare uo

^* [sicut jilius]

bis sed quibus

[hominis]

dalMm. est [a\

[non uenit minis]

[p]atre meo

[trari sed minis]

^^ [et audie]w\.^s

[trare et dare] a

[decern] con

[nimam i-juam

tristati sunt

[redemp]xXo

a B. I. om su. '^ \ . . . is ma. c

B. I. om. ter\. . mus\. . ues\ . . 7is\ . . a\ . .

uam\ . . tio\. . pro mul\.

109 6

1 10 a

IIO^

84 SECUNDUM

XX

XX

[nem] pro mul

us et erit hoc

tis uos autem

tibi utilius

quaerztis de

*^ Et egredien/'z

pusz//o cres

bus eis ad hie

cere e^ de ma

riccho secu

iore minores

ta est eum [tur]

esse mtra

^^ ba multa et

tes autem et

ecce duo cae

xogati ad cog ^

ci sedentes

nam n[oltte]

secus uiam

recumde\re]

\aud\ierunt

in locis e[mz]

[quod ihs]

neniiorib\us\

[transit cla\

ne forte cla

[mauerunt\

rior te su\per\

[dicentes]

tieniat [et ac\

[miserere nobis]

cede[n]s qui ad

[ihu Jill]

cenam uoca

[dauid]

uit te dicat ti

^^ Turba autem

bi adhuc de

inc[re\pabat

orsum \ac\ce

eos ut tac\ere\nt

de et confun

ad illi ma[gis\

da^ris au\\.^

clamaba[nt]

in loco if^fe^io

dicente[s dne]

ri recubu[^]

mise[rere]

ris et super

nobis fili [da]

uenerit hu

^^ uid et ste[tit\

milior te di

ihs et uoca

cet tibi qui te

uit eos ad se

ad c&nam uo

et ait illis quid

cauit accede

[uul]tis faciam

adhuc superi

^^ [uobis] dicunt

a I. ce\

Ill b

MATTIIEUM 85

XX

XXI

[zlli\ dme ut

^ [mihi et si]

\ap\erianhir

[quis uobis ali]

\ocii\li nostri

[quid dixerit]

^* \mis\er ^ [lus mitem\

[dicite quia dms]

eo\rum ^ ihs\

opera eorum

\teti\git " oc\iilos\

^^^[iderat et]

[eorum et coji]

con[/estim] re

[festim uideruni]

m[ittet e]os

[et secuti]

* Hoc [autem] fac

[sunt eum\

turn [est] ut ad

XXI

impleretur

^ Et cum adpro

quod dictuTfi

[pmssent] hie

est pe7'- zach[a\

rosolymis et

ria[m pro]phe[tam]

tien[issent\ in

[di]centem

beth[phage in]

^ Dic[ite ^ fi]liae si

m[onte]m oli

on ecce

ueti

rex tuus

[t\unc ihs misit

uenturus

duos \di\scipu

[est] ad te

^ los [d\icens

sedens [su]

eis [ite in]

per as[inam]

castel[lum]

quod [con\ira

uos est et [in]

uenietis [asi]

nam [alligat]

am [et ptdlu]

® Euntes aute "

[eius cum ea]

discipuli fe

sol[uite et]

[cerunt si\cut

[adducite ed]

[prae\cepit illis

112 b

a B. non habet er. b I, habet cor . . B. nihil dat, n legit eis, Sangerm. eorum. c B. non habet . . git oc . . . ^ B. non habet Die . . nee on. B.

non habet Euntes autem.

86 XXI

SECUNDUM

XXI

[ihs] et adduxe [run/] asi'nam \ei pullum et\ \imposi4erunt\ super eum uestimenta sua et sed\eba(\ super ea plurima a[utem] turba st\raue\

runt

uestim\

113« tes ossana fi

li dam'd bene dz'ctus qui ue nit in nom[i] ne dmi \ossd\ [na in excel] ^*' [sis et] cu

intrasset in hie [ro]solymis co nwta est uni [u]ersa ciuitas

dicentes qui\s] [es]t hie mu[lti] autem dixe runt hie est [p]ropheta ^ [a na\zaret ^ gcil[i] [lae]ae

[et in]trauit ihs [in] templum dei et eicie [bat] omnes m [dentes in tern] [plum et] men sas numula riorum et ca tedra[s uen] den[tium co]

umba[j' e2i]er tit et dixit

eis] scriptum est [do]mus

mea] domus

orat]ionis

uocabi]tur

113 A

a I. profeta. ^ B. nazareti.

ii4<z

114^

MATTHEUM 87

XXI

XXI

eos

ens ihs in ci

*^ \idd\entes au

uitatem esu

\tem\ princi

*-^ riit et \uide\ns

[pes] sacerdo

ficus ar{bo]re

turn el scr\

unam secus

bae m\x2!d\

uiam uenit

Ha quae fecit

ad earn et ni

ihs et pueros

hit inuenit

(\aman\tes

in ea nisi folia

in templo ei

tantum el [ma]

Vicentes os

ledixit [i]lla[m]

sanna fili da

dms sed et dix[it]

uid indigna

illi nunqu[am]

" ti sunt et di

ex te frtic[tus]

xer\unt ei\

nascatur [in]

aelernum

et arefac[ta]

est contin[uo]

ficulnea

[et uidentes di]

scipuli mira

tl sunt dicen

les quomodo

fecisti la[ude]

cont'muo

" Et relictis e\is\

[aruit]

abiit fo\ras\

'* jRespondens

extra ci\uitd\

autem ihs

tern in det[/ia]

ait illis amen

niam et ibi

dice uo\y\.s si *

mansit

^^(^ueritis

** Mane autem

fidem et non

facto transi

^^j^Vaueritis

a B. I. . . uodis\ si habueritis.

115«

SECUNDUM

22

XXI

non solum de ficulnea facietis sed et si monti \mic dzxerltis tol e te et iada te in mare fiet e[t] omnia quaecunque petieritis in oratione ere denies acci ^^ pietis et cum 115* uenisset in

templum * ac cesserunt ad eum prin cipes sacer dotum et se niores popii li dicentes in qua potes tate \\2.ec fa cis et q[m]s ti ^ [bi\ ded\it ha\nc \potes\tatem ^^ {resp\ondens \ihs dixii\ illis, \inter\roga " [do uos eg\o unum uer

XXI

buW' quern dicite mihi et ego ux)bis dicam in qua potestate haec facia baptismum iohannis u de est de cae lo an ex homi nibus

Ad illi cogita bant intra se dicentes si dixerimus de caelo di [cet n]obis qua re [non] ere didisti\s illi\ si aute[m di] xe[rimus ex] homi[nibus] ti[memus] tu[rbam] om ne[s] enim habebant iohannem sicut prophe

■' tarn, et

responden tes ad ihm

ii6a

a I. tenplum B. cum ms. templum. c B. . . roga\ \unu . . . .|

b B. cis-Et . . .\. . . ded .

tern.

117«

MATTHEUM

89

XXI

XXI

^xxerunt

^* Quts ex duo

nescim\us\ "" ait

bus fecit pa

tilts et ihs

tris uoltmta

^

nee ego

tem dicunt

uobis dico in qua

ei nouissimus

uirtu[/^ ^jaec

dixit illis ihs

facio

Amen dico uo

^* Quid ati[tem u6\

bis quod mere

bis uidetur

trices et [pu\

homo qui[dam]

blicani prae

habebat duos

cedunt uos

filios et ac

[in] regno dei

cedens ad pri

^^ \ue\nit enim

mum dixit

[ad u]os iohan

illi uade ho

nis in uia

die operari

histitiae et

in uineam

non credi

^^ ille autem

d[is]tis ei piibli

responde\ns\

cani autem

ait non et

et meretri

postea paeni

ce^ credide

tentia mo

runt ei uos

tus abiit in

autem uide

uineam

tes nee poe ^"

^" Accessit autem

nitentiam

ad alterum.

habuistis

et dixit simi

postea quod

liter ad 'Ale

non credi

responA^r^^

distis ei

ait eo domi

^^ Aliam [par]a

ne et non iit ^

[bola]m di

lljb

a tiescimus . . . nee ego additum inter lineas parvis litteris, nunc vero verbum ego solum legi potest. B. non habet haec verba. b b. cum ms. iit I. ne et non . . cit. c i_ paenitetiam, B. poenitentiam.

90 . SECUNDUM

XXI

XXI

[xz^ homo\ erat

alium aut[em\

\pate\r fa\mi\

occ\iderunt\

\lias qui] plan\td\

Iterum mi

\uit m]ne[am]

sit alios ser

\et saep\e

tws plures

\circu\mde\d\

et feceruni

\it ei\ et fodit''

illis simili

in earn tor

" ter no

cular et ae

uissime au

dificauit tur

tern misit il

rem et loca

lis filium su

uit earn colo

um unicum

nis et peregre

dicens lure

profecXMS

buntu;' fili

^* est cum

um meum

t^mpus autG ^

^* Coloni autem

(nictuum "" ad

uidentes fi

propinquas

Hum dixerunt

set »«isit ser

inter se hie

uos stws ad CO

est heres ue

lonos ut acci

[nite] occida

peret de fru ^

WMS eum,

^^ cti6u[s\ eius et

et habebimus

co\loni\ ad ^

heredita[tem]

pr\ehensis\

eius

seru^V \unum\

^^ Et adpre[/ien]

ceci[derunt]

[su]m eum oc

aliu[m autem\

ciderunt

lap{idauerunt\

et eiecerunt

ii8d

a a uerbo aliatn usque ad i?i earn B. nihil legit in octo lineas, I. ut supra. ^ B. perperam habet in duas lineas profectus est \ cum iempus autem \ I. cum ms.

c I. frucium, B. fructuum. d g. de / . . .^ib . . . I. ut supra. eg. c

ad\p \seru \ceci \ali \lap \ ali 1 1, ut supra.

119 a

119*

MATTHEUM

91

XXI

XXI

extra uine ^

Ws [nost]ns

" am cum ergo

" Ideo d[ico uo]

uenerit dms

d\s quia aufe

uineae quid

retur a uo

faci^/ coloxixs

bis ^ regnum

** illis aiunt il

dei et dabi

li malos male

perdet et ui

neam locauit

.

aliis colonis

qui reddent

ei f rue turn ^

\te\m\pd\rib\us\

. . . . 0

\suis\

[parabo^d,^ ^

*^ Dicit [Hits ihs\

[eius] cog

num[quam\

[noue]runt

legistis " \in scrip]

quod de [ip]sis

\turis\ lapi

[dicit] et

[dem] quern re

quaeren

prooaue

tes eum tene

runt ae

re timue

d\i\fican ^

runt turbas

tes hie fac

quoniam si

tus est in

cut [prop/i]eta.

cap\ut angu\

[eum] /lahe

[li a] dmo

b[ant]

factus est

XXII

et " est mira

^ Et respond^ns

hilis [in] ocu ^

ihs dixit

= B. ui . . .\am. I. ut supra. ^ B. reddent]. . . frudum I. ut supra. c B. lesistis, I. ut supra. ^ B. ae\. . . fican\tes, I. ut supra. e i, g^t^ B. cum ms.

B. bills \lis . . . is. I. ut ms. s B. bis qu . . . .\retur a . . .\bis reg. . . .|

dei . . .[I. ut supra. h B. et I. non dant ultimas litteras harum quinque linearum.

92

XXII

illis iterum

in para[5\olis ^

dic\ens\ ^ Simi\le est\

Wegnmn cae\

Riorum /lo]

{mini regi^

qui ^ fecit nuptias ^ filio suo et misit

seruos . .

SECUNDUM

XXII

seriws \dicens\ dicite inui talis ecce \pr\a ditim meum 1203 paraui tauri

mei et sagfina ta occisa sunt et omnia par<3; ta sunt ueni te ad vmptias ^ Illi autem n[e] glexerunt et abierunt . . . uilla

qui

. . . tenu " . . . seruos eius et contu mel[ia\ adfec tos occ\iderun£\ ' Ille autem re[x]

cum

. . . sset ira

suum et per didit homici das ilb>f et ci uitates eor^ incendit

\t\unc ait seruis suis nuptiae \g\uidem para toe sunt sed qui erant in uitati non [f^uerunt di [gni] ite ergo [in] exitus uia ]r]um et quos cumque ^ in ueneritis uocate ad nup tias Et egressi ser [ui] eius in ui

3 B. in oils, I. ut supra.

ad dicite. I. ut supra. c i. . . qui\ B. cumque.

b B. decern lineas tacet a uerbo simile] . . tem\ B. . . iqui\. . . tenu\. ^ I. cunque,

MATTHEUM

93

XXII

XXII

[as] corvgrega

[ni]bus et mitti

\ii\ex\mX. om

[te ill]um hi te

nes quod quod

[ne]bras exte

121* inuenerunt

[rio]res ibi e

malos et bo

[rit] fietus et

nos et imple ^

[st]ridor den

toe sunt n[iip]

^^ [ti]um multi

tiae a dis\cum\

autem sunt

bentibus

[uo]cati pau

*^ Intraui\t au]

[ci] autem elect ^

tern rex [ut]

*^ [i] . . . runt e

uideret \dis\

. . . [phari]

cumben[tes]

[saei et con]

et uidit ib\i\

[silium acce]

hominem

[penmt ut]

non uesti{tum\

[caperent eu]

uestime\ntuni\

in sermone

[nupiialem]

*^ et miserunt

'-' [et ait il\

ad eum dis

[li amice]

cipulos suos

[quomodo hoc]

cum aero •=

[uenisti non]

dianis ^ dice

[habens uesti]

tes magis

mentum

ter scimus

nuptialem

quia uerax

ad ille ommu

es et uiam dei

tuit

in ueritate

122 a *^ Tunc dixit rex

doces et non

ministQns

est tibi cura

[tolli]te illuTu

de aliquo no

[pedi]bus et ma

enim respi

a B. inpletae, I. ut supra. ^ B. elet

:|I. elect. c j. gyo^ B. cum

ms. d B.

122 i

dianos, I. ut supra.

94 XXII

cis persona hominum

*' quid tibi ui detur licet tributum dari caesari aut non

" Cognita autem ihs nequitia eorum ait quid me te[mp] tatis hypocr[z j ^

*^ tae ostendite ^^3« rnihi nomis

ma census ad \ir\li optule \run\t ei dena

~^ [ri]um et ait illis ihs cu [iu]s est ima \go hae\c et su pe7' scriptio

^^ dicunt ei cae saris Tunc ait illis ihs reddite quae sunt cae saris caesa ri et qtiae sunt

^* dei deo et il li audientes [mirat]i sunt

SECUNDUM

XXII

\et relic\to eo

\abier\unt

[in ilia] die ac

c\ess\er7int

ad eutn sad

ducaei ^ qui

dicunt non

ess^ resur

rectionem

et mterr^

gauerunt

eum dicen

tes magis

ter moyses

dixit si qu\s

Tnortu?is fue

rit non ha

\be\ns [filium]

[ut\ duc[at frd\

[ter] eius uxo

[rem il]lius

[et suscite]t sem

[e7i fratri suo]

[erant apud nos uii]

[fratres et primus]

uxore due

ta defuncXw^

est non ha

bens semen

reliquid uxo

rem suava

fratri suo si

123 d

124 a

°^ I. hipocriiae, B. cum ms. ^ j, sadducei, B, cum ms.

^

MATTHEUM

124 b

XXII

militer se[cun] dus et ter// us usque ad septz'mtim

^' nomssz'ma SLUtem omni um et rmdier d^fiiiuta est

^^ in [re]s2ir[rec] [tione autem] [cuius erit] [uxar se\ [ptem enim\ [earn habuerunt\

^^ [respondens] \ihs ait\ \illis erra] [lis ^«jescien tes scriptu ras neque uirtutem di

" in resurrec tionem ^ negue [nudunt] n^que uxores ducunt sed [sunt sicut\ angeli [in cae\

*' lo [de resur] [rectione]

95 XXII

[autem mor\ ttwruni [non le\ [gistis\ quod die turn est [a deo] [dicente uodis] [ego deus adra] [ham et ds isac\ [et deus iacob\ [non est] [deus] [mortuoru] [sed uiuentiii] [et cum] [audirent] turbae mira ^ bantur in doc Udna eius [pharisaei autem] [audientes quod] [silentium po] [suit sadducaeis] [conuenerunt ad] [eum et interro] [gauit eum unus] [ex eis legis doc] [tor temptans eum] [et dicens ma] [gister quod est] [mandatum mag] [num. in lege]

125 a

a I. tionem\neque , B. tionem enint\neque. ^ I. et B. non habent turbae mira quae linea legi potest etiam nunc in ms. Hie ad calcem paginae signum VIII quaternionis.

96 XXII

" {ait illi iJis\

\diliges dnm dm] \tu7nu in toto\ [corde hio\ \et in tota\ [anima tud\ 12^ b [el in tola]

[mente tua]

^^ hoc ^ est [rnaxi] mum et pri mum msLTi

^^ datum secMW dum autem \sim\ile est hixo. diliges pro ximum [tuum sicut] [te ipsum]

*" [i]n his duddM^ 7nandaiis \uniu\ersa lex pendet et pro fetae

*^ Co7igregatis autem, [p/iari] \saeis interro] [gauit eos]

*^ [i/is dicens] [quid] ziohis [mdetu]r de xpo cuius ^

SECUNDUM

XXII

filius est di cunt ei dauid *^ Ait illis quomo do ergo dauid in spu 2iocat ewn d[nm] di ** cens di\xit\ dxvus dno meo se[de] a dextr\is\ meis do nee ponam inimi[cos] tuo[s sca\ bellum '^ pedum tuorum '''" Si ergo dauid eum in spu uocat dnum quomo[do fi\ litis [eius est] et nemo \p6] tt.Yat respo der^ ei uer bum neque ausus est quis quam ex ilia hora eum am plius inter rogare

i'>6a

126 b

a I. et B. non habent hoc est. B. scabUium.

b I. dicunt. B. cum. ms.

c I. scabellunt.

127«

XXIII

*■ Tunc ihs \loc\ii tus e[st\ ad tur \bas et d\iscipu

^ \l\os dicens [super] cathe dram inoysi sederunt scri bae et [pharisaei

^ omnia \ergd\ [quaecumque] [dixermt uo] [Sis seruate] \et facite se\ [cundum fac\ [ta uero eo] [rum nolite fa\ [cer]e dicunt [e] nim et no

* faciunt alii gant autem onera gra uia et inpo ^ nunt in hu meros homi num digito autem suo nolunt ea

^ mouere ope ra uero sua faciunt ut uideantur

MATTHEUM 97

XXIII

ab \\oxmni

bus dilatant

enim- jilacte

ria sua et mag

nific2iX\t fi ^ brias amant ^ autem pri

mos discubi

tus " in conui

uiis et primas

cathedras

in synagogis ^ ^ et salutatio

nes in foro et

uocari ab ho

minibus rab " bi uos autem no

lite uocari

rabbi unus

enim est ma

gister uester

omnes enim

uos fratres

estis ^ Et patrem no

lite uocare

nobis super

terram unus

enim est pa

ter uester

qui in caelis " est nee uoce

127 b

a T. imponunt, B. cum ms. ^ amant autem addita sunt inter lineas. quae uerba non dantur ab I. c I. dtscuditus\B. discubi\tos. ^ l.sinagogis, B. cum ms.

MATTH.

98 XXIII

mini magis

tri quia ma gister tiester est xpus 128 a ^* Qui unit ma ior in uobis \erit ^ minister] ues *^ ter qui autem se exaltaue r[it himi/ia] bitur et qui se humili^?^^ rit exa.\ta.Si ^^ tur uae au tern Mdbis scri bae et phari saei ^ hypocfrzj tae quia clau ^iiis reg"nu zae\lorum\ diUte ho\mi\ x\es \uos enim] non intra tis nee intro G.untes sini tis intrare " Uae ^" uobis scri bae et pharisaei ^ 128 d hypocritae

SECUNDUM

XXIII

quia circui tis ^ mar^ et a x'xda ut /aci atis ^ unum proselytum et cum fue rit factus fa citis eum fi Hum gehen nae duplici us quam uos

*^ Uae ^ uobis du ces caeci qui ^^'citis qui cumque iu rauerit in templo nihil est qui autem iurauerit in auro tern pli debitor est

^' Stulti et cae ci quid enim mains est au rum an tern p\um quod sdintijicat ^

^^ 3iurum et quicumque

129 a

a I. es . . . ues\ter, B ues\ter. "^ B. phari . . .|. . . hypocr . . .\tae . . .|

ditis ... I \.phari\ . . . hypoc . . . \iae . . .\ditis . . . | <^ I. ue,'Q. cum ms. notare pre- tium est uersum 14 omissum. ^ i. pharisei, B. cum ms. ^r add. 2™; I. circui . . .|B. cum ms. f B. perperam facciatis, I. cum ms. si. ue, B. cum ms. h sic I.; B. habet sanctificat.

129 b

MATTHEUM

99

XXIII

XXIII

iuroM^xxX.

[sedet supe]r

in a/^3.no ni

eum

hil est et ^ qui

•^ \Ja.e "^ [iiobis] scri

cumque iu

bae [et phari]

rauerit in

saei hypocri

\aii\ro ^ quod

tae quia de

\est\ super il

cima[ti\s me

lud debitor

tarn et ane

^' est caeci

turn et reli

q\ui\d enim

quistis quae

mains est

gra\\\or2i

donum an

sunt legis iu

altare quod

dicium ^ et mi

santificat "

ser[/(j:^]rdiam

^" donum qui

et /idem

e\r\go iuraue

haec autem

rit in altari

o[por]tuit fa

iurat in eo

cere et ilia

et in omni

non omitte

bus quae sunt

^* re duces cae

s[i[per iilu\d

ci l[i]quantes

** et qui i2i[ra\ue

culicem ca

rit in \temp\lo

mellum au

iurat {in illo\

tern traglut

et in [eo qui\

tientes

habit\ai\ in ip

^^ Dae nobis scri

^^ so et qui [iu]

bae et [p/ia]ri

rauerit in

saei hypocri

caelo iurat

tae quoni

in throno ^

am munda

di et in [eum] qui

tis quod de

130 a

a I. et, B. ed. b i. . . . yo, B. . . no. c sic I.; B. habet sanciificat. ^ I trhono, B. ut supra. ^ I. «<?, B. cum ms. f I. sic habet: iu\dicium . . . rdiam\ et fidem; B. cum ms.

lOO

XXIII

ioris est ca \icis et parab sidis intus autem pie

130 d na sunt ra

pina et inte perantia

^^ farisaee ^ caece mun da primum quod intra calice est ut fiat e/ deforis eiu^- mundum

" Uae uobis ^cri\ bae et fari saei ^ hypo[mJ toe quia sim\i\ les estis se pukr/j- *= \d\e 2i^atis quae a ioris parent hominidus spGciosa in tus wero pie na sunt \o\s sibus mor tuorum et

131 a omnia spurc '^

^" itia sic et uos a foris quide

SECUNDUM

XXIII

paretis homi nib^^i" iustl intus autem pleni estis hypocri^^' et iniquitate

*^ Uae ^ uobis sen bae et pharisaei hypocritae \q\ui aedifica \t\is sepiilcra \p\rophetaruin ^ [e]t ornatis monumen [t]a iustorum

^^ et dicitis quia si fuissemus in \di\ebus pa [tr]um nos troruTn no essevsxMS so cii eorum in san[^]ui ne y^xQ\phe\ta rum

^^ Itaque testimo niuTn red ditis uobis quia filii es tis eorum qui profet^^ ^ [^]c

131 b

^ I. pharisaee, B. cum ms. sepulchris. ^ I. et C. spur\citia. risaei. si. ... rofetarmn, B. .

b I. farisei, B. pharisaei. c i. sepulcris, B. e I. «^, B. cum ms. f l./arisaei, B. pha- . . rophetarum. "^ B. prophetas, I. cum ms.

MATTHEUM

132 a

XXIII

Giderunt

^^ et uos imp\l\e ^ te mens[?^r]<^ patru

'^ s^xpef^tes\ gener\atio\ uiper\ariim\ quom\odo\ fu[gieii]s a iu dido ge\\Qn

^* nae ideo ec ce ego mitto ad uos profe tas et ^ sapien tes \e(\ scribas et \ex illi\s oc Q!^deti\s et zru c\ifigett]s et p[ersequi\ m[zm] de ciui ta[/'^] in ciui

^^ ta.[iem u]t ueni a[i s]uper uos <7[»«];22s san ^«]is w/stus [^«2] effundi t[«r ^-juper ter[rja a \sa\nguine a b\el iusti\ us

lOI

XXIII

q\ue ad] sangui n[em] zacJia ri\ae fi]ln da rac\hie g]ue occidistis inter tern plum et alta re amen dico uobis uenient haec omnia super gene\rat\io m isfam hierusaX&m " hierusalem quae ozcidis y^roi^tas et lapidai- eos qui did te mis si suviX. quo tiens uol2/[z] congreg"<« re filios t\u\ OS sicut g[al\ Una cong[re\ gat pullos \sii\ OS sub alas \s\uas et nol\it\ is[ti ecce\ relinq\uitur\

1326

^ I. imp. e\/g, B. inp . . e\te. ^ I. et B. profe\tas sapientes. ^ I. et B. /. . uper . . . am. ms. habet etiam nunc terra. d I, om. sanguinem, et legit g . . . zacha\ri . . . consequenterque habet 23 lineas tantum in hac columna huius pagi- nae. « I. ierusalem\ierusalem, B. hierusalem cum ms.

I02

XXIII

uobis do[mus]

uestra de 133 « serta

^^ Dico autem uo

bis quia non

me \uide\bitis

amodo donee

dicatis benedictus qui

nit in nomi

ne dni XXIV ^ E^ ^_^ressus ihs

de templo ibat

et accesserunt

discipuli eius

ad eum ut os

tenderent

ei structurd

templi * \ih\s aiitem res

\p\ondens di

xit illis uids

lis haec om- nia amen di

CO uobis quod

non 7'elin

quetur hie '33 * lapis super la

pidem qui

non d[es]tru

atur

SECUNDUM

XXIV

ue

^ Sede\nte au]

tem. [ipso su]

per m[ontem]

oliue[ti a\cces

serunt [a]d eu

diseipu[/i s]e

creto [dic]en

tes die no\bi\s

quando \hd\ec

erunt e[/ qu\od

signum ad ^

uentus \tui\

et eon[sum]

matio\nis\

saecu\li] * Et respondens

ihs dxyiit ui

deie ne quis

uos seducat

ullo modo ^ multi enim

uenient in

nom[ine m\eo dice

Xj&s \eg6\ SMVCi.

xps *" e\t\ ^ ;;2ultos

s^ducent ^ ® h-xadientes

2Mtem prae ^

Via {e]t opinio

ties praeWo

r[u]m uidete

134 a

a qui ite, add. int. lineas. ^ i. et B. om. ad. c j. xpus, ms. ut supra. d I. ^ mulios, B. e .. mtilios. « I. seducent, B. seducunt. f T. lej^it praelia, praelioruni: B. uero proelia, proelioruni.

134*

MATT

XXIV

EiEUM 103

XXIV

n[e] turbemi

doprofetae

n[z o]portet em

exsurg-ent ^"

h[eri haec\ sed non

et seducent

d\um\ est ^nis

^^ multos et quo

'' Ex[u]r^et enim

niam abun

gG[ns] aduer

dat iniquitas

sus [j^\en^em

refrigescet

et [reg\num

ca.rzta[s] mul

contra reg

*' to\rum q\ui

num. et ^runt

a[ute]m re

fames et ter

manserit in

raemotus

^nem hie sal

* per loca om

** wws erit et prae

nia haec ini

dicaditur e

tia sunt do

uan^^/ium

lorum

regni in uni

® Tunc tradent

uer^-^ (9rbe

U05 in tribu

in testimo

latione et oc.

nio, omnibus

cident uos

gentibus et

et eritis odio

tunc ueniet

omnibus ge

consum;;^^

tibus propter

^^ tio cum

nomen me

ergo uideri

^^ um et tunc

tis abom'ina

scandaliza

tionem de

buntur mul

solationis

ti et muicem

quod dictum

se tradent et

est a daniel

odio se hade

profetam "^ sta

bunt mmce

tern in loco

" et multi ps^^

sancto qui le

135 a

135 b

» I. exurgent, B. cum ms. b I. pro/eta^ B. cum ms.

136 a

104

XXIV

git m/elleg^at

tunc qui in iuda.G ^

a sunt fug^i

ant in mon ^' tibus et